EGEMEN KÜLTÜR (GENEL KÜLTÜR)

Ölü Ozanlar Derneği filminde Amerika’da yer alan Welton Akademisi, lise düzeyinde eğitim veren erkek yatılı okullardan biridir. Dört temel prensibe sahip olan Welton Akademisi, okul kültürüyle egemen kültürü oluşturmaktadır. Amerika’nın en iyi üniversite hazırlık okullardan biri olduğu düşüncesiyle, ülkenin bütün bireyleri tarafından, genel alışkanlıkları, değerleri ve inançlarıyla kabul görmüştür. 

Okul, yatakhane, kütüphane, yemekhane, spor alanları, kürek yarışı ve eskrim gibi olanaklara sahip, yine içerisinde küçük bir taş kilise bulunan fiziksel bir yapıya sahiptir. Okulda sınıflar derslere göre düzenlenmiş ve öğrenciler ders saatlerinde dersin öğretmeninin sınıfına gitmektedirler. Koridor duvarlarında Welton Akademisi’nin eski öğrencilerinin resimleri asılıdır.

Okulda dört prensip öğrencilerden beklenmektedir. Bunlar: Gelenek, Onur, Disiplin ve Mükemmelliktir. Prensiplere bağlılık okul müdürü Nolan tarafından da vurgulanarak, filmde verilmektedir. Müdürün öğretmenlerinden ve öğrencilerinden beklentileri yüksektir. Öğretmenin de öğrencilerden beklentileri yüksektir. Nolan filmde okul açılış töreninde seçkin üniversitelere yerleştirdiği öğrenci sayısını belirtir. Dönem başlangıcında öğrenciler flamalarla tören yaparlar. Okulun normları gibi kendi ritüelleri de vardır. Nolan: “Bilgi’nin ışığı çocuklar” diyerek, bir öğrencinin elinde tuttuğu mumu yakar. Birbirlerinin mumlarını yakarak, öğrenciler töreni devam ettirirler. Filmde Müdür Nolan’ın öğretmenler ve öğrencilerle iletişimi zayıftır. Baskıcı, geleneksel metotları benimsemiş, otoriter yapısıyla değişime açık değildir. “Ölü Ozanlar Derneği” makalesini yazan öğrencisini uygunsuz bir şekilde, odasında şiddet uygulayarak, “Ölü Ozanlar Derneği nedir? Dernektekilerin isimlerini istiyorum” der. Nolan’ın ve Nolan gibi sert disiplinli öğretmenlerin davranışlarından dolayı okul içi iletişim zayıftır. Yine Keating’le makalenin yayımlanmasından sonra görüşür. Keating’e olağan dışı metotlar kullandığını söyler. Nolan: “Başarısını kanıtlamış bir müfredat var, eğer sen onu sorgularsan onlar da aynısını yapar” der. Öğretmenler Nolan’ın okul kültürünü benimsemiştir.  Teşvik ve takdir okul kültürüyle değerlendirilmektedir. Değişime pozitif yönde bakmamaktadırlar.

Ortak karar alma düşünceleri güçlü bir okul kültürü olduğunu düşündürse de öğrenciler okul kültürüyle çatışmaktadır. Öğrenciler Welton Akademi’ye Hell-ton (Cehennem) derler. Okul değişime açık olmadığı kadar, geleneksel, disiplinli, ezberci, sorgulamayan öğretmenlerden oluşmaktadır. Okul içerisinde sanatsal bilimlere, sosyal bilimlere, insani bilimlere yer yoktur.  Keating’le yemekhanede yemek yiyen Latince Öğretmeni okul kültürünün bağlı olduğu değerleri de yansıtıyor. Keating’e öğrencileri yanlış bir yere yönlendirdiğini, öğrencilerin birer Shakespeare ya da sanatçı olmadıklarında ondan nefret edeceğini söylüyor. Bu durum Keating’in motivasyonunu, aidiyet duygusunu zedeliyor. Okul içerisinde iş birliği de mümkün olmuyor. Okul içi sağlıklı bir iletişim kurulamadığı için, güven ortamı da oluşturulamıyor. Öğrenciler Nolan’ın mesafeli, otoriter ve sert mizacından, yine öğretmenlerin tutum ve davranışlarından dolayı kendilerini güvenli hissetmiyorlar. Güven ortamı kurulamıyor. Öğrenciler düşünceleri özgür bir şekilde dile getiremiyor. Keating’in Neil Perry’in ölümünden sorumlu tutulması ve bu konuda öğrencilerin tehdit edilerek, soruşturmanın gerçekleştirilmesi ve tehditle tutanağa imza atmalarının istenmesi güven ortamı, motivasyon ve aidiyet duygusunu zedeliyor. Nolan, Todd Anderson’a tutanağı uzatarak “Bay Keating’in bu derneği kurmaya nasıl teşvik ettiği, ne tür yöntemlerle sizi disiplinsiz tavırlara yönlendirdiğini her şeyiyle anlatıyor. Keating öğretmenlik konumunu kötüye kullanarak, Neil’in ölümüne sebep olduğu detaylarıyla yazıyor” diyor. Keating’in okuldan ayrılmak durumunda bırakılması, okul yönetiminin öğretmenini desteklemediğinin, ailelerin okul yönetimine dair tutumlarının yanı sıra, okul yönetiminin de ailelerin beklentilerini önemsemesi, eğitim atmosferini etkilemektedir.

Egemen kültür, beklentiler, karar verme süreci, iletişim, değişim, güven, iş birliği, destek, teşvik edicilik, motivasyon ve aidiyet gibi noktalardan değerlendirildiğinde, güçlü, etkili bir kültür ortamı sergilememektedir.

ALT KÜLTÜRLER

Welton Akademisi’nde egemen kültürün dışında pek çok alt kültürden söz etmek mümkündür. Keating’in sınıfı, yine öğrencilerin yeniden canlandırdığı Ölü Ozanlar Derneği alt kültürlerden biridir.

KEATING’İN EDEBİYAT SINIFI

Sınıfa ıslık çalarak giren Keating öğrencilerin dikkatini ilk dersten itibaren çekmiştir. Egemen kültüre bağlı olsa da geleneksel yöntemlerden uzak, yaşayarak, hissederek, alışılmışın dışında farklı bakış açıları sunarak, derslerini işler. Carpe Diem (Yaşadığın Günü Kavra) ilk derste öğrenciler tarafından duyumsanır.

Keating, egemen kültüre bağlı ama sınıfında özerk bir şekilde dersini işlemektedir. Kullandığı dil, davranışları ve tutumları diğer öğretmenlerden farklıdır. Öğrenciler ilk zamanlarda farklı duygular hissedecek, zamanla öğrenciler estetik zevklerle beslenerek, kendilerini bulacak, kendi alt kültürlerini Ölü Ozanlar Derneği’ni dahi oluşturacaklardır.

Keating’in ilk ders çıkışında öğrencilerin anlattıklarını sınavda sorar mı diye düşünmesi, egemen kültürün öğrencileri nasıl etkisi altına aldığının göstergesidir. Öğrenciler değişime dirençli gibi görünseler de zamanla öğrenciler tarafından değişim pozitif yönde benimsenecektir. Öğrenciler işlenen derslerle zamanla kendi yeteneklerini keşfedeceklerdir. Todd Anderson ilk ders gününün gecesinde defterine “Seize the Day” (Anın Tadını Çıkar) yazar.

Keating ilerleyen derslerde, öğrencileri sırayla öğretmen masasına çıkarır. “Dünya buradan farklı görünüyor. Bir şeyi bildiğiniz zaman ona farklı açıdan bakın. Çok yanlış ve aptal görünse bile” der. Öğrencileri çok yönlü düşünmeye teşvik eder. Bir başka derste, dışarıda müzik eşliğinde, sözler okutur, top attırır. Kendilerini ifade etmeleri için destekler. Bir başka derste de çocukların özgüvenini geliştirecek, motivasyonlarını arttıracak öğrencilerin kendi yürüyüşlerini fark etmelerini, en iyi yürüyüşleriyle yürümeleri ister.

Keating sınıfa ödev verir. Todd Anderson, Keating’in şiir ödevi vermesiyle strese girer. Ders günü geldiğinde Keating’in desteğiyle utangaçlığını kırar ve toplum içinde şiir okur. Yine filmin sonunda Anderson’ın Keating okuldan ayrılırken, Nolan’ın dersinde masaya ilk çıkan öğrenci olması metafordur.

Öğrenciler Keating’le iletişim kurarken rahattırlar. Keating iletişime açıktır. “Kaptan, kaptanım” diye seslenirler. Neil Perry babasıyla yaşadığı sıkıntıları da Keating’le paylaşır. Keating öğrenciler için aynı zamanda rehberdir. İnsani değerlere önem verir. Neil Perry’in hayallerini önemser. Temsil gününde öğrencilerle onu izlemeye gider.

Alt kültürde, Keating’in içsel motivasyonu yüksektir. Bu yüzden öğrencileri de derse teşvik eder. Karşılıklı olarak güven duygusuyla birbirlerini desteklerler. Sınıfın karar verme süreç becerisi artar. Öğrencilerin motivasyonları yüksektir. Öğrenciler değişime pozitif yönde bakmaktadırlar. İletişim ortamı yüksektir. Keating’in Edebiyat Sınıfındaki öğrencileriyle oluşturduğu alt kültür etkili ve güçlüdür.

The post Bir Film – Ölü Ozanlar Derneği ve Okul Kültürü appeared first on Sanat Duvarı.

Filmin başında Zain kaderine razı gibi görünüyordu. Her ne kadar karakterinin isyankâr ve duyarlı yönünü gösteren işaretlere rastlasak da okula gitme isteğinden vazgeçip ailesi için çalışmaya razı oluşunun ardından ablası Seher’in evlendirileceğini öğrendiğinde, kendi kabullenişlerinin de bir kırmızı çizgisi olduğunu anlıyoruz.

Seher’in filmde birkaç sebepten öldüğünü söyleyebiliriz. O da diğer karakterler gibi görünmez bir çocuktu, belgeleri yoktu. Çocuk yaşta, 30’larındaki bir adam ile ailesine gelir sağlaması için evlendiriliyor ve bedeni bunu kaldıramıyor. Belgeleri olmadığından kabul görmediği hastanenin kapısında ölüyor. Evlilik kararı alındığında Zain artık o küçücük yatakta yatmaya, çalıştırılmaya ve o evde kalmaya razı değildi; böylece kardeşi için hazırladığı kadere, o otobüse atlayıp kendisi gider. Yine de bu kararlılığının karşısında hala bir çocuk oluşu, ne yapacağını bilmezlik içinde gezindiği Lunapark sahneleri ile hatırlatılıyor.

Yönetmen, Zain’in yolculuğu ile birlikte Lübnan’ın demografik yapısını anlatan bir göçmen çeşitlemesi de yapıyor.  Önce otobüste hamamböceği kostümlü örümcek adam karakterinde bir Ermeni ile karşılaşıyoruz, ardından lunaparkta Etiyopya’dan gelen Rahil’le karşılaşıyoruz.  Bebek Yonas’ın annesi rolünü oynayan Etiyopyalı Yordanos Shiferaw (Rahil), gerçek yaşamda 20 yaşında Lübnan’a gidiyor ve bir süre sonra burada izin verilmediği halde hamile kalıyor, 2016 yılında oyuncu direktörü tarafından keşfediliyor.

Build Series’e röportajında Labaki, Lübnan’daki durumu şöyle açıklıyor:

“Lübnan; Etiyopya, Kenya, Nijerya veya Filipinler’den gelen büyük bir göçmen topluluğuna sahip ve maalesef sistemin bir başka başarısızlığı, bu göçmenlerin kendi özgürlüklerine sahip olmalarına izin vermeyen bir sponsorluk sisteminde yaşamak durumunda olmaları. Tıpkı kölelik gibi.”

Rahil’in tenekelerden yapılma barakasının yer aldığı mahalle ile çeşit çeşit göçmen yaşamları da resmediliyor. Gerçek yaşam hikayesinin aynısı filme aktarılan Rahil, çekimlerden iki gün sonra filmde olduğu gibi tutuklandı ve Beyrut’tan sürüldü. Labaki diğer oyuncular gibi Yordanos’un da bu süreçteki akıbetinin takip edildiğini belirtiyor. 

Hapishane sahnelerinin, çekimlerde en zorlandığı kısımlar olduğunu söyleyen Rahil yaşadıklarını şöyle anlatıyor:

“Nadine’e teşekkür etmek istiyorum çünkü bu karakterle kendi hikayemi anlatabildim; karakterim filmde ağladığında, gerçekten ağlıyordum. Tutuklandığım sahneyi çektikten üç gün sonra gerçekten tutuklandım ve tamamen aynı şeyi yaşadım.”

Yonas, adı Hazine anlamına gelen bebek oyuncu, için Labaki gerçekten de filmdeki hazineleri olduğunu söylüyor. Onunla tanıştıklarında Beyrut sokaklarında bir bebek arabasında annesiyle birlikteydi. Röportaj sırasında annesi ile beraber ülkede yasadışı olarak yaşadıkları öğreniliyor.  1.5 yaşındaki bebekten bile oscarlık performans çıkarabilmeyi başaran yönetmen, çocuk oyuncularla çalışmanın zorluklarına da değiniyor. Çocuklarla çalışmanın farklı bir disiplin ve sabır gerektirdiğini vurgulayan Labaki, Zain ile Yonas’ın sahnelerinde onların kendi aralarında bir ilişki kurabilmeleri ve kendi ritimlerini bulabilmeleri için yeterince zaman vermeleri gerektiğini söylüyor. Yonas’ın da ülkesine döndüğünde yerleştirildiğinden ve okula gitmesi için gerekli evraklara sahip olduğundan emin olana kadar takibi bırakmıyorlar. 

Kevser, tıpkı filmde olduğu gibi gerçek yaşamda da, çocuklarını beslemek için onlara şeker ve su veren bir anneydi. Mahkemede kızını evlendirmesi konusunda suçlamaya maruz kalan Kevser, “Beni yargılayamazsınız” diye bağırabildi hakimin ve tüm toplumun önünde:

“Benim yaşadıklarımı asla yaşamayacaksınız, kabuslarınızda bile.”

Labaki bu sahnede, Kevser’in içindeki tüm öfkeyi gözlerinin içine bakarak dışavurmasını istediğini ifade ediyor. Kevser’e yaşamı boyunca maruz kaldığı tüm o yargılayıcı bakışlara ve dışlanmalara karşı bir şekilde kendini ifade etme alanı sağlamak istediğini ve bu nedenle sahnenin yazılı bir metni dahi olmadığını belirtiyor: “Bize kim olduğunu neler hissetiğini anlatmasını ve bir anne olarak yüzüme karşı tüm hislerini kusmasını istedim, bu senaryoda yazılı bir sahne değildi.”

Böylesi bir yapımın zorlukları göz önünde bulundurularak filmin döküm süreci sorulduğunda Labaki söyle açıklıyor:

“Elbette yazılı bir senaryo vardı, çünkü bir yere gittiğimizden emin olmamız gerekiyordu ve hikayenin mantıklı olması gerekiyordu ancak sahnelerde kendimize çok fazla özgürlük tanıdık ve gerçek yaşamın bizi şaşırtmasına izin verdik. Aynı zamanda aktör olmayan oyuncular da bizi sahip oldukları şeylerle şaşırtıyorlardı, sadece ezberlemek üzere yazılmış bir senaryoya bağlı değildik.” diyor ve ekliyor:

“Bu süreç kurgu ve gerçeklik arasındaki bir dans gibiydi.” 

Kevser’in içinde bulunduğu duruma karşı en acımasız eleştirmenlerin başında gelen Zain’in de benzer koşullardan geçerek deneyimledikleri nihayet benzer davranışlar sergilemesine sebep oluyor. Rahil tutuklandıktan sonra hayatta kalmanın ve onun bebeğine bakmanın yollarını tek başına bulması gereken Zain, cadde kenarında para kazanmaya çalışırken titizlikle baktığı ve kendi kardeşi yerine koyduğu Küçük Yonas’ın ayaklarını bağlamak zorunda kalıyor. Filmin başında öz kardeşinin ayaklarını çözerken, bir noktada aynısını yapmak zorunda kalış süreci o kadar doğal işleniyor ki, hiçbir duygusal zorlamaya gerek kalmaksızın Zain’in bu karmaya maruz kalışını izlemek film boyunca karnımızın ortasına sessizce indirilen yumruklardan biri oluyor. Caddelerde para kazanmaya çalışan tüm o çocukları gördüğümüzde başlangıçta ebeveynlere yönlendirilen öfkenin, sonunda şehrin çeperlerine savrulmuş bu yaşamlara karşı uygulanan sisteme yönlendirilmesi gereği bir kez daha öne çıkıyor.

Suat karakteri, tipik bir yenilmiş erkeğin mevcut başarısızlığı karşısında daha da derine gömülmeyi, suyun üzerine kalmaya yeğ tutuşunu sıklıkla gözlemlediğimiz baba figürü. İsveç’e gitmek için gerekli belgelerini aramak üzere evine dönen Zain’e “Ne belgesi” diye bağırdığı sırada, önemli bir gerçekliğe doğal bir vurgu yapıyor: “Devlet ne seni ne de beni umursuyor. Biz hiçiz, biz parazitiz, bizim devletin gözünde hiçbir değerimiz yok.”

Tüm bu yaşadıklarının sonucunda annesiyle babasına kendisini hayata getirdikleri için dava açan Zain’in bu tutumunu Labaki şöyle açıklıyor:

“Çocuklar siyaset hakkında kendi sözleriyle konuşuyorlar, kendilerini nasıl ifade edeceklerini bilmiyorlar, çocuk sözlerini kullanıyorlar ama aslında bunlarla tüm dünyaya dava açıyorlar.”

Film boyunca bir kere bile gülüşüne rastlamadığımız Zain’in ailesine dava açmasının ardından dikkatleri üzerine çekmesiyle nihayet İsveç’e gitmek için gerekli belgelere kavuşurken; pasaport fotoğrafı çekimi sırasında kameraya gülümsemek zorunda kaldığını görüyoruz.  Tam da bu sahnede aklıma gelen bir başka çocuk konulu “93 Yazı” adlı filmde dünyanın en ifadeli yüzlerinden birine sahip olan Frida’nın film boyunca ailesini kaybetme acısını içine atıp da nihayet filmin son sahnesinde hıçkıra hıçkıra ağlayışı aklıma geliyor. Zain’in iki buçuk saatlik filmin sonunda sırf kameraya poz vermek için de olsa yüzündeki o sahte gülüşü keşfetmek benzer derecede ağır bir his uyandırıyor.

“Mülteci sorunu küreseldir” diyor Labaki, “Ya yardım edersiniz ya da bir duvar inşa edersiniz”.

Zain gerçek hayatta ailesiyle birlikte Norveç’e yerleştirildi ve artık okula gidiyor.

Sinema, insan olmaya dair birbirinden farklı oluşumlara görünür bir yüz getirerek, yaşamın dönüm noktalarını onurlandırarak, farklı varoluş biçimlerine değer ve anlam katarak, bazen bireysel bazen de toplumsal değişmelere yön verebiliyor. Bizlere böyle bir film aracılığıyla her gün görmezden geldiğimiz yaşamlara yaklaşıp, gözlerinin içine bakma şansı veren bu özel filmi, tüm zorluklarına rağmen çekmeyi başaran ve tüm bu amatör oyuncuların hayatlarına dokunan Labaki’yi yönetmenlikten süper kahramanlığa taşımakta bir sorun görmüyorum.

Benzer girişimlere ilham olması umuduyla…

The post Bir Film ve Sosyal Dayanışma Örneği: Kefernahum – II appeared first on Sanat Duvarı.

Nadine Labaki yönetmenliğinde 2018 yapımı bir film olan Kefernahum, belgesel disiplininde çekilmiş bir sinema filmi olarak son derece aktivist bir tutum sergiliyor. Bizi içinde yaşadığımız çağın ve parçası olduğumuz mevcut sistemin farklı formlarda sürekli yenilenen sorunları hakkında düşünmeye ve dahası harekete geçmeye davet ediyor.

İnsana hizmet etmeyen, insanlığa ışık tutmayan sanat anlamını ve değerini daha yüce amaçlara taşıyabilir mi?

Sanat, gerçekliğin illüzyona dönüştürülmüş ve yeniden yazılmış hali olarak algılarımızı dönüştürmeye hizmet ediyor.  Bununla birlikte salt gerçekliğe ışık tutarak da bize rehberlik ediyor.Siyasal, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin çemberinde sürekli evrim geçiren gerçeklik ile ilişki kurma biçimimizi etkilemek üzere; eski ile yeninin, içeri ile dışarının sarmalındaki bu eklektik yaratı sürecinin kendisi yeterince kanlı ve terli bir yapboz oyunu.

Bu süreç içerisinde; bir fikri projeye dönüştürmenin, üretimin, ona hayat vermenin sancılarını çekerken, insan olmaya dair temel gereksinimleri bir tür ayağına dolanma biçimi olarak algılamak yerine; yaratı sürecinin bir parçası haline getirebilmek mümkün kılındığında, sanat yalnızca “yeni varoluş” biçimleri bulmamıza değil, var olan oluş biçimleri arasında “yeni bir sanat yapma biçimi” keşfetmemize de yol açabilmektedir.

“Karamel (2007)” ve “Peki Şimdi Nereye? (2011)” gibi kadın toplum ilişkisini konu alan filmleriyle tanıdığımız Lübnanlı oyuncu, senarist ve yönetmen Nadine Labaki, 2018 yapımı son filmi “Kefernahum” ile yeni bir sanat yapma biçimi konusunda başarılı bir girişime imza atmıştır. Bu yazıda belki de birçoğunuzun çoktan izlediği, Cannes festivalinde jüri özel ödülü kazanmış bu filmin araştırma ve yapım sürecinden itibaren onu özel kılan mutfağına değinmek istedim.

Kefernahum yalnızca bir film değil, aynı zamanda gerçekliğin ta kendisi. Göçe dair, çocuk istismarı ve evliliklerine dair, sokakların ortasında ama bir o kadar da şehrin dışına itilmiş insanların değişmeyen kaderine dair… Hem yoksulluğun hem yurtsuzluğun tüm yönlerine odaklanan Labaki, iki buçuk saat boyunca bir tane bile gereksiz ya da fazlalık diyebileceğimiz sahneye yer vermeksizin güçlü bir yönetmenlik ve senaryo örneği ortaya koyuyor. Yaşadığımız son birkaç yılı, her gün yürüdüğümüz sokakları, yanlarından sürekli geçtiğimiz ama çoğunlukla gözlerinin içine bakamadığımız insanları yakın çekime alan kamerası ile birlikte onların evlerine girmiş gibi hissediyorsunuz. Sinematografik ya da sanatsal hiçbir sahne göze çarpmaksızın pür bir gerçeklik izliyorsunuz.

 “Gerçekler acıtır. Irkçılığın göçmenlere verdiği tahribatı gördüm.”

Kefernahum kelimesi, İncil’de lanetlenmiş köy olarak bilinen Celile Denizi kıyısındaki antik bir kentte geçen hikayeden yola çıkılarak zaman içinde kaos’u ifade etmek için kullanılır olmuştu. Beyrut’un dünyanın pek çok yerinden göç almış kaotik ortamının, içinde yaşam savaşı veren çocuk oyuncu Zain’in gözünden anlatıldığı bu film için çok uygun bir isim.

Filmi özel kılan öncelikle profesyonel olmayan oyuncular ile onların gerçek yaşam deneyimlerinden çok da farklı olmayan bir hikaye işleniyor olması. Gerçekliğin görünenin ötesindeki çok katmanlı yönüne vurgu yapmak üzere bireysel ve toplumsal düzlemde yakın çekime alınan yaşamlar aracılığıyla bu yaşamlara bakışımızın anlık resimlerden ve ön yargılardan öteye gidilerek tarihi ve sistemsel bir kısır döngü olarak anlaşılması sağlanıyor.

Bu hikayede yer alan karakterler için nereden ilham aldığı sorulduğunda Labaki şöyle yanıtlıyor:

“Köşeyi dönen o çocuğa neler olduğunu merak ettim; nereye gidiyor, nasıl bir hayat yaşıyor, yaşadığı için mutlu mu?” “Çünkü” diyor Labaki:

 “Ne yazık ki bu çocukları insanlıktan çıkarmaya meyilliyiz.”

Filmin araştırma sürecinde, çoğunlukla göçmenlerin yaşadığı mahallelerde sivil toplum kuruluşları ile birlikte hareket eden Labaki, mevcut sistemin birçok yönden başarısız olduğuna tanık oluyor. İnsanların evlerine kadar girerek basitçe onlara nasıl yaşadıklarını ve neye ihtiyaçları olduklarını sorduğunda bu insanların birçoğunun temel ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli belgelere ve tanınırlığa sahip olmadığını öğreniyor. Mevcut sistem, belli başlı yardım kuruluşlarının geçici çözümleri dışında uzun vadeli bir gelecek sunmuyor. Dahası bu insanlar biraz iş bulma ve barınma sorunlarını çözseler, bu sefer “bizim haklarımızı alıyorlar” şeklinde bir tepkiyle karşılaşıyorlar. Bu bakımdan ele alındığında göç krizinin, yoksulluk çeken ve dışlanan insanlardan daha fazlası olduğu, uluslararası sistemlerin daha güçlü ve daha başarılı bir şekilde bu tür kriz vakalarına hizmet edebilmesi gerekliliği de vurgulanıyor.

Sistemin işleyişine dair sorunları daha yakından anlamak adına mahkemelerde gözlemci olarak saatlerini geçiriyor Labaki. Dört yıl süren bu sürecin ardından, sosyal hizmet uzmanları ve tanıştığı ailelerle yaptığı röportajların sonunda, fikrini hayata nasıl geçireceğinin ve ne anlatması gerektiğinin rotası belirlenmiş oldu.

Geriye, tüm bu gördüklerini, tanık olduklarını ifade edebilecek oyuncular seçmek kalıyordu ki Labaki bunun ancak bir mucize olabileceğini düşündüğünü ifade ediyor. Tam da böyle düşünürken o mucize gerçekleşiyor ve Beyrut sokaklarında gezinen ekip Zain ile karşılaşıyor.  

Oyuncu seçiminin zorlu bir süreç olduğuna değinen Labaki, Lübnan’ın her bölgesinden farklı yetişkinlerle ve çocuklarla mülakatlar yaptıklarını ve Zain’in de sokakta oynarken keşfedilen bu çocuklardan biri olduğunu söylüyor: “Filmde yer alacak kişinin o olduğunu anlamak gerçekten sadece iki dakikamı aldı. Gözleri ve diğer her şeyiyle, yazdığım karakterin aynısıydı.”

Part I sonu.

The post Bir Film ve Sosyal Dayanışma Örneği: Kefernahum – I appeared first on Sanat Duvarı.

Erhan Karaca (Müzisyen, yönetmen), yaşadığı Kadıköy’ün sokaklarını, ruhunu ve insanların yaşamını yansıttığı video çalışması yayınlandı. Çekimlerine Temmuz ayında başlanan ve Kasım ayında kurgusu tamamlanan video ayrıca Kadıköy Belediyesi ile yapılan ortak çalışma sonrasında belediyenin sosyal platformlarında da paylaşıldı.

Video’da Kadıköy’ün önemli noktaları ve sokak çekimlerinin yanı sıra Can Temiz(Müzisyen), Murat Akkoyunlu (Oyuncu), Ayşe Erbulak Özgürdal (Oyuncu-Yazar), Cenk Ünnü (Müzisyen) gibi ünlü isimler de yer alıyor.

Yönetmen ve Kurgu: Erhan Karaca

Müzik: Ludovico Einaudi – Choros

Youtube:

Instagram:

http://www.instagram.com/erhankaracadrum

The post Görmek İçin Yaklaşmalısın appeared first on Sanat Duvarı.

Aslında bu yazı NAİM filmi ile ilgili değil, hadi işin derinliklerine inelim.

Mustafa uslu hayatımıza 2007 yılında vizyona giren Ayla filmi ile girdi. Daha önce gişe başarısı göstermeyen birkaç yapım dışında pek ismi duyulmayan Mustafa Uslu, Ayla filminde büyük bir başarı yakaladı ve 5 buçuk milyon izleyiciye ulaştı. Daha sonra 2018 yılında Müslüm filmi ile 6 buçuk milyon izleyiciye ulaşarak çıtayı daha tepelere çıkardı. Türk sinemasında biyografi filmlerinin yetersiz kaldığı bir dönemde bu yapımlar adeta ışık gibi parladı. 2019’da ise Çiçero ve Türk İşi Dondurma filmlerini vizyona soktu ancak iki film de 1 milyonu bile bulamadı. Bu da bizi Mustafa Uslu filmlerinin tartışılan noktasına getiriyor? Bu filmlerde anlatılan hikayeler çok mu abartılı?

Tamam biyografi film bir belgesel değildir bire bir anlatması gerekmez. Ama tarihi tamamen değiştirip yeni bir tarih yazmak işin içine girince işin rengi değişiyor.

Örnek vermek gerekirse, Ayla filmini tipik propaganda filmi statüsüne koyabiliriz. Bu filmde dikkatimizi çeken ise filmin senaristi Yiğit Güralp’in adeta bu filmin künyesinden tamamen silinmesi. Güralp’in Mustafa Uslu ile yaşadığı bir tartışma nedeni ile galalara bile davet edilmediği biliniyor. Mustafa Uslu’nun Ayla filmi Oscar’a aday gösterilmeyince; “Biz Ayla filmiyle Oscar Ödülleri’nde son dört saate kadar sekizinci sıradaydık. Benim bir konuşma yapmam istendi. Eğer ben o konuşmayı yapsaydım, biz oscar’ı almıştık. Ama ben hayatım boyunca, ne bayrağıma, ne vatanıma, ne milletime asla ihanet etmem, kötü bir şey söylemem. Bunu yaparak bir yerlere gelmek hiç tarzım değil.” Şekilde bir açıklama yapmış, senarist Yiğit Güralp ise Uslu için “filmde Ayla’nın yere düşen Türk Bayrağı’nı kaldırdığı bir sahne var, akıl hocaları bunu çıkar oscar alamazsın demişler bu da Amerikalılara yaranmak için çıkardı” diye bir açıklama yapmıştı. Ne dersiniz? Acaba bu husumetin sebebi yapımının senaryoyu yeniden yaratmak istemesi miydi?

Müslüm filminde ise öncelikle Timuçin Esen’in kusursuz oyunculuğunu bir övelim sonra devam edelim. Çok büyük bir başarı yakalayan Müslüm filmi de yine gerçeklerin gereğinden fazla çarpıtılarak olayın dramatiasyonunun çok yükseltildiği eleştirisini almıştı. Gerçek şu ki Müslüm Gürses’in yaşadığı aile dramının fazla egzajere olduğu yadsınamaz.

Buraya kadar olan bölümü senaryonun vuruculuğu için şişirildiği gerçeğini kabul edebiliriz. Ancak Dijital Sanatlar daha sonra dozu bir tık daha yükseltti.

2019 yılında vizyona giren Çiçero filminde, Çiçero kod adlı İlyas Bazna’nın 2. Dünya savaşı sırasında İngiltere’nin gizli dosyalarını Almanlara sızdırdığı gerçek hikaye anlatılıyor. Ancak basit bir casusluk hikayesini filmde, aslında İlyas Bazna’nın Atatürk tarafından Almanlar’a karşı önlem olarak seçilmiş özel bir ajan olması gibi gereksiz bir bilgiyi sokuşturmaları filme olan etkinin kaybolmasına neden oldu. Yani aslına İngiliz ve Almanlar arasındaki bir casusluk hikayesini bir Türk ajanının zaferi gibi göstermek ucuz propagandanın ötesine geçiremedi filmi.

Ancak bu tarihi değiştirerek önümüze sunma işinin zirvesi Türk İşi Dondurma filmi oldu. Kadrosunda Ali Atay ve Erkan Koçak Köstendil gibi oyuncuları barındıran bu filmde, Mustafa Uslu tarihi çarpıtmanın ve yeniden yazmanın kitabını yazmış diyebiliriz.

Türk İşi Dondurma filminin konusu kısaca şöyleydi: Turkish’i Dondurma, Çanakkale savaşı sırasında Avustralya’da yaşayan iki Türk’ün ülkeleri için verdikleri mücadeleyi konu ediyor. Avustralya’da yaşayan iki Türk, geçimlerini devecilik ve el arabası ile dondurma satarak sağlar. 1915 yılında memleketlerinde savaş çıktığını öğrenen ikili, Çanakkale’ye cepheye gitmeye karar verir. Ancak, yetkililer onların adadan çıkmalarına izin vermez. Bu sırada Avustralya’da Türkler aleyhine propaganda yapılmaya başlanır. İngilizler’in Avustralya’da asker devşirmek için broşür dağıttığını öğrenen iki Türk, ülkelerinde veremedikleri mücadeleyi Avustralya’da vermeye karar verir.

Filmde anlatılan bu epik durumu tamamen kafanızdan silin ve gerçekleri konuşalım.

Öncelikle iki Türk değil iki Afgan diye düzeltelim. İsimleri de Muhammed Gül ve Molla Abdullah. Filmde bizim iki Türk, kendilerine ve ailelerine yapılan zulüm ve katliam nedeni ile Avustralya askeri taşıyan trene saldırıyorlar. Ancak olayın gerçeğinde iki Afgan pikniğe giden kadın ve çocuk ağırlıklı bir trene saldırıyorlar. Broken Hill olayı olarak anılan bu saldırı, filmde bir kahramanlık hikayesi iken, gerçekte bu, Avustralya’nın ilk terör saldırısıdır. Hatta bu “kahramanlık hikayesi” gerçekte halk tarafından çok desteklenmeyen savaşa katılma konusunda bir propaganda etkisi yaratmış ve Müslüman karşıtı bu atmosfer tüm ülkeye yayılmıştır.

Filmin sonunda gösterilen ve kahramanlık nişanesi gibi önümüze atılan bu fotoğraf ise aslında kadın-çocuk dinlemeden yapılan bir katliamın nişanesi.

Mustafa Uslu iyi dekor iyi kostüm ve iyi oyuncular ile çevrili bir alternatif tarih yaratıyor bizlere. Biraz milliyetçilik, biraz Atatürk, biraz Osmanlı derken harmanladığı alternatif tarihi önümüze seriveriyor. Şimdi ise sırada NAİM var. Bu filmde de bol aksiyonlu istihbarat işleri ve bol soslu onlar kötü Türkler iyi propagandası izleyedik. Oysa zaten bu ülke kahramanlık hikayeleri ile dolu. Kendi tarihimiz zaten içinden yüzlerce film çıkarabilir. Ancak tarihi kendinize göre şekillendirmek daha mi iyi? Ne dersiniz?

Bakalım fazla Amerikan dostu Ayla, acısı yetmezmiş gibi daha acılı Müslüm, daha aksiyonlu ajan Çiçero ve daha kahraman dondurmacılardan sonra Bize göre çizilen tarihi ve biyografik hikayeleri daha ne kadar popüler kalabilecek.

The post Mustafa Uslu ve Dijital Sanatlar Üzerine appeared first on Sanat Duvarı.

Pia Chakraverti-Wuerthwein ve S. Buse Yıldırım küratörlüğünde insan faaliyetlerinin gezegen üzerindeki ilişkisi ve etkisine odaklanarak oluşturdukları dört filmlik özel seçki ile 16. İstanbul Bienali’nin bu seneki “Yedinci Kıta” temasına göndermede bulunuyor. 

Ayrıntılı bilgi için:

İnternet – https://beykozkundura.com/

Twitter/Instagram – @kundurasinema

The post Kundura Sinema’dan 16. İstanbul Bienali’ne Paralel Özel Gösterimler appeared first on Sanat Duvarı.

Kupa Şövelyesi’nde olduğu gibi bu filmde de yönetmenin rolü benzer. Yorumlamak ve subjektifleştirmek yerine deneyimleri; doğaya daha yakınlaşan kameranın olanaklarını ve kendi iç görü yetisinin sunduklarını birleştirerek hem bir üst-diyalog hem de görsel şölen yaratıyor. Bununla beraber arka planda yaşadığı her şeyin kişiselliğinde boğulmaya devam eden sesinin ne kadar kısık olduğundan habersiz insan sesi, kişisel anlatısına ve öznel yorumlarına devam ediyor.

Evreni yaratan kozmik patlamalardan, sudaki ilk organizmalara, dinozorların ve modern zamanların varlığına kadar, Malick’in ilkel yolculuğu boyunca hiçbir şey söylemeden, söyleyecek çok şeyi var gibidir. Diyaloglar alanına direkt girilmeksizin, kişisel tepkilerin üzerinde bir sanatçı arayışıyla gezinen kamera gerçekliğin izinde gezinir.

Diyalektik düşünceye göre doğa, durağan ve değişmez değil, sürekli hareket ve değişim halindedir. Oysa ki, diyalektik düşünceden yoksun biri; bireysel yaşantısını, toplumsal süreçlerle ilgi kurarak algılamaz. Doğanın karşısındaki tutumu da benzerdir aslında; büyü çağında yaşarmışçasına mistik, nesnel olarak açıklanamaz ve tamamen sübjektif bir olgu olarak ele alır çevresini.

Fischer’in sanatçının rolünü ilkel toplumlardaki büyücünün konumuna ve işlevine benzetmesini akla getirir:

 “İlkel toplumda büyücü, topluluğun gerçek anlamda bir temsilcisi, bir görevlisiydi. Topluluğun kendisinden beklediği şeyleri büyü gücüyle gerçekleştiremezse öldürülme tehlikesi bile vardı. Yeni sınıflı topluma geçildiğinde; büyücünü görevini; sanatçılar, rahipler, hekimler, bilgin ve düşünürler aldı.”

Toplumun sözcüsü konumuna geçen sanatçının da tıpkı ilkel çağdaki büyücüden beklenildiği gibi; kendi özel sorunları ya da kişiliği ile halkı tedirgin etmek yerine; içinde yaşadığı çağının ve toplumunun ortak yaşantılarını, önemli olay ve düşüncelerini yansıtması ve anlaşılır kılması ölçüsünde değer görürdü. Bunu yapabilmek için doğanın tüm elementlerini kullanması gerekirdi.

Duyguların ön planda alındığı Kupa Şövalyesi ile aralarında bir farkı yokmuş gibi görünse de bu sefer; duygulardan da daha derinde olan bir şeyin; sezgilerin peşine düşülür. Nesneyi, onda gelen özü sezebilmek, araştıran öznenin de kendini doğru bir sezgi uygulayabilecek duruma getirmesinden geçer ki bu da ancak kişinin kendi uğraşıyla varabileceği kavrayış ve çözümlemelerle elde edilir.

Üst bilinç, aşkın gerçeklik arayışı, uzay görüntüleri, güneşte oluşan patlamalarda adeta kamera güneşin içindedir… Her iki filmde de kamerayı peşine sürükleyen parlak güneş ışıklarının kaynağına ve gerçekliğine varırız… Denize düşen bir meteorun gözüyle ineriz bu kez dünyaya ve tıpkı bir önceki görüntüdeki ateş topuna benzer hareketlerle yarattığı yönsüz kendiliğinden devinimi seyrederiz. Fokurdayan lavlar, taşan denizler, çığ düşmeleri, meteor, uzay, dağ, bulut görünümleri…

Yatay hareketler, dikey hareketler, ileri-geri hareketler aynı anda olur; ateş ve su iki element iç içe geçerken bir yenisi, hava, yukarı doğru yükselir ve birbirinden ayrılan kimi paralel kimi dik görünümlü kaya parçalarının biçimleri içinde ya da toprağın üzerinde geziniriz. Su altına, çöllere, deniz kenarlarına, egzotik canlı türlerinin mücadelelerine… Ve doğum anı, bitkilerin polen tüpü ile spermlerin yumurtalarla buluşması ve gökyüzünde bulutların çarpışmasının aynı anda verilişi ile evrendeki her şeyin kendiliğindenliği vurgulanır.

Oğlunun ölümü üzerine annesi tarafından Tanrı’ya iletilen sitemli sesin bir nevi uzaydaki ve doğadaki yansıması hissedilir… Sese yanıt olarak durmadan hareket eden doğanın değişimi verilir…

Görseller böylece doğanın kendiliğindenliğini anlatırken, tüm evren keşfedilmeyi beklemeksizin var olmayı sürdüren bir “cevap” gibi hareket ediyor.

Bu yaklaşım için Knight of Cups’da işlenen türden gizemciliğin ters yüz edilişi de denilebilir. Sezgisel deneyimler gizemin ötesine geçer. Gizem, perdesi kaldırılarak değil de sadece gizem olmaktan çıkarılarak çözülmüştür. Cevaplara ve anlama yönelmektense; dikkati, insanlar tarafından üzerine anlamlar yüklenen doğa olaylarına ve evrene salt olduğu gibi görmek ve algılamak adına çevirerek…

Baba-oğul ilişkisini konu alan Hamlet’in dünyaca ünlü Shakespeare Globe tiyatro grubunun yorumuyla 2016’da İstanbul’da sergilenen son sahnede tüm ölülerin diriliş anı bir tür spiritüel dansa benzetilmişti. Malick’in benzer bir fikirle getirdiği filmin sonunda herkes, boş bir alanda yön ve amaç duygusu olmaksızın çıplak ayaklarla doğayla bütünleşmiş bir halde huzur içinde yürüyüşleri bu sahneyi hatırlattı. Her iki sahnede, ölümün getirdiği dönüşüm sayesinde şeylerin gerçek yüzünü görebileceğimizi anlatır gibidir. Herkes birbirlerine sarılıp, kucaklaştıktan sonra -Malick’in kamerasında özel bir yeri olduğunu anladığımız- Güneş’e yönelir, yol ve adımlar belirginleşir. Güneş zamansızdır, şimdidir, an’dır. Ve “çocuk” da öyledir. 

Evladını ölüme ve ışığa doğru teslim eden anne:  “Onu sana veriyorum” der. Günebakan çiçeklerini, güneşin her yerde yansımalarını görürüz; yeraltı, sualtı, köprü altı ve gökdelenler…

Doğanın derinliklerinden modern yaşama, güneşin her yere sızması kaçınılmaz görünür.

The post Yaşam Ağacı – II appeared first on Sanat Duvarı.

Hayatında daha büyük şeylere hazır olmasına rağmen Rick’in aşık olma duygusu ve kapıldığı sürekli arayış hali; yaratıcılığın ve girişimciliğin önünde duran bir engelle karşılaşma mesajını doğrular. Ve kralın Kupa Prensi’ne şövalyelik yolculuğunda hikayesini tamamlamak üzere gönderdiği mesajları temsil eden diğer kartlar Rick’in hayatındaki değişimlerle birlikte ekrana gelir.

 “Ay” kartı bilinçaltını, kişinin harekete geçmesine engel olan korkularını ve bazen de yanılgı ya da bir yalanı temsil eder. Bu aşamada korkuların ve zorlukların aşılması bilinçaltı ile temasa geçmeye ve gerçeğin kendisiyle yüzleşmeye bağlıdır. Rick’in genç, güzel Della (Imogen Poots) ile olan ilişkisi; iç içe geçmiş karmaşık gerçekliğe doğru yapılacak yolculuğa atılan ilk adımdır. Kart ile ilintili rolünü sürdüren Della, Rick’in aradığı aşkı bulmakla ilgili sorununa doğru şekilde işaret ediyor:

 “Sevmek istemiyorsun. Bir aşk deneyimi istiyorsun. ”

 “Asılan Adam” kartı, bir bekleyiş ve sürüncemede kalma halini, pasifliği ve kurban zihniyetini temsil eder; bununla beraber bu sürecin değerlendirilirse doğru zamanda hareket geçmek adına kullanılabileceğini sezebilmeyi gerektirir. Rick’in yoksulluk ve uyuşturucuyla mücadele eden; erkek kardeşi ve Alzheimer’a karşı savaşan babası ile karmaşık ilişkisi, erkek kardeşinin ölümüyle gün yüzüne çıkar. Kartın mesajına göre ilişkilere tahrip edici yaklaşımlarda bulunmak suretiyle harekete geçmek yerine kendisini bağlayan geçmiş düğümleri anlaması gerekiyor.

“Münzevi” kartı ise daha bilinçli bir içe dönüş, sorgulama ve çıkış arama dönemidir. Hermit, Rick’in babasına seslenmesi ile örtüşüyor, onu olası bir keşiş olarak görmek kolay olacak ve belki de bu örtüşme bu okumaya izin vermek içindir. Bununla birlikte, bu bölümün odak noktası, Tonio (Antonio Banderas) tarafından verilen bir ev partisi. Tonio, duygusal bir keşiş, gerçek bir bağlanmadan uzak, kalabalığın anonimliğinde ortaya çıkan gelişigüzel dalgalanmaların peşinde. Rick’e sevmenin farklı yolları olduğunu ve kadınların nasıl tatlar gibi değiştirilebileceğini anlatırken Rick’in olası geleceğini temsil eder görünümdedir. Rick’in anılarından yola çıktığı duygusal savunmasında kendisi de bir kadın avıcısı olan babasını kurban edişi görülür.

“Kendimi dünyanın yabanına bıraktığımda özellikle bir sığınağın olduğu yere ulaşmaya çalışırım ve orada uykuya dalarım. Ve uyur uyumaz bir rüya hayal ederim. Üzerine paçavralar giymiş kendi evinin belli bir bölgesinde dikilen elinde bir kitap ve omuzlarında büyük bir yük taşıyan adam görürüm.”

 “Mahkeme” kartı ölülerin tabutlarından çıkıp göğe uzanmasıyla resmedilir, yeniden doğuma uyanışı ve yargı anını temsil eder. Bu bölümün Rick’in karısı Nancy (Cate Blanchett) sonunda kararını verir ve boşanırlar.

Rick Nancy’ye birlikte geçirdikleri zaman boyunca çocuk sahibi olmak konusundaki tereddütünün daha pahalıya geldiği yönündeki endişelerini dile getirdi. Film boyunca; çocukları ve bebekleri belirgin bir nezaketle ve dikkatle gözlemlerken, kendi baba oğul ilişkisine dair hüsnü zanlara kapılır ve kendinin dışındaki bir varlığa adanmanın kurtuluş olduğunu düşünür. Rick’in tereddütü; ona bir çocukla hissedebileceği bir bağlantıya ve tekrar tekrar aşık olma arayışıyla geçen zamana mal olur.

 “Kule” kartı üzerine inşa ettiklerimizin yıkılışını ve kaosu simgeler. İnsan yapımı bir nesneyi temsil eden tek kart, kişisel idollerin imha edilmesini anlamına gelir. Kulenin bir yanılgı ya da bizi içine hapseden idealler olması halinde, yıkım olumlu bir gelişme olarak görülür. Rick’in Tonio’nun partisinde tanıştığı Helen (Freida Pinto) adlı modelle ilişkisi hiçbir zaman fiziksel bir ifade bulamayan bir birliktelik olur. Helen, Rick’e “artık erkeklerin hayatlarında yıkıcı bir top olmak istemediğini” söyleyerek eski karısıyla yaşadığı deneyimin ışığına, ebedi bir bütünlüğün ve samimiyetin tabiatına yeniden uyanma ajanı olur.

“Onca yıl boyunca başka birinin hayatını yaşamak” diyor Rick. “Farkında bile değildim.”

“Yüksek Rahibe” kartı, dinginlik içindeki ezoterik bilgi arayışını temsil eder. Feminen bir güce, gizemliliğe bürünme ve gizli bir sırra hakim olma halidir. Rick’in L.A.’da tanıştığı ve sonra Las Vegas’a gittiği Karen adlı bir striptizci ile zamanını içerir. Karen, bir zamanlar uyuşturucu kullandığı için dünyayı farklı gördüğünü iddia ediyor. Karen’ın hikayedeki yeri, Rick’e bir çeşit tatmin sunma amaçlıydı, ancak gerçekten takip ettiği türden bir şey değil. Tonio’nun önerdiği şekilde hayattan zevk almasını sağlar, ancak Helen’i gördükten sonra izlediği şekilde değil. Karen, Rick’in duygusal yolculuğu sırasında hizmet ettiği amacı bildirir.

 “Ölüm” kartı ise kaçınılmaz dönüşümü temsil eder. İnkar, tereddüt ya da kaçışa yer vermeksizin genellikle büyük bir şok hali yaratarak ve mevcut gidişatı sonlandırarak gelir. Rick’in, evli bir kadın olan Elizabeth  (Natalie Portman) ile yeniden alevlendiğini gördüğümüz eski aşkları görünüşte hem fiziksel olarak tutkulu hem de ruhsal olarak anlamlıdır. Sonunda, her zaman varmak istediği mutluluğu ve yaşamı bulmak için ihtiyaç duyduğu her şeyin doruk noktasında  gibi hissediyor. Ancak bu kaygısız büyü, Elizabeth’in Rick’e düşük yaptığını anlatması ve çocuğun onun olabileceğini söylemesi sonucu bozulur. Yine; üreme kavramı kendini kabul ettirir ve Elizabeth’in hissettiği yıkım yoluyla Rick, insan deneyiminin gerçekliğine, sevmenin yoğunluğuyla aynı yüksekliğe ulaşan acı yoğunluğuna uyanır.

“Oğlum! Hatırla. Başla!”

Kupaların (duyguların) şövalyesi olan biri için tüm mesajların aşk’larla gelmesi kaçınılmazdır, Rick’in öğrenme yolu budur.  Elbette Rick’in şimdi de etkilendiği yeni bir eterik kadın (Isabel Lucas) var ve onun kişiliğinde “özgürlük” duygusunun nasıl okunabileceğinin anlamı açığa çıkar.

Filmin bu son bölümü “Özgürlük” olarak adlandırılır ve “Özgürlük” fikrini iletmek için kullanılabilecek kartlar serilir. Bu kartlar; Malick’in izleyiciye Rick’in henüz seçim için bir sona varmadığını aktaran sesi gibi görünüyor. Rick’in deneyimleri göz önüne alındığında, bu okumaların uyarlanması öykünün bütününü oluştururken; son kartlar, Malick’in niyetinin tam içeriğini göstermek için tüm deneyimlerin tepesinde bir diyalog hissi veriyor. İlk kart; özgür iradeden tam anlamıyla yararlanarak seçim özgürlüğünü temsil eden “Şeytan”dır. Öte yandan, diğer kart mücadeleden dayanıklılığa doğru çekişmeyle gelen özgürlüğü temsil eden “Denge”.

 “Şeytan” kartı, “Ay”ın konuşmasını ertelemek için “Asılan Adam” ve “Münzevi” tarafından desteklenecek ve “Denge” kartı ise en güçlü şekilde “Kule” ve “Yargı” tarafından desteklenecektir.

Hangi kartın gerçek özgürlüğü temsil edip etmediğine bakılmaksızın, fikir aynı kalır: Kendi duygusal yaratım sisteminin bir kölesi olan ve daha büyük bir manevi çekimin kaprislerine kapılan Rick; şimdi eski yolundan kurtulmuş durumda.Bununla birlikte seçimlerini tanımlamak; hayatın deneyimleri ne kadar çok ve çeşitliyse, o kadar zorlu olacaktır. Öyleyse asıl soru şu: Tüm olası seçenekler göz önüne alındığında, doyum bulabilmeniz için sabır ve dayanıklılık gerektiren çekişmeli bir yaşamı mı seçersiniz, yoksa doğrudan memnuniyete eriştirecek en az direnç yolunu mu seçersiniz?

Bu evrensel bir sorudur – başarı, şöhret, aşk gibi yaşam algılarımızın kalbine yerleşen bir soru.

Rick, çocukluğuyla bağını ve anılarını yeniden hatırlar. Doğaya yaklaşır. Suya yaklaşır. Toprakta, taşta gezinir, ağaca dokunur; güneşin yansımalarını takip eder, sonsuzluğa uzanan havayı solur ve suya girer.

 “Seyyahın seyahati bu dünyadan bir diğerine, bir rüya gerçekliğinde iletilir. Burada keşfedilen şey, tehlikeli yolculuğunda, amaçladığı diyara güvenle ulaşmasında ortaya koyduğu tutumlardır.”

The post Kupa Şövalyesi – II appeared first on Sanat Duvarı.

2015 yapımı “Knight of Cups” (Kupa Şövalyesi), romantik ve modern bir seyyahın dönüşüm macerasını konu alıyor. Montaj; müzik ile örtüşen diyalog ve seslendirme sayesinde film, insan ruhunun ötesinde anlaşılması gereken ve geniş bilgi gerektirmeyen, duygusal rezonanslı bir deneyim duygusu yaratıyor.

Sinemada modern teknikler ile Beat etkisinin artalanlarının birleşiminden oluşan çalışmalara imza atan Malick filmlerinde (deneysel) sinema tarzının öncüsü olan Stan Brakhage etkisi görülür. Soyut ekspresyonizm, Beat edebiyatı ya da diğer savaş sonrası hareketlerinin etkileri Brakhage’in modern avangart sinemasının temelini oluşturur. Titreşme efektleri, aydınlık ve karanlık karelerin değişimi ve görünebilir kare ile birleşme yerlerinin yarattığı fizyolojik stres izleyiciye saldırır/hissettirilir. Hem bireysel hem evrensel, temsili ve soyut, yüzleşmeci, kaçınmacı bir anti-savaş beyanı…

Avangart sinema; lineer değildir ve dilden bağımsızdır. Yatay yapılardan kaçınarak dairesel ya da dikey yapılara meyleden deneysel sinemacılar, bilimsel rasyonalitenin, organizasyonel entegrasyonun ve teknik ustalığın teknokratik yapılarını savuşturarak büyük bir sanatsal, bireysel ve ekonomik özgürlükle ödüllendirilmiştir.

Tesadüfi kompozisyonun önceden belirlenmiş formdan üstünlüğünü vurgulayan Brakhage’in stilindeki Beat etkisi doğaçlama unsurlarını, bilinç akışı tarzı ve avangard şiirlerinin uçuşkan havasını çağrıştırırken; Malick’in fiminde yine dört mevsim içinde çekilen, farklı uzunluk ve hareket hızına sahip ağaçların ve göğün dikey panları; doğanın içinden geçilen kamera hareketleri görülür. Bu kamera hareketleri sıklıkla o kadar hızlıdır ki konuyu bulanıklaştırıp soyutlaştırır.

Filmin düzensiz ritmini; gösterilen ve gösterilmeyen bilgiler arasındaki geçişler oluşturur. Gerçekliğin kendisi direkt filmde yer almaz ve Brakhage gibi, Malick de bu eksikliği telafi etmez.  Direkt, görsel bir yüzleşmeden ziyade, kişisel ve psikolojik tepkiler işlenir, gerçeklik bunun üzerinden çıkarılmaya çalışılır. Seyirci olarak olan bitene oyuncu Christian Bale tarafından canlandırılan genç bir Hollywood yazarı olan Rick’in gözünden bakmakla yetiniyoruz; ama geri planda gerçekten neler oluyor; mesela karşılaştığı tüm diğer kadınların gerçek yüzleri ve hikayeleri ne bilmiyoruz.

Hikayenin ilerleyişi adına, filmin serilmesi; anti-kahramanımızın yaşam gücünün giderek eksilişini ve yeniden arayışa yönelişini temsil eden; her biri tarot destesinden bir karttan esinlenerek tematik bölümlere ayrılarak sunulur. Filmin tarot kartları kullanımıyla ilgili yorumunu da yine yenilikçi fikirleriyle Beat kuşağı döneminin ilgi ve merak alanlarında aramak gerekir. Beat hareketinin öne çıkardığı Zen, Dharma, Budizm, Mistisizm (Gizemcilik) öğretilerini keşfeden gençler dünyayı artık, siyasetin ekonominin ya da akademi kuramlarının ötesindeki bilgilerle açıklamaya çalışıyorlardı. Bu anlayış; şiirden, müziğe, resim ve sinemaya, sanatın ve düşünce dünyasının her alanına sızıyordu.

Tarot; insanlık tarihinde üç bin yıl geriye uzanan, insanlığın ilk bilgeliğe daha yakın olduğu dönemlerden kalan kadim bilgelikti. Seksen sekiz kartlık tarot destesi, yaşam yolculuğumuzda yer alacak başlıca değişimlerin yer aldığı bir hikaye barındırır. Astrolojide temsil edilen elementlerle yapılandırılan tarotta; her bir elementin sembolleri vardır; hava; keskin zeka ve entelektüel düşünceyi, toprak; üretimi ve maddeye getirmeyi, ateş, sezgileri ve içgüdüleri, su elementi ise duyguları temsil eder.

Genç, yakışıklı, başarılı bir yazar olarak pek çok şeye erişebilme imkanı olmasına rağmen Rick, şu anda hayatının en iyi versiyonuna sahip olmak için gerekli tüm araçlara sahip olan, ancak “kendisinin” ve “diğerlerinin” duygularının ve arzularının üzerinde bir atalet hissi yaratmasına izin veren bir adamdır. Kupa Şövalyesi, Rick’in haz peşinde koşan, doyumsuz ve cansız haldeki sanatsal ruhunun içinde bulunduğu mücadeleyi, yolculuğunda ait olduğu ve varmak istediği aşamayı temsil eder.

Çocukluğunda Rick’in babasının kendisine anlattığı bir hikaye ile başlar film.

“Genç bir prens, doğunun kralı babası tarafından Batı’ya, Mısır’a bir inciyi bulması için gönderilir. Denizin derinliklerinde olan inciyi… Ama prens oraya vardığında halk, ona bir bardak doldurup verdi ve hafızasını kaybetti. Prens kralın oğlu olduğunu ve inciyi unuttu. Ve derin bir uykuya daldı ama kral oğlunu unutmadı. Haberler, elçiler, rehberle göndermeye devam etti.”

Part –I Sonu

The post Kupa Şövalyesi – I appeared first on Sanat Duvarı.

1999 yapımı Palahniuk romanından uyarlama filmin yönetmen koltuğunda David Fincher oturmakta. Film bir modern dünya eleştirisi yaparken, tüketim toplumunun yarattığı birey iççatışmaları ve sonuçta bireylerin yarattıkları bu dünyanın değerlerini yerle bir etmelerini konu alıyor.

Film sıfır noktasında başlıyor, gerçeklik algısı sorgulanıyor ve ardından geri dönüşle anlatıcının altı ay narkolepsi rahatsızlığı çektiğini öğrenirken, özgürlüğünün para kazanması olduğunu düşündüğünü görüyoruz. Oysa anlatıcı o yeşil koltuğun, kişiliğini yansıtacağı fikrindeki yemek setinin, falanca katalogtaki abajurun, yanı başındaki kahve bardağının kölesidir. Anlatıcının dünyasında mutluluk satın alabilmek için para kazanmak gerekir ve tutkuyla bahsettiği bu eşyaların, evlerin, işlerin nedeni aynı zamanda bu yaratılan dünyada bir statü sahibi olmaktır. Bu nedenledir ki Jack’in ve Marla’nın evleri, görünüşleri, hayatları gerçek dünyalarını yansıtır yani, anlatıcının yüzleşmesi gerekenleri ve asıl ihtiyacı olanları. Bunu anlaması için de öfkesini fark etmesi gerekir. Öfke kaynağı Jack’e göre önce Tanrı sonrada baba figürüdür. Aslında otoritenin tam da kendisi. Marla ise her ne kadar salaş ve itici görünse de hem dişiliğiyle hem de bir anne figürü olarak karşımıza çıkar. Çünkü hem Jack hem de Marla illüzyon dünyasından bağımsızdır. Anlatıcı tam da bu gerçekliğe ihtiyaç duymaktadır.

Bob’un Göğüsleri

Anlatıcının terapi gruplarında rastladığı Bob aslında vücut gelişme sporcusudur. Daha önce ait olduğu dünyanın yıldızlarındandır, iki çocuğu ve mutlu bir ailesi vardır. Fakat kullandığı dopingler, ilaçlar onda hormon dengesizliklerine yol açmış ve göğüsleri çıkmış daha sonra da kanserle tanışmıştır. Anlatıcı, Bob ona sarıldığında bir yabancılık hissiyle yaklaşmış hatta direnmiş sarılmalarının ardından da uzun zaman sonra duyguları olduğunu hissederek ağlamıştır. Nitekim anlatıcı altı aydan sonra ilk defa o gece uyuyacaktır. Bob anlatıcının kendisiyle yüzleşmesinin ilk adımı olur ve anlatıcı özgür olmadığını fark eder. İlişkiler dahil her şeyin tek porsiyonluk olmasını eleştirir.

Ardından yine benzer terapi gruplarında Marla Singer ile tanışır ve onun da kendisi gibi hasta numarasıyla gruplara geldiğini fark eder. Marla onun için bir çeşit kendini sorgulama nedenidir. Bu sebeple onunla karşılaşmak istemez ama öte yandan da bu kırpık saçlı, tuhaf giyinen hiçbir ışıltısı yoktur, tamamıyla gerçektir bu nedenle de onu beğenir. Meditasyon yaparken güç aldığı şeyin bu kadın olduğunu fark eder. Bu sarmal içinde Marla birlikte olanın, illegal şeyler yapmaya meyilli olanın, daha cesur ve daha zeki olanın Jack olması açıklanabilir.

Anlatıcı kendisine de Jack’e yabancıdır. Jack anlatıcının görünmek istediği görüntü ve yapmak istediği şeylerin tetikleyicisi olan fikirleridir. Jack’in yaptığı iş bile anlatıcı için modern dünyanın tartışılmaz ölçüsü olarak gördüğü sabunu yine onlara sattıkları müşterilerin yağlarından elde etmesi yok edilmek istenen bu dünyayla hoş bir alaydır. Yalnızca düşünceleridir ki sonunda özgür kaldığında ondan kurtulabilsin. Tyler’ın kıyamet projesi dediği bu saldırıları yaparken de final finans merkezleri ve şehrin önemli noktaları bombalarla yok edilerek ve filmin ana fikri taçlandırılarak yapılıyor.

The post Unutulmaz Filmler Serisi – Fight Club appeared first on Sanat Duvarı.

26. İstanbul Caz Festivali Kapsamında Beykoz Kundura’da Bir Gecede Dört Konser

Beykoz Kundura 26. İstanbul Caz Festivali kapsamında 6 Temmuz Cumartesi saat 19.00’da gerçekleşecek RYMDEN (Bugge Wesseltoft, Dan Berglund, Magnus Öström), Nubiyan Twist, Turgut Alp Bekoğlu Love Jazz Quartet, Barış Demirel–Barıştık Mı konserlerine ev sahipliği yaparak kültür ve sanatı desteklemeye devam ediyor. 2016 senesinde mekan kullanımı üzerinden başlayan bu iş birliği ile Beykoz Kundura kültür ve sanat alanında faaliyet gösteren kurumların birbirleri ile olan diyaloglarının kuvvetlenmesini hedefliyor.

“Bir Yaz Gecesi Sineması”: Kundura Sinema’dan Boğaz Kıyısında Açık Hava Filmleri

Beykoz Kundura’nın 2017 Ağustos ayında Restore Film Günleri ile birlikte ilkini düzenlediği ve geçtiğimiz sene “Bir Yaz Gecesi Sineması” başlığı altında programında yer verdiği açık hava film gösterimleri bu sene 11 – 14 Temmuz tarihleri arasında sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor.

Yaz aylarının beklenen etkinliği haline gelen açık hava film gösterimleri Beykoz Kundura’nın Boğaz kenarında yer alan konumu, özel ikramları ve klasik filmlerden oluşan seçkisi ile tüm seyircilerini bunaltıcı yaz sıcaklarından filmlerin renkli dünyasına doğru bir yolculuğa çıkarıyor. Klasik filmlerin yanı sıra özel müzik temalı filmlerin seyirciler ile buluşacağı Bir Yaz Gecesi Sineması programı kapsamında Beykoz Kundura, seçili gösterimler sonrasında DJ setlere de programında yer vererek hafta sonu için takipçilerine keyifli bir kaçamak sunuyor. Beykoz Kundura’da Sanat ve Oyunculuk Akademisi: Famelog Academy Usta yönetmen Ömer Faruk Sorak’ın mentörlük ettiği sanat ve oyunculuk akademisi Famelog Academy öğrencilere Beykoz Kundura’nın benzersiz ortamında eğitim alma fırsatı sunarak gerek Türkiye’de gerekse global düzeyde medya, eğlence ve sanat alanlarında standartları yükseltmeyi hedefliyor.

Oyunculuktan yönetmenliğe, senaryo yazarlığından sanat yönetmenliğine birçok alanda uzun süreli eğitimler ve atölye çalışmaları düzenleyen Famelog Academy’nin Haziran ve Temmuz ayı programında Sanat Yönetmenlig i Atölyesi , Bir Yönetmen Yorumuyla Kamera Önü Oyunculuk Atölyesi, Sahne Dövüs Teknikleri Tanıtım Dersi, Cep Telefonu ile Kısa Film Çekme Atölyesi ve Müzikal Oyunculuk Yaz Okulu yer alıyor. Eğitim programlarına katılmak isteyen adayların academy@famelog.com adresine katılım taleplerini ve CV’lerini iletmeleri yeterli. Kundura Sinema’dan Sezonun Son Gösterimleri Kundura Sinema restore edilmiş nostaljik sinema salonunda sezonun son gösterimlerini Haziran ayında gerçekleştirecek. Geçtiğimiz ay gösterim programı ile seyircilerini distopik dünyalara davet eden Kundura Sinema Haziran ayı programına eklediği yeni filmler ile distopyalara yolculuğa kaldığı yerden devam ediyor. 1985 yapımı yönetmen Terry Gilliam’ın Brazil filmi etrafını saran bürokrasi ve teknoloji dairesinden bunalmış bir istatistikçi olan Sam Lawry’nin hayatını konu alıyor.

Robert de Niro’nun başrolünü üstlendiği Sam karakteri bu sıkıcı hayattan kaçışı hayal dünyasında bulur. Rüyasında hep aynı kadını kurtardığını gören Sam’in yaşadığı gerçek dünya ise bir bilgisayar tarafından yönetilmektedir. Yönetmen ve yapımcı Ridley Scott’ın 35 yıl arayla çektiği 1982 yapımı Blade Runner: The Final Cut ve 2017 yapımı Blade Runner 2049 filmleri Haziran ayında Kundura Sinema seyircileri ile buluşuyor. Harrison Ford’un başrol koltuğuna oturduğu her iki film Los Angeles sokaklarında distopik bir zamanda geçiyor. Blade Runner isimli polislerin insandan hiçbir farkı olmayan robotlar ile mücadelelerini konu alıyor.

Fransız Yeni Dalga Sineması’nın en etkili isimlerinden Jean Luc Godard’ın 1965 siyah-beyaz yapımı Alphaville kaçıranlar için Haziran ayında tekrar Kundura Sinema’da. Distopik film türünün dünya sinemasındaki en etkileyici örneklerinden biri olarak kabul edilen ve 1965 yılı 15. Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı Ödüllü Alphaville özel dedektif Lemmy Caution’ın Ford galaksinin başkenti Alphaville’e gönderilmesini konu alıyor. Leonhard Müllner ve Robin Klenger’in yönetmen koltuğuna oturduğu 2018 yapımı Operation Jane Walk filmi kıyamet sonrası New York’ta geçen popüler bir bilgisayar oyununda geçiyor. Viran haline gelen bu iç karartıcı şehirde dolaşabilmek için savaş teçhizatı ile kuşanmak gerekmektedir. Bu oyunun oyuncuları zorba olmak yerine şehri keşfeden turist olmayı seçmişlerdir. 17 dakikalık bu kısa kara mizah filmine zekice seçilmiş müzikler ve alternatif bir tarih anlatısı eşlik ediyor.

Kundura Sinema’dan sezonun son Özel Gösterimi: GILDA 28 Haziran 2019

Özel ikramlar eşliğinde seyircileriyle buluşan ve artık klasikleşen Kundura Sinema Özel Gösterimleri kaçıranlar için Gilda filmi ile sezonu kapatmaya hazırlanıyor. Yönetmen koltuğunda Charles Vidor’un oturduğu ve Rita Hayworth’ün nefes kesen oyunculuğu ile sinema tarihine damgasını vuran Gilda, 28 Haziran Cuma akşamı son kez Kundura Sinema’da. Çocuklara Özel “Hareketli İmgeler” Atölyesi ve Çizgi Film Seçkisi 30 Haziran 2019 Mayıs ayında ilki gerçekleşen, hem çocuklar hem de aileleri tarafından yoğun ilgi gören Çocuk Atölyesi Haziran programında da yerini alıyor. 7-10 yaş grubu için Müze Eğitimcisi ve yazar Hüsne Rhea Çiğdem’in tasarladığı “Hareketli İmgeler” atölyesiyle çocukları eğlenceli ve öğretici bir atölyeye davet ediyor. 30 Haziran Pazar günü Beykoz Kundura’da gerçekleşecek atölyenin ardından Lobster Films kataloğundan seçilen Çizgi Film Seçkisi’nden gösterime aileler de katılabilecek. Kundura Sinema’nın Haziran 2019 film programına ve Beykoz Kundura’da gerçekleşen tüm etkinlikler hakkında detaylı bilgiye ve ulaşım seçeneklerine www.beykozkundura.com adresinden ulaşabilirsiniz.

The post Bu Yaz Kültür Ve Sanatın Yeni Buluşma Noktası: Beykoz Kundura appeared first on Sanat Duvarı.

Mayıs Ayı Yenileri: Distopyaya Hoşgeldiniz!
2013 yapımı yönetmen Leos Carax ’ın Kutsal Motorlar filminde yönetmen sinemanın sadece hikaye anlatmak olmadığını ana karakter Oscar’ın kılıktan kılığa girerek çeşitli randevulara gitmesi üzerinden, sınırlarını zorlayarak anlatıyor.
Fransız Yeni Dalga Sineması’nın en etkili isimlerinden Jean Luc Godard ’ın 1965 siyah-beyaz yapımı Alphaville özel dedektif Lemmy Caution’ın Ford galaksinin başkenti Alphaville’e gönderilmesini konu alıyor.

Alphaville ve onu yöneten bilgisayar-insan Alpha 60’ı yok etmek, kayıp ajan Henry Dickson’ı bulmak görevi ile yola çıkan Lemmy baştan çıkarıcı bir kadın olan Natacha ile karşılaşır ve ona aşık olur. Bu aşkın önündeki tek engel ise aşık olduğu kadının yok etmek istediği Alpha 60’ın
kızı olmasıdır. Distopik film türünün dünya sinemasındaki en etkileyici örneklerinden biri olarak kabul edilen Alphaville, 1965 yılında gerçekleşen 15. Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı Ödülü’nü aldı.
2005 yılı Frank Miller ve Robert Rodriguez’in yönetmen koltuğunda oturduğu Günah Şehri filmi yoldan çıkmış polisleri, fuhuş patroniçelerini ve umutsuz zorbaları konu alarak intikam, kefaret ve her türlü zorluğa rağmen doğru davranmaya çalışan alışılmadık kahramanları
seyircileri ile buluşturuyor.

Yönetmen Marc Singer’in 2000 senesinde çektiği Karanlık Günler filmi New York’un karanlık metro tünelinde yaşayan insanları konu alıyor. DJ Shadow tarafından yapılmış müzikleri ile öne çıkan filmde yeraltı dünyasında geçen doğaçlama ve kişisel hikayeler anlatılıyor.

Bir Kundura Sinema Klasiği: Canlı Müzik Eşliğinde Sessiz Film Gösterimi
Yönetmen Ewald André Dupont ’un 1929 siyah-beyaz yapımı Piccadilly , Londra’daki bir dans kulübünün mutfağında çalışan Çinli genç bir kadının çalıştığı kulüpte sahneye çıkma fırsatı yakalamasıyla birlikte ihanet, yasak aşk ve cinayet sarmalının içine düşmesini konu alıyor.
Ayşe Tütüncü ’nün piyanoda canlı müziği eşliğinde gösterilecek film, Nisan ayında kaçıranlar için 5 ve 25 Mayıs tarihlerinde yine Kundura Sinema’da olacak.
Kundura Sinema’dan Belgesel Seçkisi: IDFA Belgeselleri
Amsterdam’da her yıl düzenlenen uluslararası belgesel festivali IDFA’da gösterimi gerçekleşen iki yeni belgesel Mayıs ayı programında Kundura Sinema seyircileri ile buluşacak.
2017 Madrid Uluslararası Film Festivali’nde en iyi uzun metraj belgesel ödülünü alan Güneşin Kenti yarı terk edilmiş bir maden kasabasında yaşayan sıradışı karakterlerin hayatlarını yönetmen Rati Oneli ’nin yorumuyla anlatıyor.
2016 yılı yapımı yönetmenler Mark Olexa ve Francesca Scalisi’ nin Fukuşima’da Yaşamın Ardından filminde nükleer felaketin ardından Japon bir çiftçinin yüksek radyasyon içeren Fukuşima’ya yakın bir kasabada dolaşan Naoto’nun kayıp toplumunun kalıntıları ile karşılaşması Kundura Sinema izleyicileri ile buluşuyor.
Çocuklara Özel “Hareketli İmgeler” Atölyesi ve Çizgi Film Seçkisi
Kundura Sinema 7-10 yaş grubu için Müze Eğitimcisi ve yazar Hüsne Rhea Çiğdem’in tasarladığı “Hareketli İmgeler” atölyesiyle çocukları eğlenceli ve öğretici bir atölyeye davet ediyor. Lumière kardeşlerin sinemayı icadından, dünyanın ilk çizgi filmi kabul edilen Fantasmagorie’ye sinemanın tarihini ele alan bir sunum ile başlayacak atölyede hareketli imgenin oluşumuna dair fikirler edinen çocuklar atölye kapsamında yarattıkları
thaumatropelar (Optik illüzyon yaratan bir oyuncak) ile durağan imgeleri hareketli imgelere dönüştürmenin heyecanını yaşayacaklar. 26 Mayıs Pazar günü Beykoz Kundura’da gerçekleşecek atölyenin ardından Lobster Films kataloğundan seçilen Çizgi Film Seçkisi’nden Kundura Sinema’dan kaçıranlar için tekrar – Özel Gösterim: GILDA
Özel ikramlar eşliğinde seyircileriyle buluşan ve artık klasikleşen Kundura Sinema Özel Gösterimi kapsamında Mayıs’ta geçtiğimiz ay ilk gösterimini kaçıranlar için Gilda filmi tekrar beyaz perdeye yansıyor. Yönetmen koltuğunda Charles Vidor ’un oturduğu ve Rita Hayworth ’ün nefes kesen oyunculuğu ile sinema tarihine damgasını vuran Gilda ,

31 Mayıs
tarihinde ikinci defa Kundura Sinema’da.
Mayıs 2019 Gösterim Programı
4 Mayıs Cumartesi
16.00 | Alphaville – 1965, Jean Luc Godard
19.30 | Kutsal Motorlar – 2013, Leos Carax
5 Mayıs Pazar
16.00 | Piccadilly – 1929, Ewald André Dupont *
19.30 | Günah Şehri – 2005, Frank Miller ve Robert Rodriguez
11 Mayıs Cumartesi
16.00 | Fukuşima’da Yaşamın Ardından – 2016, Mark Olexa ve Francesca Scalisi (IDFA)
19.30 | Günah Şehri – 2005, Frank Miller ve Robert Rodriguez
12 Mayıs Pazar
16.00 | Karanlık Günler – 2000, Marc Singer
19.30 | Kutsal Motorlar – 2013, Leos Carax
18 Mayıs Cumartesi
16.00 | Güneşin Kenti – 2017, Rati Oneli (IDFA)
19.30 | Alphaville – 1965, Jean Luc Godard
19 Mayıs Pazar
16.00 | Karanlık Günler – 2000, Marc Singer
19.30 | Günah Şehri – 2005, Frank Miller ve Robert Rodriguez
25 Mayıs Cumartesi
16.00 | Piccadilly – 1929, Ewald André Dupont *
19.30 | Alphaville – 1965, Jean Luc Godard
26 Mayıs Pazar
16.00 | Çizgi Film Seçkileri
19.30 | Kutsal Motorlar – 2013, Leos Carax

31 Mayıs Cuma – Özel Gösterim
21.00 | Gilda**

• Ayşe Tütüncü’nün piyanoda canlı müziği eşliğinde
  **Özel ikramlar eşliğinde
  BİLET FİYATLARI
  Tam 30 TL Öğrenci 25 TL (Sessiz filme özel iki bilet alana %25 indirim)
  Çizgi Film Seçkisi: 25 TL
  IDFA Belgeselleri 2 Film Birden: 20 TL
  Özel Gösterim: 50 TL
  Çizgi film seçkileri: 25 TL
  Atölye + çizgi film: 90 TL

The post Kundura Sinema Mayıs Ayında Seyircilerini Distopyalara Davet Ediyor appeared first on Sanat Duvarı.

Yönetmen Jia Zhang-Ke ’in 2015 yapımı Dağlar Uzaklaştığında filminde Çin’in ekonomik ve toplumsal dönüşümü; bir ailenin yaşadıkları üzerinden seyirciye aktarıyor. Film; aşk, hüzün, kültürel değişim ve tüketme hırsı gibi duygu ve dürtülerin izini sürerken, seyirciyi de benzer izlerin peşine düşmesi için düşünmeye itiyor. 1953 yapımı yönetmen Yasujirô
Ozu’ nun Tokyo Hikayesi, sinema tarihinin etkili filmlerinden biri.
Japonya’nın hem değişim sembolü haline gelen hem de geleceğe yüzünü
dönen şehri Tokyo’yu merkezine alan filmin hikayesi; Hirayama çiftinin çocuklarını ziyaret etme kararı ile yine Tokyo’ya yaptıkları
yolculuk ile başlıyor. Film, aileler ve çocukları arasındaki çatışmaları, farklılıkları ve zamanla oluşan değişimleri yine aileler, çocuklar ve de bireyler üzerinden anlatıyor.
Avantajlı biletler Tokyo Tanrıları filmi, evden kaçan lise öğrencisi Miyuki, transeksüel Hana ve orta yaşlı alkolik Gin’in Noel Arifesi’nde çöplerin arasında buldukları bir bebekle birlikte Tokyo sokaklarında geçen macera dolu hikayesini anlatıyor. Yönetmen Satoshi Kon ’un 2013 yapımı
filminde kendi geçmişiyle yüzleşmek zorunda kalan üç karakterin macerası seyirci ile buluşuyor.
Tayvanlı genç bir kadın olan Yoko’nun Tokyo’da geçen hikayesine odaklanan 2003 yapımı Cafe Lumiere, aile bağları temasını işliyor. Evli olmadığı sevgilisinden hamile kaldığını öğrenen Yoko’nun hikayesi yönetmen Hsiao-Hsien Hou ’nun objektifinden seyirciye aktarılıyor.

Nisan Ayında Öne Çıkanlar
Yönetmen Charles Vidor ’un 1946 yapımı Gilda filminde Buenos Aires’te zengin bir kulübün sahibi ile evli olan Gilda’nın hayatı anlatılıyor. Aşk üçgeni içerisinde kalan Gilda karakterini canlandıran Rita Hayworth ’ün filmdeki nefes kesen oyunculuğu, aktrisin sinema tarihinin
unutulmayan isimlerinden biri haline getiriyor.
2017 Madrid Uluslararası Film Festivali’nde en iyi uzun metraj belgesel ödülünü alan Güneşin Kenti yarı terk edilmiş bir maden kasabasında yaşayan sıradışı karakterlerin hayatlarını yönetmen Rati Oneli ’nin yorumuyla anlatıyor.
Canlı Müzik Eşliğinde Sessiz Film Gösterimleri Kundura Sinema ziyaretçilerinin vazgeçilmezlerinden biri olan canlı müzik eşliğinde sessiz
film gösterimleri Nisan ayında iki farklı film ile devam ediyor.
Yönetmen Ewald André Dupont ’un 1929 siyah-beyaz yapımı Piccadilly , Londra’daki bir dans kulübünün mutfağında çalışan Çinli genç bir kadının çalıştığı kulüpte sahneye çıkma fırsatı yakalamasıyla birlikte ihanet, yasak aşk ve cinayet sarmalının içine düşmesini konu alıyor.
Ayşe Tütüncü ’nün piyanoda canlı müziği eşliğinde gösterilecek film Nisan ayında Kundura Sinema’da seyirciye sunulacak.
Yönetmen Georg Wilhelm Pabst ’ın 1929 yapımı sessiz filmi Pandora’nın Kutusu çekiciliği ile herkesi baştan çıkaran ve onları büyük bir trajedinin içine sokan bir dansçının Berlin sokaklarındaki hikayesini anlatıyor. Geçtiğimiz ay Yiğit Özatalay ve Mustafa Kemal Emirel’den
oluşan Yürüyen Merdiven’in canlı müzik eşliğinde gösterimi gerçekleşen film Nisan ayında tekrar Kundura Sinema ziyaretçileriyle buluşuyor.

Baharda Çocuklara Özel “Hareketli İmgeler” Atölyesi ve Çizgi Film Seçkisi
Kundura Sinema 7-10 yaş grubu için Müze Eğitimcisi ve yazar Hüsne Rhea Çiğdem tarafından tasarlanmış “Hareketli İmgeler” atölyesiyle çocukları eğlenceli ve öğretici bir atölyeye davet ediyor. Lumière kardeşlerin sinemayı icadından, dünyanın ilk çizgi filmi kabul edilen Fantasmagorie’ye sinemanın tarihini ele alan bir sunum ile başlayacak atölyede
hareketli imgenin oluşumuna dair fikirler edinen çocuklar atölye kapsamında yarattıkları thaumatropelar (Optik illüzyon yaratan bir oyuncak) ile durağan imgeleri hareketli imgelere dönüştürmenin heyecanını yaşayacaklar. 27 Nisan Cumartesi günü Beykoz Kundura’da
gerçekleşecek bu atölyenin ardından Lobster Films kataloğundan seçilen Çizgi Film Seçkisi’nden gösterime aileler de katılabilecek.

IDFA Belgeselleri – Kısa Yaratıcı Belgesel Seçkisi
Amsterdam’da her yıl düzenlenen uluslararası belgesel festivali IDFA’da gösterimi gerçekleşen iki belgesel Nisan ayı programında Kundura Sinema seyircileri ile buluşacak.
Yönetmen David Verbeek’ in 2018 yapımı belgeseli Bin Dağlı Kent İçinde Tutsak yeni internet fenomeni olan Çince Rap’e odaklanıyor. Sansür uygulamasının ardından rapçilerin ifade özgürlüğü mücadelesi 23 dakikalık belgeselde anlatılıyor.
Bir Zamanlar Şanghay’da filminde neon ışıklar ve zenginliklerle dolu Çin’in megapolü Şangay yerine bu sefer seyirciler Azarbeycan’ın başkenti Bakü’deki bir gecekondu mahallesine konuk olacak. Yönetmen Leyli Gafarova ’ın 2018 yapımı belgesel filmi, demiryolu hattının etrafındaki gecekonduların yıkım sürecinde gelişen olayları anlatıyor.

Nisan Ayında Gösterimi Devam Eden Filmler
Geçtiğimiz ay yola çıkan Kundura Ekspres Nisan ayında da yolculuğuna Demiryolu Sakinleri, Gizem Treni ve The Darjeeling Limited filmleri ile devam ediyor. Texas ’ta yaşayan, içine kapanık bir adam olan Travis’in kardeşi ile birlikte modern dünyanın ona sunduklarına ve
ailesine yeniden bağlanışına odaklanan yönetmen Wim Wenders ’ın 1984 yapımı Paris, Texas filmi, kaçıranlar için Nisan ayında Kundura Sinema’da.

Nisan 2019 Gösterim Programı
6 Nisan Cumartesi
13.30 | Demiryolu Sakinleri – 2016, Sompot Chidgasornpongse
16.00 | Gizem Treni – 1989, Jim Jarmusch
19.30 | The Darjeeling Limited – 2007, Wes Anderson
7 Nisan Pazar
16.00 | Pandora’nın Kutusu – 1929, Georg Wilhelm Pabst**
19.30 | Paris, Texas – 1984, Wim Wenders
13 Nisan Cumartesi
16.00 | Bin Dağlı Kent İçinde Tutsak – 2018, David Verbeek * IDFA Belgeselleri- Kısa Yaratıcı Belgesel Seçkisi
Bir Zamanlar Shangay’da – 2018, Leyli Gafarova * IDFA Belgeselleri- Kısa Yaratıcı Belgesel Seçkisi
19.30 | Dağlar Uzaklaştığında – 2015, Jia Zhang-Ke
14 Nisan Pazar
16.00 | Güneşin Kenti – 2017, Rati Oneli
19.30 | Tokyo Hikayesi – 1953, Yasujirô Ozu
20 Nisan Cumartesi
16.00 | Tokyo Tanrıları – 2003, Satoshi Kon
19.30 | Cafe Lumiere – 2003, Hsiao-Hsien Hou
21 Nisan Pazar
16.00 | Bin Dağlı Kent İçinde Tutsak – 2018, David Verbeek * IDFA Belgeselleri- Kısa Yaratıcı Belgesel Seçkisi
Bir Zamanlar Shangay’da – 2018, Leyli Gafarova * IDFA Belgeselleri- Kısa Yaratıcı Belgesel Seçkisi
19.30 | Dağlar Uzaklaştığında – 2015, Jia Zhang-Ke
27 Nisan Cumartesi
16.00 | Çizgi Film Seçkileri – 1920’li yıllar *Çocuk Atölyesi kapsamında
19.30 | Tokyo Tanrıları – 2003, Satoshi Kon
28 Nisan Pazar
16.00 | Picadilly – 1929, Ewald André Dupont ***
19.30 | Dağlar Uzaklaştığında – 2015, Jia Zhang-Ke
**Yiğit Özatalay ve Mustafa Kemal Emirel’den oluşan Yürüyen Merdiven’in canlı müziği eşliğinde
*** Ayşe Tütüncü’nün piyanoda canlı müziği eşliğinde

Bilet Fiyatları
Tam 30 TL Öğrenci 25 TL
Çizgi Film Seçkisi: 25 TL
IDFA Belgeselleri 2 Film Birden: 20 TL
NASIL GELİNİR?
Hafta Sonu
Taksim-Beykoz Kundura servis hizmeti:
Hareket Saatleri: Taksim / Tepebaşı: 14:00* /// Beykoz Kundura: 19:30 seansı bitişinde
Ücret: 10 TL

• Günlük trafik durumuna göre Taksim-Beykoz veya Taksim-İstinye güzergâhı kullanılacaktır. Taksim’den
  servise binen misafirler, İstinye İskele’den kalkacak tekneden ücretsiz faydalanabilir, keyifli bir Boğaz
  yolculuğunun tadını çıkarabilirler.
  İstinye İskele – Beykoz Kundura arası tekne hizmeti:
  Hareket Saatleri*: İstinye Vapur İskelesi yanı: 15:00 & 19:00 /// Beykoz
• Kundura İskelesi: 19:30 seansı bitişinde
  Ücret (Tek yön) : 5 TL
  *Olumsuz hava koşulları nedeniyle saatlerde değişiklik yapılabilir. Hareket saatinden en az 15 dakika önce
  iskelede hazır olunması rica ediliyor.
  Kundura Sinema bileti gösteren ziyaretçiler için İstinye iskelesi otoparkında %25 indirim uygulanıyor.
  Beykoz Kundura – Üsküdar arası servis hizmeti:
  Dönüş (Tek Yön): Beykoz Kundura – Üsküdar
  Saat: 19:30 seansı bitişi
  Ücret: 5 TL
  Hafta İçi
  Beykoz Kundura – Beşiktaş arası servis hizmeti
  Dönüş (Tek Yön): Beykoz Kundura – Levent – Beşiktaş
  Saat: 21:00 seansı bitişi
  Ücret: 10 TL
  
  

• Kara Yolu
  Ziyaretçiler özel araçla mekâna gelebilir. Otopark ücretsizdir.

The post Japon Filmleri Seçkisi Nisan’da Kundura Sinema’da appeared first on Sanat Duvarı.

Bir yapım şirketince bebekken evlatlık alınan Truman Burbank’in hayatı yine aynı şirket tarafından oluşturulmuş yapay bir adada başlıyor ve çevresindeki herkesin oyuncu olduğu bu plato içinde geçiyor.

Her şeyden habersiz Truman’ın bu küçük dünyasındaki yapaylık, kurmaca, iki yüzlülük ve yalanlar yani bu şov onun gerçeklikle bir aradayken kendine, çevresine, inandıklarına yabancılaşması bir kurban olarak sonunda özgürlüğüne kavuşmasını bir eleştiri olarak sunuyor.

Film yapımcının dizilerde, tv şovlarında, hatta yaşamda her şeyin yapay olduğunu Truman Show’da ise gerçekliğin ta kendisi olduğunu söylemesiyle başlıyor. Filmin ilk repliği ise Truman’ın  “Yapamayacağım, bensiz yapmak zorundasın” diyerek meydan okuması, daha sonra Truman’ın deniz fobisinin nasıl oluştuğu ve Fiji’ye gitme isteğinin nedeni öğreniliyor. Tüm bu karmaşa içinde Truman sonunda paranoya olarak düşündüğü ip uçlarıyla adanın sınırlarını buluyor. Bunu yaparken yaşadığı dünyayı değiştirememek ancak bu dünyaya bakış açısını değiştiriyor Truman. Bu noktada gerçek sadece  bizim algımızdan ibaret dersek yanlış olmayacaktır. Film Yapımcının ağzından bize bunu doğrudan da veriyor aslında: “Bizler dünyanın gerçeklerini, bize sunulduğu kadarıyla kabulleniriz. Olay aslında bundan ibaret.”

1999 da en iyi erkek oyuncu olarak Altın küreyi alan jim carrey bu filmin yönetmeni için bana komik bir yüzden fazlası olduğumu gösterme fırsatı verdi diyor. Dönemine göre sorgulayıcılığı sistem eleştirisi barındırması ve bireyin iç dünyasını çaresizliğini önemini ve önemsizliğini aktarmasındaki dili oldukça başarılıdır.

Son olarak; “Olur ya belki sizi göremem; iyi günler, iyi akşamlar ve iyi geceler!”

The post Unutulmaz Filmler Serisi – Başrolde Ben Mi Varım? – Truman Show appeared first on Sanat Duvarı.

Sinema Defterim Kadın

Sinema Defterim Kadın defterinin sayfalarında sinemadaki kadınlarla ilgili replikler ve kadın yönetmenlerin sinema ve kadın mücadelesi üstüne görüşleri yer alıyor. Sayfaları çevirenler her sayfada yeni bir filmle ya da yönetmenle karşılaşacak.

Okuyucular defterin sayfalarına notlar alırken; dünya sinemasındaki kadın odaklı filmler, son dönemde ilk filmini çeken kadın yönetmenler, İran’ın kadın sinemacıları, Türkiye’de kadın sinemacıların mücadeleleri üstüne de yazılarla karşılaşacaklar.

176 sayfalık “Sinema Defterim Kadın”, hem okumalık hem de yazmalık bir defter olarak kadın sinemaseverlere özel olarak tasarlandı.

The post Sinema Defterim Kadın Yayımlandı appeared first on Sanat Duvarı.

En özgün ülke sinemalarından biri olan İran sineması, geleneksel kültür kodlarıyla sinemanın sihirli dünyasını bir potada eriterek kendine has bir izleyici kitlesi yarattı. Mart ayında yayımlanan İran Sineması kitabıyla bu ülke sinemasının ayrıntılarını okuyucularına sunan Oylum, Abbas Kiyarüstemi’den Muhsin Mahmelbaf’a, Mecid Mecidi’den Asghar Ferhadi’ye uzanan bir çizgide farklı yönetmenlerin filmlerinden pasajlar göstererek İran sinemasının içinde barındırdığı zengin imge dünyasına ışık tutan keyifli bir okuma yapacak. Etkinlikte yazar İran sineması kitabını da imzalayacak.

Söyleşi ve İmza Günü 16 Mart Cumartesi 19.00’da Culter’da yapılacak.

Adres: Hacı Mimi Külhanı Sk. No: 28/A Beyoğlu

Telefon: +90 (212) 252 8269

The post Cumartesi Culter’da Rıza Oylum’la İran Sineması Etkinliği appeared first on Sanat Duvarı.

Kundura Sinema, Mart ayında tarihi Beykoz Kundura’nın geçmişini ve endüstriyel kültür mirasını yansıtan özgün atmosferinde, yeni filmler, özel gösterimler ve belgesellerden oluşan seçkisiyle şehirler arası yolculuğuna devam ediyor. Kundura Sinema’dan Wim Wenders Seçkisi Mart ayı film programında yönetmen Wim Wenders’in kült filmleri Kundura Sinema’da beyaz perdeye yansıyor. 1974 yapımı Alice Kentlerde filminde Alman bir gazetecinin ABD’ye gidişi ve ülkedeki her şeyi yabancı bulması üzerine Almanya’ya geri dönüşünü anlatan yönetmen, 1984 yapımı Paris, Texas filmi ile Texas’ta yaşayan ve içine kapanık bir adam olan Travis’in kardeşi ile modern dünyaya ve ailesine yeniden bağlanışına odaklanıyor. Yönetmenin 1987 yapımı Berlin Üzerindeki Gökyüzü filmi ise henüz duvarının yıkılmadığı Berlin sokaklarında geçiyor. Geçtiğimiz hafta hayatını kaybeden İsviçreli oyuncu Bruno Ganz etkili performansıyla filmde, bir insana aşık olduğu için ölümlü olmak isteyen bir meleği canlandırıyor. Kundura Ekspres Yolculuğa Çıkıyor Film programını oluştururken dünya festivallerini de takip eden Kundura Sinema, izleyicilerini Mart ayı seçkisi ile özel bir tren yolculuğuna davet ediyor. Aynı yıl Berlinale programında yer verilen, Tayland’lı yönetmen Sompot Chidgasornpongse’in ilk filmi, 2017 yapımı Demiryolu Sakinleri belgeseli, Taylandlılar ile Tayland demiryolu arasındaki sıkı bağı keşfe çıkarak Tayland’daki değişim dönemindeki yaşamı anlatıyor. Jim Jarmusch, 2018 yapımı Gizem Treni filminde Memphis’te geçen birbirinden ayrı üç ayrı hikayeyi ustalıkla birbirine bağlıyor ve bir trenin çektiği üç ayrı vagon gibi aynı yöne götürüyor. Wes Anderson’un 2007 yapımı The Darjeeling Limited filmi, babalarının ölüm haberinin ardından Hindistan’a doğru tren yolculuğuna çıkan üç kardeşin birbirlerini tekrar keşfine odaklanıyor.

8 Mart Kadınlar Günü Özel Programı Kundura Sinema 8 Mart Dünya Kadınlar Günü seçkisinde, yönetmen Ridley Scott’un 1991 yapımı Thelma & Louise filmi ile iki arkadaşın Kaliforniya sokaklarındaki kaçış macerasını izleyici ile buluşturuyor. Geçtiğimiz yıl Berlinale Panorama bölümünde bir sonraki filmiyle yer alan yönetmen Yang Mingming’nin 2012 yapımı, yakın dönem Bağımsız Çin Sineması başarılı örneklerinden olan Kadın Yönetmenler’inde ise film okulundan yeni mezun olmuş arkadaşların hikayesi anlatılıyor. Mart Ayı Programı Yenileri Kundura Sinema izleyicilerinin severek takip ettiği canlı müzik eşliğinde film gösterimleri Mart ayı programında da yerini alıyor. Türkiye’deki izleyicileri ile ilk defa buluşmaya hazırlanan yönetmen Georg Wilhelm Pabst’ın 1929 yapımı sessiz filmi Pandora’nın Kutusu çekiciliği ile herkesi baştan çıkaran ve onları büyük bir trajedinin içine sokan bir dansçının Berlin sokaklarındaki hikayesine odaklanıyor. Deutsche Kinematek’in Martin Koerber yönetiminde restorasyonunu gerçekleştirdiği film, uzun yıllar boyunca restore edilmediği için, yok olmak üzere bir durumdayken dijital teknoloji kullanılarak izleyici ile tekrar buluşma şansına kavuştu. Günümüz teknolojisinin sinema tarihine olan etkisini yansıtması açısından önemli bir gelişme olarak gösterilen ve başrolünü Amerikalı oyuncu Louise Brooks’un canlandırdığı Pandora’nın Kutusu, Yiğit Özatalay ve Mustafa Kemal Emirel’den oluşan Yürüyen Merdiven’in canlı müziği eşliğinde Kundura Sinema izleyicileri ile buluşacak. Fransız Yeni Dalga Sineması’nın ilk temsilcilerinden yönetmen Jacques Rivette’nin 1958 yılında çektiği fakat 1961’de gösterimi gerçekleşen ilk uzun metraj filmi Paris Bize Aittir’de ise birbirlerini pek tanımayan ama ortak bir intihar olayında buluşan 20’li yaşlardaki Parisli bir grupla arkadaş bir edebiyat öğrencisinin hikayesi Paris’in esrarengiz sokakları üzerinden anlatılıyor. Mart Ayında Gösterimi Devam Edenler Mart ayında gösterimi devam eden diğer filmler ise; 2018 yapımı, yönetmen Juho-Pekka Tanskanen’in ilk filmi Barcelona’yı Beklerken, Jim Jarmusch’un 1991 yapımı Dünyada Bir Gece, Martin Scorsese’nin klasiklerinden 1976 yapımı Taksi Şoförü, yönetmen Michael Mann’ın 2004 yapımı Tetikçinin Gecesi ve geçtiğimiz aylarda Kundura Sinema’nın tarihi atmosferinde film temasına özel hazırlanmış ikramlar ile gerçekleşen gösterimini kaçıranla ile gerçekleşen gösterimini kaçıranlar için ünlü yönetmen Billy Wilder’ın 1959 yapımı Bazıları Sıcak Sever filmi. Kundura Sinema seyircileri, film saatlerine göre özel olarak ayarlanan tekne ve servis hizmetlerinden yararlanabilirler. Güncel film programını takip etmek, bilet satın almak ve ulaşım ile ilgili detaylı bilgi almak için Kundura Sinema hesaplarını ve www.beykozkundura.com internet adresini takip edebilirsiniz. Facebook, Twitter ve Instagram @kundurasinema Facebook, Twitter ve Instagram @beykozkundura

Mart 2019 Gösterim Programı

2 Mart Cumartesi 13.30 | Barcelona’yı Beklerken / Waiting for Barcelona – 2018, Juho-Pekka Tanskanen

16.00 | Alice Kentlerde / Alice in the Cities – 1974, Wim Wenders

19.30 | Dünyada Bir Gece / Night On Earth – 1991, Jim Jarmusch

3 Mart Pazar 16.00 | Taksi Şoförü / Taxi Driver – 1976, Martin Scorsese

19.30 | Tetikçinin Gecesi / Collateral – 2004, Michael Mann

8 Mart Cuma – Dünya Kadınlar Günü Özel Seçkisi – 2 Film Birden

19.30 | Kadın Yönetmenler / Female Directors – 2012, Yang Mingming

21.00 | Thelma ve Louise / Thelma & Louise – 1991, Ridley Scott

9 Mart Cumartesi 16.00 | Gizem Treni / Mystery Train – 1989, Jim Jarmusch 19.30 | Alice Kentlerde / Alice in the Cities – 1974, Wim Wenders

10 Mart Pazar 16.00 | Pandora’nın Kutusu / Pandora’s Box – 1929, Georg Wilhelm Pabst**

19.30 | Berlin Üzerindeki Gökyüzü / Wings of Desire – 1987, Wim Wenders

16.00 | Berlin Üzerindeki Gökyüzü / Wings of Desire – 1987, Wim Wenders

19.30 | Alice Kentlerde / Alice in the Cities – 1974, Wim Wenders

17 Mart Pazar 16.00 | Paris Bize Aittir / Paris Belongs to Us – 1961, Jacques Rivette

19.30 | Paris, Texas – 1984, Wim Wenders

23 Mart Cumartesi 13.30 | Demiryolu Sakinleri / Railway Sleepers – 2016, Sompot Chidgasornpongse

16.00 | Gizem Treni / Mystery Train – 1989, Jim Jarmusch

19.30 | The Darjeeling Limited – 2007, Wes Anderson

24 Mart Pazar 16.00 | Pandora’nın Kutusu / Pandora’s Box – 1929, Georg Wilhelm Pabst**

19.30 | Paris Bize Aittir / Paris Belongs to Us – 1961, Jacques Rivette Özel gösterim: 29 Mart Cuma –

21.00 | Bazıları Sıcak Sever / Some Like It Hot – 1959, Billy Wilder Dünya Kadınlar Günü Özel Seçkisi – 2 Film Birden

30 Mart Cumartesi – 16.00 | Kadın Yönetmenler / Female Directors – 2012, Yang Mingming

30 Mart Cumartesi – 19.30 | Thelma ve Louise / Thelma & Louise – 1991, Ridley Scott

**Yiğit Özatalay ve Mustafa Kemal Emirel’den oluşan Yürüyen Merdiven’in canlı müziği eşliğinde

Bilet Fiyatları Tam – 30 TL Öğrenci – 25 TL Barcelona’yı Beklerken – 2 bilet %25 indirim Kadınlar Günü filmleri *Kadın Yönetmenler + Thelma & Louise* – Kombine bilet 30 TL Pandora’nın Kutusu – 2 bilet %25 indirim Kundura Ekspres *23 Mart filmleri* – Üç bilet Kombine 45 TL

Ulaşım Bilgileri Deniz Yolu Ulaşımı: Kundura Sinema seyircilerine özel ayarlanan İstinye İskele-Beykoz Kundura arası tekne hizmetinden etkinlik boyunca her gün faydalanabilirsiniz. Kundura Sinema biletinizi göstererek İstinye iskelesi otoparkının Beykoz Kundura misafirlerine özel %25 indiriminden faydalanabilirsiniz

The post Kundura Sinema, Mart Ayında da Sizlerle appeared first on Sanat Duvarı.

Oyuncunun eline uzun ve sonu gelmez cümlelerle dolu text’ler vermesiyle ünlü Amy’nin, yazma üslubunu da bu etki üzerinden izlemek yanlış olmaz. İdealist, toplumcu ve soyut ögelerin ağırlıklı olduğu Rus edebiyatı, daha çok durum ve karakterler üzerinden ilerlerken psikanalitik açıklamalar ve uzun diyaloglar öne çıkar. Gerçekçi ve bireyci Amerikan edebiyatı ise somut ve sinemavari olay akışının ön planda olduğu açıklayıcı ve kısa diyaloglarla bilinir. Amy’nin hangi akıma yakın hissettiğini kestirmek zor değil.

Amy’nin her iki dizide de müzisyenler, yazarlar ve gazetecilerle dolu referansları daha ileri boyutlara taşıyıp yer yer onları bölümlere konuk ettiği de olur. Rory’nin bir çok kere örnek aldığını belirttiği meşhur yarı-İranlı gazeteci Christiane Amanpour mezuniyetinde Rory ile buluşur ve yine The Marvelious Mrs Maisel’in ilk bölümünde Midge ile dönemin rutin olarak tutuklanan sivri dilli meşhur komedyeni Lenny Bruce  polis arabasında tanışırlar. Diğer bir bölümünde yine 1950’lerin öncü aktivistlerinden Jane Jacobs’un “park alanlarından yol geçirme projesine karşı kadınların sesini çağıran” sokak konuşmasının canlandırmasını da izleriz. 

Bunların yanında yazarın Fransız kültürüne ilgisi açıktır. Gilmore Girls’de; Rory’nin odasını Fransız stilinde döşemek istemesi, Luke’un kasabaya gelen hippi kardeşi Rönesans temalı bir düğün yapması ya da büyükanne Emily torununa Paris’i gezisi yaptırması ve Christopher ile Lorelai’nin Paris’te gizlice evlenmeleri sahnelerinde olduğu gibi Amy her zaman yaratmak istediği atmosferi çoğunlukla diyaloglar ve stüdyo üzerinden işlerken; The Marvelious Mrs Maisel’da yönetmen koltuğuna oturduğunda, Midge’in annesi Rose’u kendi ülkesine yani Fransa’ya göndererek, 2.sezonu Amazon’un sağladığı bütçe sayesinde bu şehire yönelik çelişkili düşüncelerini izleyiciye sunmanın fırsatını yakalayarak açıyor. Harika sanat etkinlikleri ve fakat bir bayan için tehlikeli olabilecek pastane ürünleri vardır. Fransa sokaklarında dizi çekerek sanıyorum Amy GG’de hep yapmak istediği şeyi sonunda başarmış oldu.

Pek çok komedi yapımcısına göre, bir tür olarak –bilhassa günümük teknik gelişmeleri göz önüne alındığında–  komedi çekiminde göz kamaştırıcı ve etkileyici görsellerden uzak durmak mümkün değildir.  Komedyen bir babanın (Don Sherman) ve dansçı bir annenin kızı olarak mizahi ve sanatsal bir bakışa sahip olan Amy’nin yönetmenliğini üstlendiği bölümlerde bağlantılı sahneler arası hızlı geçişlerin fazla iğreti hareketlere maruz kalmadan, akışkan bir biçimde  ve görsellerle beslenerek sunulması yazarlığının yanında kamerayla olan ilişkisinde de başarısını kanıtlamaktadır.

Amy bir mizah yazarı olarak hayatın tüm yönlerini içeren insani bir komedi ile sanatsal bir üslup yaratma yeteneğini birleştirerek ortaya alışık olduğumuz mizah anlayışından çok daha zengin ve özgün işler çıkarıyor. Bilhassa ülkemizde komedi yapımı içinde nedense hep bir yergi unsuru barındırıyorken- kendi kendini yergi olsa bile- bundan daha fazlasının var olabileceğini gösteren işler mutlu ediyor. Sonuçta komedi insanı güldürür, ama gülmek de kendi içinde çeşitli kollara ayrılıyor gibi; alay ettiğiniz için gülmek, zekanız tetiklendiği için gülmek, mutlu olduğunuz için gülmek, sevinçten gülmek, sinirden gülmek ya da memnuniyetten gülümsemek gibi. Yani aslında insanları güldürmenin türlü türlü yolu var.

Amy’nin komedi anlayışına hakim olan humor daha insani ve hakkını verecek kadar da dram içerikli. Tüm karakterler hayatın sorunlarıyla mizahi bir şekilde baş ediyor dahası sorunların kendisi mizahi bir havada işleniyor ve günlük hayatın detaylarına dair gerçeklikler arka planda kaçınılmazmışçasına doğallıkta bir doku oluşturuyor. 

Özellikle olay akışı tahmin edilebilir bir ritimle ilerlemek yerine beklenmedik bir twist ile kesilip daha gerçekçi bir noktaya çekilerek izleyiciyi normal hayatın dinamiklerine çağırıyor. Üstelik bilindik matematiği bozmasına rağmen büyük başarı elde edebilmesi dikkate değer görünüyor. Özgün mizahi eğilimi ile ani bir kahkaha attıracak türden değil ama mutluluk ya da hoşnutluktan gülümseten ya da düşüncelerinizin gıdıklanmasıyla zekanızı tetikleyen türden komedi mekanizmalarını birleştiriyor.

Mrs. Maisel’in de bir gösterisinde söylediği gibi: “Komedi aşağılanma ve hayal kırıklığından beslenir. Peki bunlar kadınlardan daha iyi neyi tanımlıyor olabilir.” Gerçekten de insani yönü ağır basan trajikomediye dair her türlü malzemeyi birbirinden farklı kadınların deneyimleri aracılığıyla keşfetmesi evrensel bir gerçekliğe başarıyla değinmesini sağlıyor. Ayrıca dizilerinde kadının toplumsal kimliğine yönelik kemikleşmiş algıları kırmaya meydan verecek bir evren yaratması, kendisine sadece eleştiren değil yaptığı iş ile değer katan bir komedi yazarı olma kimliğini kazanıyor.

Tüm bunları bir durum komedisi tadında işlemeyi başarabilmesi ise hem başarılı yazarlığını hem de sektörü olduğu kadar insanları da çok iyi tanıyor olmasını kanıtlıyor. Gilmore Girls Revival oturumlarından birinde izleyicilerden : “Nasıl oluyor da dizide pek fazla şey olmazken yine de bir sonraki bölümde karakterlere ne olacağına dair merak uyandırmayı başarıyorsunuz?“sorusu geldiğinde Amy şöyle yanıtlamıştı:

 “Çünkü hayat böyledir. Büyük ve kimi zaman da ortalama gündelik şeyler: ‘Aman Tanrım caddeden bir dinazor geliyor’ dan daha etkilidir. Buna meyilliyiz. Bu konuda Roseanne inanılmaz bir eğitim alanıydı, model “küçüğü büyült, büyüğü küçült” idi ve genellikle diğer işlerimde de bu modele bağlı kaldım. Çünkü gerçekten de en iyi hikaye anlatımının bu olduğunu düşünüyorum. Hayatı değiştiren o küçük anlardır aslında ve büyük dev meseleler orada o küçük anlara hizmet etmek için vardır. Benim kişisel anlayışım bu.”

Part 3-Son.

The post Amy Sherman Palladino ve Kadınları – III appeared first on Sanat Duvarı.

Lorelai ile kendilerine has aktiviteleri sessiz Alman sinemasından, Astrid Lindgren’in Pippi serisine uzanan ve izlerken durmadan konuştukları geniş bir yelpazeden oluşan film zevkleri ve yeni albümleri çıktığında markete koşturdukları alternatif müzik düşkünlükleri yalnızca ilişkilerine değil hayatlarındaki farklılıklara ve aile içi gerilimlere de bir kimlik kazandırmalarına yardımcı olur. Sanat ve edebiyat her zaman yaşamın içinde yeniden ve yeni yaşam formları bulmanın bir yolu olmuştur zaten ve bu yaklaşımı sayesinde Amy karakterlerini ilginç kılmak için onları süper kahramana dönüştürmeye ya da sıradışı olaylara ihtiyaç duymuyor.

Giderek ilginçleşen kadın karakterlerden biri de Rory’nin en yakın arkadaşı olan Asya’lı tutucu bir ailenin kızı Lane’dir. Rock’n Roll tutkunu Lane ile son derece dindar annesi Bayan Kim arasındaki ilişki, Rory’nin anne-kız ilişkisinin tam tersidir. Odasında bir klasik Rock tarihi koleksiyonu bulunduran ve akşamları gizlice Carole King’e rastladığımız müzik dükkanında bateri çalmaya başlayan Lane nihayet kendi müzik grubunu kurup bir gitarist ile evlenmeye karar verdiğinde annesinin bu sürece uyum sağlama çabasını izlemek keyiflidir. Lane; Lorelai ve Midge’den farklı olarak, kendi kimliğini yaşamakla annesinin beklentilerini karşılamak arasındaki çelişkiyi idare etmeyi içselleştirmiş adeta bir yaşam tarzı haline getirmiştir. Bu arada her Lane ve Rory diyaloglarında kalem kağıdı hazır tutup yeni bir rock grubu keşfetmeye hazır olmak isteyebilirsiniz tabi kelimelerinin hızına yetişebilirseniz

Büyükanne Emily, Midge’in annesi Abe ve Lane’in annesi Bayan Kim yetiştirilme biçimlerine göre topluma uyum sağlamaya çalışan ve fakat kendi evlatlarınca bir şekilde değişime zorlanan kadınlardır.  Gerçekten de bir noktadan sonra kendi evlatlarını bile şaşırtacak derecede dönüşüm geçirdiklerini de görürüz ki olay örgüsüyle ön plana çıkmayan bu dizilerde büyük dram anları bu seçkin ve dominant kadınlarca belirlenir.

GG’de kasabanın tek ve kadın araba tamircisi olan diğer bir ilginç kadın karakter Gypsy ise hiç de öyle göze sokulmaz, kimse için tuhaf ya da nadir bir durum olarak ima edilmez ve doğal bir biçimde diğer karakterlerin arasında gezinir, kasaba toplantılarına katılır ve kendine has tepkilerini ortaya koyar. Amy; yine göze batanı sıradanlaştırıp, sıradan olanı trajikleştirme becerisini böylesi bir karakterle çaktırmadan keskinleştirmiş olur. 

Bir dans öğretmeni olan Miss Patty ise, hayata bağlı ve son derece hevesli bir kadın olarak ileri yaşlara meydan okuyan kasabanın uçarı duayeni. Kendisi de dansçılıktan gelen Amy’nin belki de kendinden en çok bir şeyler kattığı karakterlerden biri olan Miss Patty, diziyi en çekici kılan şeylerden biri olan kasabanın eğlence ve dans aktivitelerinden sorumludur. The Marvelious Mrs Maisel’da 50’li yıllara has dans gecesi etkinliklerine rastladığımız gibi; Gilmore Girls Revival bölümlerinde de ilk defa bu denli uzunca yer verilmiş müzikal gösterileri izlemiştik.

Lorelai’nin kahve sağlayıcısı ve ruh eşi Luke karakteri ile Midge’in kocasından ayrıldığı gece komedi yeteneğini keşfetmesini sağlayan Susie karakteri arasında da müthiş benzerlikler mevcuttur. İkisi de her daim aklı selim kalabilen ve neredeyse hiç mantık dışı davranmamalarıyla öne çıkan her iki karakterin de kendine has şapkaları ve homurdanma biçimleri mevcut. Bununla beraber Luke Lorelai ilişkisi arkadaşlıktan aşk ilişkisine geçerken zıtlıklarıyla ön plana çıkan naif komedyen Midge ve sert menejeri Susie ikilisi kadın dayanışmasına ve farklılıkların buluşmasına vurgu yapar.

Kasabanın sarışın anneleri tarafından dışlanan Lorelai’nin en yakın arkadaşı aşçı Sookie ile aralarındaki dostluk bağı ise kadın dayanışmasının ötesindedir. Her ikisinin de sürekli tekrar eden hatalarına karşın birbirlerini kollamaktan bıkmayan bu iki yakın arkadaşın arasındaki gerilimli ve bir o kadar destekleyici ilişki gerçek dostluk bağları konusunda hayali varsayımlardan ve gerekliliklerden uzak bir perspektif sunar.

Part II Sonu.

The post Amy Sherman Palladino ve Kadınları – Gilmore Girls II appeared first on Sanat Duvarı.

-Neyi?

-Stand up’ı. Seviyor musun?

-Şöyle açıklayayım. Dünyada stand up dışında para kazandırabilecek bir iş bulsam kesinlikle o işi yapardım. Ne olursa. Buna Ku Klux Klan’ın kuru temizlemecisi, sakat bir çocuğun portrecisi ya da mezbaha görevlisi olmak dahil. Biri gelse; Leonard ya adamın kafasını yiyeceksin ya da  Capa’da haftada iki kez sahne alacaksın dese, tuzu uzatmasını söylerim. Bu berbat bir iş. Böyle bir şey hiç var olmamalı. Tıpkı kanser gibi ya da Tanrı gibi.”

-Ama seviyor musun?

-(Adam ellerini “Ne diyebilirim ki” dercesine kaldırır)

– (Kadın düşünür) Evet. Seviyor.

Primetime Emmy Ödülleri’nde 4 ayrı dalda ödül toplayan ve farklı ödül törenlerinde yer aldığı kategorilerde toplam 14 ödül sahibi olan 2018 yapımı komedi dizisi The Marvelious Mrs Maisel, Amy Sherman Palladino’ya hem “komedi yazarlığı” hem de “komedi yönetmenliği” ödülünü aynı anda kazandırırken diğer yandan Emmys’in 70 yıllık televizyon tarihinde bir ilk gerçekleştirerek 2004 yapımı “Arrested Development” dizisinden bu yana özel kategorilerde ödülleri arka arkaya toplayan ilk komedi dizisi oldu. Dizinin bu başarıyı, karşısında “Game of Thrones” gibi sıkı bir rekabete rağmen elde ettiğini de unutmamak gerek.

1988 yapımı bir hit komedi dizisi olan Roseanne ‘nin 3.sezonundan itibaren senaryo yazarı olarak kariyerine ilk adımı attıktan sonra, 2000-2008 yılları arasında oynamış olan ve 2016 yılında Revival bölümleriyle tekrar seyircisiyle buluşan “Gilmore Girls” ile aile ve dram türünde başarısını kanıtlayan Amy Sherman Palladino, mizah yeteneğini öne çıkardığı The Marvelious Mrs Maisel’da da yine kendi imzası olduğunu belli eden çizgiler barındırıyor.

Hem senaristliğini hem de pek çok bölümde yönetmenliğini üstlendiği 2017 yapımı dizi The Marvelious Mrs Maisel, 1950’lerin New York’unda, Yukarı Batı Yakası bölgesinde geçen bir tür Amerikan Avangardı ile Amerikan Rüyasının çatışması komedisi. Amy, ortaya yalnızca bir dizi senaryosu koymakla yetinmeyerek hem görsel detaylar hem de nitelikli referanslarla; 1950 sonlarında Amerika’da hakim olan yeni tür sosyalleşmenin ve gelişmekte yeni alt-kültürün özelliklerine, beat kuşağına, avangart cazına ve etki altına almaya başladığı yeni nesile dair izlenimlerini absürd ve çatışmacı bir yaklaşımla seyirciye sunuyor. 

Dönemin, Batı Yakası ve şehir merkezine dair farklılıklar ve günlük yaşamlarına dair  ilginç ve çarpıcı detayları gerçekçi bir şekilde işliyor; bunun yanında tüm Amy tarzı işlerin anahtarı olan sınırsız referanslar bu dizide komedi alanında yoğunlaşıyor ve dönemin ünlü kadın komedyenlerinden Joan Rivers, Pyliss Diller ve Sarah Silverman gibi isimlere yönelik atıflar ya da esinlenmelere bolca rastlanıyor.

Fotoğraf I: Miriam Midge Maisel

Dönemin meşhur Amerikan Rüyasına karşı çıkmaya başlayan gençlerinin yaşadığı çatışmayı, kusursuz bir evliliğe sahip olan Midge ve Joel çiftinin sorunları üzerinden izliyoruz. Harika bir evlilik yürütmekte olan mükemmel kadın Midge ve kusursuz koca Joel ilişkisinde şimdi herşey böyle mükemmel mi gidecek dedirten tüm o varlıklı aile, gösterişli mekanlar ve kıyafetlerle tanıştığımız uzun girişten sonra bir anda her şeyin dağıldığı noktaya hızlı bir geçiş olur. Gündüzleri aile şirketinde çalışmaya mecbur olan Joel akşamları stand-up gösterileri yapmaktadır ve eşinin olağanüstü sayılabilecek yardımlarıyla içten içe ünlü bir komedyenliğin hayalini kurmaktadır. Gaslight’ta sahne aldığı bir gece, eşinin önerisiyle doğaçlamaya başvurmasının ardından gelen sahne krizi onu herşeyi itiraf etmeye sevk eder.  Bu olaylar zinciri ile Midge için kendi doğal komedi yeteneğini keşfetmenin yolu açılır. Miriam Midge, evlilikten komediye geçmeye karar veren “aykırı kadın” olarak yeni kimliğine geçiş yapar.

Dizinin akışı içerisinde, olayların bir kartopu gibi etraftaki herşeyi toparlayarak ve içine katarak ilerlediğini görüyoruz. Beklentilerin tam belli bir yönde gidecek derken başka bir yöne çekilmesi ilginç gelişmeler doğuruyor. Normalde senaryolarda twist denilen bu taktiğin daha çok aksiyon yapımlarında olaya heyecan katmak için yapıldığını görsek de bu tür durum akışı ağırlıklı bir dizide rastlamak karakterleri oldukça ilgi çekici kılan şey olabilir. Çünkü hiçbir zaman beklenileni yapmıyorlar. 

Başlangıçta Midge’in bir noktada süper kahramana dönüşeceğini filan sandığımız The Marvelious Mrs Maisel tıpkı Gilmore Girls dizisi gibi aile hayatı, ikili ilişkiler, evlilik ve kariyer hayatı gibi konular üzerine kurulur. Hayatına kendisinden beklenilenin dışında bir yön çizen Midge’in komedi yeteneğini kovalama çabası sürecinde aile içinde yarattığı gerilim ve çatışmaları izleriz. 16 yaşında hamile kalan Lorelai da bu olaydan sonra baskısına dayanamadığı ailesinin kontrolünde yaşayamayacağına çok erken yaşta karar vermiş ve kendi hayatını kuracağı Stars Hollow adlı kasabaya yerleşmişti. Midge ise bağımsızlığına olan ihtiyacını ilk defa kocası onu terk ettiği zaman fark eder. İlk spotane gösteri gecesinde tutuklandığı arabada tanıştığı; dönemin rutin olarak tutuklanan ünlü komedyeni Lenny Bruce, hem Midge’e bu komedi dünyasının zorluklarını gösteriyor hem de bu işin kendisi için nasıl da vazgeçilmez olduğunu ifade ediyor. Yukarıda alıntı yaptığım bu sohbet, Midge’in yeni kariyeri için neleri göze alıp almayacağı hakkında fikir sahibi olmasını sağlıyor

Amy tarafından; egosu yüzünden kendi kafasına büyük bir darbe indirdi şeklinde tanımlanan Joel karakteri ise her şeye rağmen,  dizide kötü adam ya da düşman olarak işlenmiyor. Aksine müthiş bir hata yapan ve epik bir biçimde bunun bedelini ödeyecek olduğundan söz eder ki; karakterin bu şekilde aslında diziye daha fazla hizmet ettiğini söyler. Bu da Midge ile devam eden ilişkilerine biraz trajedi biraz da acı tatlı bir özellik katar. Öyle ki ikinci sezonda her yıl aynı ailelerin yaz tatillerini geçirdikleri klasikleşmiş bir yer olan Catskills’deki eğlence gecesinde Joel’un Midge’e “Hadi herkesin kafasını karıştıralım mı” deyip dansa kaldırdığı bölümde onu sevebilirsiniz bile. Aynı durumu Gilmore Girls’deki biraz sorumsuz ve uçarı ama yine de sevilen ve tamamen dışlanmayan baba figürü olan Christopher karakteri için söylemek mümkün.

Gilmore Girls; sekiz yıl boyunca herhangi bir Emmy ödülü almamakla beraber, Amy’e esas tanınırlığını getiren ve dünya çapında kendi fan ailesini oluşturan bir dizi olarak; konu ve karakterleri bakımından pek çok açıdan The Marvelious Mrs Maisel’in geleceğinin habercisi sayılabilir. 

Bunun nedenini anlamak için öncelikle Gilmore Girls’ün 1.sezonunda “Donna Reed Show” adlı bölüme gitmek yeterli. Donna Reed, Gilmore Girls’ün mizah kraliçesi Lorelai’nin tanımıyla; “1950’li yılların yüzünde muhteşem gülümsemesi, ayağında yüksek topukluları eksik olmayan ve saçları çekiçle vurana kadar bozulmayacak gibi duran mükemmel annesi…” Gilmore Girls’de anne-kızın eğlenerek izlediği bir TV gösterisi olmakla beraber Amy’nin bir zamanlar kendi babasının da (Don Sherman) komedyen olduğu bu döneme ait izlenimlerini yansıtması için mükemmel fırsat. Her ne kadar başlangıçta Donna Reed, Gilmore kızlarının hicivlerine maruz kalsa da Rory’nin sevgilisine süpriz yapmak için onun gibi giyindiği son sahnedeki diyaloglar ile Donna Reed’in aslında tarihte “ilk kendi TV programını yapan kadın” olma ünvanına sahip olduğunu ve hatta kurabiye süt ikilisini de icat eden kadın olduğunu öğreniriz. Bu kısım şüpheli görünse de izleyiciye önce belli bir düşünce zemininden yaklaşıp sonra onun tamamen aksi bir yöne de gidilebileceğini göstermesi bakımından hoştur.

Gilmore Girls’ün hemen her bölümünde sanat, tarih, sinema ve özellikle müzisyenler açısından bolca referanslardan oluşan uzun satır aralarında kendi birikim ve bakış açısını okuyabileceğiniz Amy, belli bir konuyu işlerken küçüğü büyültmenin, tersi düz etmenin, önyargıların ötesine gidebilmenin altını belli belirsiz çizmektedir. Kadınların eklektik karakterlerini ve dönüşümlerini ele almak bu türden mesajlar verebilmek adında en belirleyici tema olmuş gibi görünüyor.

Lorelai ve Midge karakterlerinin ilk bakışta göze çarpan ortak yönleri her ikisinin de hızlı konuşması, hazır cevap olması ve espri yapmadan duramamaları. Her ne kadar burada komedyen Midge olsa da benim için esas nüktedanlık kraliçesi hep Lorelai olarak kalacaktır.

Her ne kadar 50’lerin Amerika’sında bir grup insan, devlete ve toplumun kontrolcü kesimine karşı “beni rahat bırak” demeye başlamış olsa da kadın söz konusu olduğunda bu tavır hep daha dramatik ve daha yüksek sesli bir olaylar silsilesine dönüşür ki bu durum günümüz için de hala geçerli. Her iki dizide de kadının bireyselleşme süreci, ailesini ve yakın çevresini de içine dahil olmaya zorlayan daha büyük bir değişime yol açıyor.   “Bu komedi işinin yürümesi gerek, çünkü ortaya çıktığında yalnızca beni değil tüm ailemi etkileyecek”  diyor Midge yeni menejeri Susie’ye. Aynı şekilde Lorelai da hamile kalıp evden ayrıldığında tüm cemiyete rezil olan ailesinin geri kalan yaşamını kökten değiştirmişti.

Part I Sonu.

The post Amy Sherman Palladino ve Kadınları: The Marvelious Maisel – I appeared first on Sanat Duvarı.

Kundura Sinema Şubat ayı programında sinemaseverleri farklı temalar ve farklı şehirlerle buluşturmaya devam ediyor. Düzenli film programı ile şehri merkezine alan film gösterimlerine Şubat ayında sevgililer günü ve sömestre tatiline özel film seçkileri dahil oluyor.
Beykoz Kundura’nın geçmişindeki film gösterim geleneğinden yola çıkarak fabrikanın kalbi olarak nitelendirilen kazan dairesinin bir bölümüne yerleşen Kundura Sinema Şubat 2019 programı ile izleyicileri kültür mirasının bir parçası olmaya davet ediyor.
Şubat Ayı Yenileri Şubat ayı film programında sevgililer günü seçkisinin yanında ikisi belgesel olmak üzere beş yeni film izleyiciler ile buluşmaya hazırlanıyor. Şubat ayı yenilikleri arasında programa eklenen 13.30 seansları ve hafta içi gösterimleri de izleyicileri Kundura Sinema’da bekliyor.
İzleyiciler Polonyalı yönetmen Ewa Podgórska ’nın 2018 yapımı Diagnosis belgeseli ile bir şehrin bilinçaltına inerken, Jim Jarmusch ’un 1991 yapımı Dünyada Bir Gece ile Los Angeles , New York , Paris , Roma ve Helsinki ‘deki şehri turlayan taksi şoförlerinin hikayelerine konuk olacak. 2018 yapımı, yönetmen Juho-Pekka Tanskanen ‘in belgesel ilk filmi Barselona’yı Beklerken ’ de evsiz bir adamın gözünden Barselona şehri
izleyicilerle buluşacak. Yaşayan en büyük yönetmenlerden Martin Scorsese ’nin klasiklerinden 1976 yapımı Taksi Şoförü , geceleri New York ’un bütün sokaklarını dolaşan taksi şoförü Travis Bickle’in hayatına izleyicileri konuk edecek. Odağına bir başka taksicinin hikayesini konu alan yönetmen Michael Mann’ın 2004 yapımı Tetikçinin Gecesi filminde ise soğukkanlı kiralık katil Vincent ile sürekli hayallerini erteleyen taksi şoförü Max’in gece boyunca Los Angeles şehrinde süren macerası anlatılıyor.
Kundura Sinema’dan Sevgililer Günü Seçkisi (14-17 Şubat 2019)
Yönetmen Leo McCarey ’in 1957 yapımı Unutulmayan Aşk filmi çapkın Nickie Ferrante ve caz sanatçısı Terry McKay’in nefes kesen aşk hikayesini konu alıyor.
Birbirlerine duydukları aşkın kanıtlanması New York şehrinin ünlü gökdeleni Empire State’deki buluşmaya bağlıdır.
1942 yapımı yönetmen Michael Curtiz ’in hafızalardan silinmeyen Kazablanka filmi ise İkinci Dünya savaşı sırasında Fas’ın Kazablanka kentinde Hitler’den kaçan Avrupalıları anatıyor. Ana karakter Rick Blaine’in eski aşkı Ilsa ve direniş lideri kocası Victor Laszlo
ile karşılaşmasını konu alan filmde Rick, Ilsa ve Victor’un şehirden kaçmalarını sağlayabilecek tek kişidir.
William Wyler’ ın 1953 yapımı, dönemin en eğlenceli filmleri arasında gösterilen Roma Tatili filminde modern zaman prensesi Ann’in Roma macerası izleyiciler ile buluşuyor. Audrey Hepburn ’e En İyi Kadın Kadın Oyuncu Akademi Ödülü’nü kazandıran Roma Tatili , tek başına Roma ’yı keşfe çıkan Ann ve gazeteci olduğunu gizleyen Joe’un aşk hikayesini anlatıyor.
Sömestre Tatili Özel Programı (3 Şubat 2019) Kundura Sinema Şubat ayı seçkisinde sömestre tatiline özel, hem yetişkinlerin hem de çocukların severek izleyeceği Fındık İşi 2 filmi yer alıyor. Yönetmen Cal Brunken
2012 yapımı bu filminde Oakton şehrinin karanlık, çıkmaz sokaklarından uzak, fındık dükkanında keyifli ve eğlenceli günler geçiren sincap Surly ve arkadaşlarının çıkan bir kaza sonucu huzurlu yuvalarından oluşunu konu alan film 3 Şubat Pazar günü saat 13.30’da gösterilecek.

Özel Gösterim: Bazıları Sıcak Sever (22 Şubat 2019)
Kundura Sinema, 2018-2019 programının ilk özel gösterimini geçtiğimiz ay Billy Wilder ’ın 1959 yapımı restorasyonu yeni tamamlanmış Bazıları Sıcak Sever ile yaptı. Başrollerinde Tony Curtis, Jack Lemmon ve Marilyn Monroe’ nun yer aldığı, gangsterlerden kaçmak için kadın kılığına giren işsiz müzisyenler Joe ve Jerry’nin başına gelenleri konu alan filmi kaçıranlar için ikinci bir fırsat Şubat ayında Kundura Sinema’da.

Kundura Sinema’da Gösterimi Devam Eden Filmler
Agnes Varda ’nın 1962 yapımı kült filmi 5’ten 7’ye Cléo 60’lı yılların Paris ‘inde geçiyor. Hastanenin önünde biyopsi sonuçlarını bekleyen genç ve güzel şarkıcı Cléo’nun sabah saat 5’ten 6 buçuğa kadarki gezintisini gözler önüne seriyor.

1975 yapımı Bir Çakalın Yolculuğu ’ nda yönetmen Djibril Diop Mambéty Fransa’ya gitmek üzere Senegal’in Dakar kentinden ayrılmaya karar veren iki aşığı konu alıyor.

Geçmişi Olmayan Adam ’da, Fin sinemasının ünlü melankolik yönetmeni Aki Kaurasmäki , izleyicileri Helsinki ’de hafıza kaybına uğramış bir adamın hayatına tanık olmaya davet ediyor.

Fried rich Wilhelm Murnau ’nun sinema tarihinin başyapıtlarından biri olarak kabul edilen, 1924 yapımı Berlin ’de lüks bir otelin kapı görevlisinin hikayesinin anlatan sessiz filmi Son Adam ’ın restore gösterimi Şubat ayında da Yiğit Özatalay ve Mustafa Kemal Emirel’den oluşan Yürüyen Merdiven ’in canlı müziği eşliğinde izleyiciyl e buluşacak.

Kundura Sinema seyircileri, film saatlerine göre özel olarak ayarlanan tekne ve servis hizmetlerinden yararlanabilirler. Güncel film programını takip etmek, bilet satın almak ve ulaşım ile ilgili detaylı bilgi almak için Kundura Sinema hesaplarını ve www.beykozkundura.com internet adresini takip edebilirsiniz.

Facebook, Twitter ve Instagram @kundurasinema /// @beykozkundura

The post Beykoz Kundura Sinema Şubat Ayı Programı appeared first on Sanat Duvarı.

Hannah intihar etmeden önce kendisini bu yola sürükleyen, hayatının bitmesine neden olanlara ithafen 13 tane kaset hazırlamıştır. Kaseti alan kişi hepsini dinler, başkasına verir eğer vermez ise onu büyük bir sorun beklemektedir.

1 sezon Clay’in kasetleri dinlemesi ile geçer. İzlemek o kadar zordu ki benim için. Çoğumuz eğitim hayatımızda zorbalıklarla, kötülüklerle, dalga geçmelerle karşılaşmış veya şahit olmuşuzdur. Hannah’ın başına gelenler çok acı. İzlerken çoğu yerde “Gerçekten bu kız bunları nasıl yaşamış? Hiç mi yardım edem olmamış? Neden yardım istememiş? Arkadaşları ona kötülük yapmasına rağmen neden hala aynı ortamda?” şeklinde sorular sordum kendime. “Ben olsaydım” birçok şeyi yapmazdım… Belki de yapardım. İnsan yaşamadıkça anlayamıyor ama gerçekten birkaç sahnesi yok artık bu kadar da olmaz dedirtiyor. Karşısına kurtulması için sayısız seçenekler çıktı ama görmedi/göremedi.

Bir müddet sonra diziyi izlerken sadece Hannah değilde diğer çocukların gözünden de bakmaya başladım. Hepsinin ayrı ayrı baş etmeye çalıştığı sorunlar var. Onlar destek yerine köstek olmayı seçmiş, bir kızın üzerine atmaya çalışmışlar yaşadıklarını.

Veeee…
Gene aile aile aile.
Sorunlar yaşayan çocukların ailesini gösterdiklerinde neden olduğunu anlıyor insan. Birisinin babası başka adayı dolayısı ile oğlan hiç hata yapmamalı, birisinin annesi çocuğunu mükemmel yapmaya çalışıyor haya kabul etmiyor, birisinin babası baskıcı ve zorba..

İzlemenizi kesinlikle tavsiye ederim. Bazı sahneler “pöf” dedirtti bana hatta ikinci sezona başlamak istemedim ama başladım iyi ki de başlamışım.

Her dizinin sonunda;
“Eğer bu durumda iseniz veya yaşayan bir kişi varsa lütfen bunu sitemize girip bildirin.” diyor..
Çok güzel değil mi???

The post 13 Reasons Why appeared first on Sanat Duvarı.

Sıcak sıcak dizi önerisi geliyor: The Good Place..

Güzel, eğlenceli, kafamızı yormayacak, 20 dakikalık bir dizi arıyorduk. Aradığımızı sonunda bulduk; The Good Place.

Dizinin bir kapının önünde bekleyen bir kız ile başlar. Bu kız; Elenaor’dur. Elenaor ölmüş ve İyi Yer’e (Good Place) gelmiştir fakat bu işte bir problem vardır çünkü Elenaor aslında vurdumduymaz, bencil, kendini düşünen ve o şekilde yaşayan bir kızdır. İyi Yer’de olması imkansızdır. Bu sırada kendisine ruh eşi olarak tayin edilen ahlak prof. Chidi ile arkadaş olmaya ondan iyi bir insan olması için yardım ister. Dizi Michael (İyi Yer’in mimarı), Chidi (Ahlak Prof.), Elenaor (Bencil olmasına rağmen İyi Yer’de olan kadın), Tahani (Yardımsever ama bir o kadar kendini seven kadın), Jianyu Li (Tahani’nin ruh eşi ve saf bir adam) üzerinde kuruludur.

Her bölüm ayrı eğlenceli ayrı komik. Dizide bir konu ve bir yer olduğu için insanı sıkacak gibi geliyor ama hiç öyle değil. Her bölümde işlenen konu, devam eden hikaye ve içerdiği gizem sayesinde izleyeni merak ettiriyor. Hatta birinci sezenon sonunda ”Yok galiba devam etmeyeceğim. Ne kadar senaryo değişebilir ki” dedim ama izlemeye devam ettim iyi ki izlemeye devam etmişim. İkinci sezon birincisinden daha güzel bence ve bu şekilde devam edeceğini düşünüyorum.

Dizi hakkında bilgi;

Adı: The Good Place

Türkçe Adı: İyi Yer

Kanal: Netflix

Süre: 20 Dakika

Yayın Yılı: 2016 – (şuan 3. sezondalar.)

Oyuncular:

• Elenaor: Kristen Bell
• Chidi: William Jackson Harper
• Tahani: Jameela Jamil
• Janet: D’Arcy Carden
• Jason: Manny Jacinto
• Michael: Ted Danson

The post The Good Place… appeared first on Sanat Duvarı.

Bugünün dizisi; The Haunting of Hill House. Korku hatta gerilim filmlerini sevmeyen bir insan olarak dizisinin afişini bile görmem yetti. ”Asla izlemem, başına bile bakmam.” dedim…. ve baskı ile izlemeye başladım. İyi ki izlemişim. Nasıl başladım nasıl bitirdim bilmiyorum. O kadar beğendim ve sevdim ki… Elim sürekli gözümde olsa bile izledim…

Yazıma dizi hakkında bilgi ile başlayayım;

”10 bölümden oluşan The Haunting of Hill House, Shirley Jackson’ın aynı adlı ünlü romanından yola çıkıyor. Kitabın modern bir uyarlaması yapım, daha sonra ülke çapında “perili köşk” olarak ünlenecek bir evde büyüyen kardeşlerin hikayesini anlatıyor. Yıllar sonra yeniden buluşan kardeşler, Hill House adındaki bu yerle ve geçmişten gelen hayaletlerle yüzleşmek zorundadır.Netflix, yeni orijinal dizisi The Haunting of Hill House’un ilk görsellerini ve prömiyer tarihini paylaştı. Korku türündeki dizi 12 Ekim’de Netflix’te gösterime giriyor.” (beyazperde.com)

Diziye korku ile başladım ama aslında içerisinde  korku dışında dram, sevgi, üzüntü, gizem ve baskın olan ”aile” kavramları da var. Annelerinin intiharı ile parçalanmış bir ailenin hikayesini izliyoruz. Anne bir şekilde o perili evde vefat etmiş, baba herşeye tanık olmasına rağmen ev ve anne ile ilgili olayların üzerini örtmüş, çocuklarını korumak adına. Bu korumak onları yalnızlığa itmiş, sevgi olmadan büyümüşler. Her bölümde bir kardeşin gözünden hikaye anlatılıyor böylelikle heyecan ve merak daha artarken bir taraftan üzülüyorsunuz yaşananlara. 

Sezonun son bölümlerine doğru bütün kardeşler bir  olay sonucunda bir araya gelir.. Acaba o evin gizemi nedir ? Anneye ne olmuştur ? Bütün kardeşler nasıl bir araya gelmiştir ve ne olacaktır?

Soruların cevabı dizinin içerisinde gizli. Netflix’te gene güzel bir iş başarmış. Bir sezon olması nedeni ile de izlenebilinir. Kesinlikle izlemenizi tavsiye ediyorum.

The post The Haunting Of Hill House appeared first on Sanat Duvarı.

Konusuna bakacak olursak ; David Packouz isimli silah tüccarının tartaklanması ile başlayan film; savaş politikaları, silah sanayi illegal işler üzerine iki genç arkadaşın öyküsünü anlatıyor. David üniversiteyi bırakıyor ailesiyle arası açılıyor ve masöz olarak Miami’de çalışıyor ve bir gün huzurevlerine battaniye satmaya karar veriyor fakat batıyor. Sıradan bir hayatı olan David katıldığı bir cenaze töreninde eski bir arkadaşıyla karşılaşıyor. Görüşmedikleri yıllar içinde silah kaçakçısı olan Efraim yasa dışı işlerle zengin olurken David zar zor geçiniyor. David’in battaniye işinde batmasının ardından, kız arkadaşı İz’in hamile kaldığını öğreniyor ve sorumluluklarının artışı ona Efraim’in iş teklifini kabul ettiriyor. Efraim sözde kuru temizlemeci olan Ralph ile Yahudiliğini kullanarak bağlantılar kuruyor ve işini genişletiyor.

ABD ile beratta anlaşması yapılıyor ve ambargo olmayan ülkelerden silah getirilmeye çalışılıyor. Ürdün’de sorun çıkınca Efraim ve David Ürdün’e gidiyor. Filmin ikinci kısmı diyebileceğimiz bölümde Bradley Cooper bir terörist olarak karşımıza çıkıyor ve devreye Arnavutluk ordusu giriyor işler büyüdükçe  Efraim ve David zenginliklerini katlıyorlar, araları açılıyor ve son işleri New York Times tarafından öğreniliyor. Film politik göndermelerinin yanında, paranın neleri nasıl değiştirdiği de yansıtılıyor. Çok fazla mekanda çekilmiş olması açısından zorlu bir film olan War Dogs akıcı macera sahneleriyle, uyarlaması ve başarılı oyunculuklarıyla hafızalarda yerini almıştır.

The post Politika ve Macera Harmanı: War Dogs appeared first on Sanat Duvarı.

Bugün sizlerle yakın zamanda bitirdiğim bir komedi dizisini paylaşmak istiyorum.

Türk dizilerine karşı bir ön yargılıyım. Genelde şiddet, entrika içeren senaryolara sahip bu diziler. En büyük sorun ise 3 saat olması… 3 saat… 20:00 başlayan bir dizi neredeyse saat 00.00 civarında bitiyor oysa bir film izleseniz 2,5 saati geçmez ki ben genelde 90 – 120 dakika olan filmleri izliyorum hafta içerisinde.

Her gün film izlemeye çalışıyorum ama zaman zaman dizi izlemeyi de seviyorum hatta bir bölüm diye başlıyorum dört beş bölüm izliyorum. Hem kısa hem yorucu bir günün ardından insana iyi geliyor hem de belli bir sezon sonunda bitiyor, sıkmıyor.

Gelelim dizimize….

• New Girl –

• Kanal: FOX
• Tarih: 2011 – 2018 (7 Sezon)
• Dakika: 22 dk
• Oyuncular: Zooey Deschael, Jake Johnson, MaxGreenfield, Hannah Simone, Lamorne Morris
• Ödül: Golden Globe Aday
• Konu: Kötü bir ayrılık yaşadıktan sonra Jess, üç erkeğin yaşadığı bir apartman dairesi bulur ve onlarla yaşamaya başlar.

Dizi içerisinde birçok karakteri barındıran iş, dostluk, aile, dostluk, arkadaşlık gibi konuları üzerinde duruyor. Karakterler birbirinden apayrı olunca izlenmek daha da zevkli oluyor. Her bölümde genelde iki kişinin ayrı hikayesini izliyoruz bazen ise hep birlikte bir problemin üstesinden geliyor ve sonunda gene dostluk kazanıyor. 7 sezonun nasıl geçtiğini anlamayacaksınız bile. Bir ara Zooey Deschael doğum yaptığı için ayrılıp yerine Megan Fox geçiyor. Genel yorumlarda Megan Fox’un daha iyi olduğunu okudum ama benim için Zooey Deschael vazgeçilemez ki o geldikten sonra dizi eskisi gibi renkleniyor.

İster yatmadan önce ister moraliniz bozulduğunda ister gülmek istediğiniz isterseniz de yolda giderken izleyebileceğiniz çok güzel bir dizi.

Bir şans verin derim.

The post New Girl appeared first on Sanat Duvarı.

Bu hafta gene beni etkileyen, alt mesajı olan bir film izledim; Sierra Burgess is a Loser. İsmi bilinmese de kendi çapında Netflix’de popüler oldu. Gençlere hitap etmesine rağmen yetişkinlerin hatta çocukların bile izleyebileceği türden bir film.

Filmin konusu şudur;

Bir Cyrano de Bergerac hikayesinin modern uyarlaması olan Sierra Burgess is a Loser’da, lise gençliğinin standartlarına göre pek de güzel olmayan ancak çok zeki bir genç kız olan Sierra, kaderin cilvesi ile sürpriz bir aşk yaşamaya başlar. Yanlış bir numaraya gönderilen mesaj sayesinde, okulun popüler sporcusu Jamey, güzel bir amigo kız olan Veronica’yla konuştuğunu zanneder. Halbuki bu amigo kız Sierra’dan başkası değildir. Sierra’nın hoşlandığı çocuğun kalbini kazanmak için okulun en popüler kızı olan Veronica ile işbirliği yapması gerekmektedir.

Son zamanların hastalığı; şekilcilik. Her yerde okuyorum, dinliyorum, okuyorum, görüyorum…

Herkes birbirini gördüğünde ilk bahsettiği şey ”Kilo mu aldın sen?” ”Ay çok güzel olmuşsun kilo vererek.” veya ”Bir değişiklik var sende.” İlk gördüğümüz şey; görüntü. Tabi ki dış görünüş önemli, göze çarpan bir durum ama bunu ileri safhaya götürerek yorumlamak, eleştirmek veya iletişimi buna göre devam ettirmek yanlış.

Sierra’yı izlerken dış görüntüsü beni rahatsız etmedi ama kendi yaşıtları içerisinde görünmezdi ta ki yanlışlıkla mesajlaşmaya başladığı Jamey’e kadar. Sonlara doğru Jamey çok güzel bir şey söyledi:

”Eğer bana yanlışlıkla mesaj atmasaydın seni görmez, fark etmezdim çünkü benim tipim değilsin ama sen yeteneklisin, zekisin, komiksin. Bu da benim aradığım bir tip.”

Sağlık bir insan için çok önemli. Sierra sağlığı için kilo vermesi güzel olabilir ama bu haliyle de dış görüntüsünden çok daha öte birisi. Jamey gibi dış görüntü dışında karaktere, iyiliğe hatta içten gülüşe önem versek keşke…

Hadi gördüğümüz ilk insanda fark ettiğimiz şey; gülümsemesi ve iyiliği olsun…

The post Sierra Burgess is a Loser appeared first on Sanat Duvarı.

Uzun bir zamandır Hollywood bu klasik hikayeyi yeniden yorumlamak istiyordu. Yıllardır proje halinde olan bu filmi yönetmek için, Martin Scorsese, Clint Eastwood gibi isimlerin adı geçmiş, başrol oyuncusu için ise Jennifer Lopez, Alicia Keys gibi ünlü şarkıcılar düşünülmüş ama herhalde en çok Beyonce, bu yeni uyarlamayla adı anılmıştır. Stüdyo, Beyonce için neredeyse yanıp tutuşurken, ünlü pop şarkıcısı da, bu filmin gerçekleşmesi için epey bir uğraşmış. Leonardo dicaprio’dan, Johnny Deep’e kadar birçok erkek oyuncuya teklif gitmiş, olmuş, olmamış. Neredeyse 10 yıllık bir serüven sonucu Beyonce filmden çekilmiş. Fakat stüdyo ısrarla A Star is Born projesini bırakmamış. Nitekim yıllar içinde proje, ünlü aktör Bradley Cooper’a gidiyor. Önceleri temkinli davranan Cooper, belli bir zaman aşamasından sonra, ilk yönetmenlik denemesini bu filmle gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Daha önceleri yapımcılık yaparak, film yapımında pişen Cooper böylelikle filme hazır, ve ana kadın oyuncusunu aramakta. Warner Bros stüdyosu ısrarla Beyonce için diretmekte fakat Bradley Cooper’ın aklında başka bir isim var: Lady Gaga.

  Bradley Cooper, Oscar töreninde canlı izlediği Lady Gaga’yı gördüğünden beri film için onu düşünüyormuş. Gaga’yı film için görüşmeye çağırıyor. Stüdyo Lady Gaga için ikilemde. Halbuki American Horror Story’nin 5. Sezonunda, Countess karakterine hayat veren ünlü pop star bu rolüyle Altın Küre ödülü kazanmıştı. Fakat Lady Gaga gibi karanlık bir figürün bir aşk hikayesinde nasıl duracağı o zaman için kuşku yaratıyor. Sonuç olarak Lady Gaga, Bradley Cooper’ı hayran bıraktığı gibi stüdyonun da gönlünü çalıyor ve rolü kapıyor. Ardından uzun bir yapım aşamasından geçecek olan film için, müzik yapmaya da başlıyor bu ekip. Bu esnalarda da Bradley Cooper filmin senaryosunu Eric Roth ve Will Fetters’la beraber yazmaya koyuluyor.

Film ilk olarak Venedik Film Festivalinde gösteriliyor. Gişe yapması garanti bu aşk filmi, birdenbire aldığı büyük övgülerle bu yıl Oscar’ların en çok konuşulacak filmine dönüşüyor. Kendine güveni olmayan, gündüzleri garson, geceleri bir ‘Drag Queen’ barında şarkıcılık yapan Ally’nin, bir gece o bara tesadüf eseri gelen ünlü country şarkıcısı Jackson Maine ile yollarının kesişmesiyle başlayan hikaye, ilk yarıda üretmek ve sevgi üzerine dikkate değer şeyler söylerken, ikinci yarıda ise klasik yükselme, dibi görme hikayesi arasına gidip geliyor. Sonuç olarak film, seyirci ve eleştirmenlerden son derece olumlu geri dönüşler almakta. Bu övgülerin sebebinin, Cooper ve Gaga’nın filmde ki muazzam kimyalarının da etkisi olduğunu söyleyebilirim.

A Star is Born, Amerikalı eleştirmenler tarafından adeta yılın filmi ilan edildi bile. Amerikalı seyirci de bunu doğrularcasına, gişede filmin yüzünü güldürüyor. Açıkçası bu yıl, tıpkı geçen yıl ‘En İyi Film’ Oscar’ını kazanan, The Shape of Water gibi, bu filminde ödül sezonunda niteliği tartışılacak gibi. Ödül sezonundan bağımsız bakarsak oldukça yeterli gözükse de, ödülleri toplamak için o kadar güçlü bir film mi? İşte bu tartışılır…

Çoğu kişinin merak ettiği soruya gelelim: Lady Gaga nasıldı? Açıkçası Amerikan basınında çıkan yersiz övgüleri gereksiz bulsam da, filmin ilk yarısı oldukça iyi bir performans sergilemiş ünlü pop star. Filmin sıcaklığına çok şey katmış. Doğal, sıcak ve bir ilk başrol için gayet şaşırtıcı. Hatta kendisi ünlü Cabaret filminin yıldızı Liza Minnelli’yi bile hatırlatıyor. Maalesef ki filmin ikinci yarısı için aynı olumlu şeyleri söyleyemeyeceğim. İkinci yarıda gerçekleşen; Ally’nin yükseliş döneminde, Gaga’nın performansı da düşüyor. Kendi kariyeriyle benzerlik taşıyan yerlerde adeta önce kendine yabancılaşmış, sonra da seyirciye duyguyu geçirmekte zorlanmış. Böylece biz seyircilerde Lady Gaga’nın karakterine yabancılaşıyoruz. Açıkçası bu biraz yönetmenin de suçuydu. Gerçi tüm kusurlarına rağmen, Lady Gaga’nın Oscar’a aday olması bu yıl beklenenler arasında. Cher’den sonra bir pop yıldızının Oscar’lar da adının geçecek olması bir Hollywood rüyası ve Hollywood bu tarz yükseliş hikayelerini çok sever. Örnek vermek gerekirse, romantik komedilerde adını duyuran Reese Witherspoon’un Walk the Line filminde ki rolüne Oscar verilmesi gibi. Bu örnekler çoğaltılabilir.

Bradley Cooper’a gelecek olursam; Oscar’a daha önce dört kez aday olan (Bir tanesi yapımcı olduğu filmle) Cooper kariyerinin en iyi performanslarından birini, düşmüş country yıldızı Jackson Maine rolüyle veriyor. Maalesef ki yönetmenliği için tam olarak aynı şeyi söyleyemem. Gerçi tam tersini düşünenlerin sayısı da epey fazla. Mesela Cooper, filmi Steven Spielberg’e gösteriyor ve usta yönetmen filme övgüler yağdırıyor, bir de üzerine Spielberg, Bernstein adlı filmi Cooper’a emanet ediyor. Yanlış anlaşılmasın Bradley Cooper kötü bir iş çıkarmıyor, hele ki A Star is Born’un bir ilk film olduğunu düşünürsek fena da bir iş değil. Fakat tıpkı Gaga’nın oyunculuğu gibi, Cooper’ında yönetmenliği dengesiz. Gaga’nın performansında olduğu gibi çok iyi anlar var ve çok zayıf anlarda var Cooper’ın yönetmenliğinde. Dengeyi bir türlü sağlayamıyor.

Film birinci yarı ve ikinci yarı diye ikiye ayırabiliriz. Birinci yarı derdini anlatırken, ne kadar yumuşak, acelesiz ve sıcak bir atmosfer kurduysa, ikinci yarı bir o kadar düzensiz ve oldu bittiye getirilmiş. Karakterler hava da kalıyor ve gerçekçiliği sorgulanacak anlar çıkıyor. Tüm bu dengesizliği kurtaran ise filmin müzikleri oluyor. Başta Lady Gaga olmak üzere, Bradley Cooper, Lukas Nelson, Mark Ronson, Natalie Hemby ve daha sayamadığım birçok isim, filmin son derece akılda kalıcı müziklerini/şarkılarını yaratmışlar. Adeta büyük bir konsere gitmişiz gibi yansıtılan atmosfer de cabası. Filmin müzikleri ve konser anları, izleyiciyi son derece heyecanlı bir deneyime davet ediyor. Bu arada Lady Gaga’nın film için yazdığı bir şarkıyla, ‘Original Song’ kategorisinde ödül alması kesin gözüyle bakılmakta. Ayrıca Gaga’nın ateşli La Vie en Rose yorumuna dikkat!

Sonuca gelecek olursam, A Star is Born, 2018 yılı sonu itibariyle yılın en çok konuşulan dram filmlerinden biri olmaya aday. Belli ki ödül sezonunda da adından bir hayli konuşturacak. Trump dönemi umutsuzluğu, insanların Amerikan rüyası kavramına tekrar inanmak istemeleri ve geçtiğimiz sene Shape of Water’ın masalsı dokunuşuyla Oscar’a uzanması, bu filminde Oscar için önünü açıyor. Kimilerine sıcak, kimilerine sorunlu bir sinema filmi gelecek olan A Star is Born, müzikleri de sayesinden izlemeye değer bir film olarak sinemalarda yerini alıyor.

The post A Star Is Born Ve Oscar Yolculuğu! appeared first on Sanat Duvarı.

Bu söylem belki de evrensel anlamda Ortadoğu’nun tanımıdır. Peki bu kanda boğulmamak için her yere kaderlerini kendileri ile birlikte götüren (Kavafis’in ‘Şehir’ şiirini bize hatırlatmaktadır.) ve Yasser gibi mücadele eden mülteciler kimdir? Mülteci: Irkı, dini,   tabiiyeti, belli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşüncelerinden dolayı zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve bu ülkenin korumasından yararlanamayan ya da söz konusu korku nedeniyle yararlanmak istemeyen yabancıya veya bu tür olaylar sonucu önceden yaşadığı ikamet ülkesinin dışında bulunan,  oraya dönemeyen veya söz konusu korku nedeniyle dönmek istemeyen vatansız kişiye statü belirleme işlemleri sonrasında verilen statüyü ifade eder. (http://www.goc.gov.tr/icerik3/multeci_409_546_549)

Lübnanlı yönetmen Ziad Doueiri ’nin, 74. Venedik Film Festivali’nde en iyi  erkek oyuncu dalında ödül alan ve Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ı kategorisinde Lübnan’ı temsil eden  “The Insult” (Hakaret) adlı filmini bu bağlamda değerlendirmek gerek. Küçük bir olayın, kaygan ve kırılgan Ortadoğu’nun toplumsal zeminden bir ülkede iç savaşa neden olacak şekilde yarattığı kelebek etkisini gösteren bir film. Filmin ilk sahnesi Hristiyan bir parti liderinin konuşmasıyla başlar. Bu sahne bize yaşanacak olayların politik bir eksende olacağının ilk habercisidir. Zaten milyonlarca insanın ölümüne, kamplarda yaşamasına ve sürgüne gönderilmesinin altında yatan temel sebep etnik ve dinsel ideolojilerin politikayla yoğrulması değil midir? Filmin asıl başlangıç noktası balkonda bulunan bir su giderinin düzeltme çalışmasıyla baslar. Tony (Adel Karam) Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta yaşayan oto tamircisidir,  Hristiyan Arap olan Tony ve hamile eşi (Rita Hayek) için sıradan bir gündür, balkonlarini yikarken  alt katta altyapi onarimiyla ugrasan Filistinli Yasser (Kamel El Basha) in  üzerine su sıçratana kadar.  üzerine su sıçratan  Yasser, Tony’e ‘Adi herif’ demekten kendini alamaz. Bu tepkinin karşılığında Tony ondan bir özür bekler. Aradan zaman geçtikten sonra Yasser özür dilemek için Tony’nin  oto tamir dükkânına gider,  Tony araba tamir ederken televizyonda şovenist nutuklar çeken bir siyasetçi görünür. Tony televizyondaki siyasetçinin etkisiyle Yassere soyle der:  “Keşke Şaron hepinizi silip atsaydı” bu soyleme  kızan Yaser Tonye  yumruk atar ve kaburgalarını kırar. Keşke Şaron hepinizi silip atsaydı cümlesinin altında yatan olay nedir? Tarihsel gerçeklik şu: Hristiyan Falanjist milisler Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyinde bulunan Sabra ve Şatilla Filistin mülteci kamplarına İsrail ordusunun onayıyla binlerce Filistinliyi katlederler. Bu katliam sonrasında Şaron’a ‘Beyrut kasabı’ lakabı verilir. Demek ki her söz bizi geçmişimize götürüp ve şu an buradaki varlığımızla bizi eyleme yöneltir.. Yasser’in de tam da yaptığı budur. Bu noktaya kadar gelişen tüm olaylar ‘Biz ve Öteki’, yani yerli ve mülteci eksenlidir. Bu eylemin mahkemeye taşınmasıyla olay etnik ve dini bir kimliğe bürünür. Bunu sokak gösterileri ve gruplar arasındaki çatışmalar takip eder. Bu çatışmaların bitmesi için onları davet eden devlet başkanıyla konuşmaları bittikten sonra, ikisinin arabalarına atlayıp gittikleri sahne  filmi izleyenlerin  hafızalarına kazınan sahnelerden biriydi. Çünkü Yasser’in otomobili çalışmıyordur.  Onu arabasının dikiz aynasından izleyen Tony geri döner, Yasser’in arabasını tamir eder,  yola öyle devam edilir.  Çalışma ahlakının ne kadar kutsal olduğunu böylece anlariz.  Duygularımız çalışma ahlakımızın önüne geçmemelidir. Bir insan sevmediğimiz bir ırktan ya da bir dinin mensubu olsa bile.

Devlet başkanın arabuluculuğu da sonuç vermeyince mahkeme süreci devam eder.  Mahkemede onları savunan iki avukatın baba ve kız olduğunu sonra öğreniriz, filmdeki küçük bir eksilik diye biliriz,  çünkü baba ve kızın arasındaki bu rekabetin kökenini bilemiyoruz. Bir diğer eksilik hâkimin Tony’e Yasserin nasıl Filistinli olduğunu anladın sorusuna karşılık Tony’in Yasser’i aksanından Filistinli olduğunu anladım demesi bir insanı basit bir özelliğiyle onu etnik bir kimliğe oturtması bize yeterince inandırıcı gelmiyor. Bir diğeri de dinsel dağılımın   %60’a yakını Müslüman olan bir ülkede Hristiyan simgelerin ve mabetlerin sahnelerde daha çok göze çarpması yönetmenin bu kadar ‘adaleti’ vurguladığı bir filmde kendisinin adaletli davranmadığı göze çarpmaktadır.

Hakimin duruşmada her bölgenin farklı hassasiyeti var demesinden Lübnan’ın ne kadar kozmopolitik bir yapıya sahip olduğunu anlariz. Mahkemede bizler Tony’nin ailesinin de katliama maruz kaldığını öğreniriz. Demek ki biz bu günü geçmişimizle birlikte yaşıyoruz. Mahkeme karar vermeden önce Yasser vicdanını rahatlatmak için tekrar Tony’nin dükkânına gidip ettiği hakaret karşısında Tony ona bir yumruk atar, Yaser vicdanındaki adaleti yerine getirip onun verdiği huzurla mahkemeye gelir. Ve mahkeme Yasser’i beraat ettirir. Aslında yönetmen şunu der:  Sizler bireysel anlamda vicdanınızdaki muhakemeden sonra adaletli davranırsanız zaten kanunla gerçek adalet yerini bulur. Kısaca diyebiliriz ki herkes için, hepimiz için adalet olmalı.

Yönetmen yıllarca iç savaş yaşayan Lübnan’ın artık her kes için bir adalet sisteminin olduğu ve üst çekimlerle de yeni yapılmakta olan inşaat halindeki binaları göstererek bizler yeniden bir Lübnan’ı inşa ediyoruz diye bir mesaj veriyor gibi. Her şeyden önemlisi geçmişe takılıp kalmamamız gerektiğini,  Türklerin de, Kürtlerin de Arapların da Ermenilerin de kısacası her milletin geçmişte kendine göre zulüm gördüğü ya da acı çektiğini söyleyebiliriz. Ama kin ve nefreti bir ömür boyu zihnimizde ve kalbimizde taşımamız gerekir. Filmdeki tüm insanlara bir çağrı niteliğindeki planda parti liderinin televizyon programında dediği şu cümlelere tüm varlığımızla eşlik edip söylemeliyiz: Artık savaş bitti… Yeni beyaz bir sayfa açma zamanı gelmiştir… Herkes bu filmi izlerken  kendine göre bir pay çıkarabilir. İzlemenizi tavsiye ederim.

The post The Insult” (Hakaret): Biraz Daha Empati appeared first on Sanat Duvarı.

Bundan sonra blog ismim; Makbuş’un Dünyası. Sadece mutfak değil birçok alanda yazılar yazmaya çalışarak sizlerle her konuda bildiklerimi, araştırdıklarımı paylaşacağım. Bugünün konusu; Nappily Ever After.

Netlfix’de film ararken rastladım bu filme. Konusunu okuyunca bana göre olduğu için hemen açıp izledim.

Küçük bir kızın nasıl mükkemmeliyetçi bir kadına dönüştüğünü anlatan dram yönü ağır basmış bir film.

Kabarık saçlara sahip olan Violet, annesi tarafından her gün saçları düzeltilen ve mükemmel olması için büyütülen bir kız. Harika bir işe, erkek arkadaşa, saça, büyülü bakışlara, düzen ve programa sahip. Fakat bir gün işini, erkek arkadaşını, bakışları yani mükemmel olan her şeyini kaybeder.
Bundan sonra Violet’in “kendini bulma süreci” başlar. İlk defa mükemmel olmamanın huzurunu yaşamaya, küçüklüğünden beri annesi tarafından duyamadığı “sen her halinde güzelsin.” kelimesini kendine öğretmeye başlar.

Duygularıma, ruhuma hitap eden bir filmdi. Kesinlikle izlemenizi öneriyorum.

Belki de veremediğiniz kilolar, yaşamadığınız huzur, sürekli gelen heyecan atakları, çaresizliğiniz, kendine güvensizliğiniz hep bundandır…
Mükemmel olma, kendini yıpratma, iyi olamama korkusu…
Acaba ne size bunu hissettiren? Veya “Ne yaşadınız ki böyle oldunuz?…

The post Nappily Ever After appeared first on Sanat Duvarı.

New York dışında, küçük bir kasabada geçen hikayenin başkarakteri Peder Toller‘ın yaşadığı bir trajediye ve var oluşunu sorgulama hikayesine tanık oluyoruz.

Filme, bir kilisenin etkileyici ve resimsel görüntüsü ile başlarken, Peder Toller‘ın kısa bir süreliğine tuttuğu günlüğüne yazdıklarını dinleyiciye aktarmasıyla birlikte, onun basit ve düzenli hayatına konuk oluyoruz. Ernst Toller, Geçmişinde yaşadığı bir trajedi sonrasında, taşıdığı yükü hafifletme çabası ve Peder olmasının getirdiği gerekliliklerle sürdürmeye çalıştığı hayatı açıklaması, kendisini biraz olsun huzura götürme çabası içindedir. Bu sıralarda kendisinden danışmanlık adına yardım isteyen evli ve hamile Mary, kocasının geçirmekte olduğu depresyona birazda olsa deva olmasını beklemektedir. Mary‘nin kocası Michael ile gerçekleştirdiği bir konuşma, Peder Toller‘ın fikirleri ve inancı arasındaki çatışmayı artırır ve artık kendisi, karmaşık bir zihin ve parçalanmış bir ruh arasında ister istemez gidip gelmektedir.

Yönetmen Schrader‘in vurgulamayı seçtiği her şeyi film boyunca net olarak hissediyorsunuz, tabi, “bu film bayağı sıkıcı ve saçmaymış. neden açtım ki!” gibi bir soruyla filmin ortasında kapatmazsanız…

Atmosfer, lens ve kamera kullanımı, mekanlar, seçilen renkler filmin tüm konseptine ve hedefine güzel hizmet ediyor. Lakin, sonu ile ilgili bir hüsran yaşama söz konusu olabilir kimileri için. Bir ihtimal ve düşünce dahilinde, bazı endişeler ve tembihlerle çekildiği düşünülen son, bir çok izleyiciyi ve eleştirmeni kızdırmış durumda. Bana kalırsa yönetmen, ana fikri istediği gibi ortaya koymuş durumda. Gerek hikayenin bölümleri gerekse sonu olsun, izlediğinizde Peder Toller‘ın hissettiklerini açıkça ortaya koyuyor. [Biraz olsun Diary of a Country Priest (1951)‘i hatırlatmıyor da değil hani. Farklı çalışmalara, çeşitli metaforlar ile ilginç göndermeler var.]
Beni en çok etkileyen nokta ise, sahnelerin çekim teknikleri oldu diyebilirim. Kadraj, dekor ve renklerin etikli kullanımı sayesinde filmin derinliğine varabiliyorsunuz, ki buda etkileyici bir şey çünkü günümüz sinemasında artık bu gibi saklı hazineleri bulmak zor gerçekten.

Başrollerini Ethan Hawke ve Amanda Seyfried‘in paylaştığı filmin en iyi performansı tabi ki Ethan Hawke‘a ait. Son 10 senedir dram filmlerinde gerçekten iyi performanslar sergiliyor kendisi.  Birçok kişi Richard Linklater‘ın üçlemesinde [Before Sunrise (1995), Before Sunset (2004), Before Midnight (2013)] çok iyi olduğunu söylese de, bana göre bu filmden sonra, üçlemenin son filminde en iyisiydi diyebilirim. [Tabi birde, Regression (2015) filmini de unutmamak gerek…]
Amanda Seyfried‘i ne çok kötü ne çok iyi denebilir. Bir türlü neyin eksik olduğunu anlamadığım oyunculuğu ile insanın canını çok sıkmıyor hani. Filmin amacına hizmet ediyor sadece…

Yani, kısaca özetlememiz gerekirse, seçilen konu ve işleniş biçimi ile kesinlikle şans verilmesi ve aşırı dışa vurumcu yorumların dikkate alınamaması gereken bir film bence. Farklı görme ve düşünme biçimlerini deneyimlemek isteyenlere, önyargılardan arınmış bir şekilde izlemek tavsiye edilir.

Herkese iyi seyirler dilerim…

The post First Reformed – İlk İyileştirile(miyen) appeared first on Sanat Duvarı.

Film, siyah beyaz, uzun ve kasvetli  girişiyle seyircideki iç huzursuzluğu hemen yakalayıp izleme hissi yaratıyor. Önce iz sürücünün ailesini yaşadığı yer tanıtılıp olaya giriş yapılıyor. İz sürücü, bir profesör ve yazarı önce “bölge”ye sonra “oda”ya götürüp dileklerini gerçekleştirecektir. Dışarıdan bölgeye kadarki süreçte film siyah beyaz ilerlerken bölgeye girildikçe renkleniyor ve bu o kadar doğal seyrediyor ki seyirciyi rahatsız etmiyor. Odaya giden yollarda tüneller, kum birikintileri, şelaleler mevcut. Burada tuzak olmasına karşın iz sürücü önceden somunlar fırlatıyor ve sırayla ilerleniyor. Odaya ulaşıldığında yazar ve profesör isteklerinden vazgeçiyor. Aslında odanın asla dilekleri gerçekleştirmediğini iz sürücünün orada kendine bir dünya kurduğunu ve buna inanmak istediğini söylüyorlar.

Filmde genel itibariyle endişeli, kederli, karanlık bir atmosfer hakim. Bu atmosfer sadece senaryo ile değil oyunculuklarla, sorgulatıcı diyaloglarla, çekimlerle seyirciye geçiyor ve orada iç huzursuzluk seyircinin de içini kaplamaya başlıyor. Bir yandan görüntülerle ürkütürken bir yandan can alıcı diyaloglarla doğru kabul edilenler sorgulatılıyor.

Tüm bunlara bakıldığında, profesör ve yazar odadan istekte bulunmadan bölgeye ve iz sürücüye inançsızlık sergileseler de aslında odadan istekte bulunmayı denemeyerek inanmamaya inanıyorlar. İz sürücü ise oraya götürdüğü insanların dileklerinin gerçek olup olmadığını bilmeyerek ve kendi de asla odadan istekte bulunmayarak inanmayı seçiyor. Öte yandan dilek dilemekten vazgeçişleri insanın kendi isteklerinden korkması ve aslında kendini tanımamasıyla da bağlantılıdır denebilir.

İz sürücü ise bölgede kendine bir dünya kurup oranın tanrısı olmuş ve asıl hayat iz sürücü için orada sürüyor. Yaşamak için “bölge”ye yani inançlarına ihtiyaç duymaktadır.  Bölgeye geçildiğinde siyah beyazdan renkliye dönüşmesinin sebebi de bu alt metni seyirciye geçirmektir.

Genel olarak bakıldığında, film belli bir alt metni seyirciye dayatmayıp onlara kendini tanımakta yol gösteriyor ve dönemine göre farklı senaryo ve sinematografisiyle kesinlikle izlenmeyi hak ediyor.

Açıklama: Saykodeliği perdeye yansıtan yönetmen Tarkovsky’nin kült filmi Stalker… Tarkovsky’nin kadrajlar evreninde bir iz sürücünün inanç tabularını sorgulaması…

The post İnançsızlığın İnanç Olduğu Bölge-Stalker (İz Sürücü) appeared first on Sanat Duvarı.

Filmin duygu olarak izleyici yakalaması çocuk karakter Mirza karakterini canlandıran Civan Güven Tunç’un biz olma halini bize hissettirdiği başarılı oyunculuğuna borçlu gibi.  90’lı yılların politik atmosferinde annesini kaybeden Mirza’nın, dönemin politik konjoktörünün de etkisi ile rüyalarla içe kapanır ve ağır bir travma yaşar. Mirza, bu travmadan kaçmayı bölgenin sosyolojik bir gerçeği olan muska (Cevşen)  üzerinden başarmayı çalıştır. Mirzanın travmatik dünyasına yine kardeşinin gerilla saflarına katılması ile polisin takibine takılan ve bundan dolayı bir travma yaşayan ancak bu travmalarla yaşamaya alışkın Mir Ahmed’in girmesi ile farklı bir evrede devam eder. Mir Ahmed, Mirza’nın sessizliğini fark etmesi ile onu sessizlikten çıkarmanın arayışına sürer.

Yavan diyaloglar filmin başarısını gölgeler.

Film senaryosunun temel eksikliklerinden biri bu nokta da başlar. Yıllarca büyük travmalar yaşayan bir halkın, bu travmaları hep kendi aralarında kurduğu ilişki sonucu atlatmış ve bununla yaşamayı birbirine öğretmişlerdir. Filmde böyle bir sınırda gezerken Mirza ve Mir Ahmed arasındaki diyalog ve ilişkiler çok yavan ve basit kaldığı görülüyor. Bu nedenle bu ilişki, bizi çok iyi bir nokta yerine götürmek yerine hikeyeyi kafamızda yarım, eksik olarak kalıyor. Sevgi duvarları bir nevi Kürtlerin öz savunması oldu.

Kürt halkı penceresi dışında bakılan bir nokta da bu ilişki sevme ve sevilme ihtiyacı olarak görülmesi ise yanılgı bir yaklaşımdır. Bölgenin sosyolojik gerçekliğinden uzaktır. Çünkü ne Mirza’nın sevilmeye ne de Mir Ahmedin sevmeye ihtiyacı vardır. Çatışmalı süreç boyunca Kürtler, bu bütünlüğü her daim korudu, sevgi duvarları bir nevi Kürtlerin öz savunması oldu. Filmin asıl sosyolojik derdi ise bu travmaların nasıl birbirini tamamlanarak aşıldığını ancak bunun aşıldığı nokta da ise çatışmaların ve zulmün devam ettiği sürece yeni travmaların doğduğa dikkat çeker.

Travmalar devam ettiği için zaman olgusu yoktur.

İşte bu yüzden hikaye 90’larda geçse de zaman olgusu filmden çıkarılmıştır. Mirza’nın renksiz rüyaları bugün halen yüzlerce çocukta devam etmektedir.  Filmin çekim hikayesi de bunun en büyük temsilidir. Surdaki çatışmalarının hemen ardından çekilen film, güvenlik güçlerinin baskılarından dolayı prova yapılmadan, bir kaç kez çarşıya gitme sözü olmasına rağmen kameraya izin verilmediği için çarşıya çıkılmaması yaşanan travmanın en çıplak halidir.

Evet genel anlamda film bize çok büyük şeyler anlatmıyor ama küçük şeylere odaklandığımızda geleceğe büyük bir bellek bırakıyor. Çünkü, çekilen sokaklar artık yok. 90’lar zamanın bir çocuğun duygusu, travması bugün halen yaşanan bir gerçek. Ve bugün bir çok gönüllü, Mir Ahmet gibi, özellikle son dönemde Sur’da yaşanan çatışmalardan etkilen çocukla müzikle ve sanatla iyileştirme derdindi. Yine, baskıdan ve izin vermeme nedenlerinden ötürü, film sinematografik anlamda istenilen hedefe ulaşmıyor.

Dil, filmin başarısına katkıda bulunuyor

Filmin dili ise hikayeyi gerçekçi kılan önemli noktalardan biridir. Yönetmenin ana dili olan Kürtçenin Kirmançki ve Kurmanci dilini kullanır. Her iki lehçenin bir arada yer alması filmi daha anlamlı ve güzel kılıyor. Dilin doğru kullanımında amatör oyuncuların  kaliteli ve etkili oyunculuğu eklenmesi filmin başarısını artıran bir diğer etken.

Surda yaşananlar olmasaydı.

Filmin duygu anlamda seyirciyi yakalasa da bu konuda bir ikilem de kalmaktayım. Sur’da yaşanan yıkıma ve çatışmalara hepimiz tanık olduk. Ve bu tanıklık hepimiz de bir travma yarattı, bu travmalarla yaşamaya devam ediyoruz. Bu travma ile kendi aynamızı perdede görmek bizi duygu olarak yakalaması gayet normal. Bu da filmin başarısına gölge düşürüyor. Eğer bu travma yeni olmasaydı, izleyici de bu kadar etki edecek miydi. Konar söyleşinde ise bu durumu özetlerken, filmi Sur olaydan bağımsız olarak çektiğini bu nedenle filmde zaman olgusunu çıkardığını söylüyor.

Mehmet Ali Konar Kimdir?

Bingöl Doğumlu olan Mehmet Ali Konar, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde mezun olduktan sonra 1 yıl İtalya’da sinema eğitim alır.

TRT Kurdî’de yayınlanan Qal û Galgal (Söz ve Sohbet)’ın da senarist ve yapımcılığını üstlenen Mehmet Ali Konar’ın, ilk uzun metrajı Renksiz Rüya, 37. İstanbul Film Festivali’nden Ulusal Yarışma Mansiyon Ödülü’yle, 29. Ankara Film Festivali’nden ise En İyi Film de dahil olmak üzere toplamda 6 ödülle döndü.

The post Renksiz Rüya: Travmaların Renksizliği appeared first on Sanat Duvarı.

Her zaman film izlemeyi sevmişimdir. Boş zamanlarımda iki tane bile izlediğim olmuştur. Korku filmleri hariç her türde film izlemeye böylelikle kendimi geliştirip aynı zamanda bakış açımı genişletmeye çalışırım.

En sevdiğim oyunculardan biri olan; Jennifer Garner’ın filmini gördüğüm zaman sırf onun için izlemek istedim, dram filmi izlemek istememe rağmen. Küçük bir kızın hastalığını konu alan bu filmi izlemeye başladığımda gerçek bir hikayeden alınmış olması ilgimi çekti ve dikkatle izlemeye başladım. Filmin ortalarına gelmeden ise filmin büyüsüne kapılmış, ne olacağını merak eder oldum.

Anna on yaşında çok güzel bir kız. Haftalardır süre gelen kusma şikayetleri ile doktora gider ve bir çeşit sindirememe hastalığı olduğunu öğrenir. Küçücük bir bedende acılar yaşanmaya başlar. Ailesi elinden geleni yapmasına rağmen kızlarının acılarını dindiremez. Ameliyat olur, tüple yaşar, ilaçlar alır ama hiçbir şekilde hastalığına çare bulunamaz. Her geçen gün acısı daha katlanır, karnı şişer ama o hiç yalnız hissetmez. Tanrı’nın onunla olduğunu bilir. Her şey yapıldıktan sonra yıpraran Anna yattığı hastahane tarafından çıkarılır. En büyük ilacının aile olduğu söylenir.

Üç kız kardeş bahçede oynarlarken büyük kız kardeş Anna ile ağaca tırmanır. Ağacın dalı düşer, Anna büsbüyük ağacın gövdesinin boşluğundan düşer. Saatlerce kurtarma çalışmaları sürer. En sonunda çıkarılır ve hemen hastahaneye götürülür. Doktoru çalışma hayatında hiç böyle bir durumun olmadığını söyler: Anna sapasağlamdır, hiçbir kırığı yoktur. O günden sonra Anna’nın karnı iner, eskisinden daha sağlam ve güçlüdür. Doktor da bir şey söyleyemez. Anna düştüğü zaman ruhunun bedeninde çıktığını ve bir kelebeğin ona iyi olacağını söylemiştir. Kimse inanmaz ama gerçek bir şey vardır ki; Anna mucizevi bir şekilde iyileşmiştir. En duygulandığım yerlerden biri de annesinin kilisede söylediği sözler. İşte o sözler;

”Anna hastalandığında neden kendini Tanrı’ya adamış küçük bir kız bunları yaşıyordu? O anda umutsuzluk hissetim, yalnızlık hissettim, dualarıma cevap bulmadığım için kızgındım, inancımı kaybettim. Albert Einstein hayatı yaşamanın iki yolu olduğunu söylemiş. ”Biri hiçbir şeyin mucize olmadığını düşünmek diğeri de sanki her şey mucizeymişçesine yaşamak”. Hayatımı her şey mucizeymiş gibi yaşamıyordum. Mucizeler her yerde. İyilik, mucizedir. Mucize, bazen garip şekillerde hayatlarımıza girmiş insanlar olarak çıkar. Mucizeler, sevgidir. Mucizeler, Tanrı’dır ve Tanrı affetmektedir.

Neden dünyanın her yerinde çocuklar acı çekerken Anna iyileşti? Bunun cevabını bilmiyorum. Ama yaşadığım onca şeyden sonra farkına vardım ki yalnız değilim ve ne yaşarsanız yaşayın yalnız değilsiniz. Mucize Tanrı’nın burada olduğunu söyleme biçimidir. O burada”

Sadece bu  yazıyı okuyunca bile şükretmenin ne kadar önemli olduğunu anlıyor insan. Belki acıyı veya üzüntüyü yaşarken ”Daha kötüsü olabilirdi şükür buna da” diyemiyor insan ama demeli, demek için savaşmalı.

Filmin sonunda dediği gibi; ”Hergünü mucizevi bir günmüş gibi yaşamalı.”

Film: Miracles From Heaven

Yıl: 2016

Tür: Dram

The post Cennetin Mucizeleri appeared first on Sanat Duvarı.

Torino Atı, Nietsche’ nin kendi yaşam öyküsünden esinlenmiş bir hikaye ile özdeşleşmiş ve imgelemesini yine Nietsche’ nin sık sık kullandığı at, arabacı ve araba üzerine kurmuş bir filmdir. Filmde at ruhu, arabacı aklı, araba ise bedeni temsil ederken; ilk giriş sahnesinde atın uzun ve zor bir yolda ilerlediği görülür ki bu sahne, bir kayboluş duygusu yaşatmaktadır. Her insanın kendi yaşamında bir kayboluşu olduğunun, aklının, bedeninin ve ruhunun nereye ve nasıl gittiğini anlamadan yaşadığı bir süreci, ruhsal, bedensel bir kayboluşu özetler gibidir. Filmde baba ve kızın aynı ev içinde yaşarken, birbirleri ile neredeyse hiç konuşmaması bireyselliğin ve yalnızlığın ne denli derin yaşandığını gösterirken, yan yana olan iki insanın yabancılaşmasının anlatılması açısından değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Babanın kızı ile yaptığı sohbet esnasında ağaçtaki kurtların sesini duyduğunu belirtmesi de yalnızlıklarının derinliğini göstermek adına önemlidir. Ruhlarının derin yalnızlıklarını ve ihtiyaçlarını görmezden gelerek,  yalnızca bedensel bir varoluşla yaşamaya devam eden baba ve kızın sürekli olarak patates yemeleri; yaşamın devam etmesi için bir patatesin yeterli olduğunun ifadesi, derin bir yoksulluğun da imgesidir ve bu imge ekonomik olduğu kadar ruhsal bir yoksunluktur aslında. Ancak her geçen gün, ruhlarındaki yalnızlığın büyüdüğü ve belki de ruhları için en gerekli olan şeyi; yani umudu kaybetmeleri ile birlikte patatesi yemekten vazgeçmeleri de dikkat çekicidir. Özellikle filmin son sahnesinde, gitmenin imkansız olduğunun anlaşılması ile birlikte belki bir anlamda umudu içinde barındırdığı düşünülen kızın da patates yemekten vazgeçtiği yani aslında ruhu olmayan, umudu olmayan birinin bedensel varoluştan da vazgeçtiği fark edilmektedir. Burda dikkat çeken asıl nokta; ruhsal bir doyumun mümkün olmaması halinde, bedensel bir varoluşun da mümkün olmadığıdır.  Atın gitmek istemeyişi ise; ruhun yani arzuların, isteklerin ve belki de umudun kaybolması halinde; bedenin ve aklın ruha söz geçiremeyeceğini, beden ve aklın varlık bulması adına, ruhun mutlu ve özgür olması gerektiği vurgusu yapılmıştır. Filmde atın sürekli olarak bir ahıra kapatılması ise, ruhun bedene hapsedilmesinin imgesi gibi anlaşılmakla birlikte, bedenden ve akıldan uzakta tutulduğunun ve görmezden gelindiğinin de bir imgesidir. Bir anlamda akıl yani arabacı, yapması gerekenleri yapmakta olup, evde yaşamına devam etmeye çalışırken, ruh yani at ahıra kapatılmıştır.  Bu durumun ise mutsuzluğu doğurması ile, yaşam isteğinin son bulması olarak yorumlanabilir. Film de, ruh, beden ve akıl; at, araba, arabacı olarak farklı imgelenmiş olsa da, baba ve kızın da ayrı ayrı derin bir yalnızlık yaşadıklarını, ruhsal bir doyumu yaşamadıkları ve yalnızca fiziksel varlıkları ile yaşamlarını sürdürürken, kendi içlerinde tekil bir yalnızlık hissini yaşadıklarını göstermektedir. Film de babanın, kızının yüzüne baktığı ancak kızın babası ile hiç göz göze gelmediği özellikle dikkat çekerken, kızın yalnızca yapması gerekenleri yaptığı ve yaşamı bir ödev niteliğinde algıladığı fark edilir. Filmin siyah beyaz oluşu ise, kişilerin yaşamlarının renksizliğini de düşündürmektedir. Bir başka dikkat çekici nokta ise, filmdeki Çingene imgesidir.  Çingene atlarının, son derece sağlıklı, soylu bile denilebilecek, beyaz ve hareketli olduğu görülmektedir. Bu durum esasen çok ilginç imgelenmiştir. Çünkü çingeneler genellikle yoksul bir sınıftır. Sanıyorum Çingenelerin filmde, içki içen, ruhlarının istediği yere gidebilecek denli özgür, zevkleri doğrultusunda imgelenmesi ve atlarının burada, son derece güzel, soylu olarak seçilmesi, ruhsal bir özgürlüğü, mutluluğu ifade etmesi açısından değerlendirilmelidir. Dinsel öğretilerin, yaşamı kısıtladığı, özgürleşmenin, yaşamdaki bireysel arzu ve taleplerin önündeki en büyük engelin kaynağı olarak aktarılması, Nietsche’ nin öğretisi ile uyumludur. Filmde dinsel öğretiler, yaşarken ölmek gerektiğinin, yaşamda insana haz ve mutluluk veren her şeyin kısıtlanmasının mutsuzluk hali olarak baba ve kıza durumun yansıdığının altı çizilmişse de, bu durum atlarındaki, sağlıksızlık ve hareketsizlik ile pekiştirilmiş; çingenelerin durumları ve atları ile de tezatlık ortaya konulmuştur. Filmin en vurucu sahnelerinden biridir. Filmin sonunda ise, akıl, ruh ve beden bazen yaşamda aynı noktaya doğru hareket etse de, koşullar nedeniyle bu durumun gerçekleştirilememesinin, yaşanılan derin çaresizliği ve yaşama dair duyulan vazgeçilmişliği aktarması açısından önemlidir. Bu ise, umudu öldüren Nietsche’ nin öğretisinin en vurucu kısmı olarak filme yerleştirilmiştir. Kişilerin, gitmenin kendi ellerinde olduğu düşüncesi ile yaşamlarına devam ettiklerini düşündükleri ancak gitmek isteseler de gidemeyecekleri gerçeği ile karşılaştıklarında tüm umutların yitirildiği, kararan ekranlarla ifade edilmiştir ve yine vurucu sahnelerden biridir. Umut, belkide hiç dönüşü olmayan bir yere gönderilmiştir; Tanrı ölmüştür ve gerçekler karşısında umut hiçbir işe yaramayacağı için, umudun bittiği yerde var olmanın dayanılmaz ağırlığı filmde karanlık imgesi olarak ortaya konulmuştur.

MARSLI:

Marslı, bir astronotun yaşamın olmadığı bir yerde yaşam mücadelesi verdiğinin aktarıldığı bir film olarak karşımıza çıkarken, kişinin bilimi yani aklı kullanarak yaşamda kalma sürecini aktarmaktadır. Kişinin, film süresince müzik dinlemesi, yoğun olarak kendisini mutlu hissettirmeye çalışması ve umudunu hiç yitirmemesinin aktarıldığı filmde, tema insanoğlunun en temel güdülerinden biri olan yaşamda kalma mücadelesi, yaşamın ve umudun belki de hiç var olmayacak bir yerde bile devam etmesidir. Yaşamda kalmanın bir patates ile mümkün olduğunun anlatılmaya çalışıldığı filmde, yine bir kayboluş söz konusudur. İnsanoğlunun yaşam mücadelesinde en temelde yalnızlığını kabullenmesi gerektiği üzerinden de değerlendirilebilecek olan Marslı Filminde, insanların farklı özelliklerinin de ortaya konulduğu görülmektedir. Bu özellikler yaşamlarımızın bir diğer insanlarla anlamlı ve mümkün olduğudur.  Marslı filminin en temelde vermek istediği iletinin umut ve mücadele olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. İnsanoğlunun dünyadan milyarlarca yıl uzakta ve yapayalnız kaldığı süreç de dahi, aklını kullanarak kendisine umut var edebildiği ve yaşam mücadelesine devam ettiği görülmektedir. Kişinin, dünyadaki kişilerle iletişim kurmaya çalıştığı ve bulunduğu yerde umudun belki de birçok insan için kalmadığı yerde vazgeçmeden hayatta kalmaya çalıştığı görülür. Filmde diğer filmlerde sıkca rastlanılan bir ajitasyona rastlanılmaz; yani dünyada çok sevdiği ve dönmeye söz verdiği bir ailesinin olduğu gibi.. kişinin yaşamda, yalnızca kendi varoluşu için kalmaya çalıştığı görülür. Ayrıca yaşama fazlaca anlamlar yükleyen ve felsefik açıdan zorlayan bir yönü de yoktur karakterin.  Yalnızca en basit haliyle yaşama devam etmeye çalışmaktadır. Var olan koşulları sonuna kadar zorlar ve bunu akıl yolu ile gerçekleştirir. Marslı filminde hiçbir zaman umutsuzluk hissettirilmemiştir. Bir an olsun kişinin öleceği hissine kapılınmaması ise, kişinin sürekli akıl yolu ile verdiği mücadelenin görülmesi ve duyduğu umudu kaybetmeden yeni yollar denemesidir. Aklın olduğu yerde sanki kader ve tanrı anlamlarını yitirmektedir. Nereye veya neye ulaşmak istiyorsanız, yol belirli ise, gidilecek yola akıl yolu ile ulaşılabilir ve bu süreç dahi kişinin mutlu olmasına sebep olabilir.

FİLMLERİN KIYASLANMASI

İki yönetmenin bakış açılarının aslında birbirleri ile zaman zaman bağdaştığı görülür ki, bu akıl, beden ve ruh üçlemesi açısından bakıldığında; özgürlüğün, aklın, bedenin ve ruhun uyumlu olarak yaşaması ile mümkün olduğudur. Bazen koşulların mümkün olmaması durumunda gidilmek veya varılmak istenilen yere gidilemediği, mutlak özgürlüğün ise mümkün olmadığının aktarılması açısından iki film benzerlik gösterir.  Yine her iki filmde,  var olmanın devam edebilmesi adına, bedensel, ruhsal ve ussal varlığın birbirleri ile olan bağının vazgeçilmez derecede önemli olduğu, bedenin ruhtan, aklın bedenden ayrı düşmesi durumunda var olmanın mümkün olmadığı aktarılırken, bedensel varoluşun devam etmesinin bir patates kadar basit olduğu aktarılmıştır. Marslı filminde bedensel varoluşun önceliği dikkat çekicidir. Ruhsal  varoluş ise kendisini umut üzerinden ortaya koymaktadır ki bedensel varoluş sürdükçe umut her zaman söz konusudur; Marslı filmindeki karakterin dünyaya dönme ve yaşam mücadelesinin Nietsche de olmayan bir umudu simgelediği ve bu ateşi ise aklı kullanarak körüklediği olmuştur. Yani insanoğlu en zor koşulları akıl sayesinde atlatabilirken, umut yani yaşama arzusu ve üçleme üzerinden ruh olarak tanımlamak Yanlış olmayacaktır; bu şekilde varlık bulur ki akıl da ruha bu yönü ile hizmet eder. Aynı zamanda ruh akılsız yok olacaktır. Torino Atı’nda, aklın, ruhu çürüttüğü, ruhun çürümesi ile birlikte bedensel yok oluşun ortaya çıktığı, akıl, beden ve ruh üçlemesinde, en önemlisinin ise ruh olduğu gibi bir duygu yaratılmaktayken, Marslı da ise yine hayatta kalma içgüdüsü ve dünyaya dönme arzusu yani ruhsal talepler,  öncelikle bedensel varoluşun devam etmesi üzerine kurulmuş ve bu durumun olanak bulması adına aklın en üst seviyede hüküm sürmesi gerektiğinin altı çizilmiştir. Filmler bu noktada birbirlerinden farklılaşmaktadır. Marslı filminde, bedensel var olma ihtiyacının veya içgüdünün umudu yani yaşamda kalma arzusunu tetiklediği anlatılmaya çalışılırken, ruhun, bedenin varlık bulması adına aklın en üst seviyede devrede olmasının altı çizilirken, Torino Atı’nda bu durum, ruhsal özgürleşme mümkün kılınmadıkça, bedensel bir var oluşun anlamsızlığı üzerine düşündürmektedir. Bu noktada filmler birbirlerinden ayrılırlar. Marslı filminin yönetmeni Ridley Scott, Torino Atı’nı izlemiş gibi düşündürmektedir. Ve belki de Nietsche’ nin bakış açısına yapılan bir eleştiri olarak karşımıza çıktığı da düşünülebilir. Bu da umuda karşı umutsuzluk- akla karşı ruh olarak düşünülebilir.  Bir diğer farklı nokta, fiziksel olarak en yakın iki kişi arasında yalnızlığın mümkün olmasına rağmen, binlerce yıllık uzaklıklar arasında birliktelik sağlayabildiğinin aktarımıdır. Var olmak yani bedensel varoluş, nerede olunursa olunsun bir patatesle sağlanabilecek kadar basittir.  İki filmde de ancak var olmayı anlamlı kılan şeyin umut olduğu filmlerin birleştikleri noktadır. Umut ise, akıl yolu ile mi yoksa ruhsal bir olgunluk, özgürleşme yolu ile mi edinilebilecek bir şeydir sorusu iki filmin ayrıştığı noktadır.

Daha derinden bakmak ve eleştirel olarak yaklaşmak gerekirse; Marslı filmi ruhu, bedeni ve aklı daha fazla bütünleştirmiş gibi okunabilir. Aklı en üst seviyede tutan bir kişinin, bedensel varoluşunun devam ettiği görülür ve ruhsal bir olgunlaşmayı pek göz önünde bulundurmaz. Yani yaşamak için yaşamak söz konusudur. Bu durum en temel de bir içgüdüdür. Yaşama derin anlamlar yüklenmez bu filmde. Aslolan hayatta kalmak, nefes almaktır. Eğer ruhsal bir özgürlük, olunmak istenilen yerde olmak veya oraya varmak ise de bu en temel de akıl yolu ile gerçekleştirilebilir. Yani ruhun isteği, kişinin dünyaya ulaşması ise de, bu ancak ve ancak aklın en üst seviyede kullanması ile mümkündür. Ancak Torino Atı’nda bu ayrım olabildiğince felsefik verilmiştir. Akıl, ruh ve beden birbirinden ayrıdır ve aslında akıl bedeni yönetirken, son derece ezber davranabilir ki bu esas tehlikedir. Yaşamı rutine sokabilir ki, bu filmde akıl, yaşamı bir ödev olarak algılayan bir olgu olarak verilmiştir. Aslında kullanılmayan ve ruha hizmet etmeyen bir olgudur. Akıl, kullanılmadığında ve yaşamı ezbere soktuğunda bambaşka bir yere çekiştirirken bedeni, ruh da hapsolduğu bedenle birlikte aslında istemediği yerlere sürüklenir. Oysa Marslı filminde ruhun ve bedenin gitmek istediği yere ancak ve ancak akıl yolu ile ulaşabileceğinden bahsedilmektedir. Filmlerin ayrıştığı nokta ise tam da bu noktadır. Ve belki de biri var olan problemi dile getirirken, diğeri çözüm sunma niteliğindedir. Torino Atı’nda tam olarak kullanılan bir akıldan bahsetmek mümkün değildir aslında.  Daha çok akıl devre dışıdır ve kullanılmadığında, dogmatik düşüncelerle karanlıkta kalır ve ruh; aklın gölgesinde kalır ancak hep acı çeker ve bedene hapsolur, çürür bu ise bir süre sonra derin bir mutsuzluğa hatta depresif bir kimliğe bürünür. Bu anlamda Torino Atı aklın kullanılmaması durumunda neler olabileceğini ortaya koyan yani sorunu ifade eden bir filmdir. Oysa Marslı filmi, aklın kullanıldığı durumda, en olumsuz zamanların bile ruha yani bir diğer deyişle gidilmek istenilen yere duyulan arzuya, nasıl ulaşılabileceğinin altını çizerken, bilimin ve aklın kullanılmasını bir çözüm yolu olarak ortaya koyar. Yani bu filmlerden biri akıl kullanılmadan, dogmatik düşüncelerle sürdürülen bir yaşamda ortaya çıkacak sonuçları anlatılmaya çalışırken (Torino Atı), Marslı filmi aklın kullanılması takdirinde neler olacağını anlatır bir yanı ile. Ancak Torino Atı daha derin ve felsefik anlamları da olan bir filmdir aynı zamanda. Bazen istenilen yerlere gidilemez veya istenilen arzu edilen şeyler yapılamaz, yalnızca akıl yolu ile düşünüldüğünde mantıksız ve öğretilenlere ters geldiği için. Bu durum, var olan her şeyi satıp istenilen bir ülkede yeni bir yaşam kurma isteği duyan ruh gibi örneklendirilirse, akıl ruhun bu yaptığını saçma ve yapılmaması gereken bir durum olarak adlandırabilir ve risklerin alınmasını istemediği için, kişilerin özgürlükleri ve yaşamı nasıl yaşamak istediklerine dair önlerine konulan setleri çeker. Torino Atı aslında bir nevi bu durumu Ferrarisini Satan Bilge hikayesinde olduğu gibi aktarmaya çalışırken, Marslı filmi akıl olmadan yaşamanın mümkün olmadığının altını çizer. Filmler özetle, dogma düşüncelere karşı çıkar ve aklı salim bir şekilde kullanılması gerektiğini savunur ancak Marslı filmi ruhsal bir var oluşu içgüdüsel bir durum olarak ele alır. Torino Atı ise dogmatik düşüncelerin ruhu öldürdüğünün altını çizerken, ruhun çok daha farklı istek, arzu ve hayallere sahip olabileceğini belirtmesi açısından önemlidir. Torino Atı, ruhsal varoluşun kişiyi özgürleştireceği ve aklın ona hizmet etmesi gerektiğini ifade ederken, Marslı filmi hayatı ve ona bağlı olarak da pek tabii arzu ve talepleri yani ruhsal istekleri daha basitleştirir ve aklın öncülüğünde onların varlık bulmasını sağlar.

The post Karamsarlık Ve Umut Üzerine… appeared first on Sanat Duvarı.

 Sistemin açıklarını yakalayıp bu açıklardan faydalanarak para kazanmaya çalışan genç bir grup ile yola çıkan Star para kazanmayı öğrenir, ilk cinsel deneyimi, aşkı ve kendini keşfeder. Her konuda ve durumda diğerlerinden farklıdır Star. Gerek tam olarak bilmediğimiz etnik kökeni, gerek iradesi ve merhametiyle o kadar da kayıp bir genç değildir aslında. Grubun lideri Krystal’dan bile daha liderdir. Zaten işin bir ilginç yanı ise bu. Yol filmlerinde başroller genelde erkeklere adanmıştır ancak bu filmde baskın iki kadın ve onların çatışmasını görüyoruz.

 Öte yandan ciddi bir Amerikan Rüyası eleştirisi var. Rüya’nın ilkelerinden biri herkesin eşit koşullara sahip olduğudur ve böylece herkesin kazanma şansı eşittir. Filmin girişindeki bayrak üzerine yazılmış American Honey yazısı ve hemen arkasından gelen ürkütücü ses bize eleştirinin ipuçlarını veriyor zaten. Fakat filmi izledikçe bu Rüya’nın aslında nasıl bir Kabus olduğunu görüyoruz (özellikle çöpte yemek aradıkları sahnede)

 Filmlerde en önemli ögelerden birinin müzik olduğunu düşünüyorum. Seçilen müzikler gösterilen yaşam tarzını, kaybolmuş ama isyankar gençlerin durumunu çok güzel yansıtıyor. Ama son sahnenin müziğine ne kadar söz söylesem az. Filmin etkisini yaklaşık iki gün daha sürdüren bir şarkı. Kendinizi her şeyi yapabilecek özgür bir ruh gibi hissediyorsunuz film bittiğinde.

Biraz da filmin isminden bahsetmek istiyorum. American Honey tabiri aslında tipik bir amerikalı kızı anlatmak için kullanılır. Bu kız hergün gördüğünüz yan komşunuz olabilir mesela. O açıdan bu hikaye aslında her amerikalının yaşadığı veya yaşayabileceği bir olayı anlatıyor ve belki de bu sebepten ötürüde oldukça etkileyici.

 BAFTA film ödüllerine de aday gösterildiği bilgisini ekleyerek çok seveceğinizi düşündüğüm bu film hakkındaki düşüncelerimi sizinle paylaşmak istedim.

The post Genç ve Fakir : “American Honey” appeared first on Sanat Duvarı.

Star Wars çok güzel kurgulanmış bir bilim kurgu, fantastik, macera ögelerini barındıran bir filmdir. Fakat bunu ilk altı film için söylemenin daha uygun olduğunu düşünüyorum. Nedenine geçmeden önce bu filmin tanıtımı yapayım.

Solo: Bir Star Wars Hikayesi, Ron Howard tarafından yönetilmiştir. Filmin başrollerini Alden Ehrenreich (Han Solo), Joonas Suotamo (Chewbacca), Woody Harrelson (Beckett), Emilia Clarke (Qi’ra), Donald Glover (Lando) paylaşmaktadırlar. Film 25 Mayıs 2018 tarihinde vizyona girdi.

Star Wars’ın geçmiş film ve tarihleri şöyledir:

1) A New Hope 1977

2) İmparator 1980

3) Jedi’nin Dönüşü 1983

4) Gizli Tehlike 1999

5) Klonların Saldırısı 2002

6) Sith’in İntikamı 2005

Bu bölümler Star Wars’un eski jenerasyonu diyebileceğimiz filmlerdir. Aşağıya sıralayacaklarımız ise Star Wars’un yeni jenerasyonu diyebileceğimiz filmleridir:

7) Star Wars: Güç Uyanıyor 2015

8)Rogue One: Bir Star Wars Hikayesi 2016

9) Star Wars Son Jedi

10) Solo: Bir Star Wars Hikayesi

İkiye ayırdığımız bu filmlerin isimlerine bile baktığınızda ikinci gruptaki filmlerin zorlama filmler olduğu görülebilmektedir. İlk altı filmin kendine özgü isimleri dışında tartışması bile vardı.  Kimileri filmleri 4-5-6-1-2-3 şeklinde izlemeyi önerirken kimileri de 1-2-3-4-5-6 şeklinde izlemeyi önerirdi. İlk altı filmin birinde Jedi’lar ön planda iken diğerinde Sith’ler ön planda oluyor ve Jedi’lar ile Sith’ler arasındaki eşitlik bir şekilde korunuyordu. Olay örgüsü daha düzenli film içindeki fantastiklik ögeleri ise oldukça fazlaydı. Yeni filmler ise maalesef öyle değil. Sonuç olarak bu fantastik bir film ve buna özgü unsurlara dikkat edilmelidir. 1977 de yapılan filmde örneğin neredeyse 2 metreden fazla sıçrayan, takla atabilen Jedi’lar varken yeni filmlerde bunlar göz ardı edilmiştir. Güzel efektler olsa da 2000’li yılların efekleri, 1977’li yılların gerisinde kalmıştır. Son filmlerin olay kurgusu çok tahmin edilebilir olmanın dışında yeni konular bulunamadığından şimdi de eski filmlerin popüler olan kahramanlarının gençlik yılları anlatılmaya başlanmıştır. Han Solo ile başlayan bu serinin Obi Wan Kenobi ile devam edeceği düşünülmektedir.

Star Wars gibi filmler izleyicileri için sadece zaman geçirmek için izlenen öylesine bir bilim kurgu filmi değildir. Geçmişi olan, belli prensiplere ve felsefi ögelere dayanan bir filmken herhangi bir bilimkurguya benzetildiğini düşünüyorum.

Bütün bunlara rağmen yine de serisi olan böyle filmlerin izlenilmesi ve gelişiminin takip edilmesi gerektiğini düşünüyorum. Herkese iyi seyirler.

The post Solo: Bir Star Wars Hikayesi Film Eleştirisi appeared first on Sanat Duvarı.

Film, Sinan Karasu’nun (Doğu Demirkol) öğretmenlik eğitimi için gittiği merkez yani Çanakkale’den taşrası olan Çan’a dönmesiyle başlar. Okulun ardından taşraya dönen Sinan bir yandan atanamayan öğretmen sorunu ile yüzleşirken diğer yandan ise yazar olma hayalinin peşinden gider. Sinan’ın üniversite yıllarında yazdığı kitabın ismi ise Ahlat Ağacı’dır.  Aslında bir nevi Sinan bu kitap ile kendi yaşadığı buhranı kaleme alır, varoluşsal sancılarını Ahlat Ağacı’na benzetir. Ahlat Ağacı, Yalnız, kuru, uyumsuz ve inatçı bir ağaç. Sinan da tıpkı Ahlat Ağacı gibi, toplum için de tektir, şekilsiz ve ucube iken bildiğini kendine has özgüveni ile yapmada da inatçıdır.

Kopuşun Argümanı Ahlat Ağacı

Ceylan, Sinan’ın varoluşsal arayışından yola çıkarak arayışının doğru yerde ve temellerde yapılmamasıyla birlikte meydana gelen olumsuzlukları dile getirmesi ise filmi cazip kılan önemli noktalardan biridir. Varoluşsal arayışlar doğru bir temelde yapılmadığı sürece ya yanlışa ya da bir “hiçliğe” sürükler. Sinan’ın hikayesi de bu sürüklenişe benzemektedir. Sinan, merkezden taşraya döndüğünde taşradan koptuğunu zanneder. Bu kopuşu da afili sözler, toy edebi kavramlar ve alaycı, küçümseyen edasıyla bizlere göstermeye çalışır. Bu kopuşu bizlere anlatmak için de elindeki en büyük argüman elindeki “Ahlat Ağacı” kitabıdır. Eski sevdiği ile, esnafla, bürokratla,  köyün imamı Veysel ile ve bir yazarla çatışmalar yaşayan ve kendisini bu çatışmalar üzerinden gerçekleştirmeye çalışan Sinan’ elindeki en büyük argümanı olan kitabı yayınlama isteği bu kopuşu gerçekleştirdiğini kanıtlamaya uğraşıdır.

Arayışın bir diğer yüzü Baba İdris

Filmdeki bir diğer önemli karakter ise baba “İdris Karasu”dur. (Murat Cemcir) Emekliliğine az kalmış bir öğretmen olan İdris, at yarışı oynayarak borç altına girmiş, çocuklaşan, sinikleşen ve yalnızlaşan bir baba karakteridir. Tıpkı Ahlat Ağacı gibi. Yalnız, ucube ve şekilsiz…

Ahlat Ağacının kökleri ve iki karekter

Ahlat Ağacı’nın bir diğer özelliği ise iki kökü vardır: Kazık ve saçak kök. Kazık kökü kendi halinde kendi doğasında yaşamını idame ederken diğer kökü saçak kök ise etrafında bulanan ağaçların köküne zarar verir. Sinan,saçak kök gibi etrafındaki ve ilişki kurduğu kesimlerden çelişkilerden dolayı uzaklaşırken Baba İdris ise kazık kök gibi kendi özüne doğru büyümeye devam ediyor.

Nihilist bir karakter gibi duran İdris, kasaba’da kaybettiği otoriteyi daha küçük bir taşra olan köy’de aramaya başlar. Kuyuda su araması da bu arayışın simgesel dilidir.  İdris’in arayışı oğlu Sinan’ın arayışının aksine taşraya daha öze bir dönüştür. Kasaba’da hiçleşen idris, köyde ise var olma arayışındadır. Kasaba’da ailesi ile bile iletişim kuramayan İdris köyde çakalların sesini bile tanıyacak kadar doğa ile iletişim halindedir.

Tez, Anti-tez ve Sentez

Sonuç olarak her iki karakter, Ceylan’ın filminde birbirini çürüten tez ve anti-tez olmuştur. Film’de Sinan’ın taşradan kopuşu bir tez olarak dururken baba İdris’in taşraya dönüşü ise anti-tez olarak duruyor. Birbiriyle en çok iletişim kurması beklenen karakter, filmin başında bir çatışmaya girer. Bu çatışma sonucu bir sentez karşımıza geçer. Bu sentez ise kendilerini kanıtlamaya çalışan iki karakterin yer değişimine tanık oluyoruz.

Sinan’ın askerden dönmesi ile geçen sürenin ardından sentez süreciyle yüz yüze kalır. Bu sentez süreci, Sinan için büyük bir hayal kırıklığıdır. Sinan puslu bir hava eşliğinde şehre döner. Şehre döndüğünde baba emekli olup kendini kanıtlama mekanı köyüne döner. Babanın kopuşu ile aile mutluluğu maddi değerler de ararken Sinan için ise tam bir hayal kırıklığıdır. Kendisinin anti-tezine benzeşerek çaldığı parayla bastırdığı kitaplar saklı olduğu yerde küflenmiş, anne ve kız kardeşi dahil olmak üzere tek bir okuyucu bile bulmamıştır. Bu hayal kırıklığı aslında Sinan’ın hiçbir zaman özsel olarak taşradan kopmadığının da ilanı olur.

Bu hayal kırıklığı onu anti-tezi olan babası ile yer değiştirmeye götürür. Bu andan itibaren “Ahlat Ağacı” Sinan’dır. Şekilsiz, ucube ve yalnız. Sinan’ın yanılgılı sorgulaması onu babasının doğru sorgulamasına iter, babanın kuyudaki arayışı yerini Sinan’ın kuyudaki arayışına bırakır.

The post Varoluşun İki Yüzü: Ahlat Ağacı appeared first on Sanat Duvarı.

Aslında Karınca Adam da kendi adına yapılan Ant Man filmiyle değil Kaptan Amerika: Kahramanların Savaşı filmi sayesinde bilinen kahramanlardan olmuştur.

Karınca Adam ve Eşek Arısı filmi 6 Temmuz 2018 tarihinde vizyona girecektir. Filmin yönetmeni Peyton REED ‘dir. Filmin başrollerini Paul Ruud (Scott Lang-Karınca Adam), Evangeline Lilly (Hope van Dyne-Eşek Arısı), Michael Douglas (Dr. Hank Pym), Michelle Pfeiffer (Janet van Dyne) paylaşmaktadır.

Filmde Kaptan Amerika’nın takımında Demir Adam’ın takımına karşı savaştıktan sonra bir süper kahraman ve baba olma arasında bocalamaktadır. Yaşamında işleri yoluna koymaya uğraşırken Dr. Hank Pym ve Hope van Dyne (Eşek Arısı ) ile tekrar karşılaşır ve planlamadığı olayların içerisinde yer alır.

Fantastik film sevenler için kesinlikle izlenmesi gereken bir film. Marvel evreninde çok fazla kahraman olduğundan bahsetmiştik. Filmler arasında geçişler olabilmektedir. Bu filmde yaşanan bir olay ya da filmde yer alan birisi başka bir Marvel süper kahraman filminde yer alabilir. Bu da eğer izlemediyseniz o an için durumu anlamamamıza neden olabilir.

The post Karınca Adam Ve Eşek Arısı (Ant Man And The Wasp) Film Eleştirisi appeared first on Sanat Duvarı.

Film sektörü de geçmişte kalmasına rağmen adından halen söz ettirebilen bu canlılar hakkında film yapmayı haliyle mantıklı bulmuştur. 1993’te başlayan Jurassic Park filmi günümüzde seriye bağlanıp çekilmeye devam etmektedir. Jurassic Park 1993, 1997 ve 2001 yıllarında üç film çekmiş ve 2015 yılına kadar seriye devam edilmemişti.

1993 ve 1997 yıllarında çekilen Jurassic Park filmlerini Steven Spielberg yönetmiştir. Daha sonra ise yönetmenlik koltuğuna farklı isimler oturmuş. Oyuncu kadrosunda değişiklikle olmuştur.

Jurassic World: Yıkılmış Krallık, Jurassic World serisinin ikinci devam filmidir. İlk üç filmde dinozorlar dünyada olmaması gereken canlılar olarak gösterilmekteydi ama Jurassic World filmiyle sanki dinozorlar daha kabul edilebilir ve birlikte yaşanılabilir canlılar olarak görülmeye başlanmış gibiydi. İnsanların yanında olan kedi, köpek gibi değil de maymunlar gibi sanki. Açıkçası filmi izlemeden fragmanlarından Jurassic World: Yıkılmış Krallık filmi bende Maymunlar Cehennemi film serisi havası sezdirdi. Bir kesim insan, dinozorları bir deney aracı olarak görürken onları dost olarak gören, bir arada yaşamaya veya sirkte ziyaret etmeye çalışan insanlar da bulunmaktadır. Yeterince tehlikeli değil gibi bir de dinozorlar genetiğiyle oynayarak değişime uğratılmıştır. Doğa ile iç içe yaşam mücadelesi veren ve genelde av olan insanlar yeni filmde kurtarıcı rolüne bürünmüştür. Bir şeyler üretmekten hoşlanmayan insanlar, bir şeyler yaratmayı daha çok denemektedir. Yaratıcı rolde bulunan insanlar yarattıklarını korumaya başlamışlardır.

Jurassic World: Yıkılmış Krallık filminin yönetmen  koltuğunda J. A. Bayona bulunmaktadır. Başrollerde Chris Pratt, Bryce Dallas Howard ve Jeff Goldblum bulunmaktadır. Filmin gösterim tarihi 8 Haziran 2018’dir. Filmin ortalamanın üzerinde ve izlenebilir olduğunu düşünüyorum. Hele de daha önceki filmleri izlediyseniz bu filmi kesinlikle izleyin. Seri eksik kalmasın.

Jurassic World kapanalı dört yıl olmuştur. Orada dinozorlar insanlardan uzak bir yaşam sürmektedirler. Bu sırada doğa normalde olmaması gereken fakat insanların doğa kanunlarına karşı gelerek yarattıklarını yok etmek için ateşi kullanır. Bu durumu haber alan Owen (Chris Pratt) ve Claire ( Bryce Dallas Howard) Jurassci World’e dinozorlara yardım etmek için dönerler. Bundan sonrası ise biraz gerilim, bolca aksiyon ve bilimkurgu. Çekilecek bir sonraki filmin daha akıllı dinozorların, şartlara ayak uydurarak irade oluşturacakları bir film olacağını düşünüyorum.

Herkese iyi seyirler…

The post Jurassic World: Yıkılmış Krallık appeared first on Sanat Duvarı.

Geçenlerde sanat haberlerine şöyle bir göz gezdireyim dedim. İtalya’dan Serra Yılmaz’a sanat ödülünü okuyunca açıkcası içim içime sığmadı diyebilirim.

Ülkemizde sanata ve de mizaha çok az değer veriliyor, diye düşünenlerdenim. Böylesi ödüllere böylesi sanatçılara o kadar ihtiyacımız var ki !

Bu topraklarda mizahı en iyi yapan tiyatrocu merhum Levent Kırca idi. Siyasetin en hırçın en kavgacı olduğu zaman diliminde bile Kırca mizahı ile bizleri Nasreddin Hoca misali hem çok güldürür hem de çok düşündürürdü, haksız mıyım?

Mizah sanatın en zor olan yanı benim için. Mizahın engin hoşgörüsünde hangi siyasi görüşten hangi fikirden olursak olalım hepimiz birbirimiz için empati yapabiliyoruz.

Aslında acının tadı da aynı gözyaşının rengi de aynı !

Sanat bize bizi kazandırıyor, farkındalığı öğretiyor.

Serra Yılmaz’ı tebrik ederken, daha nice sanat ödüllerini ülkemiz sanatçılarına tüm içtenliğimizle diliyoruz.

The post Sanatçıya Destek appeared first on Sanat Duvarı.

Bu soru aslında varoluşunda temel sorularından biridir. Kendimizi nasıl tanıyacağız. Kendimizden yola çıkarak birbirimizi nasıl tanıyacağız. Bu temelde Tarkovsky’nin varoluşsal yolculuğuna hakikat arayışı ile eşlik eden ise Domenico’dur. İnanç ve çılgınlık arasında bir yerde duran Domenico’nun film sonunda bize haykırışı adeta Tarkovsky sinemasının bir manifestosu gibidir.

Ganchorav görünen ise Domenico da suretidir

Aslında hikaye Tarkovsky’nin kendi hikayesidir. Ganchorav bir şairdi. Tıpkı Tarkovsky’nin babası Arseni Tarkovsky gibi. Ganchorav’un vatansızlık sancısı onu Domenico’nunn varoluş sancısı ile buluşturuyordu. Ganchorov, ne aradığını bilmeyeni ailesini terk edip İtalya’ya gelen bir şair iken Domenico’da Ganchorav’un ta kendisiydi. Bu yüzden Domenico’yu anlamak Tarkovsky’i anlamaktı. Tarkovsky sineması bize öğretti ki; her zaman görünen önemli olan suretidir, imgesidir. Ve o bize gerçeği verir. Bu yüzden Ganchorav görünen ise Domenico da suretidir.

İnsanlık 4 bin yıllık yaşamında hiçbir şey öğrenmedi

Domenico’nun varoluş sancısı ile başlayan Domenico, hurdaya çıkmış bisikletin üstünde pedal çeviren sahnesi varoluşsal sancı için başlangıç için iyi bir ipucu niteliğindedir. Domenico, Bisikletin gitmeyeceğini bile bile pedalı çevirdiğini görürüz. Çünkü hiçbir şeyin değişmeyeceğinin inancında ve bunun için harcanın çabanın da boşa olduğunu bize anlatmaya çalışır. Tıpkı Takovsky’nin bir söyleşinde söylediği gibi; “İnsanlık 4 bin yıllık yaşamında hiçbir şey öğrenmedi. Sanatla da öğrenmeyecek”

“1+1=1”

Domenico aynı zamanda pozitivist ve rasyonel akla da bir eleştiridir. Pozitivist zihniyetin varlığı mutlak ve maddi değerlerle açıklaması dünyayı felakete sürüklerken Donemico, kalın puntolarla duvara yazdığı “1+1=1” ile pozitivizme ve rasyonalist akla en büyük haykırıştı. Varlığın, metafizik boyutu hesaplamadan varılan sonuç bizim neden var olduğumuza götürmez iken sade ve sadece rasyonel aklın esiri haline getiriyor. Rasyonel akıl bize mutlak değerlerle gerçeği bize anlatmaya dursun Domenico’nun gözünden birbirine eklenmenin her zaman daha gerçeğe yakın durduğunu görüyoruz.

Uygarlığın beşinden insanlığa haykırış

Domenico’nun kendisini feda ederek haykırdığı meydan ise insanlığın bir özeti gibiydi. Uygarlığın simgesi olan Agora’nın (Meydan) seçilmesi de tesadüf değil, bilinçli bir tercihtir. Uygarlığın doğuşu ile birlikte birbirini tanıyan insanların beşiği olan kamünal toplumun da yıkılışının başlangıcıdır. Uygarlığın inşası ile tıpkı Domenico’nun intiharının gerçekleştiği meydanda insanları birbirinden habersiz varlıklar kıldı. Bu yüzden uygarlığın simgesi Agora’da neden birbirimizi tanımamız gerektiğini haykırıyor.

Domenico’nun çıktığı heykelde bana her zaman Napolyonu anımsatır. Napolyon, ulus devletin simgesidir ve kendisini ulus-devlet olarak tanrının yeryüzüne inmiş hali olarak lanse eder. Uygarlığın doğuşunun ardından insanlığın en büyük ikinci felaketi ise ulus-devletler olmuştur. Ulus devletlerin, pozitivist ve rasyonel aklı, milliyetçi politikaları ile adeta insanlık bir yıkımdan geçmiştir. Bu neden Domenico, böyle bir heykeli tercih etmiştir, one göre tüm bu felaketlerin sebebi bu simgeler ve bu simgeler yıkılmalı yerini arı vızıltılarına bırakmalıdır.

Ahlakın ve anlamın yitirildiği bir dünyada bize bir deli olarak haykırıyor

Domenico, ahlakın ve anlamın yitirildiği bir dünyada bize bir deli olarak haykırıyorsa gerçekten insanlığın utanılacak noktasındayız. İnsanlığın utanç noktası olan dünyada,insanlığın varoluş nedenleri ortadan kalkarken toplum adeta parçalanarak minimalize edilmiştir. Parçalanan toplum kafası kesilen toplum gibidir. Nedensiz acıyla sağa sola savrulur ve yavaş yavaş ölüme yol alır. İnsanlığın durumu da böyledir. Anlamından kopan minimalize edilen toplum değerleriyle birlikte insanlık yok oluşa sürüklenmektedir. İşte bu yüzden Domenico, utanılacak noktadan bize toplum parçalanmaktansa yeniden bir araya gelmeli” diyor.

Kurtuluş kendi varlığına yani özüne, temellerine yani doğasına dönmedir.

Bu yıkıntıdan kurtuluş reçetesini de haykırıyor yüzümüze Domenico. Ona göre, bundan kurtuluş kendi varlığına, özüne, temellerine yani doğasına dönmelidir.  Uygarlığın ve ulus devletin paramparça ettiği, rasyonel aklın bir makine gibi işlediği doğaya dönmek kurtuluşun reçetesidir Domenico’ya göre.

Karanlığa bir aydınlıktır Domenico

Sanatın bile artık fayda etmediği bir çağda yeniden piramitlerin yapılabileceğine inanmamız gerektiğini belirten Domenico, bilinmezliğe yolculuğun insanlığı hakikate ulaştıracağına inanmıştır. İşte bu inançla elindeki çakmağı ateşleyerek karanlığa bir aydınlık olmaya çalışmıştır.

The post Bir Deli Neden Haykırır? appeared first on Sanat Duvarı.

Bir ressam, şair, yönetmen, yapımcı, senarist, muazzam bir sese sahip bir jön, 60’ların İstanbul beyefendisi rollerinin de salaş bir meyhanede; kaybetmiş derbeder serseri rollerinin de üstesinden gelen kendine has komedisiyle sevilen, özel selamıyla tanınan, filmlerinde sadece bakışlarıyla bile kederini, yorgunluğunu, kaybedişini hissettiren bir oyuncu, gülerken ağlayabilen tek aktör olarak bilinen Mehmet Sadrettin Alışık tanıdığımız ismiyle Sadri Alışık namı diğer Ofsayt Osman, Turist Ömer, Vites Kazım, Balıkçı Osman, Hüsnü, Gülüm Osman, Ringo Kazım, Haşmet İbriktaroğlu, Gönlübol Arif. 200 den fazla filmde onlarca karakter ve tipe hayat veren aktör 1958’de Yalnızlar Rıhtımı’nda birlikte rol aldığı Çolpan İlhan’a aşık olur ve çift aynı yıl evlenerek 38 yıl evli kalır. Yine bir sinema projesiyle Ayhan Işık’ın vefatına dek devam edecek bir dostluk kazanır ve daha sonra Işık’la pek çok filmde yer alır.1966’da çekilen bir arayış öyküsü olan Ah Güzel İstanbul filmi Sanremo ‘Bodrig Hera’ Güldürü Filmleri Şenliğinde, Gümüş Ağaç Plakası Özel Ödülüne layık görülür.1971 yılında Afacan Küçük Serseri filmi ile 8. Antalya Film Şenliği’nde En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu, Ben Sana Mecburum filmi ile 1. İstanbul Film Festivali’nde (1976) En İyi Erkek Oyuncu ve Yengeç Sepeti filmi ile 31. Antalya Film Şenliği’nde (1994) En İyi Erkek Oyuncu ödüllerini kaldırır.18 Mart 1995 tarihinde İstanbul’da yaşama veda eder.

Sinemamız 60’lı yıllarda genel olarak dönemin değişen ekonomik ve sosyal koşullarını gerçekçi bir gözle perdeye yansıtır. Elbette bolca tesadüf yadırganan oyunculuklar, abartılı romantizmde vardır bu Tanzimat’tan beri süregelen öykü alışkanlığımızda. Sonrasında ticari kaygılarla film yapıldığı görülür bu nedenle de risksiz diyebileceğimiz iki alan üzerinde durulur; güldürü ve melodram. İşte bu ortamda Alışık filmlerinde yerelliği hep ön planda tutarak mekan ve zamanla hikayeyi harmanlayarak babası Rafet Bey’in: “Sana bir nasihatim, aynı zamanda da vasiyetim olsun. Artık yeni bir hayata atılıyorsun. Bundan sonra ki yaşamında, işini elinle değil, canınla yap!” sözünü hiç unutmaz ve hep bu doğrultuda yaşar.

Oynadığı bütün bu karakterler zıtlıklar barındırsa da hepsi içtendir, olduğu gibidir sadelik perdeye yansımalıdır çünkü seyirci abartıyı hemen hisseder. Açık sözlüdür, lafını sakınmaz. O bize, Müjganı düşündürür, İstanbul’u düşündürür, aşık olup yitirmeyi düşündürür, yoksulluğu düşündürür, kendiyle barışık olmayı düşündürür, muzipliğin ona nasıl da yakıştığını düşündürür. Bir nevi yerli Şarlodur, antikahramandır. Özensiz salaş haliyle, yer yer argoya kayan konuşmasıyla, hiç çıkarmadığı şapkasıyla mizahi yanıyla benzetebileceğimiz tiptir Turist Ömer. Seyirci onu çok sever filmleri geleceğe ulaşabilen nadir oyunculardan olan Alışık tiplemeleri dejenere olmaya yüz tutmuş İstanbul’un içinde naifliğin, beyefendiliğin, gururun, içimizde öldürülen duyguların beyaz perdedeki yansımasıydı, isyanı bizimdi sanki öyle bir sahiplenme hissiyle izlerdik Al-ışık’ı,  Sigarasından derin bir nefes çekince sizi de efkarlandırırdı çünkü ,seyirci kendini onun yerine koyar yakınlık duyar. Kıymetsiz değerlerimizi tiye alır, fukaralığını kafaya takmaz, İspanya Arabistan, Almanya hatta uzay yolunda bile yabancılık çekmez, babacan, muzip hazır cevaptır.  Çünkü her şeye rağmen güler, sizi de güldürür. Aylaklık en çok ona yakışır çünkü. Ne zaman tv de bir filmine rastlasak değiştiremeyiz çünkü. Çünkü Sadri Alışık samimiyettir, hayatın ta kendisinin yansımadır, dostluktur ki; Ayhan Işık denildiğinde gözleri dolacak kadar ve serseri ve efendi ve hüzünlü ve komik ve gönlü zengin ve cebi delik ve karmakarışık.. Çokça Sadri Alışık..

The post 60’lar Sineması’nda Sadri Alışık appeared first on Sanat Duvarı.

“Sinemanın şiiri öldü” diyerek İlk sesli filmini 1940’ta sinemada politik hicvin ilk birkaç filmi arasında sıralayacağımız “Diktatör” ü çeker. 1957’de ” New York’ta Bir Kral” ile 50’lerin fotoğrafı yansıtılır ve film en iyi müzik Oscarını alır geç gelen bir ödül olsa da yine bu yıl içinde kendisine Sir ünvanı verilir. Şehir Işıkları ile iade-i itibar yapılmaya çalışır ve onur ödülü alır. 1972’de ikinci onur ödülünü alır. 1977’de 88 yaşında iken İsviçre’de yaşama veda eder. 1981’de ismi bir asteroide verilir.

Sinemanın henüz olgunlaşmadığı süreçte Chaplin sadece güldürmek için değil yermek için de sinemaya adım atar. Büyük bir yaratıcılıkla ve zekayla sinemaya yeni bir yol açar ve yarattığı karakter kendinin önüne geçer. Dram, melodram, politik ve toplumsal hiciv güldürü ile bir arada eritir.  Şarlo  karakterine bakacak olursak yoksul, kılık kıyafeti kendine birkaç beden büyük, yamalı ve yırtık, yine bir ayakkabılarıyla bir palyaçovari, sakar ancak nazik, serseri fakat vicdanlı insancıl, sevimli ve antikahraman bir tip görürüz. Aynı sahne içinde sefaleti ve çaresizliği gören seyirciyi güldürmeyi bilir kendiyle de otoriteyle de alay eder.  İnsan olmanın erdemlerini gösterir. Sessiz film yapmaktan yana olması ya da sesi minimumda kullanmasının sebebi izleyen herkesin kendisini anlamasını istemesiydi. Sınıf farklarını, toplumun geçirdiği ekonomik buhranı, işsizliği, zengin olma hırsıyla başlayan altın arayışını, sanayileşme ile insanın makine halini almasını (özellikle çarkların arasında ezilme sahnesiyle), aktör olmanın bilinmeyenlerini, emperyalizmin sokağa yansıyan yüzünü perdeye yansıtır.  Hatta Hitler’in henüz alkışlandığı 40’lı yılların başında unutulmaz filmi Büyük Diktatör ile deyim yerindeyse faşizmi madara eder. Özellikle stalker film tarzıyla büyük bir sevgi ve şöhret kazanmış olan Chaplin 79 filme imza atar 500 kadar film bestesi yapar. Yarattığı tarz bugün dahi başkalarınca taklitten öteye gitmeyerek kendisine has kalmıştır. Yalnızca sessiz film tarihini değil tüm sinema tarihini etkilemiştir. Bunda büyük kabiliyetinin, zekasının, toplumla olan bağının, duyarlılığının, emeğinin, ne yaptığını bilmenin ve kendine inancının payı büyüktür.

7 Aralık 1942’de BBC Radyo’ya konuk olduğu yayın çevrilerek Türkiye’den de dinlenilir Türkiye’de kendisini o an dinleyenlere söyleyecek bir şeyi olup olmadığı sorulduğunda bir Nasreddin Hoca fıkrası anlatarak yine unutulmayacak bir mesaj iletir.

The post Sinema Tarihinde Şarlo ve Melon Şapkadan Çıkan Nasreddin Hoca appeared first on Sanat Duvarı.

Pazar akşamlarımızın gönül şenliğiydi Bizimkiler dizisi. Her bir karakter, nasıl da gerçekten biz gibiydi. Kapıcı Cafer, hem Anadolu’dan gelmiş insanın temiz halini, en çok ta, sinekten çıkaracağı yağın kazancını hesaplayan iş bilir günümüz insanını sergilerdi bize.Hepsini de çok severek izlerdik o apartmanın sakinlerinin bizimkilere benzer yaşamlarını. Her birine usta oyuncular yaşam verirdi. Hepimiz o binada yaşıyorduk sanki. Ercan Yazgan, Cafer’den önce ve sonra, pek çok oyunda yer almıştır kuşkusuz. Ama bugün hep Cafer kimliği ile duyurulmakta gidişi. Yitirdiğimizi öğrendiğimde, Bizimkiler’in jenerik müziği çalmaya başladı içimde ve her bölüm sonunda arka planda, müziğe eşlik eden Ali’nin (Atılay Uluışık) bölümün mesajını veren sesini duyar gibi oldum.

Müziği mırıldandım hafifçe. “İnsanın bedeninde bir radyo- pikap ve fotoğraf makinesi barındırması acı veriyor bazen” diye düşündüm.Çünkü, yaşadıklarımızı ve boşluklarını hatırlamanın yarattığı sızı, ne çok ve hızla eksildiğimizi, sevinçlerimizi ne kadar uzaklarda bıraktığımızı da haber veriyor. Üşüyoruz hep birlikte.

 

 

Güzel mevsimlerin güzel pazar akşamlarının neşesini borçluyduk sizlere sevgili Güzin Özipek, Orhan Çağman, Yaman Okay, Yavuzer Çetinkaya, Savaş Yurttaş, Savaş Dinçel, Ayton Sert, Halit Akçatepe, Oktay Sözbir, Aykut Oray, Selçuk Uluergüven, Latife Saruhan, Mehmet Akan ve Ercan Yazgan…Hepiniz, gökyüzünde yıldızsınız şimdi…

Teşekkür ederim sizlere; hatırlattığınız iyi duygular için….

The post Bizimkiler, Cafer ve Ercan Yazgan… appeared first on Sanat Duvarı.

Dizilerimiz kendi kısır döngülerinde boğulmaktadır

Ne yazık ki bu durum ülkemizde tam tersi. Ülke pazarında büyük bir paya sahip olan dizilerimiz, 3. Dünya ülkeleri olarak kabul edilen ülkelere ancak pazarlanmaktadır. Dizilerimiz, yıllardır kendi kısır döngüsünde tıkılıp kalmaktadır. Bu kısır döngüde ortaya çıkan projeler ise birbirlerini tekrar etmekten öteye gidememektedir. Burun kıvırdığımız Hint dizileri ile dizilerimizi sollar duruma geldiği bir dönemi yaşıyoruz.

İstanbul ve erkek metaforunda ezilen dizilerimiz

Dizilerin uzunluğu, sektörde bir sömürü haline gelirken senaryo açısında da her geçen gün biraz daha fakirleşiyoruz. İstanbul ve erkek metaforu altında ezilen dizilerimiz, bu iki olguyu aşamadığı için yeni bir şey izlemek de mümkün olmuyor. Her çıkan yeni dizi İstanbul güzellemesi ile başlayıp devamında da erkeğin otoritesini sağlama peşine düşer. İstanbul merkezli dizilerde erkek ön planda iken erkeğin gücü, toparlayıcılğı gösterilmeye çalışılır.

Ismarlama senaryolar ortak yaşama ülküsünü

Yine sanatsal bir amaç gütmeyen dizilerimiz, son dönemlerde iyice ideolojik aygıt haline geldi. Ülkenin politik durumundan faydalanan yapımcılar, peş peşe yayınladıkları bir birine tıpa tıp benzeyen “savaş, kahramanlık” diziler sunmaya başladı. Bir halkın milliyetçi duyguları istismar eden yapımcılar, tamamen ticari kazanç elde etmenin peşinde iken ısmarlama senaryoları ise gelecek açısından birlikte ortak yaşama ülküsünü de her geçen gün zayıflatmaktadır.

Çukur’da aile erkektir

İstanbul ve “Erk” metoforuna en yakın örnek ise klasik bir erkek dizi diyebileceğimiz “Çukur” dur. Ay Yapım’ın dizisinde sık sık erkek, iktidar nidaları ile karşılaşıyoruz. Baba İdris Kocavalı (Ercan Kesal) etrafında şekillenen dizi de sıklıkla “aile her şeydir” vurgusu yapılmaktadır. Ancak her şey olan aileyi yine erkekler ayakta tutuyor, kadınlar ise yine pasif, ezilen, itaat eden bir pozisyondadır. Güya başkaldıran karakter olarak gösterilen Sena (Dilan Deniz Çiçek) dizi de erkeklere karşı değil kadınlara karşı bir iktidar mücadelesindedir, Yine dizi de “İdris babamız Çukur evimiz” sloganı ile de erkeğin gücü adeta haykırılmakta erkeklerin iktidar maceraları bol raconla sunulmaktadır.

Senaryo zayıf ise ver müziği

Senaryo bakımında oldukça zayıf olan dizi, son dönemde dizilerin sıkça başvurduğu müziği olabildiğince kullanmaktadır. Adeta dizinin 120 dakikalık bölümünün 30 dakikası müzik ile doldurulmaya çalışılıyor. Bu yöntem iki açıdan kullanılmaktadır; Birincisi, 120 dakikalık bir senaryo zenginleştirilmediği için ortaya çıkan senaryo zayıflıkları müzik ile kapatılıyor. İkincisi ise yine senaryodaki zayıflıklar ve boşluklar, müziğin evrensel gücüyle insanın hislerine dokunularak kapatılıyor.

Sosyal Medya umut olmaya başladı

Son dönem de sosyal medyanın gelişimi ile ortaya çıkan bazı alternatif diziler ise, gelecek açısından umut vermeye başladı. Türkiye’nin ilk dijital platformlarından olan Blu TV ve Puhu TV’de yayınlanan diziler, İstanbul algısı ve erkek olgularını ne yazık ki aşamamıştır. Puhu TV’de yayınlanan “Çi ve Pi” dizileri, mevcut dizilerimizin ötesine geçemez iken  Blu TV’de yayınlanan diziler ise gelecek için biraz daha umut vaad etmektedir. Masum dizisi, başarılı bir çalışma olsa da konusu bakımından dizi sektörüne bir yenilik getirememektedir. 7 Yüz ise, diziden çok yedi başarılı orta metrajlı film olarak çıktı izleyicinin karşısına.

Burada bir dipnot açalım; hükümetin sosyal platformları RTÜK kapsamına almak istemesi bu alanın yeşermeden kuruyacağı anlamına geliyor.

Geleceğe en yakın duran dizi: Sıfır Bir

Yine son dönem de Youtube’dan yayınlanan Bir zamanlar Adana: Sıfır Bir dizi ise, geleceğe en yakın duran dizi diyebilirim. Amatör bir grup tarafından kolektif bir ruhla kotarılan dizi, izleyiciye daha samimi gelmektedir. Ve bu nedenle az imkanlarla büyük başarılara imza atmıştır. Peki Sıfır Bir’in başarısı nedir?

Kollektif bir düşüncenin ve çalışmanın ürünü

Dizilerimizdeki tıkanıklık ve kısır döngüden yola çıkarsak eğer bu başarının tesadüfi olmadığını göreceğiz. Birincisi, Sıfır Bir; dizi sektörünü kendi ideolojisine göre dizayn eden ve tamamen ticari düşünen yapım şirketlerinin bir ürünü olmak yerine kollektif bir düşüncenin ve çalışmanın ürünüdür. Kolektif bir biçimde kotarılan bir dizi, ticari amaçtan çok kendi derdini anlatmaya odaklanmıştır. Senaryosundan çekimine hatta oyunculuğuna kadar ortak üretimin esas aldığı görülmektedir.

İstanbul mekan ve zamanından sıyrılmak

İkincisi: Sıfır Bir, İstanbul merkezli ya da Anadolu’da başlayan yine İstanbul ile biten diziler yerine, Anadolu’nun kendine münhasır Adana’da çekilmesi. Mekan açısından İstanbul dizilerine göre daha gerçeğe yakındır. Mahalle, sokak kavramı daha samimidir. Yine karakterler, İstanbul merkezli gibi hayal ürününe yakın tiyatrovari değil de mahalleye inip her an karşımıza çıkan karakterler gibidir.

Baba, aile ve mahalle paradoksu

Üçüncüsü ise, erk, erkek olgusudur. Bu olgu her ne kadar Sıfır Bir dizisinde aşılamamışsa yine de farklı bir bakış açısıyla yaklaşılmıştır. Çukur’da İdris baba ve oğulları ‘her şey’  ve mahallenin koruyucusu iken Sıfır Bir dizisinde ise mahalledeki herkes ve her şey onu koruyandır. Çukur’da İdris Baba ve oğullarına bir halel gelirse mahalle dağılırken Sıfır Bir de ise, mahalledeki herhangi bir birey için bu geçerlidir. Bu geçerlilik erkekler üzerinden anlatılması her ne kadar bir eksiklik olsa da kollektife daha yakın durması Sıfır Bir’i daha başarılı kılmaktadır.

Dizilerimizin kısır döngüsü diziseverler için bir karamsarlık tablosu iken Sıfır Bir gibi alternatif dizilerin sektörde yer edinmesi de bir o kadar gelecek için umut verici bir durum. Bu nedenle Sıfır Bir’in Kollektivizmi Çukur’un erk’ini gömecektir.

The post Sıfır Bir’in Kollektivizmi Çukur’un Erk’ini Gömecektir appeared first on Sanat Duvarı.

My Friend Dahmer (2017) filminde de bunun altı çizilerek güzel ve başarılı bir şekilde betimleniyor.

Yıl: 1978…  Yer: Ohio, Richfield kasabasındaki Revere Lisesi…
18 yaşındaki Jeffrey liseden mezun olmak üzeridir ama tüm eğitim hayatı boyunca garip ve tuhaf bir çocuk olarak görülmüştür. Ne çok fazla arkadaşa sahip olabilmiş, ne de insanlar tarafından normal biri olarak kabul edilmiştir. Aile yaşamı da sosyal ilişkileri kadar hasarlıdır. Paranoyak bir kişilik bozukluğu yaşayan annesi ve pasif-agresif babasının her gün bitmek bilmeyen kavgaları arasında küçük erkek kardeşi David ile var olmaya çalışmaktadırlar. Babasının kendisinde gördüğü ve korktuğu dürtüleri oğlunda da görüyor olmasının yarattığı endişe ile, Jeffrey‘nin daha normal bir çocuğa dönüşmesini istemektedir. Çocukluğundan beri yolda bulduğu hayvan ölüleri üzerinde çalışmalar ve incelemeler yapmaya meraklı olan Jeffrey, babasının kaygıları sebebiyle sevdiği şeyi bırakmaya zorlanmış ve babasının isteği üzerine daha sosyalleşmeye çalışmakta ve biraz olsun arkadaşlık ilişkileri geliştirmeye başlamıştır.

Film, bildiğimiz ve tüylerimizi ürpertmesi gereken bir seri katile bambaşka yönden bakmamızı sağlıyor. Hepimizin ergenlik döneminde karşılaştığı sıkıntıları, kafa karışıklıklarını ve çözmeye çalıştığımız bir çok duyguya odaklanıyor. Tarihin en nefret edilenler sayfasında olan bir adamın, yol gösterici ve doğru yönlendirme ile destek alabileceği kimsenin olmaması nedeniyle bambaşka bir dönüşüme uğrama süreci anlatılıyor. (Öğrencilere vurmanın eğitimin temel parçası olduğu, seri katillerin gösterdiği temel özelliklerin olabileceğinin hiç düşünülmediği bir dönemden bahsediyoruz burada. Ergen ve çocuk psikolojisine dair yapılmış tam kapsamlı en erken çalışma, 20.yüzyılın son 15 yılına denk geliyor ne yazık ki). Film, Jeffrey‘nin hayatında yaşadığı sıkıntılar ve ilişkilerden çok kendi içindeki, söz deyimi ile şeytanlarına odaklanıyor yapısal olarak. Onun bir seri katil olarak evrilmesine neden olan temel özelliklerden bazılarına.

Şahsen, Jeffrey Dahmer gerek yaşadıkları, gerekse enerjisi ile beni, ne Bundy, ne Chikatilo ne de Gacy kadar ürkütmemiştir. Hakkında izlediğim ve okuduğum pek çok makalede kendisinden hep sapkın, manyak gibi söz edilse de, okurken nedense hiç o yönleri dikkatimi çekmemiştir. Her ne kadar işlediği suçlar insanda şok yaratıyor bile olsa, hayatına dair öğrendiğim bilgiler ile aslında yaşadığı olaylarla birlikte toplumdan bir birey gibi normalleşiyor benim için. Kişiden kişiye değişen değer ve etik yargıların etkisi oluyor olabilir ve bir çok kişi bunu söylediğim için benden nefret edebilir ama benim ve benim gibi düşünen daha bir çokları için Wuornos gibi Dahmer‘da, sistemin bir başka yüz üstü bıraktığı bireylerden biri…

Yönetmenliğini Mark Meyers‘ın üstlendiği bağımsız film, Jeffrey‘nin liseden de arkadaşı olan John Backderf‘in ‘My Friend Dahmer’ isimli kitabından, Dahmer‘ın yaşadıklarına abartısız ve saçmalamadan tamamen sağdık kanılarak uyarlanmıştır…

Oyunculuklar, gerçekten etkileyici ve olması gerektiği gibiydi benim için diyebilirim. Disney Channel‘da, bir çocuk programından çıkmış bir gencin böylesine iyi performans sergilemesini beklemiyordum hani(***önyargılı olmamak gerekiyormuş demek ki!). Dahmer‘ı tanıyanların bile, “sanki Jeff‘i izliyormuşum gibiydi” demeleri zaten her şeyi özetliyor. Jeffrey‘nin yaptığı röportajlardan, ailesinden ve çevresinden, tabii ki filmin uyarlandığı romandan da edindiği bilgiler ile Ross Lynch dersine bayağı iyi çalışmış diyebiliriz. Uzun süredir ortalarda olmayan Anne Heche ise, canlandırdığı karakter ile gerçekten iyi bir geri dönüş yapmış. Düğer yardımcı tüm karakterlerde en az başroller kadar iyiydi diyebilirim. Kullanılan milimetrik film ve lensler, mekanlar ve dekorlar her şeyi ile sizi ’78 yılına konuk ediyor.

Rotten Tomateos‘dan %83 gibi yüksek bir derece almış olan bu bağımsız yapımın, önyargılar adına izlenmesi gerektiğini düşünüyorum ve herkese,

İyi seyirler diliyorum…

The post Arkadaşım Dahmer – MY FRIEND DAHMER (2017) appeared first on Sanat Duvarı.

TRAJİKOMİK SAHNELERE TANIK OLUYORSUNUZ…

Filmi izlerken sıkılmanız neredeyse imkansız gibi gözüküyor. İki saat sadece bir masanın etrafında dönen olayları anlatıyor. Ancak o kadar akıcı gidiyor ki, zamanın nasıl geçtiğini anlamıyorsunuz. Yedi arkadaşın hayatını ve birbirleriyle ilişkisini konu alıyor. Bu dostluk göründüğü kadar samimi ve doğal mı? İşte bu soruya ceplerinde taşıdıkları yabancı yanıt veriyor. Ev sahibi Banu, bir oyun oynamayı teklif ediyor. Yemek boyunca herkes cep telefonlarını masaya koyacak ve gelen her mesaj sesli bir şekilde okunacak. Gizleyecek bir şeyleri yoksa, korkmaları içinde bir neden gözükmüyor. Oyunun başında her şey yolunda gidiyor. Yemek yiyip, sohbet ediyorlar. Aralarında, oyunun komik olduğunu, gizleyecek bir şeyleri olmadığını savunanlar da oluyor.  Fakat ceplerinde taşıdıkları o küçük alet, bir süre sonra, tüm geceyi hepsine zehir etmeyi de başarıyor. Maskeler düşüyor, bilinmeyen sırlar ortaya dökülüyor. Gizleyecek sırları  olanlar kendi çaplarında saklamaya çalışsalar da, ortalık daha da karışıyor. Trajikomik bir hale geliyor. İzlerken gülmekten kendinizi alamadığınız sahnelere tanık oluyorsunuz. “Bu kadarı da olur mu” diyorsunuz. Devamını merak ediyorsunuz….

ÇEVREMİZDEKİLERE YABANCILAŞMIŞIZ…

Film, cebimizdeki telefonun aslında bizi etrafımızdakilere ne kadar yabancılaştırdığına ifade ediyor. “Biz  çevremizdekilere göründüğümüz gibi miyiz, yoksa maskeyle mi dolaşıyoruz” diye kendimize sorduruyor. Gün içinde o kadar çok cep telefonuyla meşgul oluyoruz ki etrafımızdakileri unutuyoruz. Kendimizi bile ihmal ettiğimiz oluyor. En yakın arkadaşımızın özünde, cebimizde taşıdığımız o küçük alet olduğunu anlıyoruz. Haliyle herkesten sakladığımız sırlarımız da o aletin içinde gizleniyor. Gerçek dostlukların aslında sahte, o sanal dostluğun ise gerçek olduğunu görüyorsunuz. Ağlanacak hallere de gülecek hale geliyorsunuz. Çünkü akıcı olduğu kadar, mizahi dillerde filmde ihmal edilmiyor. Gerilim filmi olduğu kadar güldürüyor da. Ayrıca, sosyal medyada yapılan “Oradayım, çay keyfi, kahve keyfi” gibi paylaşımlara da göndermede bulunmayı es geçmiyor. Paylaşılan mutluluk gösterilerinin sahte olduğunu, içimizde ne kadar yalnızlaştığımızı bize hatırlatıyor. Teknolojinin bizi esir almasına, ne çok izin verdiğimizi gözler önüne seriyor.

Vizyondan kalkmadan filmi izlemenizi tavsiye ederim. Kesinlikle sıkılmayacak, pişman olmayacaksınız. Bazı sahnelerde yok artık diyecek,kimi sahnelerde duygulanacak, biraz da güleceksiniz. Hepsinden önemlisi cebinizde taşıdığınız o aletle birlikte kendinizi sorgulayacaksınız….

The post Bir İtalyan Uyarlaması Cebimdeki Yabancı appeared first on Sanat Duvarı.

Üçleme olarak ele aldığı beşinci, altıncı ve yedinci filmleri Cenneti Beklerken, Nokta, Gölgeler ve Suretler ile de geleneksel sanatları sinemasında nasıl zenginleştirici bir unsur olarak gördüğünü aktarmıştır. 2006’da vizyona giren Cenneti Beklerken’de 13. yüzyılda yaşayan Nakkaş Eflatun Efendi’nin ölen eşinin ve oğlunun resmini yapması ve bir nevi ceza olarak aldığı görev üzerine Şehzade Danyal’ın suretini resmetmek için çıktığı yolculuk anlatılıyor. Zaim minyatürün esnek (değişken) zaman ve mekan halini filme sahne geçişleri, aynalardan farklı mekan yansımaları ile aktarıyor. Hatta öyle ki merkezde duran bir minyatürün çevresine yeniden daha geniş bir resim yapıyor hissi veriyor. Diğer iki filmde de göreceğimiz kahramanın bir hatası ve bunun diyetini ödemesi de bir alt metin olarak okunuyor.

Ikinci film Nokta (2008) ise bir hatt sanatçısı olan Ahmet ‘in eski bir Kur’an satışı için aracı olması sonucu, hiç istemediği şeyler yapması ve pişmanlığı ,bu azapla da gözlerinin rahatsızlanması vicdani olarak rahatlamak için hatasını telafi etme çabası anlatılıyor. Farklı anlatım tarzlarına her zaman yer veren yönetmen bu filmde de sembolik unsurlara yer vererek beyaz bir mekan seçiyor ve olaylar Tuz Gölü’nde geçiyor. Böylece bu mekanda sonsuzluk hissi zaman kavramını anlamsızlaştırıyor. Eli hiç kaldırmadan yazılmış “af allahü anh” ın bir bakıma Ahmet’in azabını yansıttığını söyleyebiliriz. Teknik bakımdan  da tıpkı bu hatt yazısı gibi tek planda çekilen film vicdani hesaplaşmanın yine bir suç ve ceza alt metniyle ilerliyor.

Gölgeler ve Suretler (2011) ise üçlemenin son filmi olarak bir başka geleneksel sanat olan gölge oyunu ve 1963 Kıbrıs olayları ile şekilleniyor. Derviş Zaim gölgeleri ve suretleri anlamlandırması bakımından Platon’un mağara metaforuyla yola çıktığını söylüyor ve bize gölgenin insanın karanlık yanı, suretinse rasyonel yanı olduğunu belirtiyor. Film için gölge oyununun seçilmiş olması hem Kıbrıs hem de Türkler için önemli bir unsur olması. Bu bakımdan yönetmen üç geleneksel sanat ve üç farklı öyküyü harmanlayarak hem Derviş Zaim sinemasının gelişerek, olgunlaşarak ilerlemesini sağlıyor hem de Türk sinemasını başka bir bakış açısı ve anlatımla zenginleştiriyor. Bu ilerlemedeki esas, yönetmenin kendi sanatını yaparken başka sanatları işin içine katarak bunu yaparkende özden başlayarak sanatın çoğaltıcı ve zenginleştirici olacağına inanması.

The post Derviş Zaim Sinemasında Zenginleştirici Öge Olarak Geleneksel Sanatlar appeared first on Sanat Duvarı.

Filmin konusundan biraz bahsedeyim. Dünyaya yayılan salgın hastalık sonucu insan ırkı yok olma tehlikesi ile karşı karşıyadır. Fakat bir grup gencin bu virüse bağışıklığı vardır. Bilim adamlarından oluşan bir topluluk bu gençler üzerinde zorla deneyler yapmaktadırlar. İşte burada bu duruma “İtirazım var” diyerek ortaya başrol oyuncumuz Thomas (Dylan O’Brien) çıkar. Kendisini Teen Wolf adlı dizideki başarılı oyunculuğu ile tanımıştık. Gerilim sahnelerindeki korkuyu merakla bastırıp olayların üstüne gidişi sahneye çok iyi yansıtan oyuncu bu film için gerçekten en uygun kişidir. Thomas, aslında seçkin bilim adamlarının içinde yer almaktadır fakat insanların rızaları alınmadan zorla ya da habersizce deneylere tabi tutulması onu fikir ayrılığına düşürür. Bunu fark eden karanlık tarafa geçmiş bilim adamları hafızasını silip onu deney alanına gönderirler fakat Thomas’ın meraklı yapısı ve güçlü iradesinin hafızasını geri getirip olayları çözmesi fazla zamanını almaz. Meraklı yapısı birlikte olduğu gençlerin kimi zaman tepkisini çekse de Thomas zaman geçtikçe  kanıtlar ve liderlik koltuğuna istemeden oturur.

 Labirent ‘Son İsyan’ı önceki iki filmden ayıran en önemli özelliği, ilk iki filmde deneye tabi tutulan gençler zor şartlar altında sürekli bir koşturmaca, hep bir kaçış sergilerlerken üçüncü filmde tam tersi yakalanan arkadaşları için ve artık kaçmaktan yorulduklarından, tabi ki Thomas’ın ısrarlarıyla, Son Şehir’e girmeye çalışacaklardır.

   Filmde aksiyon, macera bol miktarda geçmektedir. Gerilim ögeleri de barınmakla birlikte günümüz gerilim filmlerinin düşününce çok da korkulacak bir film değildir. Son iki filmi düşününce üçüncü filmin de aile ile izlenilebilecek güzel bir film olacağını tahmin ediyorum.

The post Labirent Son İsyan appeared first on Sanat Duvarı.

İNSAN OLMAK İSTERKEN KENDİNİ ZAMANDA YOLCULUK YAPARKEN BULAN ROBOTUN HİKAYESİ…

Arif v 216’nın her şeyden önce güldürü amaçlı yazılıp kurgulanarak ve beyazperdeye aktarılan oldukça zahmetli aşamaların ürünü olduğunu söyleyebiliriz. Filmdeki görsel efektler,kurgulamalardaki kostümler, çekilen mekanların çeşitliliği, geçmiş ve gelecek zamandaki dekorlar   ve  canlandırmalar ciddi bir emek harcandığını seyirciye gösteriyor. Zaman makinesiyle geçmişe yolculuk günümüzde pek çok kişinin yapmak istediği ama henüz mümkün olmayan ihtimaller arasında yerini buluyor. Bu tür fantastik filmlerde yaşamda imkânsız gibi görünen öğeler gerçekleşebiliyor. Ozan Güven tarafından canlandırılan 216, insan olmak için uzaydan dünyaya gelen ve yanlışlıkla kendini en yakın dostu Arif’le birlikte 1969’da bulan bir robotun maceralarına ışık tutuyor. Aynı zamanda insan olmayı düşünürken, 1960’lı yıllarda yaşayan oyuncak fabrikasına sahip bir iş adamının da kötü emellerine alet olurken kendini buluyor. Bunun üzerine robot bir de o döneme ait kör bir kıza aşık oluyor. Her şeyin yanında bi, robot ve 1960’larda yaşayan bir kızın aşkına ışık tutuluyor. Tüm bunlar beyazperdeye komik ve mizahi bir dille aktarılırken, 1960’lara gidildiğinde de o dönemin modası, dekoru, tasarımları ve konuşma dilleri kullanılmış. Ancak yapım, komedinin perde arkasında yatan ve seyirciye verilmek istenen ciddi mesajları da içinde barındırıyor. Şimdi bu mesajlara değinelim…

FARKLI OLANI DIŞLAMA İÇGÜDÜSÜNE GÖNDERMELER..

216 insan olmak isterken dünyaya geldiğinde diğer insanların tepkileriyle ve dışlamalarıyla karşılaşıyor. Buradan günümüzde çevremizde de sık sık görebileceğimiz dil din ırk ayrımına göndermelerde bulunuluyor. Aslında, önemli olanın insan olmak değilde, iyi olmanın üzerinde duruluyor. Ancak toplumumuzda ne yazık ki hala, bu durumun farkında olmadan, ön yargıyla kendimizden farklı görünene karşı bir antipati ve dışlama içgüdüsüyle yaklaşan kişiler bulunuyor. Filmde robotun dünyada karşılaştığı yaratık, farklı, canavar gibi tepkiler bir yerde, gerçek yaşantımızdaki beyazların zencilere, Müslümanların Hristiyanlara, ya da Hristiyanların Müslümanlara karşı gerçekleştirdiği dışlamalara benziyor. Filmin özetle, bizden farklı olanı red etme ve dışlama iç güdüsüne çok iyi bir şekilde ışık tuttuğunu görmek mümkün olabiliyor. Bir çoğumuza da herkesi olduğu gibi kabul etmemiz ve farklılıklara saygı duyulması gerektiği konusunda yaratıcı ve süslü sahneleriyle ders veriyor….

HERKES KENDİNDEN BİR ŞEYLER BULUYOR…

Arif ve 216’nın bu kadar ilgi görmesinin bir nedeni de herkesin kendinden bir şeyler bulabilmesi olarak yorumlanabilir. Zamanda yolculuk, bir yerde aslında pek çok nesile hitap eden kurgu olarak ifade ediliyor. 2017’deki teknoloji nasıl günümüzdeki gençliğin ve çocukluğun bilgisayara, telefona hapsolup a sosyalleşmesine gönderme yapıyorsa, 1960’lı yıllarda o dönemde yaşayan kişilerin anılarını tazelemesine neden olabiliyor. “Bizim zamanımız ne güzelmiş. Herkes nezaket doluymuş, yardımsevermiş” gibi cümleler duyabiliyorsunuz. Bütün bunları süsleyen unsurları da es geçmemek gerekiyor. Eski sanatçıların o dönemlerle beraber yeniden hayat bulması da, filmi ilgili çekici kılan etkenler arasında yerini buluyor. Ajda Pekkan, Ayhan Işık, Sadri Alışık, Filiz Akın gibi sanatçıları günümüz oyuncuları ellerinden geldiğince canlandırmaya çalışmış. Bu konuda, pek çok eleştiri olmasına rağmen, filmin kurgusundaki düşüncenin oldukça iyi olduğu gerçeği es geçilmemeli. Film daha vizyona girmeden, tanıtımlarında gördüğümüz Ajda Pekkan, Ayhan Işık gibi afişler,  bir çoğumuzda filmi hemen izleme isteği uyandıran unsurlar arasında olduğuna ifade ediyor…

GENEL HATLARIYLA BAŞARILI BİR İŞ..

Elbette her yapımda olduğu gibi bu filmde de eksik görülen taraflar olabilir. Gerek görsel açıdan olsun, gerek kurguda olsun olumlu karşılıklar alındığı gibi eleştiriler de olacaktır. Ancak, film genel hatlarıyla verdiği mesajlar doğrultusunda oldukça başarılı bir iş çıkarmış ve başarılı tarafları eksik yönlerinin önüne geçmeyi de ihmal etmemiş. Umarım bu mesajlar pek çok kişiye ders olabilmiştir…

The post AYIN FİLMİ ARİF 216 appeared first on Sanat Duvarı.

Hastalıklı derecede asosyal olan Maria ile kendi gibi sessiz, içine kapanık ve bir kolu felçli olan mezbahane müdürü Endre,  geceleri aynı rüyaları gördüklerini fark etmeleriyle başlayan hikaye günümüz insanların bölünmüşlüğünü tamamlama peşine gidiyor. Bunu yaparken de felsefenin temel konusu olan beden ve ruh tartışması ve Carl Gustovo Jung’un rüya analistleri ışığında irdelediğini gözlemliyoruz..

Filmin hikayesine geçmeden modern insanın kendi içerisindeki bölünmüşlüğüne değinmek gerekiyor. Keza bu değinmeyi yapmadan filmi konuşmak bize bir şeyler sunmayacaktır. Çünkü film senaryo açısından oldukça başarılı olsa da sinematografik açıdan vermek istediği mesajı yeteri derecede yansıtamamaktır.

Kapitalist Modernite’de Düalizmden Kopmak

Yaşam düalist bir yapıya sahiptir. Tıpkı madde enerji, aydınlık karanlık,  iyilik kötülük, anlam ve hakikat gibi.Bu dualistlik kurulmadığı takdirde ne yaşam var olmakta ne de yaşamın hakikati… Ancak günümüz tüketim zihniyeti kendisindeki düalistliği adeta parçalamaktadır. Günümüz hegomanyası kapitalist modernitesinde birey adeta ruhunu yitirmiş bir beden gibidir.

Modern birey özündeki anlamı yıkarak, yitirerek rüzgarda savrulan bir virüs gibi yaşamını sürdürmektedir. Ne için yaşadığını bilmeyen sorgulamayan ruhunu yitirmiş bir beden gibi yaşıyoruz. Bir et parçası olmaktan öteye gitmeyerek kendi varlığımızı reddederek hiççiliğin boyunduruğunda sadece nefes alıp vererek yaşıyoruz. Ve böyle bir yaşam ne iyilik ne sevgi ne de hakikati ile yaşanıyor. Her şey nedensiz,  anlamsız ve ruhsuzca…

Ya her şeyi bir beden üzerinden ya da ruhsal,  sezgisel bir bakışla yorumluyor. Kapitalist modernitede yaşam adeta birbirini reddederek ve yok ederek örülüyor. Düalizmden kopuş nedensiz bir ruh,  ruhsuz bir beden insanlığı her daim telafisi olmayan felaketlere sürüklemiştir.

Boşlukta Sallanan Ruhlar…

Ruh ve beden filminde ise ruhu  Maria  bedeni ise Endre temsil ediyor. Maria,  bedenle buluşmamış bir ruh gibi boşlukta sallanırken Endre ise ruhuyla bütünleşmemiş ‘mış’ gibi yaşayan eksik bir insan. Ve bu iki insanda temsil edilen ruh ve beden rüyalarda bir araya geliyor. Bu da bize ünlü analitik psikolojinin temsilcisi Jung’un düşüncelerini hatırlatıyor.

Hakikat Bütündür Parçalanamaz

Bir tesadüf sonucu rüyalarının aynı olduğunun fark etmelerinin ardından Maria ve Endre,  bunu gerçeğe taşıma peşine düşüyorlar. Rüyalar,  bilinçalltının dışavurduğu parçalar ise her ikisi de kendi eksikliğinin farkındalığıyla bütünü tamamlama peşine düşer. Yani hakikatin peşine düşerler. Hakikat,  bir bütündür ve parçalanamaz. Tıpkı diyalektik gibi..

Ve filmde diyalektiği her sahne de görebiliyoruz. Rüya hakikat iken kendi yaşadıkları mekan olan mezbaha ise gerçekti. Hakikat olan rüyada yaşam kar beyazlığında eşsiz bir doğa iken gerçek mekan mezbahanede ise duygulardan kopuk bireylerin hikayeleriyle adeta bir beden doğranmakta. Gerçekte kimseyle bakışmayan temas kurmayan Maria,  hakikatte bakışır,  temasta bulunur.

Bedenin Ruha,  Ruhun Bedene Kavuşması

Ve her iki karakter de hakikatin bir bütün ve parçalanamaz olduğu düsturu ile hareket ederek bir tamamlanma arayışına düşüyor. Tıpkı hakikat ve gerçek gibi ruh ve bedenleri birleşmezse eksik kalacaklarının farkındadırlar.

Bu noktada Maria, bir ruh olarak bedene ulaşmak için hissetmenin, sanatla anlamın peşine düşerken bir beden olarak Endre ise ruha kavuşmak için bir sorgulamanın peşine düşer. Her ikisinin dünyasında da bir diyalektik görmek mümkün. Endre,  ruhsuz bir bedene uyan bir karanlıkta, kirli,  pasaklı ve anlamsızlık içerisinde iken; saf bir ruh olan Maria ise,  aydınlığın içerisinde temiz,  titiz bir anlamlılık içerisindedir.

Ruh ve Beden Birlikteliğinde Hakikatin Peşinde Olmak

Filmin finali ise bu tamamlanmışlığın mutluluğu ile biter. Bu mutluluğa ulaşmanın ardından rüyalar son bulur. Gerçek hakikatle, ruh bedenle tamamlanır… Bu tamamlanmışlık hikayesi bize belki hakikatin kapılarını açmayacaktır. Ancak hakikaten ışık tutacaktır. Yoksa bizler,  yaşamın zenginliği olan dualizmden koptuktan sonra ruhunu yitiren, cüzzamlı bir beden olmanın ötesine geçemeyeceğiz.

Ya ruhunu yitiren bir beden olarak boşlukta savrulan bireyler olacağız ya da düalizmi yakalayan ruh ve bedenin birlikteliğinde hakikatin peşinde olacağız.

DİPNOT

Ildikó Enyedi’nin yazıp yönettiği filmin başrollerinde Morcsányi Géza, Alexandra Borbély ve Zoltán Schneider yer alıyor. Film, 67. Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı büyük ödülünü kazandı. Aynı zamanda bu yılki en iyi yabancı film dalında da Oscar’a aday

The post Bir Tamamlanma Hikayesi: Ruh ve Beden appeared first on Sanat Duvarı.

Bu filmin sinemada tutacağını düşünmüyorum, tabi bu bir tahmin. Bunun  nedenlerini kendimce şöyle sıralamak istiyorum:

1) Kara Panter karakteri çok tanıtılmadı ve insanlara sevdirilmedi. Aslında çok köklü kültür ve gelişmiş bir teknolojiye sahip bir ülkeden geliyor. Ama bu ülke Amazonların Themiscyra adası gibi bilinen bir yerleşim yeri değil. Bilinmeyen bir uygarlık birden seyirciye sunuluyor. Halbuki Marvel gibi bir firma filmlerinin tanıtımını çok iyi yaparken bu film için böyle bir çabasını göremedim.

2) Siyah oluşu.(ne alakası var dediğiniz duyar gibiyim) Irkçılık dünyanın her yerinde mevcut herkesin ağzında her ne kadar hümanist yaklaşımlar dolaşsa da iş yapmaya gelindiğinde tam tersi olur ki dünyada örnekleri bolca mevcut. Ama çizgi dünya üzerinden örnek vermek istiyorum çünkü konu çizgi ne de olsa. Örümcek Adam karakteri bilindiği üzere sürekli farklı oyuncular üzerinden yeniden yapılıp duruyor. Maskeli bir kahraman olmanın faydaları sanırım. Henüz sinemada olmadı fakat Örümcek Adam çizgi filmlerinden bazılarında farklı evren,boyut veya zamanlarda farklı örümcekler vardır ve gelecektekilerden biri de siyahtır. Siyah bir Örümcek Adam var ve bunu çizgi dizi yapmak istediler ve yaptılar da fakat izlenmediği için kaldırılmıştı. Yani sadece Amerika’daki Siyahlar izlese yine tutardı fakat demek ki onlar da izlemedi.

Bunun dışında Kara Panterler diye geçmişte siyah insanların haklarını savunabilmek için kurulmuş bir grup da bulunmaktadır ve halen çoğu insan için kabul edilmiş bir grup değildir. Aynı isme sahip bir kahraman oluşturulması, bu gruba düşman olan ya da bu gruba karşı hoşgörü beslemeyen insanlar için kesinlikle ön yargı ile yaklaşacakları bir film olacaktır.

3) Kaptan Amerika: Kahramanlar Savaşıyor(İç Savaş) filminde Yenilnezler’in bir kısmının karşısında oluşu. Her nedendir çok düşünüp üstüne araştırma yapmadım ama genelde Kaptan Amerika idealist olduğundan olabilir sevilmese bile saygı duyulan bir karakter. Kaptan’ın karşısında olunca insan bir noluyor buna ayıp değil mi diyor hem adam genç ve dinamik olsa da yaşça büyük ve tecrübeli 2.Dünya Savaşı’nı görmüş bir dede sonuçta aslında.

Bu sebeplerden ötürü tutacağını sanmıyorum ama 16 Şubat 2018’i bekleyip görmek lazım hasılatları ve izleyici oranlarını. Şimdiden sizlere iyi seyirler dilerim.

The post Black Panther Film Eleştirisi appeared first on Sanat Duvarı.

MASALSI GÖRSEL BİR ANLATIM…

Van Gogh’un eserlerinin animasyonlarla canlanması filmi farklı kılan etkenlerin başında geliyor. Her sahne geçişinde farklı bir Van Gogh tablosuyla karşılaşıyorsunuz. Eğer ressamla ilgili bilgilere sahipseniz bu “Teras Cafe” tablosu diye anımsayabiliyorsunuz. Ayrıca, teras cafe tablosunda yer alan cafede oturan kişilerin oturup sohbet etmesine ya da önünden geçen kişilerin yürüyüşlerine şahit oluyorsunuz.  En etkileyici sahnelerden bir tanesinin de yıldızlı gece tablosunun geçiş sahnesi olduğunu söyleyebilirim. Gece olurken birden yıldızlar ekrana geliyor ve akabinde o yıldızların, yıldızlı gece tablosunu oynattığını görüyorsunuz. O tablolardaki hayatın hareketlenmesi de sizi de ister istemez o yüzyıllara götürüyor. Ressamın hemen hemen tüm yapıtları insanın yüreğini ısıtan bahçelerle, manzaralarla dolu olması nedeniyle, kişide filmin içine girme isteği uyanabiliyor. Van Gogh’un hayatında önemli rol oynayan kişileri o döneme ait kostümlerle ressamın tablolarında canlı bir şekilde görüyorsunuz. Konuşuyorlar, geziyorlar, oturuyorlar, çay kahve içiyorlar. Tablolar adeta karşınızda canlı bir şekilde tüm renk ve detaylarıyla hareketleniyor. Loving Vincent’in bu yönüyle görsel açıdan biraz masalsı ancak konu bakımından oldukça etkileyici ve de kafa karıştırıcı olduğunu söyleyebilirim…

KAFANIZDA SORU İŞARETLERİ OLUŞUYOR…

Filmin konusuna geldiğimizde, Van Gogh’un ölümünden bir yıl sonrasına gidiyorsunuz. Van Gogh ile yakın arkadaş olan bir postacı taziye mektubunu oğlu Armand Roulin ile birlikte ressamın kardeşi Theo’ya göndermesi yapıtın ana konusunu oluşturuyor. Ancak ressamdan kısa bir süre sonra kardeşinin de öldüğünü öğrenen Armand bu süreçte kendini bambaşka bir maceranın ortasında buluyor. Mektubu verebileceği başka bir yakın akraba ya da arkadaş ararken ister istemez Van Gogh’un hayatının içine giriyor. Ressamın yaşamında yer almış kişilerle konuşuyor. Geçmişini, resme başlama serüvenini, çocukluk travmalarını ve intihara kadar geçen zaman zarfında yaşadıklarını öğreniyor. Ressamın intiharı ve yatakta geçen son günleri üzerinde oldukça fazla duruluyor. İzlerken sizinde kafanızda bildiklerinize dair bir takım soru işaretleri oluşabiliyor. Van Gogh gerçekten intihar mı etti yoksa öldürüldü mü diye düşünüyorsunuz….

SÜRÜKLEYİCİ BİR YAPIT…

“Loving Vincent” görsel anlatımıyla da kurgusuyla da oldukça akıcı bir yapıt olarak sergileniyor. Filmi izlerken sıkılma ihtimaliniz oldukça az gözüküyor. Çünkü o tabloların canlanması, tablolarda insanların hareketlenmesi, konuşması filmi farklı kılıyor. İzleyiciyi de içine çekiyor. Filmi izlerken de her bir sahnede devamını merak ediyorsunuz. Sanatsal bir yapıt olmasına rağmen, sürükleyiciliğinden hiçbir şey kaybetmediğini gösteriyor…İzlemenizi tavsiye ederim.

The post Van Gogh’un Tablolarını Canlandıran “LOVİNG VİNCENT” Filmine Bakış… appeared first on Sanat Duvarı.

Kentsel dönüşümlerin yaygınlık kazandığı bir zamanda tarihsel dokusu korunması gereken yerler hem turizme hem sinemaya hizmet veriyor. Uludağ doğal yapısıyla bunlardan bir tanesi; Türk sinemasında rakipsiz ve popülaritesi çok yüksek. Ünlülerin ve kalburüstü zümrenin pek alternatifi olmayan en itibarlı uğrak yeri; Yeşilçam için milli park kuruluşundan bu yana hem bir tatil mekânı hem de bir set ve işyeri…

Yeşilçam’ın Bursa macerası 1930’larda başlıyor. İlk film “Aysel Bataklı Damın Kızı” 1934’te Çalı’da çekilmiş. “Halıcı Kız” ise 1953’te; ikisinin de yönetmeni Muhsin Ertuğrul… 1945’te çekilen “Köroğlu” var; Mümtaz Ener ve Refik Kemal Arduman birlikte çekmiş,  ama o İnegöl ilçesinde çekilmiş, Bütün bu filmlerin kıyıdan köşeden Uludağ ile ilişkili oldukları anlaşılmakta.   Yeşilçam’ın Uludağ’daki zirve macerası ise 1955’te başlıyor.

3 boyutlu ve görsel efektleri bolca kullanan filmlerin yaygınlık kazandığı günümüzde saklama ve arşiv koşulları iyi olmayan sinemamızda filmlere ulaşmak kolay olmuyor.  Bazılarını sinema-TV’den,   bazılarını vcd’den izlemiştim, bunlar çok sınırlı. En büyük yardımcım bilgisayardı.  Bilgisayar kanalıyla ulaşmaya çalıştığım filmlerin yüklü olmayanlarına ulaşamadım, bazılarında kısa tanıtımlarla(trailer) yetinmek zorunda kaldım, çünkü filmin bütünü (video stream) mevcut değildi ne yazık ki. Bulamadıklarım hakkında yazılanlara göz attım anımsamaya çalıştım.  1980 öncesi filmler özellikle siyah beyaz çekilmiş eski filmlerde yer belirlemek çok zor oluyor, bazı filmlerde ise kolay. Örneğin “Çile” gibi restorasyonlu ve fazla eskice olmayan filmlerde görüntü hem çok kaliteli hem çok net idi. Bir film şeridi saniyede 16-25 kare akar bu yüzden restorasyon; çizilme ile renk bozulmalarından dolayı meydana gelen kusurların onarılması zahmetli bir işlemdir. 1980 sonrası çekilen filmleri daha önceki bir yazımda (Bursa: Beyaz Perdedeki Kent) ele almıştım; Yine bazısı kıyıdan köşeden Uludağ’yla ilgili, Bora Tekay’ın “Fasulye” (1999), Serdar Akar’ın “Dar Alanda Kısa Paslaşmalar” (2000) ve Ezel Akay’ın “Hacivat Karagöz Neden Öldürüldü?” (2005)filminden o yazıda uzun uzun bahsetmiştim. Burada daha çok o yazıda eksik kalan 1980 öncesi yapımları da araştırdım. Bu filmlerin nereden bakılsa en yenisi en az 40 senelikti,  dile kolay…

Dekupaj film öncesi mekânlarda çalışma ve çekim öncesi ön hazırlıktır. Memduh Ün, “Yanlış mekânla doğru film yapılmaz. Mizansen ve oyuncu psikolojisinin mekâna uyması gerek.” der.  (Türkiye’nin Ustalarından Sinema Dersleri, İnkılap Kitabevi, 2006, s. 72) Ömer Kavur da, “Filmin mekânları başrol oyuncusu kadar önemlidir.” demiştir (a.g.e., s. 97). Mekân seçimi yönetmenin sinema anlayışını da belirliyordu. Örneğin Yavuz Özkan, “Filmin hikâyesinin aktarılmasında, hatta derinlik kazanmasında önemli bir işlevi de vardır.”(a.g.e., s. 170) demekte idi. Yani sinemada temel malzeme görsellikti.

Sinemada da diğer (roman, öykü, tiyatro gibi) sanatsal metinlerde  (kurmaca) olduğu gibi mekân öyküyü (anlatı) tamamlayan bir unsurdur.    Ancak Polonyalı yönetmen ve senaryo yazarı Krzysztof Kieslowski, “Sinema hiçbir şeyi değiştirmez; ama insanların birçok şeyi anlamalarını sağlar. Dünyayı değiştirecek olan şey filmler değil, o filmleri izleyen insanlardır.”demişti.

Konvansiyonel sinema dikkati günlük sorunların dışına çıkartan uyuşturarak eğlendiren sinema anlayışı; belli bir dönem sinemamıza da egemen olmuş anlayıştır ve bir ölçüde hala da sürmektedir. Aşk romanları yazan Muazzez Tahsin Berkand ve Kerime Nadir gibi yazarlardan adapte öyküler ve Bülent Oran ile Safa Önal gibi birkaç senaryo yazarının çevresinde gelişen Yeşilçam sineması daha çok melodram (aşk) filmleri ağırlıktaydı. Hem ticari kaygılar, hem de sansür kurullarınca getirilen kısıtlamalardan dolayı milli rejime (resmi ideolojiye) aykırı görülen filmler yasaklandığından melodram sineması dışında konu çeşitliliği çok sınırlandırılmıştı.

Ya aşk romanı kaleme alan muharrirler çok fazla Yeşilçam filmi izliyordu ya da sinema rejisörleri çok fazla aşk romanı okuyorlardı; senaryo olacak kadar uygun yazılıyordu eserler. Ne demişti Muazzez Tahsin Berkand, “Aşkın kudretine inanmak istemiyor, bunu edebiyatçılar tarafından romanlara sokulan bir kelime addediyorum.” (Muazzez Tahsin Berkand, Kezban, Elips Kitap, 1.Baskı, 2014 s.147). Tapınılacak ölçüde gösterişli iki beden ve kusursuz ruh (iç güzelliği)  melodram sineması için en gerekli malzemelerdi,  tabi bol bol gözyaşı için de. Türk jön ve mabudeleri için bir de çok etkileyici ses gerekti.  Abdurrahman Palay ve Adalet Cimcoz gibi dublaj (seslendirme) sanatçıları bu iş için biçilmiş kaftandır. Hollywood gibi endüstrileşemeyen sinemamız kendine özgü bir üslup, birkaç senarist ya da edebiyat uyarlamasıyla,  birkaç yönetmen ve oyuncuyla birbirine benzer hızlı seri filmler çekerek Yeşilçam sinemasını yaratmış oldu…

Oysa Federico Fellini’ye göre, “Yönetmenlik, bilinmeyen, tanınmayan dünyalar yaratmak” demek değil miydi?  (Hakan Savaş, Sinema ve Varoluşçuluk, Altıkırkbeş Yayın, 2003, s.23)

Başka bir kitapta ise Dziga Vertov’un  (Roger Vadim’den alıntı; Bir Kent Gezmek, Bir Film İzlemek) bir sözü aktarılıyor. “Bir kent gezmek,  bir film izlemek, bir dünyaya girmek ya da doğru bir ifadeyle bir dünya; anlatılan öyküye dair bir evren  (diegese)  yaratmaktır.” (Sinematografik Kentler, Derleyen Mehmet Öztürk, Agora kitaplığı, 2008, s. 430)

Bursa veya İzmir genel olarak İstanbul yanında bir arka fon gibi kullanılmıştır. Hemen akla geliveren ilk yerler İzmir-Kordonboyu ile Bursa-Uludağ’dır. Hatta bazı filmlerde İstanbul dışına da taşmış havası katmak için olsa gerek Bursa ile ilgili görüntüler eklenmekte; Uludağ’da çekildiği pek anlaşılmayan bir sahnede Uludağ’dan söz edilmekte; film sanki Uludağ’da da çekilmiş gösterilmektedir. Ve 1973’te çekilen “Aşkımla Oynama” (Aram Gülyüz) filminde olduğu gibi filmde Uludağ’dan söz edilmekte ancak Kirazlıyayla’daki Sanatoryum görünmekle beraber alelade karlı dağ sahneleri dışında çekimin Uludağ’da yapıldığı pek anlaşılmaz.

Fuat Uzkınay’ın ilk filmi çektiği 14 Kasım 1914’den bu yana 600’den fazla filmin çekildiği ki Türkiye sineması 1966’da dünyanın en fazla (241) film çekilen 4. Ülkesi olmuştur. Bu yüzden Türk sineması hakkında eksiksiz bir derleme yapmak,  bu konuda girişimde bulunmak hiç de kolay değildir.

1960’lı yıllar Türk sinemasında “Altın yıllar” olmuştu. 1980’ler ise yıldız sistemi çökmüş ve yönetmen sinemasına geçiş dönemi olmuştur. İlginç ama 1980 sonlarında Bursa’da çekilen filmler de adeta bıçakla kesilmiş gibi bitiveriyor.  90’larda da Bursa’da çekilmiş bir filme rastlamak mümkün değil.  1990’lı yılların ilk yarısı video-VCD-DVD’lerin adeta altın çağı olmuştur.

Türk sinemasında 1922-1949 arası özel yapım evleri dönemi, 1922-1930 arası ise Tiyatrocular dönemi kabul edilir.   Geçiş döneminden (1939- 1952) sonraki dönem Sinemacılar dönemi (1952-1963) olarak adlandırılmaktadır. 2013’e gelindiğinde Türkiye’de 620 sinema binası, 2170 sinema perdesi ve 271.250 koltuk sayısından bahsedilmekte…

Sinema mekândaki değişim ve yaşamdaki akışı sergiliyorsa Uludağ’ın buna ne yönde ve ne kadar katkısı olmuştur?

Yeşilçam’ın Uludağ’daki zirve macerası 1955’te başlıyor, demiştik. 1955 yapımı “Düşman Aşıklar” karlı sahneler görünen Uludağ’da çekilmiş ilk film. Daha önce oyunculuk da yapmış Memduh Ün’ün ilk yönetmenlik denemesi.

Ün, Sinema Yazarı Pınar Tınaz Gürmen’e anlatıyor önce filmin hikâyesini: “Artık dünya çapında bir film çekebilirim duygusu geldi ‘Hacı Şakir Ailesi’nin Esrarı’ diye kitabını bulmuştum. Doğu’da geçen, kan davasını anlatan.  Uludağ’da yapıyoruz çekimleri. Tabii dünya çapında bir film yapacağım için korkunç kaprisliyim. Oysa her tarafta görüntü aynı. Kar tutmuş çamlar, kayalar vb. Filmi Mehmet Muhtar tamamladı. “ (Türkiye’nin Ustalarından Sinema Dersleri, İnkılâp Kitabevi, 2006, s. 64-65).

Ün, kaleme aldığı “Memduh Ün Filmlerini Anlatıyor” adlı kitapla ilgili “Küçük Dünyaların Büyük Yönetmeni” başlıklı söyleşide de, “Film sinemalarda çok kötü iş yaptı. Bugün için filmi görmek olası değil,  belki belediye depolarında çıkan yangınlarda yandı ya da  gümüş çıkarmak için  katillerin (!) elinde  birçok negatif gibi yok oldu gitti.” diyordu. (Fatma Oran, Cumhuriyet Kitap, 2010, sayı: 1042, s. 4-5)

Ün’ün yarım bıraktığı çalışma ve kötü deneyim; “Düşman Aşıklar”ın zayi olması bizi 1954 yılının Uludağ manzaralarından tarihsel bir belge olarak yoksun bırakmıştı belki ancak en azından 1954 yılının Uludağ’ını Memduh Ün’den okuyabilmiştik:  “Mine Coşkun  1954 yılında kurdukları Coşkun Film’in ilk filmini benim çekmemi istedi. İlhami Sefa’nın, Doğu’da geçen ve bir kan davasını anlatan Hacı Şakir Ailesinin Esrarı başlıklı romanını seçtim. Senaryoyu kimin hazırladığını hatırlamıyorum, ama çoğu filmimde olduğu gibi, birçok bölümünü sette kendim yeniden yazmıştım zaten. Filmin hikâyesi karda kışta, doğuda geçiyordu. Ama Doğu’ya gitmedik, daha ekonomik olması açısından, olaylar Doğu’da geçiyormuş gibi Uludağ’ı seçtik. Uludağ’da o dönemde yalnızca Büyük Otel vardı, ama çok pahalı olduğundan Kirazlı Yayla’da bir motelde kalmıştık. On dokuz gün çalıştım, yapımcının parası bitti; İstanbul’a döndük, para bulundu. Sonra yeniden Uludağ’ın yolunu tutup bir on günlük çalışma daha yaptık. Bir de Uludağ’daki bazı mekânları filmde hem karlı, hem de karsız görmemiz gerekiyordu. Bu nedenle karda çektiğim sahnelerin yaz geldiğinde çekilecek karşılıkları da kalmıştı. Filme devam edemeyeceğimi anlamıştım.”  (Cumhuriyet, 4 Şubat 2010)

 “Benim uçsuz bucaksız denizim bir ağaç kümesi arasında, kuru bir ırmaktan kalma bir avuç sudan başka bir şey değildir.” (Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu, İnkılâp Kitabevi, 2016, 15.Baskı, s. 12)

“Çalıkuşu” (1966), Konusu Bursa’da geçmekle birlikte Bursa’da çekilmemiş bir romandır.  Zeyniler Köyü, Bursa’da Teleferik Mahallesi’nden daha yukarıdaki bir köydür. Çalıkuşu, Yönetmen Osman Faruk Seden tarafından bir kez filme (1966), bir kez de TV dizisine (1986) uyarlanmıştır.   2013’te ise Yönetmen Doğan Ümit Karaca ve Çağan Irmak tarafından TV dizisine çekilmiştir. Ayrıca, Güntekin’in, “Tanrı misafiri” adlı öyküsü de Setbaşı’ndaki bir konakta geçer…

Reşat Nuri Güntekin’in bazı roman ve öyküleri 1913 yılından itibaren öğretmenlik yaptığı Bursa’da geçer. Yazarın en tanınan romanı “Çalıkuşu”dur (1922). Reşat Nuri Güntekin, romanın bir bölümünde dağın eteğindeki köy ile Uludağ’ın başka bir yüzünü tasvir etmektedir: “Taşların arasından minare merdiveni gibi dik bir yoldan inmeye başladık. Aşağıda, akşamın alacakaranlığı içinde kapkara bir servilik, etrafı çitle çevrilmiş,  çıplak bahçeler arasında tek tük kulübeler, tahta evler görünüyordu. Altlarında dört direkten ibaret ahırlar, üstlerinde asma merdivenle çıkılan bir iki oda. Herhalde, bu Zeyniler şimdiye kadar işittiğim ve resimlerini gördüğüm köylerden hiçbirisine benzemiyordu.” (a.g.e., s. 214).

“Ateşten Günler” (1987).  Ateşten Gömlek romanından uyarlanan TV dizisindeki bazı sahneler Uludağ eteğinde 700 yıllık Osmanlı köyü olarak bilinen Cumalıkızık’ta çekilmiştir: “Ovada, üç yüz hanelik bir köy; sarı, çorak topraklar arasında,  sarı topraktan yapılmış küçük bir sırtın üzerinde, önü yeşil bir Anadolu nahiyesi.” (s. 132). Bu kısımda olup biten olaylar Cumalıkızık’ta; Binbaşı İhsan (Can Gürzap)  ve Anzavur Ahmet  (Gökhan Mete) karşılaştıkları sahne, Cumalıkızık Köyü girişindeki meydanda ve köyün içinde çekilmiştir. Köy meydanındaki sahnede İngilizlerden para desteği alan Anzavur, Kuvayi Milliye Subayı Binbaşı İhsan’ı yargılamaktadır. Binbaşı İhsan’ın arkasında geniş açıdan Köy görünmektedir. Köylüler de filmde rol almıştır.

“Ateşten Gömlek” (1922),  Halide Edip Adıvar’ın yazdığı ve Türk edebiyatında Kurtuluş Savaşı üzerine yazılan ilk romandır. Selim İleri, roman hakkında yazdığı makalede  “Güzel ve önemli Kurtuluş savaşı romanları sonradan yazılmıştır. Birçoğunu bugün de tutkuyla okuyabiliriz. Ama pek azı Halide Edip’in Ateşten Gömlek’i ölçüsünde içten tanıktır.”diyordu (Can Yayınları,  14. Basım,    2010, s. 218)

Frances Kazan ise, Halide Edip Adıvar’ın otobiyografisini konu alan kitapta,  Kurtuluş Savaşı’ndaki başarıya,  Adıvar’ın, Anadolu Türklerinin bir başarısı olarak baktığını aktarmakta: “Türk ordusu askerlerinin figüran olarak kullanıldığı film büyük ölçüde yazarın istekleri doğrultusunda çekildi. Bakir Anadolu topraklarının arka fonu oluşturduğu filmde,  Peyami ile Ayşe arasındaki aşk, bunların ‘İzmir Davası’ uğruna kendilerini feda edişlerinin dokunaklı öyküsüyle iç içe veriyordu.“  (Halide Edip ve Amerika, Bağlam Yayınları, 1995, s. 58)

İngiliz Tarihçi Arnold Joseph Toynbee’ye göre milliyetçilik ırksal değil,  zihinsel bir durumdur (a.g.e., s. 64). Halide Edip’e göre de Osmanlı Bizans’ın (Doğu Roma İmparatorluğu)  bir uygarlığıydı ve Osmanlı kurumları da (yönetici azınlık)  sıradan (Anadolu)  Türkleri üstünde ince bir zırhı andırıyordu. Osmanlı Bizans’ın isim değişikliğinden ibaretti (a.g.e., s. 68).

“Küçük Hanımın Şoförü” (1962). Film aynı isimle üç kez çekilmiştir. İlkini Nejat Saydam 1962’de Uludağ’da siyah beyaz olarak çekmiştir. Senarist Nejat Saydam, oyuncular Belgin Doruk, Ayhan Işık ve Sadri Alışık’tır. 1970’de renkli olarak Tunç Başaran filmi Belgin Doruk ve Ayhan Işık’la tekrar çekmiştir. 2007’de ise Nejat Saydam’ın oğlu Sabri Saydam TV filmi olarak çekmiştir.

 “Son Mektup” (1969) ve “Soyguncular” (1974). Türker İnanoğlu Filiz Akın ve Ediz Hun’u iki filmde buluşturdu Siyah beyaz çekilen filmden sonra Uludağ’daki iki oyuncunun birlikte oynadığı ikinci film renkli dağ manzaralarıyla dikkat çekiyordu.

“Unutulan Kadın” (1971). Atıf Yılmaz’ın çektiği Türkan Şoray ve Kadir İnanır’ın beraber oynadıkları klasik bir Yeşilçam öyküsü. Unutulan Kadın, Selvi Boylum Al Yazmalım (1977) filminin habercisi adeta iki başrol oyuncusunu Uludağ’da buluşturmuştur. Yeşilçam’ın kayak ve kar manzaraları eşliğinde tutku dolu bir aşk öyküsü. Uludağ, mutluluğunun bozulmasına engel olmak için cinayet işleyen bir kadının daha önce sevdiği erkekle geçirdiği mutlu günlere sahne oluyor.

Yeşilçam’ın kısıtlı olanaklarından sinema oyuncuları da bazı giysi ve kostümleri kendileri hazırlamak zorundaydı. Türkan Şoray, “Unutulan Kadın filminde kısacık bir sahne için hazırladığım Uludağ’da çekilen bir sahnede giydiğim, mor pelerin beyaz takım, kürk şapka da benim tasarımım.”  demişti. (Sinemam ve Ben, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Baskı, 2017, s. 396)

“Ömrümce Unutamadım” (1971). Süreyya Duru’nun yönettiği film aynı fabrikada çalışan iki gencin öyküsü. Başrollerde Filiz Akın ve Kartel Tibet oynuyor. Karlı dağ manzaralarıyla dikkat çekiyor.

“Satın Alınan Koca” (1971). Filmin yönetmeni Duygu Sağıroğlu, başrol oyuncuları Fatma Girik ve Cüneyt Arkın. Filmin başlarındaki karlı evli çiftin balayı için uğrak yeri olan Uludağ manzaraları ve sahneleriyle dikkati çekmektedir.

“Önce Sev Sonra Vur” (1971).  Yeşilçam’ın ne yazık ki kötü hatırlanan filmlerinden birisidir. Suphi Özkaya isimli figüran çıktığı elektrik direğinde 2100 voltluk cereyana kapılarak ölmüştü. Film teleferikte çekilen tehlikeli teleferik sahneleriyle dikkat çekiyordu. Filmde Meral Zeren, Figen Han ve Yılmaz Köksal oynuyordu. Filmin yönetmeni ise Natuk Baytan’dır.

“Köle” (1972). Filmin Yönetmeni Atıf Yılmaz, başrol oyuncuları Gönül Hancı, Tufan Giray ve Ferit Şevki. Filmde Uludağ ya da Bursa’dan söz edilmiyor, yer adlarına ilişkin de çok belirgin sahneler görüntülenmemiş.  1970’lerin başındaki Bursa’yı renkli görme şansını kaçırmış oluyoruz. Sadece kar, kayak ve bazı otel sahneleri var. Filmin Uludağ’da geçen sahnelerinde kıskançlık krizi geçiren Paçavra Kara Osman (Fethi Giray) Yasemin’i (Gönül Hancı) tokatlar. Yasemin de arabasına atlayıp kaçar, ancak arabası yolda kara saplanır. Kendisini bulmak için yola çıkan Kara Osman’ın bindiği araç Bursa plakalı yeşil renkli bir Jeep’tir.

“Acı Hayat” (1973). Kerem ile Ebru isimli iki genç birbirine aşık ancak düşman aile çocuklarıdır. Filmin uzun kısmı Uludağ’da çekilmiş bir Uludağ filmidir; Uludağ yolculuğu, karlı yollar ve karlı çamlar, Oberj Otel Ulukardeşler’in görüntüleri. Yönetmen Orhan Aksoy, başrollerde Filiz Akın ve Cüneyt Arkın oynamıştır.

“Aşkımla Oynama” (1973). Kumar tutkunu bir adamın aşk öyküsü. Başrollerde Ediz Hun ve Hale Soygazi Oynuyor. Yönetmen Aram Gülyüz.

“Boşver Arkadaş” (1974).Birbirini hala seven iki aşığın öyküsünü anlatan filmin yönetmeni Zeki Ökten. İlhan İrem’in 1974’te seslendirdiği unutulmaz şarkıdan adını alan filmde Selma Güneri’yi kayak öğrenirken Tarık Akan’ı da iyi kayak yaparken görüyoruz.

“Sabıkalı” (1974). Birbirlerini seven iki insan ve onların arasına giren ruh hastası bir adamın trajik öyküsü.  Çiftin balayı için birlikte gittikleri Uludağ’da Tunç Ayhan’a tuzak kurar ve Aysel’e tecavüz eder. Genç kadın intikamını almak isterken yanlışlıkla kocasını vuruyor. Uludağ görüntülerinin çok olduğu filmde Salih Güney de başrolde Filmin yönetmeni Nejat Saydam. Ekrem bora ile Hülya Koçyiğit teleferik yolculuğu yapıyor.

“Şaşkın Damat” (1975). 1970’lerde başlayan Yeşilçam seks furyası döneminde sıklıkla bu döneme alternatif olarak Uludağ’da geçen balayı konulu filmler de çekiliyordu.  Şaşkın Damat filmi de bu tür, dönemi atlatma çabasındaki filmlerden. Yine balayı konulu 1975 yapımı klasik bir Uludağ kaçamağı filmi. Başrolleri Kemal Sunal ile Meral Zeren paylaşıyor. Zeki Ökten ise yönetmeni, senaryosunun yazarı da Sadık Şendil ‘dir

“Can Pazarı” (1976). Uludağ’daki karlı sahneleri ve filmde oynayan İranlı aktrist Pouri Banayi ile dikkat çeker. Senaryo Erdoğan Tünaş, filmin yönetmeni Orhan Elmas ve Ertem Göreç. Bursa doğumlu yönetmen Ertem Göreç,  yapımcı Berker İnanoğlu’yla Yılmaz Güney ve Nil Kutval’ın başrol oynadığı başka bir Can Pazarı (Öleceksin) isimli film çekmiştir (1968).

“İki Kızgın Adam” (1976). Yapımcı Berker İnanoğlu, senaryo Erdoğan Tünaş ve yönetmen Ertem Göreç.  Kadir İnanır bu defa başrolü Perihan Savaş ve İranlı aktör Naser Malek Motiee ile birlikte oynamıştır. Filmde Otel Beceren yazısı Uludağ genel manzarası;  kar ve kayakçılar vs göze çarpar. Siyasal mesajlar içeren film polis-mafya ve aşk üçgeninde ilginç diyaloglara sahne oluyor.

“Ne Umduk Ne Bulduk” (1976). Yine Uludağlı bir Zeki Ökten filmidir. Zengin bir koca bulmak umuduyla Uludağ’a gelen anne ve kızın öyküsüdür. Zeki Ökten Şaşkın Damat filminden 1 yıl sonra yine Uludağ’ı başka bir aşk öyküsünde set olarak kullanmıştır. Karlı kayaklı sahnelerle dolu filmin oyuncuları Gülşen Bubikoğlu, Adile Naşit ve Aytaç Arman.

“Kaplanlar Ağlamaz” (1978). Cüneyt Arkın’ın macera ve aksiyon filmlerinden biri. Cüneyt Arkın, final sahnelerinden birisinde teleferikteki dövüş sahneleriyle dikkat çekmektedir. Filmin Yönetmeni Remzi Jöntürk.

“Ne Olacak Şimdi ?” (1979). Levent Kırca ile Nevra Serezli’nin başrol oynadığı Atıf Yılmaz filmi. Oyuncuların balayı için geldikleri Uludağ’da yine Büyük Otel ‘den klasik giriş ve önünde çekilen sahneler var. Ayrıca otel çekilmekle kalmıyor otelden de söz ediliyor. Filmde telesiyej görüntüleri ve Uludağ sahneleri yer alıyor.

“Kadın Bir Defa Sever” (1984). Uludağ’da da çekilen bu film Esat Mahmut Karakurt’un “Kadın Severse” adlı romanından uyarlanan filmlerin üçüncü sürümüdür. Karlı kayaklı Uludağ manzaraları bizi 1984 yılına götürüyor. Cafe Beceren,  telesiyej, kayak alanları vs. görüntülendiği filmin büyük bölümü için mekân olarak Uludağ seçilmiş. Zümrüt (Ahu Tuğba) bir uyuşturucu çetesinin kuryesi.  Teslimat için Uludağ’a geliyor. Burada geçirdiği bir kayak kazasında Doktor Ekrem (Burçin Oraloğlu) ile kesişiyor yolları. Ekrem ise bir dağ kulübesinde yalnız tatil yapıyor. Erotizm ağırlıklı olan bir film…

“Sokaktan Gelen Kadın” (1984). Bir hayat kadınının aşk öyküsü. Gemlik Doğumlu Mahmut Cevher filmde Banu Alkan’la başrol oynuyor. Uludağ karlı manzaraları oldukça uzun sahnelerde görülüyor. Filmin yönetmeni Orhan Aksoy.

“Herşeyim Sensin” (1985). Yeşilçam filmlerinde Bursa’ya ayrılan sahneler konuları benzemekte. Filmin başkarakterleri balayı ya da tatil geçirmek için gelirler, yine kısa bir Bursa turuyla tekrar İstanbul’a dönerler.  Çoğunlukla soğuk ve kar manzarasının yerini İstanbul’daki Boğaziçi ve deniz manzaraları alır. Bu film de aynı örneklerden birisi.  Filmin yönetmeni Ümit Efekan, oyuncular Ferdi Tayfur ve Necla Nazır.  Yapımcı Selim Soydan. Uludağ manzaraları; kayakçılar, oteller bölgesi ve karlı sahneleriyle dikkat çekmektedir.

“Sekreter” (1985). Zengin erkek fakir kız konulu Yeşilçam klasiği. Film Uludağ sahneleriyle başlıyor.  Otel ve şömine ateşindeki klasik gitar dinletisi ve dansla sürüyor. Genel olarak kış mevsiminde sisli ve buzlu olan Uludağ yolu bu filmde de karlı. Uludağ iki kısım verilmiş. Birinci Uludağ macerası İstanbul dönüşüyle otobüste geçen sahnelerle sona eriyor.  İlerleyen sahnelerde Uludağ’a tekrar dönülüyor. Âşıklar arasında buzlar da erimiş; zengin kötü babanın ayırdığı âşıklar zengin iyi patron araya girince tekrar kavuşuyor.  Yazıcı ve Beceren otel görüntüleri ile Uludağ’da başlayıp Uludağ’da mutlu sonla biten bir film. Filmin yönetmeni Temel Gürsu. Oyuncular Hülya Avşar ve Tolga Savacı.

“Ada” (1988),  Peride Celal’in bir uzun öyküsünden uyarlanmış.  “Bir Hanımefendi’nin Ölümü” adlı öykü kitabındaki iki uzun öyküden biri.  Peride Celal, başta aşk romanları kaleme alırken 1950’lerden sonra gerçekçilik çizgisinde bireyin iç sorunlarına eğilen öykü ve romanlara yönelmiştir. Ada, böyle bir dönemin ürünü ve 1981’de basılmıştır. Selim İleri “Peride Celal’i  ‘Ada’yı okuduktan sonra tanıdım.” demiştir. (Radikal Kitap, 21 Haziran 2013)

Ada, Yaşanıp bitmiş bir aşkı sorguluyor. Yönetmen Süreyya Duru, filmin son sahnelerini bitirmek üzereyken ne yazık ki bir kalp krizi sonucu yaşamını yitirmiş filmi kızı Dilek Duru tamamlamıştı. Uludağ çok az, Beceren Otel, kayak yapanlar, kış manzaralarıyla görünür. Türkan Şoray’ın artık kendi kanunlarına son verdiği filmlerden birisidir. Film görüntü kalitesine rağmen Bursa için belgelik değer taşımıyor (Çoğunluğu Burgazada’da çekilmiş) Bu filme de Bursa’da hatta Uludağ’da çekilen bir film demek zordur.

Toplam 222 filmde rol alan Türkan Şoray, dünyanın “en çok film çeviren” kadın oyuncusudur. Rutkay Aziz, “Benim ilk filmim ‘Ada’da Türkan Hanım’dan adeta ders aldım;  set disiplini nedir, sette ilişki nasıl korunmalı, gibi konularda çok şey öğrendim.  İşe olan tutku ve saygı yoksa kolay kolay ayakta durulmaz bu işte. Yapısında değişime açık yanlar, oyunculuğunda yeni boyutları beraberinde getiriyor.  İki filmde de birbirimize yardımcı olarak,  sırt vererek, uyumlu bir çalışma yaptık.” demişti.   (Türkan Şoray, Sinemam ve Ben, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1. Baskı, 2017, s. 377)

Bursa’da çekilen filmler başka bir yazı konusu. Uludağ’ın Bursa’yla birlikte çekildiği filmlere gelirsek…

“Kadın Severse” (1955). Esat Mahmut Karakurt’un aynı adlı romanından üç film uyarlanmış. Bu aşk ve melodram türü filmlerin ilki 1955’te siyah beyaz çekimli olarak Uludağ ve daha sonra bursa manzarası ile dikkat çekmektedir. 1955 yılının Bursa’sı küçük bir kasaba  görünümünde dağ ve ova birbirine karışmış Uludağ yolu şose, yemyeşil ve arada büyüklü küçüklü Bursa evleri . Filmin başındaki dağ sahnesi kar fırtınası stü

…

The post Yeşilçam’ın Beyaz Filmleri:Uludağ Ve Sinema(3. Bölüm) appeared first on Sanat Duvarı.

Filmin başkarakteri Musa (Serdar Orçin),  tüm ahlak normlarını yıkarak seyircide nefret uyandıran bir birey olarak çıkıyor karşımıza.  Annesi ölüyor umursamıyor. Hakkında hiçbir şey bilmediği bir kadın olan iş arkadaşı Sinem’le (Zeynep Tokuş) evleniyor, ama soranlara eşini tanımadığını söylüyor. Onun için ailenin, evliliğin hiç bir anlamı yok. Bir aileyi katletme suçundan idam cezası alıyor fakat umursamıyor. Çünkü en başından beri yaşamı da ölümü de anlamsız görüyor. Onun için yaşam da ölüm de “fark etmez”. Mahkemede kendisini savunmuyor bile, çünkü onun için her şey hiçbir şey, her şey “fark etmez”… Musa’ya göre yaptıklarının bir nedeni yok, sadece yapıyor.

Anlamını Yitiren Birey Sosyolojik Olarak Ölümün Eşiğindedir

Musa,  karakteri asla anlayacağım bir karakter değil. Bunu söylerken asla toplumsal kuralları baz alarak söylemiyorum.  Çünkü anlamını yitirmiş bir birey,  sorgulamayan bir karekter felaketin, yabancılaşmanın ve hatta sosyolojik olarak ölümün kendisidir. Asla yaşam “fark etmez” noktasında bakılacak kadar hafif değildir. Fark eder hem de bal gibi fark eder.

Ama gelin görün ki günümüz toplumunda binlerce Musa oluşmaya başladı. Günümüz hegomanyası kapitalist modernitenin ahlak yıkıcılığı, anlam yok ediciliği binlerce Musa’nın, Meursault’ın doğuşuna neden oldu. Musa ve Meursault karakterlerini bir de Baudraillard’ın Simülasyon penceresinden analiz etmeye çalışalım.

Simülasyon: ‘Miş gibi’ yaşamak

Yirmi birinci yüzyılın önemli düşünürlerinden biri olan Jean Baudraillard,ortaya attığı kavramlardan en önemlisi de “Similasyon”dur. Simülasyonu “Gerçeğe ait tüm göstergeleri ele geçirmiş ve gerçeğin yerine geçmiş sahte” olarak belirtirken Simülasyon nasıl ve ne zaman olduğu bilinmeyen bir şekilde  gerçeği yok ederek yerine geçen sahte bir gerçekliktir. Düşüncesinin özeti ise “miş gibi yaşamaktır”

Baudraillard, batılı sistem diye dikkat çektiği kapitalist modernitenin son iki yüz yıldır yaydığı evrensel ilkeleriyle, aşıladığı gelişme ve ilerleme moduyla tüm dünyaya örnek model oluşturan Batı sisteminin bugün varılan sonuçları itibariyle iflas ettiğini, çöktüğünü ve kendisiyle birlikte tüm insanlığı da peşinden belirsiz bir sona doğru sürüklediğini iddia etmektedir.

Duygu Eşittir Beğeni Midir?

Yabancı’daki Meursault’ın da Yazgı’daki Musa’nında yaşadığı aslında “miş gibi yaşamaktır”. Çünkü onlarda gerçek anlamını yitirmiş her şey kendilerinin biçtiği anlam oranında vardır. Bu yabancılaşmanın temelinde ise kapitalist modernitenin sahte yaşamıdır.

Özellikle bilişim çağının gelişmesi ile zamanla gerçek yaşam yok edilmiş sahte bir yaşam ortaya çıkartılmıştır. Bu simülasyonda duygular yok edilerek yerini “Beğeni”ye bırakmıştır. Sevilmenin ölçütü en çok beğeni ile ölçülmeye başlandı.  Çok beğeni alıyorsan seviliyor ve yahut popülersin az beğeni alıyorsan de bilinmiyorsundur. Bu yaşama göre gerçek sevgi olsa da olur olmasa da olur. Çünkü sevginin artık bir anlamı yoktur.

Zaman ve Mekansızlık Kıskacında İletişim

Duygularla beraber iletişim yok olurken iletişim daha çok zaman ve mekanın yok edildiği fotoğraflardan ve kısa videolardan sağlanıyor.

Bir fotoğraf veyahut video, bize asla gerçeği söylemez. Çünkü zaman ve mekandan kopuktur.  Gerçek değildir. Sadece o andır. Ve o an üzerinden kısa bir an geçtiğinde yeni bir gerçekliğe kavuşmuştur. Zamansızlık ve mekansızlık ilişkisiyle kurulan iletişim ise yine miş gibi yaşamanın ötesine geçmemektedir.

 Şiddet ve Ölüm Karşısında Record Düğmesinde Basılı Kalmak

Yazgı’daki Musa’da gördüğümüz gibi hepimizi bir “fark etmez” sarmalı sarmakta. Yanı başımızda bir kadın şiddete uğradığında bir çoğumuzun yaptığı şey,  bu şiddete doğru tavrı ve tepki göstermek yerine o anı kayda (record) alıyoruz. Herkesin elindeki simülasyonun en büyük icadı sözde akıllı telefonlarla “kaydederek” ve daha sonra simüle ettiğimiz yaşamlarda paylaşarak şiddeti adeta meşrulaştırarak sevimli bir eğlence haline getiriyoruz. Bize dayatılan ve çoğunlukta kabul edilen yaşamda orada yaşanan bir şiddetin hiç bir anlamı yoktur. Orada bir kadın ölse de olur ölmese de olur anlayışı hakim iken record düğmesinde eli basılı olan her birey için yaşanan her şey “fark etmez” sarmalındadır.

140 Karakterle Bilginin Canına Okumak

Bilgi, 140 harfe sığdırılarak adeta gerçekliğin canına okunurken sorgulanmayan bireyler halinde önümüze konulana inanıyoruz. Bilgi, doğru olsa da olur olmasa da olur. Önemli olan ne kadar etki yarattığıdır. Yani anlayacağınız bir deli kuyuya bir taş atıyor,  hepimiz paylaşımlarla peşinden koşup gidiyoruz.

Kendini Bilmek Gerçekliğin İlk Adımıdır

Düşüncenin gelişiminden beri sorgulanmayan hayatın gerçek hayat olmadığı söylenir. Kendini bilmek, gerçekliğin ilk adımıdır. Ancak gel gör ki kapitalist modernitenin anlam yıkıcılık üzerine kurduğu yaşam ile sorgulamıyor,  var olanı tüketiyoruz. Kendimizi bilmek yerine aslında biz olmayan bir kopyamızı yaşıyoruz. Fark etmez anlayışıyla bizlere simüle edilen yaşamlarda adeta boğuluyoruz. Birer Musa birer Meursault haline geliyoruz,  gelmeye de devam ediyoruz.

Oysaki “Fark eder hem de bal gibi fark eder. Yaşadığımız her şeyin bir gerçekliği vardır. Gerçeklik,  anlam asla kaybolmaz. Önemli olan ona ulaşmak zaman ve mekanın ruhunu yakalamaktır. Bizler bunu yakaladıkça bu hegomanya parçalanacak bizlere sunulan simültane yaşamların hükmü de son bulacaktır…

The post Fark Eder Hem De Bal Gibi ‘FARK’ Eder appeared first on Sanat Duvarı.

Hele bulutlar sarsın, tepesini örülsün

Lodoslu havalarda, sanki devler dirilir

Uludağ’ı uyanık ve ayakta görürsün

 (Yaşar Faruk İnal)

Yaşar Faruk İnal, İnegöl doğumlu bir şair. Balkan göçmeni şair, tıpkı Rumeli kökenli diğer şairler, M. Niyazi Akıncıoğlu ve Uluğ Turanlıoğlu gibi, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi Bursa’nın tarihsel ve mistik dokusundan etkilenerek Bursa’yı dizelere döken, şiirleştiren bir şairdi.    Bursa’nın kolay geçit vermez ve zirvesi çoğu zaman karlı Uludağ’ını Bursa’ya ait öteki zengin imgeler arasına katıp işliyordu. İnal,  “Uludağ (2)” şiirinde Uludağ ile ilgili hislerini bu dizelerle ifade ediyordu. (Nilüfer Çiçeği Bursa Şiirler, 2007, s.21)

Çocukluk yıllarımda Uludağ’ı Ankara dönüşlerinde İnegöl’e yaklaşırken bir Bursa habercisi gibi görürdüm.  Bu sıra dağlar,  bütün azamet ve haşmetiyle yolculuk boyunca İnegöl’den başlayarak ta Bursa’ya kadar eşlik ederdi.  Pencereden kuzeye bakmak hatırıma bile gelmezdi çünkü sol yanım boylu boyunca karlı dağlar sıra sıra zirvelerle çevriliydi. Onlar bana ürkütücü de gelirlerdi ama güzeldi. İnegöllü öykücü Yazar Cemil Kavukçu’nun “Angelacoma’nın Duvarları”nı okuduğum zaman çok etkilenmiştim. Angelacoma,  İnegöl’ün Bizans dönemindeki adıydı. Yazarın İnegöl’de geçen çocukluk yıllarını anlatan bu kitap bana hemen Uludağ’ı anımsatmıştı. Bursa için Uludağ ilk sıradaki bir simgedir.

Uludağ, kuzeybatı ve güneydoğu yönünde uzanan büyük bir dağ silsilesidir. Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan Uludağ’ın uzunluğu 40 km’yi genişliği ise 15–20 km’yi bulur. Bu dev kütlenin dokusu granit serpantin ve gnays ile kolemanit, krom ve volfram (tungsten) gibi madeni taş ve kayaçlardan (şist) oluşmuştur. Jeomorfolojik açıdan volkanik olmayan tektonik (fay hareketleriyle oluşmuş) bir dağ olan Uludağ, dağcılık açısından da masif yapılı bir sıradağ kütlesidir, yani tırmanması çok kolay fazla çıkıntılı olmayan yer yer düzlüklerden de oluşan yüzeylere sahiptir. Uludağ bu uygun topografyayla (yer şekilleri)  daha sonra kurulmuş benzerleri için de Türkiye’de bir örnek, bir prototip kışlık turizm merkezi olmuştur.

Yollar, patikalar, teleferik,  telesiyej, kayak merkezi, yaylalar, vadiler, Sarılan, Çobankaya, teleferik ve telesiyej istasyonları, oteller, seyir tepesi…  Bugün bunları içinde barındıran Uludağ’da, “Milli park” 1961’de ilan edildi. 2006’da ise 1600 hektarlık bir alan milli park alanının dışına çıkartıldı.

Övülmeyi mi istemiyor, yoksa bunu hakketmiyor mu Uludağ? M.Ö.4.Yy’da kutsal Lykeion tepesi’nde bir okul (Akademia) kuran Aristo, sanatta doğayı taklit (mimesis) olarak kavramlaştırmıştı tiyatro sanatının temel özelliğini. İdil, kır huzurlu yaşam şiiri. Uludağ için yazılmış böyle şiir pek yok, mesela Ilgaz Dağı için yazılmış çok bilinir olmuş bir şiir var da acaba neden kutsiyet ve ululiyet atfedilmiş Uludağ’a şan verecek pek öyle şiir yazılmamıştır. Hapisteki çınar Nazım’dan, hemen akla düşen  “Uludağ’a Dair” şiiri:

Yedi yıldır Uludağ’la göz göze bakışıp dururuz.
Ne o kımıldanır yerinden,
ne ben,
lâkin birbirimizi yakından tanırız.

Gerçekten yaşayan her şey gibi gülmesini ve kızmasını bilir.

Bazan,
hele kışın, hele geceleri,
hele rüzgâr kıbleden estiği zaman,
karlı senaberlikleri, yaylaları, donmuş gölleriyle
uykusunun içinde şöyle bir kıpırdanır,
ve orda, en yukarda, en tepede oturan keşiş,
uzun sakalı darmadağın
ve etekleri savrularak,
rüzgârın önünde haykıra haykıra iner ovaya.

Türkiyedeki linyit kullanan termik santrallerden biri de Orhaneli’de bulunuyor. 2006’da bölgede yapılan bir araştırmada solunum yolu hastalıklarına yol açtığı belirtilen santralde ama ne zaman 1998’de desülfirizasyon ünitesi ve elektrostatik filtre gibi çevreci sistemler ancak devreye sokulmuş, böylece doğaya salınan kükürtdioksit, toz ve küllerde bir nebze azaltılma olmuştur…

5177 sayılı yasa kapsamında 2004’te, madenlerin yabancılara satış ve özelleştirilmesi ne yol açan maden yasası yürürlüğe girmişti…

“İnsan, bir kez tarihi,  ruhsuz ve yabancılaştırılmış bir sisteme dönüştürdü mü; bu tarih makinesinin işleyebilmek için ihtiyaç duyduğu şey, insan yaşamının kalıntıları olur.”Andrey  Tarkovski

Alman Sosyolog Max Weber, “Şehir konusundaki pek çok tanımın yalnızca bir ortak boyutu var:  Şehir, basit olarak,  bir veya daha fazla ayrı evler kümesinden oluşur ama görece kapalı bir yerleşim bölgesidir. İktisadi tanımlamayla şehir,  sakinlerinin hayatlarını tarımdan değil, esas itibariyle sanayi ve alışverişle kazandıkları bir yerleşim yeridir.”diyordu. ( Şehir,  Modern Kentin Oluşumu,  Yarın Yayınları, 11. Baskı, 2015, s. 73-74) Ancak Andre Malraux bilindiği gibi fonksiyonel şehircilik anlayışı yerine bir şehirde tarih, doğa ve kültür gibi kaliteli yaşam arttırıcı öğelere göre planlama yapılmasını önermektedir.

 Aslında çok açık kimliği var Bursa’nın: Tarihsel ve doğal kimlik.  Bursa zengin bir kültürel birikim ve tarihsel dokuya sahip, bu dokusunda çeşitli uygarlıklardan izler taşır. M.Ö. 1200’lerde Frigler,  M.Ö. 550’lerde Bithynia’lılar gelmiş M.Ö. 70’lerde Romalılar egemen olmuş. 1080’de Selçuklular, 1097’de Bizans, 1326’da da Osmanlı Devleti egemenliğine geçmiş.  1402’de (Ankara Savaşı) Moğol istilasına uğrar. Milli Mücadele sırasında 2 yıl 2 ay 2 gün işgal altında kalır. Sonra Cumhuriyet’le eklenen tarihsel ve kültürel yapı.  Yüksek mahalleleri doğal seyir terası.  Uludağ eteklerinde hemen hepsi tarih dokulu taraça semtlerden mahallelerden oluşuyor: Yıldırım, Emirsultan, Yeşil, Tophane (Hisar), Muradiye ve Çekirge…

Bursa hakkında yazanlar için Uludağ bir simge ancak sınıflaşmanın en belirgin göstergesidir de; Türkiye siyasetine egemen liberal sol-liberal muhafazakâr iki kutbu için rüştü ispat aracıdır da. O hale gelmiştir getirilmiştir Bursa’da Uludağ…

Ülkenin bir yanında kardan kapanmış yerleşimlerin bilhassa Bahçesaray haberleri verilirken bir yandan da Uludağ’daki kayak ve eğlence haberlerinin verilmesi çelişkili gelirdi bana. Yıllar sonra haberlerin içeriği çok değişmişti, Bahçesaray’dan pek bahsedilmiyordu artık belki ama Uludağ’a kar yağdırmak için belediyelerin seferber olması ilginç geliyordu.  Çünkü bütün çaba topu topu 3-5 metre genişlikte kar pisti içindi. Doğu Anadolu’da 8-10 metrelik karları kaldırmak yaşamsal bir sorun haline gelirken kimi için kış Uludağ’da kayak mevsimi demekti…

2002’deki belediyeler kaçak yapılaşmayı önlemek için Uludağ orman alanı içinde kalan bölgeleri  “mücavir alan” ilan edip yıkımlar yaparken, 2012’de 6831 Sayılı Orman Kanunu’nda yeniden değişiklikle kentsel dönüşüm ileri sürülerek  2B yani “Orman vasfını kaybetmiş hazine arazileri”adı altında işgal edilmiş varsayılan arazilerin ormanlık vasfının ortadan kaldırılmasına ve 7 Şubat 2013’te de Maliye Bakanlığı’nın talimatıyla satışına onay verildi. Bu bölgeler uzun bir süre bazı sektlerin ve yabancıların işgaline uğramış olduğu kamuoyunda da tartışma yarattı ve yapılaşma İnkaya, Kirazlı ve Yiğitali (Congara) gibi dağ köylerinin çok daha yukarısına Milli Park sınırlarının 5 km yakınına (Hüseyinalan köyü) kadar yayıldı.

Çiçek deyip geçme

Ben sığmam diyor

Ovalar varken saksılara…

 (Hüsam Kurt)

Ekoloji (Ecology), canlıların diğer canlılar ve çevresiyle ilişkilerini inceleyen bilim dalıdır. Bitki ekolojisi, (plant Ecology), bitkiler arasındaki etkileşim, yaşadıkları ortamla ilişkilerini inceleyen bilim dalı, bitki sosyolojisi  (plant sociology) ise bitki kuşaklarının yayılışını ve sınıflandırılmasını inceleyen vejetasyon bilimidir.

Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim üyesi Prof. Dr. Gürcan Güleryüz , “Uludağ, sadece kar cenneti olarak mı anılmalı? “diye soruyordu. Güleryüz’e göre, “Ne yazık ki, günümüze kadar ağırlıklı olarak bu yönü dikkate alınmıştır.  Buna bağlı olarak da turizm yatırımları bu yönde olmuştur.  Kış mevsiminde açık olan turistik tesisler, yaz sezonunda etkinlik göstermemişlerdir. Son yıllarda bir iki işletme doğa turizmine yönelik olarak yaz sezonunda da hizmet vermeye başlamıştır.” (Gürcan Güleryüz, Uludağ Alpin Çiçekleri, Uludağ Turizmini Geliştirme Derneği, 2000, s. 4)

Alman Botanikçi Ernst Mayr, Uludağ’da 7 ayrı bitkisel kuşak (zone) bulunduğunu ortaya koymuştu. Buna göre, Uludağ’da 350 metreye kadar olan rakımda defne, zeytin, ardıç, kızılçam (Akdeniz maki ve frigana bitki örtüsü), 350-700 metreler arasındaki kuşakta Anadolu Kestanesi (Castanea Sativa), erguvan, kayın, karaağaç, kızılcık, meşe, karaçam,  700-1500 arasında sık Doğu Kayını (Fagus Orientalis) ve lokal olarak Sapsız Meşe (Quercus Petraea) ormanları, 1500-2100 metre arasında nemli Uludağ (Batı) Göknarı (Abies Bornmülleriana) ve gürgen, zirvelere doğru subalpin (1800-2200) ve alpin (2300-2500) kuşak çayır ve bodur çalı bitkileri yayılış gösteriyor…

Uludağ’da farklı yüksekliklerde bazıları endemik renk renk çiçek ve şifalı bitki (fitoterapik) toplulukları boy gösteriyor. Bursa’ya bakan alçaktaki yamaçlarda ayrı yukarıdaki vadi ve yaylalarda ayrı Bursa Ovasına bakan zirve ve tepelerde ayrı bir güzellik, farklı renklerden oluşan bir tablo hâkimdi.  Bursa ve Uludağ adeta bir renk kataloğu (pantone), bir renk cümbüşü gibiydi.

Uludağ Üniversitesi Fen Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gönül Kaynak da Uludağ’daki çeşitliliğe dikkat çekerken başka ülkelerle karşılaştırmış. Türkiye’de 12 bin civarında bitki türüne karşılık bütün Avrupa florası 12 bin civarında; İtalya’da 5.600, Fransa’da 4.900, İngiltere’de 1.400, Hollanda’da 1300 ve Danimarka’da 1000 civarında bitki türü mevcut.

Güleryüz, Uludağ’ı doğa turizmine açmak için hem bilimsel yönden hem de doğa turizmi açısından ele alınmasının bir gereklilik olduğunu vurguluyordu.  Bir bilim insanı olarak jeomorfolojik yapısı ve bitki sosyolojisi hakkında bilgi veren Güleryüz, kar cennetinin yani Uludağ’ın öbür yüzüne de dikkat çekerek mart-ağustos arasındaki yaz döneminde adeta bir  “çiçek cenneti”ne dönüştüğünü belirtiyordu. Uludağ’daki bitki örtüsü mutlaka korunmalıydı.

Avrupa Alpin, Asya, İran ve Doğu Akdeniz ikliminin etkisindeki Uludağ’da farklı rakımlarda iklim, yerşekilleri ve bitki örtüsü değişiklik sergilemektedir. Türkiye’deki en önemli bitkisel alanlar arasında yer alan Uludağ’da kar örtüsünün yavaş yavaş kalkmasıyla adeta bir çiçek şenliği başlar. Uludağ’da bulunan toplam 1320 bitki türünden; Dön baba (Erodium Olympicum), Labada (Rumex Olympicus), Benli Yumak Otu (Festuca Punctoria), Bit Otu (Pedicularis Olympica), Yumuşak Tüylü Sığır Kuyruğu (Verbascum Bombyciferum), Bursa Sığır Kuyruğu (Verbascum Prusianum), Ulu Sığır Kuyruğu (verbascum Olympicum), Çöven  (Gypsophila Olympica), Altuni Hindiba (Crepis  Aurea), Kirpikli Kanarya Otu (Senecio  Olympicus), Obrizya (Aubrieta olympica),  Geven (Astragalus Sibthorpianus) gibi 33 tanesi sadece Uludağ’da yayılış gösterir.

Kanarya Otu (Cineraria), Şincar (Onosma Velutinum),  Kaz Otu (Arabis Drabiformis), Lefkoje (Matthiola Montana), Asyneuma Rigidum ve Asyneuma Virgatum, Kum Çamı (Jasione Supina), Dağ Karanfili (Dianthus Leucapheus ve Dianthus Recognitus),  Kestere (Stachys  Tmolea), Sarı Sarımsak (Allium Flavum), Dağ Soğanı (Allium Olympicum), Misk Soğanı (Muscari Bourgaei), Keten (Linum Olympicum), Çilek Otu (Patentilla Buscoana), Çok Çiçekli Gelincik (Papaver Pilosum), Tilki Kuyruğu (Alopecurus Lanatus), Ulu Yumak Otu (Festuca Cyllenica), Yavşan Otu  (Veronica), Altuni Çiçekli Safran  (Crocus Chrysanthus) gibi 171 tür bitki Uludağ’da endemiktir. Yani Uludağ’da da yetişebilen nadir taksonlardır (benzer özelliklere sahip türler).

Bursa ve Uludağ’daki endemik bitkiler de tıpkı ilk tanımlandıkları coğrafi bölgelerin antik isimleriyle nitelendirildikleri gibi isimlendirilmişlerdir. “Flora Orientalis”in  (Doğu Florası) yazarı İsviçreli Botanikçi Pierre Edmond Boissier (1810-1885), 1842’de geldiği Anadolu’da 3 ay kalarak Uludağ’ı da dolaşmış, çok sayıda bitki örneği toplamış ve isimlendirmiştir. Kurutulmuş bitki örnekleri Cenevre Boissier Herbaryumu’nda bulunmaktadır. Fransız Gezgin ve Doğa Bilimci Benjamin Balansa (1825-1891), 1857’de ailesiyle birlikte İzmir’e yerleşerek drog ticareti yapmış ve Avrupa’daki bazı herbaryum ve bitki koleksiyonlarına örnekler yollamıştı. Anadolu’da kaldığı 10 yıllık sürede yaptığı botanik seferlerinde topladığı 2858 örnekle bu kitabın hazırlanması sırasında da katkısı olmuştur.  Ruhban George Wheler (1651-1724) Uludağ’a yaptığı gezide gördüğü bitkiler hakkında bilgiler vermiştir. 1700-1702’de yaptığı gezilerde Uludağ’dan bitki örnekleri toplayan Fransız Doğabilimci Joseph Pitton de Tournefort (1656-1708) da, Boissier’in Flora Orientalis’te çalışmalarından faydalandığı botanikçilerdendir. Fransız Eczacı Pierre Martin Remy Aucher-Eloy (1793-1838), 1833-1836 arasında 4 kez Uludağ’a çıkarak bitki örnekleri toplamıştır. İngiliz Arkeolog Frank Calvert’in (1828-1908) Bursa’dan topladığı örnekler “Flora of Turkey”de yeraldı. Ayrıca Sibthorb 1786 ve 1794’de, Clarke 1799 ve 1802’de,  Thirke 1839 ve 42’de, Clementi 1849 ve 1850’de, Grisebach 1839’da, Barbey 1873’te, Bornmüller 1886-1899’da, Formanek 1890’da ve  Nemetz  de 1894-1897’de Uludağ’ı gezmiştir…

Uludağ Göknarı (Abies Bornmülleriana) doğal olarak dünyada sadece Kızılırmak ile Uludağ arasındaki bölgede yetişmektedir ve adını Alman botanikçi Joseph Friedrich Nicolaus Bornmüller’den (1862-1948) almaktadır.  Bornmüller, Weimar’daki Haussknech Herbaryumu’nda kuratörlük yapmış ve bitki örnekleri Flora of Turkey’de de yeralmıştır.

Bursa ve Uludağ’da 1844 yılında Boissier tarafından toplanıp tanımlanan üç sığırkuyruğu türüne bölgenin antik dönemdeki isimleri verilmiştir. Yumuşak Tüylü Sığır kuyruğu “Verbascum Bombyciferum”, ipek böceği taşıyan anlamında “bombyciferum” olarak isimlendirilmiştir. Özgün bir Bursa çiçeğidir; bahar aylarında Bursa içindeki parkları yol, kenarlarını, tarihi alanları süsler. 550 metreye kadar yayılış gösterir. Beyaz tüyler içine gömülü sarıçiçekleriyle tanınıyor. Sığırkuyruğunun tüysüz türü ise Bursa Sığır Kuyruğu “Verbascum Prusianum”dur. Mayıs ile Ağustos ayları arasında 750-2100 rakımlarda volfram maden işletmesinin çevresinde yayılış göstermektedir. Ulu Sığır Kuyruğu “Verbascum olympicum” ise bir Uludağ çiçeği (endemiği) olup 1000-2300 metreler arasında Haziran ve Ağustos ayları arasında Oteller Bölgesi civarında ayrıca piknik yapılan alanlarda görülmektedir.

Endemik bitkiler doğanın ve suların temizlenmesinde büyük katkı yapar. Doğadaki nitratı protein olarak organik maddeye dönüştürür. Nitratın suları kirletmesine ve azot emisyonuna (salınım) engel olur ve küresel ısınmanın önlenmesine katkıda bulunur.  Ancak bütün bu Bursa ve Uludağ’a özgü türler tehlike altındadır.

Uludağ’ın zirve bölgesinde  kar yağışlı günlerin ortalaması 66,7 gün, karla örtülü günlerin sayısı ise 179,2 gündür (a.g.e., s.10.) 6 ay boyunca  kalan beyaz kar örtüsü  ile Bursa ovasını da besleyen Uludağ  Bursa’nın en temel su kaynağı.

Dünyanın su kaynakları deniz dışında kalan yüzde 2’si buzullar, yüzde’ 1’i yer altı sularından oluşuyor. Bursa’yı dikine kesen derelerin kaynağı Uludağ’dır. Bursa topraklarının yüzde35’i dağlık ve yayla, yüzde 48’i platolarla, yüzde 17’si ovalarla kaplıdır. Bursa Ovası derelerin sürüklediği alüvyonlardan meydana gelmiştir. Arâzisi volkanik bir yapıya sâhiptir.

Bursa kaplıcaları yer kabuğunun iki bin metre derinliğinden yeryüzüne çıkan sıcak su kaynaklarıdır. Bizanslıların bir “su kenti” haline getirdikleri Pythia’da (Çekirge) 1.Justinianus döneminde (M.S.  6.Yy) büyük bir saray ve kaplıca yaptırılmıştır.  Ve uzantısı olan radyoaktivitesi yüksek ( 55,4) kaplıcasıyla Kükürtlü semtiyle adeta önemli bir sağlık (balneoterapi) ve turizm merkezi olarak Uludağ ile bütünleşmiş gibidir…

Alpin kuşağı Avrasya’nın (Asya ile Avrupa) güneyi boyunca uzanan bir sıra dağ sistemidir. Dünyanın ikinci büyük sismik (depremsel) alanıdır.  Avrasya levhası ise dünyanın ana tektonik levhalarından birisidir. Alpin kuşağı bu levhanın güneyi boyunca uzanan sınırdır ve güneydeki Arap- Afrika-Hint levhalarının çarpışmasıyla oluşmaktadır.

Uludağ’daki habitat (yaşam alanı) zengin bitki örtüsü çoğu ormanlık alan ve çayırlık, sulaklık, turbalık alanlar olmak üzere, tilki, çakal, yaban kedisi, porsuk, sincap, ayı, kurt, yaban domuzu, bukalemun, kaya kartalı, çalıkuşu, keklik saka, baykuş, bülbül gibi birçok hayvan türüne de ev sahipliği yapıyor.

Apollo kelebeği (Parnassius apollo)ise adeta Uludağ’ın gözbebeği; Bursa’nın simgesi Uludağ’ın simgelerinden en başta gelenidir. Apollo kelebeği, dünyada da nadir görülen Türkiye’de sadece Uludağ’da yaşayabilen Uludağ’a özgü güzelliklerden biri. Uludağ’da 150 milyon yıldan bu yana varlığını sürdürüyor. Yüksek rakım şartlarına adapte olmuş, 1-2 bin metre yüksek dağlarda yaşayan ancak nesli tükenmekte olan bu kelebek türü sadece temmuz-ağustos aylarında 5 gün civarında uçuyor. Apollo kelebekleri 12 cm’ye kadar büyüyor ve ölmeden önce  yavruların aynı şekilde beslenmesi için dam koruğu (sedum) bitkisine eşit aralıklarla 100 adet civarında yumurta bırakıyor.

Uludağ’da nesli tehlike altındaki başka tür de Sakallı Akbaba (Gypaetus Barbatus)…

Uludağ’da izcilik 1914 yılında Ceyhun Atuf Kansu’nun babası Nafi Atuf Kansu tarafından başlatılmış.  Bursa Öğretmen Okulu Müdürü olarak göreve başladıktan sonra okulun öğrencilerinden izci birlikleri oluşturmuş ve ilk Uludağ kampını Kirazlıyayla’da şimdiki piknik alanı olan yerde kurmuş. Uludağ’da doğa yürüyüşleri (trekking) dinlenme (rekreasyon) ve eğlence (entertainment)  yanı sıra dağcılık (climbing, bouldering,  abseiling) ve kayak ( Snow board, Cross cauntry, Heli skiing) gibi dağ sporları da yaygın olarak yapılabilmekte ancak extrem ve pahalı sporlar elit zümrenin tekelinde görünmekte…

Türkiye’deki ilk Dağcılık Kulübü (1932) Bursa Halkevi bünyesinde Bursa’da kurulmuş. Dağa kayakla çıkan ilk kişi Abraham adlı bir Alman (1933) 29 Ekim 1963’te tamamlanıp hizmete açılan Teleferik de bir ilktir ve bir İsviçre şirketi  (Von Roll AG) tarafından yapılmış. Yolculuk 3 hatta; 1.bölge Teferrüç-Kadıyayla arasında (375-1271 m.)10 dakika, ikinci bölge Kadıyayla-Sarıalan arasında (1231-1635 m.) 10 dakika ve 3.bölge Sarıalan-Çobankaya arasında (1635-1760 m.) 20 dakika olmak üzere toplamda 40 dakika sürmekteydi. Oteller bölgesinin eklenmesiyle, toplam 8.84 km ile 8’er kişilik gondol tipi 175 adet kabinle dünyanın en uzun teleferik hattı olacaktır…

Bursa’da çekirge caddesi üzerindeki Ormancılık Müzesi bir ilk olmanın yanı sıra tek olma sıfatı da taşıyor. Bursa’daki orman varlığı göz önünde bulundurularak 1934’te açılan Orman Okulu -1950 arası lise düzeyinde Orman Okulu 1950’den sonra Orman Müdürlüğü olarak kullanıldıktan sonra 1989’da müzeye dönüştürülmüştür.

Uludağ’daki “Büyük Otel” Atatürk’ün emriyle 1933’te açılmış. Cumhuriyetin ilk sanayi kurumlarının kurulduğu Bursa’da İpek-İş,  Sümerbank Merinos ve Bursa Atatürk Stadyumu yıkılmalarıyla Bursa kamuoyunda tartışma yaratmıştı. Uludağ’daki yapılaşma ile ilgili olarak 2008’deyapılan siyasi açıklamalardan sonra ilk hedef tahtasına konan kurum Büyük Otel olmuştu. Bu kadar çok filmde mekân olarak kullanılmış tarihi öneme sahip Büyük Otel’in yıkılmak istenmesi de düşündürücü…

1963’te ödüllü Metin Erksan’ın “Susuz Yaz” filmiyle büyük üne kavuşan Hülya Koçyiğit şöyle diyordu: “Henüz evli değildim. Sanırım 16 ya da 17 yaşındaydım. İlk defa Uludağ’a gittim. Öylesine bir kar vardı ki ilk defa görüyordum öylesine yoğun bir karı. O zamanlar öyle bugünkü gibi tesisler yok. Kayak evleri var daha çoğunlukla. Bir tek otel var, o da ‘Büyük Otel’…”(Yücel Sönmez, Hürriyet, 5 Şubat 2016)

Uludağ gibi doğal ve tarihsel kimlik açısından korunması öncelikli alanlarda farklı kurumsal yönetim ve uygulamalar bilhassa planlama gibi önemli bir konuda topu turizmcilere ya da inşaat sektörüne atmak çevre konusunda istenmeyen sonuçlara yol açabilir. Zira hem yapılaşmaktan yana olup hem de doğa ve çevreyi korumaya dönük sistemlerin pratikte pek geçerliliği yoktur. Tarihi yapıların tamamen yıkılıp yeniden yapılması ise tarihi koruma açısından uygun olmayıp hiçbir yerde tercih edilen bir yöntem de değildir. O yeri yeniden canlandırmak, hayata döndürmek (resüsitasyon) demek olmuyor.

İlk özel işletmeler, Yeşilçam filmlerinde sık sık kullanılan Beceren Cafe 1963’te, “Beceren Otel” ise 1970’te açılmış.  Beceren ilk modern teleskiyi de 1963 yılında kurmuş. Teleski, kayakçıyı T bar (çekici) denen ekipmanlarla pistin başına kadar götüren bir düzenek…

Kasım Mart ayları Uludağ’ın ana-baba gibi olduğu dönem; okullar sömestr tatiline çıkınca doluluk oranı da bir hayli yükseliyor.  Sadece Uludağ mı? Bu dönemde gazete sayfaları da reklam kokan boy boy Uludağ resimleriyle,  tanıtım yazıları ve Uludağ haberleriyle dolup taşıyor; yılbaşı gibi tam cümbüş zamanı.

Haber demişken…

“Her güzelin kusuru olur”!..

1988’de Basın yayın Yüksekokulu’ndan mezun olup yerel bir gazeteye müracaat etmişim. Amacım hem pratik yapmak hem bilgilerimi pekiştirmekti, kısacası mesleğe ısınmak. Bu gazetedeyken bir gün Uludağ’a gönderilecek, 27 yıl sonra Çobankaya’da yeniden kurulan bir Kızılay Kampı’nın açılışını haberleştirecektim.  O zaman Milli Park Müdürü Yüksek Orman Mühendisi Sinan Karakuzu, Orman Bölge Şefi Cemal Gürpınar, Kamp Yöneticisi Ahmet Baytekin idi. Kızılay Şube Başkanı Recep Sezer’in de katıldığı yemekte hep birlikte Uludağ’a dair sohbet ettik.  Haberin gazetede yayınlanmasından sonra Sinan Bey beni telefonla aramıştı “Her güzelin kusuru olur” demişti. Bir de teşekkür etmişti.

Niçin mi?

Başka bir gazetenin muhabiri de bana refakat etmiş ama farklı bir haber yazmıştı o yüzden. O gazetede çıkan haberde oteller bölgesinden bir dereye kirli suların karıştığı ve o derenin içme suyu kaynağı olarak kullanıldığı yazılmıştı.

Halbuki kamp sakinlerinden birisi bahsi geçen dereye birlikte beni de götürmüştü. Ancak benim gazetemde sadece kampı öven yazım yayınlanmış ve bu konuda yazdığım haberse kayda değer bulunmamıştı. Açıkça muhabir olduğum gazete milli park yönetimine bir kıyak yapmış,  haberi sadece “iddia” olarak kabullenmişti, belki de…

1988 yılında genç bir gazeteci adayı olarak o yaşın verdiği deneyimsizlikle ipince kıyafetle Uludağ’ın çok farklı havasını hesaplamadan çıkmışım dağa.  Orada hava Bursa’dan farklı, insanlar yakılan kamp ateşinin etrafında ısınıyorlar, hem de buz gibi bir hava. Tam üç gün hasta yattığımı anımsıyorum.

Şimdi geri dönüp o yılları düşünüyorum da ne o kıyafetle giderdim Uludağ’a, ne o haberi es geçerdim. Sinan Bey’e gelince,  ya haberi yediremedi kendisine ya da bu kadar çabasına karşılık Uludağ’ın güzelliğine bir halel gelmesini sindirememişti. Belki de…

Bir gün Uludağ ile ilgili bir sürü poster ve broşür göndermiş. Merak üstüne sorduğum suale karşılık Yazı İşleri Müdürümüz,  “Al, soba borusu gibi bir şey” deyip atmıştı önüme.  Açar açmaz hepsi gazetede kapışıldı. Sonraki yıllara bazılarını saklamıştım, arada açıp bakardım onlara. Uludağ güzeldi gerçekten. Ve hep öyle de kalsın.

The post Yeşilçam’ın Beyaz Filmleri: Uludağ Ve Sinema(2. Bölüm) appeared first on Sanat Duvarı.

Yönetmenliğini ve senaristliğini , Rodarte moda markasını yaratmış tasarımcılar Kate ve Laura Mulleavy kardeşlerin yaptığı ve hakkında konuşacağımız filmimizin konusuna gelirsek, annesinin ölümünden sonra yaşadığı acı ve keder ile dükkanında sattığı medikal marihuanaları içerek kendisini kaybeden bir karakter olan Theresa ile karşı karşıyayız. İçinde yaşadığı dünyanın gerçekliği ağır gelirken, uyuşturucunun etkisiyle girdiği rüya-sanrı aleminde kendini boş vermişliğin yokluğuna bırakmıştır. O alemden çıkıp kendine geldiği zamanlarda ise, ne yaptığını tam olarak hatırlayamamaktadır. Bu süreçte onun yanında olan insanlar da, kendisine dikkat etmesi gerektiğini sürekli olarak tekrarlamaktadırlar ama Theresa,  yaşadığı depresyonun başkalarıyla birlikte kendisine olan etkilerini düşünmeksizin boşlukta kendini kaybetmeyi istemekte ve aynı zamanda o kaybedişten de korkmaktadır. Yine de kendini kontrol edememektedir.

Film, görsel olarak sizi de uyuşturucunun etkisindeymişsiniz gibi bir kafaya sokmaya çalışırken açıkçası çok yorucu oluyor. Ne anlatmaya çalıştığını anlamaya çalışırken görsel imgeler içinde kafanız daha da karışıyor. Evet, uyuşturucu etkisindeki bir psikoloji yansıtılmaya ve yaratılmaya çalışılmış ama gerçekten de manasız bir şekilde başarısız olunmuş. Gerek kullanılan lensler, gerek çekim kareleri olsun, aşırı çocuk işi olmuş maalesef.

Tumblr‘da, tamda ergenlerin deneysel takılmaya çalışan ağlamaklı postlarını süsleyebilecek kıvamda bir iş resmen.

Bana kalırsa, konu olarak bu değişik filmin, ne anlatmak istediğini filmin kendisinin bile anladığını sanmıyorum ama şundan eminim ki, Mulleavy kardeşlerin kesinlikle en iyi bildikleri iş olan, moda tasarımından hiç mi hiç şaşmamaları gerekmektedir…

Başrollerini, Kirsten Dunst, Game of Thrones (2011- ) ile tanınan Pilou Asbæk ve Green Room (2009)’dan Joe Cole paylaştığı filmin oyunculukları da konusu kadar bir garip ve gereksiz diyebilirim. Filmin konseptine uydurulmaya çalışılmış gibiler. Filmin ne kadar kafası hoş ise, oyunculuklarda ona göre şekil almakta. Fazla sıkıcı ve saçmalar.

Lakin, bu amaçsız filmin bir güzel tarafı da bulunmakta hani. Başarılı müzisyen ve bestekar Peter Raeburn‘ün imzasını taşıyan etkileyici ve sıra dışı müzikleri filmi ayakta tutan tek güzel yanı. Zaten kendisinin, Blue Valentine (2010), Under The Skin (2013) ve Birth (2004) filmlerinin güzel müziklerinde azıcıkta olsa o hoş zihninin ve parmaklarının payı bulunmaktadır.

Film hakkında kısaca her şeyi toparlamamız gerekirse, Shane Carruth‘un gerçekten başarılı olan filmi Upstream Color(2013)‘a özenmeye çalışırken yolunu şaşırıp, bir Laura Marling videosuna, Sigur Rós‘un yaptığı bir müziğin çalındığı, amaçsızcasına kötü bir video klibe dönüşmüş resmen. Açıkçası, sadece etkileyici müzikleri için izlenmesi gerekebilir bana göre…

Herkese çokta iyi olmasa da,
İyi seyirler

The post WOODSHOCK – Kafası Güzel Anlamsız İmgeler Silsilesi appeared first on Sanat Duvarı.

İNSAN OLMAK İSTERKEN KENDİNİ ZAMANDA YOLCULUK YAPARKEN BULAN ROBOTUN HİKAYESİ…

Arif v 216’nın her şeyden önce güldürü amaçlı yazılıp kurgulanarak ve beyazperdeye aktarılan oldukça zahmetli aşamaların ürünü olduğunu söyleyebiliriz. Filmdeki görsel efektler,kurgulamalardaki kostümler, çekilen mekanların çeşitliliği, geçmiş ve gelecek zamandaki dekorlar   ve  canlandırmalar ciddi bir emek harcandığını seyirciye gösteriyor. Zaman makinesiyle geçmişe yolculuk günümüzde pek çok kişinin yapmak istediği ama henüz mümkün olmayan ihtimaller arasında yerini buluyor. Bu tür fantastik filmlerde yaşamda imkânsız gibi görünen öğeler gerçekleşebiliyor. Ozan Güven tarafından canlandırılan 216, insan olmak için uzaydan dünyaya gelen ve yanlışlıkla kendini en yakın dostu Arif’le birlikte 1969’da bulan bir robotun maceralarına ışık tutuyor. Aynı zamanda insan olmayı düşünürken, 1960’lı yıllarda yaşayan oyuncak fabrikasına sahip bir iş adamının da kötü emellerine alet olurken kendini buluyor. Bunun üzerine robot bir de o döneme ait kör bir kıza aşık oluyor. Her şeyin yanında bi, robot ve 1960’larda yaşayan bir kızın aşkına ışık tutuluyor. Tüm bunlar beyazperdeye komik ve mizahi bir dille aktarılırken, 1960’lara gidildiğinde de o dönemin modası, dekoru, tasarımları ve konuşma dilleri kullanılmış. Ancak yapım, komedinin perde arkasında yatan ve seyirciye verilmek istenen ciddi mesajları da içinde barındırıyor. Şimdi bu mesajlara değinelim…

FARKLI OLANI DIŞLAMA İÇGÜDÜSÜNE GÖNDERMELER..

216 insan olmak isterken dünyaya geldiğinde diğer insanların tepkileriyle ve dışlamalarıyla karşılaşıyor. Buradan günümüzde çevremizde de sık sık görebileceğimiz dil din ırk ayrımına göndermelerde bulunuluyor. Aslında, önemli olanın insan olmak değilde, iyi olmanın üzerinde duruluyor. Ancak toplumumuzda ne yazık ki hala, bu durumun farkında olmadan, ön yargıyla kendimizden farklı görünene karşı bir antipati ve dışlama içgüdüsüyle yaklaşan kişiler bulunuyor. Filmde robotun dünyada karşılaştığı yaratık, farklı, canavar gibi tepkiler bir yerde, gerçek yaşantımızdaki beyazların zencilere, Müslümanların Hristiyanlara, ya da Hristiyanların Müslümanlara karşı gerçekleştirdiği dışlamalara benziyor. Filmin özetle, bizden farklı olanı red etme ve dışlama iç güdüsüne çok iyi bir şekilde ışık tuttuğunu görmek mümkün olabiliyor. Bir çoğumuza da herkesi olduğu gibi kabul etmemiz ve farklılıklara saygı duyulması gerektiği konusunda yaratıcı ve süslü sahneleriyle ders veriyor….

HERKES KENDİNDEN BİR ŞEYLER BULUYOR…

Arif ve 216’nın bu kadar ilgi görmesinin bir nedeni de herkesin kendinden bir şeyler bulabilmesi olarak yorumlanabilir. Zamanda yolculuk, bir yerde aslında pek çok nesile hitap eden kurgu olarak ifade ediliyor. 2017’deki teknoloji nasıl günümüzdeki gençliğin ve çocukluğun bilgisayara, telefona hapsolup a sosyalleşmesine gönderme yapıyorsa, 1960’lı yıllarda o dönemde yaşayan kişilerin anılarını tazelemesine neden olabiliyor. “Bizim zamanımız ne güzelmiş. Herkes nezaket doluymuş, yardımsevermiş” gibi cümleler duyabiliyorsunuz. Bütün bunları süsleyen unsurları da es geçmemek gerekiyor. Eski sanatçıların o dönemlerle beraber yeniden hayat bulması da, filmi ilgili çekici kılan etkenler arasında yerini buluyor. Ajda Pekkan, Ayhan Işık, Sadri Alışık, Filiz Akın gibi sanatçıları günümüz oyuncuları ellerinden geldiğince canlandırmaya çalışmış. Bu konuda, pek çok eleştiri olmasına rağmen, filmin kurgusundaki düşüncenin oldukça iyi olduğu gerçeği es geçilmemeli. Film daha vizyona girmeden, tanıtımlarında gördüğümüz Ajda Pekkan, Ayhan Işık gibi afişler,  bir çoğumuzda filmi hemen izleme isteği uyandıran unsurlar arasında olduğuna ifade ediyor…

GENEL HATLARIYLA BAŞARILI BİR İŞ..

Elbette her yapımda olduğu gibi bu filmde de eksik görülen taraflar olabilir. Gerek görsel açıdan olsun, gerek kurguda olsun olumlu karşılıklar alındığı gibi eleştiriler de olacaktır. Ancak, film genel hatlarıyla verdiği mesajlar doğrultusunda oldukça başarılı bir iş çıkarmış ve başarılı tarafları eksik yönlerinin önüne geçmeyi de ihmal etmemiş. Umarım bu mesajlar pek çok kişiye ders olabilmiştir…

The post Ayın Filmi Arif 216 appeared first on Sanat Duvarı.

(Ahmet Telli)

Burada yaşamış burada uygarlıkları kurmuş kadim halkların bir toplamıdır Anadolu. Homeros’un İlyada destanında da kullandığı Assuwa, Hitit metinlerinde geçen bir kelimedir. Bugünkü Asya sözcüğünün kökenidir.  Şems-abad Farsça,  meşrık Arapça doğu demektir yani günlük güneşlik, güneşi bol yer. Anadolu sözünün kökeni ise “güneş doğan” anlamına gelirmiş.  Eski Yunan kolonileri göç ettikleri topraklara  “Anatolia”  (Anatole) derlerdi.  Bu da doğu, “doğu ülkesi” anlamına gelirdi. Yunanistan’ın dörtte uçünün kayalık, dağlık alanlardan oluştuğunu göz önüne aldığımızda çok yerinde bir tanım. Mitolojideki en önemli tanrılardan biri olan Apollon, Delos adasında doğmuştur ama ismi Grekçe değildi. Anadolu kökenliydi. Anadolu ve Ege’deki bazı Yunan halkları güneş tanrısı Apollo’ya tapınırlardı. Örneğin Lazpa Hititçe bir sözcüktür. Lesbos sözünün kökenidir. Lesvoslular da (Midilli) Apollon’a taparlarmış. Anadolu ile Ege de böyledir.

İyonlar hellenliği kabul etmemiş,  onlara göre Apollon ile Kreusa’nin birlikteliğinden doğmuşlardı. Asklepios tıp sağlık tanrısıdır Apollon’un oğludur  Apollon’un ikiz kız kardeşi, vahşi doğa, avcılık, okçuluk tanrıçası Artemis’tir. Bunlar hep birbirine yakın tanrılar…

Yunanistan’ın metinlerde geçen (MÖ. 5-4.Yy)  Helen öncesi eski ahalisi Pelajlardı (Pelasg) Helenler gelince bu otokton (yerli) halk asimile olmuşlardı. Eski Yunanlılar da Hellen’in soyundan geldiklerine inanırlardı. Zeus insan soyuna ceza olsun diye tufan çıkartır.  Prometheus oğlu Deukalion’dan bir gemi yapmasını ister. Deukalion ve karısı Pyyrha bir gemi yaparlar. Bu gemi Yunanistan’daki en yüksek yer olan Parnassos dağına oturur. Hellen’in  (Deukalion’un oğlu) 3  oğlu olur:  Dorus,  Ksuthos ve Aiolas. Ksuthos iyonların, Aiolas ise Aiolialıların atasıdır.  Yunanlıların efsanevi atası Deukalion’dur (Arkeolojiye göre MÖ. 3000’de Sümer’i büyük seller basmıştı).

Yani burada da Olimpos’un tanrılarından çaldığı kutsal ateşi narteks içinde insana taşıyan Prometheus’un başka bir iyiliğine şahit olmuş oluyoruz. MÖ. 4.Yy’da Yunanlı şair Pindarus, “İnsanların da, tanrıların da anası topraktır” demişti.  Büyük tufanda yokolan insan soyunu yeniden dünyaya kavuşturmak için toprağa erkek ve kadına dönüşen taşları eken yine Prometheus’un oğlu ile eşi.

Yunan yazını Hesiodos’un yabancı kaynaklı bazı tanrılarını kullanmamış ve kaba saymıştır.  Theogonia’da Olympos tanrılarına kadar birçok kuşak sayar Hesiodos ve en son  “Devler ve Tanrılar Savaşı”yla Olympos’taki tanrıların saltanatını kurar. Bu savaş Teselya’nın (Makedonya) iki yüksek dağında cereyan eder: Othrys ve Olympos’ta…

Tüm tanrıların anası toprak ana; ana tanrıça Gaia’dır. Hesiodos’a göre Prometheus, Titanların soyundan İapetus ile Klymene’nin oğludur. Aiskhylos’a göre bu kahramanı doğuran ana Gaia’dır. Zeus bir Titan ancak büyür güçlenir ve dünyaya hakimiyet kurmak ister. Babası Kronos’a kafa tutar. Kronos dahil tüm Titanları yeraltına (Tartaros) hapseder. İapetos’un zekâsını kıskanan Zeus, Prometheus ‘u da herhangi bir köle gibi (5. Yy’da kölelikle zorbalık yasal) Kafkas Dağı’nda zincire vurdurur. Tanrıların düzenine karşı gelmiş Prometheus bu yüzden “Prometheus Desmotes” (Zincire Vurulmuş Prometheus) adıyla anılır:

“Bir gün bir rezene sapı içinde çaldım götürdüm insanlara ateşin tohumunu. Bu tohum bütün sanatların anahtarı oldu;  bütün yolları açtı insanlara. Suçum bu işte benim tanrılara karşı, bu yüzden zincire vuruldum bu göklerin altında.” (Zincire Vurulmuş Prometheus, Aiskhylos, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 4.Baskı, s.6).

Çok katlı yapıları (insulae) ilk kuranlar Romalılardı mesela; Eski Roma’nın merkezi de bir tepede (Palatino) inşa edilmişti.

ABD Eski Başkanı Ronald Wilson Reagan 1980 ve 1983’te, “Armageddon’u yaşayacak nesil biz olabiliriz” demişti. Müslümanlara göre kıyamet alametlerinin görüldüğü zaman dünyanın son günleri (ahir-i zaman)olarak kabul edilir. Hadislerde geçen Mercidabık, Halep’e bağlı (Azez) kasaba 3.Dünya savaşının geçeceğine inanılan yerlerden biridir. Armagedon ise,  Kitabı Mukaddes’ın (eski ve yeni ahit)   son kitabına ya da Vahiy’e ve Hazekiel’e göreyse (Tanah) (Tevrat ve Mezmur ya da Zebur) büyük bir deprem tarif edilmekte bazılarına göre nükleer bir savaştan kıyamet (evrenin sonu) olarak bahsedilmektedir.

Ancak Melhame-i  Kübra (Büyük Kıyım)  çok ve büyük kanlı olayın  kopacağı yer, Tel Aviv’in 55 Km. kuzeyindeki Megido Tepesi (Har Megiddo) eski bir kentin bulunduğu  30 metrelik bir höyük…

Hristiyanlara göre kıyamet Tanrının Krallığı ile bitecek.  Yahudilere göreyse “Gene” (Eden)  ve “Ge-Hinnom” (Cennet ve Cehennem)  hayatına geçilecek. Ancak bilimsel teorilere göre evren genişleyip soğuyacaktı (ısı ölümü ya da büyük donma). Zaten “Büyük Patlama” (Big Bang) sonucu oluşan evren soğumaya çalışmakta ve büyüdükçe ısısı düşmektedir.  Kutup graviteleri eşdeğer düzeye inip donacaktır. Fakat bütün evrenlerin toplamı yani “Çoklu Evren” (Multiverse) teleskop ile görülen sadece 93 milyar ışık yılı genişliğinde bunun çok küçük bir kısmıydı…

Tanrıların evi niye yüksek dağlar olmuştur? Profan dini ve kutsal olmayan her şey, bu entropi düzensizlik gelişigüzellik içinde tanrıya tanrısal inanca daha yakın olmak mı yoksa…

Ya da tanrılar için yegane besin, bir tür nektar ya da bal özü olduğu rivayet edilen ambrosialar için önemli bir kaynak; renk renk, çeşit çeşit çiçek ve bitki orada bulunduklarından mı acaba, ama hayır.

Ya da belki hepsi!

Peru’daki “La Rinconada” dünyanın en yüksek rakımlı yerleşim birimidir. Dağ ikliminin hâkim olduğu 5.130 metre yükseklikteki bu kasabada 50 bin kişi yaşar. Ve insanların burada olmasının nedeni yakınında altın madenlerinin bulunmasıdır.

Oysa Anadolu’nun doğusunda yeralan dağlık bölgeler ekseriyetle birer mahrumiyet bölgesi sayılırlar. Tevrat’ta Nuh’un gemisinin büyük tufandan sonra karaya oturduğu yer olarak Kuh-i Nuh da denilen Ağrı Dağı tasvir edilir.  Yüksekliği 5.137 metredir. Ve tepesi buzul olan Anadolu’nun  tek dağıdır.

Ege uygarlığının kökü ve anası Sümer uygarlığıdır. “İsa’dan 5 bin yıl önce Sümer kentleri bir hayat ve kültür merkezi oldu.” der Halikarnas Balıkçısı (Sonsuzluk Sessiz Büyür, Bilgi Yayınevi, 4. Basım, 2005, s.70-71)

Gustave Le Bon’un, “Tanrı yaşayan hayattır” dediğini aktarır H.Balıkçısı (a.g.e., s.25)

Avustralya yerlilerinin” Uluru” dediği  “Ayers Rock Tepesi”  kırmızı devasa bir tümsektir. Aborjinler bu tepeciği kutsal alan olarak kabul eder ve törensel ritüeller yaparlar. Mekânsal Determinizm, mekânın kültür ve insan biçimlenmesinde önemli rolü olduğunu kabul eder. Aborjinlerin Avustralya’ya yerleştiği 60 bin yıllık kültürel birikim bugünkü tıpbın da gelişiminin sonucudur.

Pangea yani 180 milyon önce yeryüzü tek parçadan oluşuyormuş ikiye ayrılan yeryüzünün kuzeyi “Laurasis” ve güneyi “Gondwanaland” olarak adlandırılıyor. Uluru ise komşusu Kata Tjuta ile beraber yaklaşık 600 Milyon yıl önce oluşmuş.

İbrahim ve kavmi Mısır’da köleyken Tanrı’nın tarafından 2 taş tablete yazılmış  “On Emir” (Decalogus)  M.Ö. 1200’de Sina Dağı’nda verilmiştir…

Halikarnas Balıkçısı, “İsa’nın doğuşundan bin yıl öncesine kadar dişi tanrılar (tanrıça) erkek tanrılara üstün sayılırdı” (a.g.e., s.27) der. İda Dağı, Zeus’un Hera ile evlendiği dağdır. Kocakatran Dağları’nın en yüksek yeri olan bu dağdan izlemiş Troya Savaşı’nı Zeus. Halikarnas Balıkçısı  “Anadolu Efsaneleri”  kitabında sözde yağmur ilk defa orada toprağa kavuşmuş diye yazar.  Herakles susadığı için su istemiş ve Zeus küçük bir pınar fışkırtmış:  Skamandros  (bugünkü Küçük Menderes Nehri).  İda’dan çıkar böylece Skamandros; nehri kazarak daha büyük bir pınar bulur Herakles de; bir adı da Ksanthos’tur ve kızıl su anlamına gelir. Gerdek için kızlar burada yıkanırmış rivayet bu ya güzellik tanrısı Afrodit bile saçlarını kızıla büründürmek için burada yıkanırmış.

Zeus’un önerisiyle düzenlenen güzellik yarışmasında Paris (Truva Prensi) Afrodit’i seçince diğer tanrıçalar Hera ile Athena Truva savaşında Akha’lara yardım edecekti bu yüzden. Truva’ya adını veren Dardani Kralı Tron’dur…

Oliympia, Eski Yunan diyasporası tarafından saygı gören 3 yerden birisidir ki diğer ikisi ise gemilerin İonia’ya açıldıkları liman sayılan “Delos Adası” ile kutsal tapınakların bulunduğu “Delphoi “ idi (David Stuttard, Antik Yunan Tarihi, YKY, 2016, s. 33). David Stuttard, “Çoğu Yunan’ın geçmişe ilişkin bilgisi, olguların hayallerle süslendiği ve gerçeklerin söylemlerle iç içe geçtiği sözlü geleneklere ve destanlara dayanıyordu.” demektedir (a.g.e., s. 30).

Mitoloji (söylence bilim), hangi toplumun hangi tanrılara taptığını bildirir. Grekler Zeus ve 11 tane Olimpos’lu tanrıya (Olympian) daha taparlardı. Halikarnas Balıkçısı, “Anadolu’nun Sesi”  kitabında Yunan tanrılarının Herodot’a göre Homeros’un icadı olduğunu yazar.  “Anadolu Efsaneleri” kitabında Hesiodos’u da ekler buna, Grek tanrıçalarını Hesiodos ile Homeros yarattı, der (Bilgi Yayınevi, 12. Basım, 2008, s. 117). İnsan soyu dünyaya gelmeden önce işte bu tanrılar kendi aralarında savaşırlar. Titanlar (devler) Atina yakınındaki Othrys Dağı’nda, Kronos’un oğulları da Selanik yakınındaki Olympos’ta (Mytikas Tepesi) yerleşmişlerdir. Tanrılar arasındaki bu savaş  (Titanomakhia ) tam 11 yıl sürmüş. İlk olimpiyatlar da Olimpos (Olemp) tanrılarının yaşadığına inanılan bu dağda yapıldığından adını buradan almıştır. “Stadion” (Stadyum) da Yunanca kökenli bir sözcük ve bir Yunan uzunluk ölçüsü birimidir (Bizdeki bir spor bakanı bir yerde ne yazık ki burasını Türkiye’deki Olimposlarla karıştırmıştır).

Anadolu’da kurulan ilk merkezi devlet Hititlerse de bilinen en eski uygarlık Luvi Krallığı’dır (M.Ö. 2000-1400). Anadolu’daki Helen yer adlarının kökeni Luvice’dir. Bilge Umar “Olympos” sözcüğünün de eski Luwi/Pelosgos kültürünün yayılma alanı kapsamında karşımıza çıkan bir dağ adının Hellen ağzında büründüğü biçim olduğu kanısındadır. Apollon, Kibele, Afrodit, Artemis gibi birçok tanrı ve tanrıça ismi de sözcüklerin Yunanca telaffuzlarından türemiştir. Örneğin kökeni Etrüsklere dayanan Apollon’dan “Likyalı” ismi ile de bahsedilmektedir. Likyalı sıfatının kökeni ise, Luvi dilinde “Işık” (Lyk)  anlamına gelmekteydi.

Uludağ’ın ismi de antik çağda bilinen “Hep parlayan” anlamında Olympos’tu ve Luvi kaynaklı bir isimdi. Antik Yunan Tarihçi Herodot’un (MÖ. 484 – MÖ. 425) Mysia (Misya) için kullandığı sözcük “Mariandyn” (Mariyandin); yani Bursa Olimpos’u (Uludağ)civarı (Halikarnas Balıkçısı, Anadolu Efsaneleri, s.174). Mysia, antik çağda Mysialıların yaşadığı bölgenin adı, Çanakkale, Balıkesir ve Bursa dolaylarıdır.

Herodot, “Mysialılar kendi ülkelerinin başlıklarını giyiyorlardı, ellerinde küçük kalkanlar ve ateşte sertleştirilmiş demirden kargılar vardı.  Olympos Dağı’na komşu oldukları için bunlara Olymposlular da denilir “  demektedir. (Herodotos Tarih, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 13. Basım, 2017, Kitap 7, Bölüm 74, s. 543)

Azra Erhat da Olympos’un Yunanca bir kelime olmadığını belirtiyor. (Mitoloji Sözlüğü, Remzi Kitabevi, 12. Basım, 2003, s.228) Erhat, “Yüksek Dağ” anlamında kullanıldığına ihtimal veriyor: “Dorukları gökte bulutlara karışan ulu dağların tanrılara konut olduğu inancı Yunan’a Sümer’den geçmiş olabilir” diyor.

Yunanistan’daki Olympos Zeus’un merkezi buna karşın Apollon ve diğer tanrılar Parnassos ya da Helicon Dağı’nda toplanırlardı. Homeros tanrıların bu dağlarda şölenler düzenlediklerini ve konuşmak ve tartışmak için buraya geldiklerini yazmaktadır.

Olympos adında efsanevi kişilikler de vardır. Örneğin, Girit’e adını veren Kres’in oğlu Kronos’un (Zeus’un Emaneti) diğer adı Kybele’nin kocasının adından gelen Mysia Olympos’u yani Uludağ’dır. Marsyas’ın oğlu ünlü flüt çalgıcısının adı da Olympos.

Yunanistan ve Makedonya dışında, Olympos tanrılarının başka yüksek dağlarda da toplandıklarını, Anadolu’da sayısı 20’ye varan (İda Dağı gibi) Olimpos dağının bulunduğunu belirtir…

Mysialılardan önce bölge Masa ülkesi halkı da masalılar olarak biliniyor. Mısırlılarla yapılan savaşta Masalılar Hititleri desteklemiş ve Homeros’un İlyada destanında Mysialılar da Truva’nın müttefikleri arasında gösterilmişti. Mysialılar Truva’nın yıkılması üzerine Lidyalıların hâkimiyetine girmişlerdir.

Mysia sınırları içinde kalan Uludağ’ın özellikle batı ve güney kısmı için kullanılan ismi Olympene idi.  Lidyalılar civarda gürgen ağacı bolca yetiştiğinden bu ağacın adından dolayı bölgeye Mysia deniyordu. Antik Yunan Tarihçi ve Coğrafyacı Strabon (M.Ö. 64-M.S. 24), “Mysia isminin aslı Lydialılarda gürgen ağacına verilen isimden çıkmıştır. Olympos Dağı dolaylarında çok sayıda gürgen ağacı vardır.” demektedir. (Geographika Antik Anadolu Coğrafyası, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 8. Baskı, kitap XII.8.3, s. 73)

Strabon,  bölgede yaşayanlardan Olympeneli diye sözetmekte ayrıca bölgenin Pers egemenliği döneminde “Hellespont” satraplığına (eyalet) bağlanmasından dolayı “Hellespontlular” olarak anıldıklarını belirtmektedir (a.g.e, kitap XII. 4.10, s. 61).  Mysialıların konuştukları dil Lidya ve Frigya dillerinin bir karışımıydı. Strabon’a göre Mysialılar dinsel inançlarından dolayı canlı varlıkları yemekten kaçınmakta, süt, peynir ve balla beslenmekteydi. Strabon, “Olympos dağları iyi bir şekilde iskân edildikten başka aynı zamanda tepelerinde sık ormanları ve haydut çetelerini barındıran, dağ tarafından korunmuş yerler de içermektedir” demektedir.  (a.g.e., Kitap XII.8. 8, s.78)

Mysia bölgesi Romalıların egemenliğine geçtikten sonra çok sık seyahat eden Roma İmparatoru Hadrianus “Hadrianutherae” (Balıkesir), “Hadrianoutherai” (Dursunbey) ile birlikte Uludağ’da da bölgenin merkezi sayılan bugünkü Orhaneli’nin bulunduğu yerde “Hadrianoi” kentlerini kurmuştur.  Bu dağlık ve ormanlık bölge Romalılar döneminde de bir tatil ve avlak yeri olarak kabul görmektedir. Bölgedeki önemli mabed ve diğer yapılar da bu bölgede toplanmış olup halk tarafından da kiliseler bölgesi olarak adlandırılmaktadır. Zeus Kersoullos tapınağı ve Kızılkilise gibi. Günümüzde Orhaneli, Büyükorhan, Harmancık ve Keles ilçelerinin olduğu tarih ve kültürel yapısı birbirine benzeyen yerleşim bölgelerinin tamamı “Dağ Yöresi” olarak adlandırılmakta…

Hititler döneminde de Mysia bölgesine Hititlerce Assuwa denmekteydi.

Hititlerden sonra bir süre Lydialıların egemenliğinde kalan bölgedeki kabilelerin hepsinin Thrak kökenli olduklarının varsayıldığını belirten Strabon,  “Mysia’yı, Bithynia’yla  Aisepos Irmağı’nın [Gönen Çayı] denize döküldüğü yere, kıyıdan Olympos’a kadar olan alan içerisine yerleştirebiliriz.”  diye de yazmaktadır. (a.g.e, Kitap XII. 4.5, s. 58)

Pers egemenliğine geçtikten sonra Asya seferine başlayan Makedonya  Kralı Büyük İskender (3.Aleksandros) Mysia’nın güneyinden  geçmiş  Bithynia’yı da Perslerden alarak “Paphlagonia ve Bithynia Satraplığı”na  (Hellespontos Phrygia)bağlamıştı. Ancak Büyük İskender’in atadığı satrapı yenen Bithynia prenslerinden Bas, bölgedeki merkezi boşluktan yararlanarak siyasi, ekonomik ve askeri yönden güçlenmiş ve hükümdarlığı boyunca Makedonyalıları da Bithynia’dan uzak tutmayı başarmıştır. Onun oğlu Zipoites Bithynia üzerinde egemenlik kurmak isteyen, İskender’in generallerinden (Diadokhos) Lysimakhos’u da yenerek  Nikaia’da  (İznik) “Bithynia Krallığı”nı kurmuştur (M.Ö. 279).

Bithynia Krallığı en parlak dönemini 1.Prusias döneminde yaşadı. Bithynia döneminde Bursa’dan kurucusundan dolayı “Prusa ad Olympium” (Uludağ Bursa’sı) diye bahsedilir. Bithynia Kralı 1.Prusias (M.Ö 283 – M.Ö 83) ele geçirdiği yerlere Bithyn kolonileri yerleştirerek sonra kendi adını vermiştir.   Birbirinden ayırt edilmek için Gemlik’e “Prusias am Mare” (Denizin kenarındaki Prusa) ve Melen Çayı Kenarındaki Konuralp’e de “Prusias Pros Hypios” (Hypios ırmağının kenarındaki Prusias) adı verilmişti. Romalıların eline geçtikten sonra da “Pontus et Bithynia” (Hellence Pontus kai Bithynia) adıyla anılmış, Roma’dan gönderilen Proconsul (Eyalet Valisi) tarafından yönetilmeye başlanmış ve Bizans’ın eline geçtikten sonra da İznik’e bağlanmıştır.

Uludağ’daki manastırlar da 3.Yy’dan sonra kullanılmaya başlamıştı. Bizans İmparatorluğu Hristiyanlığı kabul ettikten sonra azizler tarafından kurulmuşlardı. M.S. 303-308 yıllarında Hristiyanlara yönelik baskılar yoğunlaşınca Uludağ’daki mağaralar ve inşa edilen küçük evler de inziva yerleri olmuştur. 1.Theodosius (M.S. 347-395), 391’de Hristiyanlığı imparatorluğun resmi dini ilân etti ve İznik teslisini destekleyip Hristiyanlığı teşvik etmiştir.

Ancak 25 Mart 717 tarihinde imparatorluğunu ilan eden  “Birinci  İkonoplast (Putkırıcı) İmparator” unvanıyla anılan III. Leo İsauryalı  (MS. 685-741) ikonların imha edilmesiyle ilgili olarak ferman çıkartarak heykel ve resimlerin yıkılıp kaldırılması emrini vermişti. Yaptığı uygulamalarla bütün kiliselerden tepki gördüğü gibi Doğu ve Batı kiliselerinin de arasını açmıştır. Uludağ’daki manastırlar 8.Yy’da en üst sayıya ulaşmıştır. Selanik ile Bafa Gölü’nün çevresi de manastırlar bölgesi haline gelmiştir.

Bizans döneminde manastır ve kiliselerin çokluğundan dolayı Bursa’ya da “Theoupolis” (Tanrı Kenti) denmiştir. Bunda Uludağ’daki manastırların büyük payı vardır. “Agorlar Manastırı” (Monastere des Agaures) Bizans İmparatorluğu’nda, 8 ve 9.Yy’da ikonoklastlar ve ikonodullar arasında başgösteren çatışmalar boyunca büyük önem kazanmıştır. Çoğu Agaures (Agorlar) manastırına bağlı 147 manastırın varlığından söz edilmektedir. Günümüzde manastırlardan pek eser kalmamıştır.

Osmanlı döneminde Bursa’nın fethiyle Uludağ’daki manastırlardan bazılarına dervişler yerleşmişler ve Uludağ’a da  “Cebel-i Ruhbân”  (Rahipler Dağı) ya da “Cebel-i Keşiş” (Keşiş Dağı) denmiştir. 17. yüzyılın önemli gezginlerinden Evliya Çelebi, seyahatnamesinde “Evsâf-ı mesîregâh-ı Cebel-i Ruhban, yani Keşiş Dağı”  başlığı altında Uludağ’dan, “Bursa şehrinin cânib-i kıblesinde (kıble yönünde)  şehre hâ’il (kapatan), eflâke ser çekmiş (gökyüzüne baş uzatmış) bir kûh-i bâlâdır (yüce dağdır)” diye söz etmekte, “Bu dağa Keşiş Dağı denmesinin sebebi, Ayasofya’ daki patrik ve rahiplerin perhiz ile uçarak gelip bu dağda dinlenmeleridir.” demektedir..

Uludağ adını ise Osman Şevki Bey’in 1925’teki önerisiyle almış: “Bütün dünya bu dağa Olemp der. Biz ise Keşiş Dağı diyoruz. Garbî Anadolu’nun en yüksek tepesine çıktım. Etrafıma baktım; ne keşiş gördüm, ne derviş. Güzel Bursa bir keşişin gölgesi altında mustaripti. Halk bu ismi sevmiyor; haklıdır. Olemp kelimesi de halkımızın diline uygun değildir. Biz buna, dağın bünyesine en uygun olan bir ismi verelim ve Uludağ diyelim.”

1925’te Bursa Coğrafya Encümeni ile bir inceleme gezisine katılan Osman Şevki Bey’in hazırladığı raporda geçen bu öneri Mareşal Fevzi Çakmak’ın olumlu bulmasıyla değiştirilmiştir. Atatürk’ün 1935’te milletvekilliğine atadığı Şevki Bey Bursalı bir radyolog, besteci ve yazar. 1934’te çıkan soyadı kanunuyla Uludağ soyadını da almış. 1936’da “Uludağ Keşişleri, Dervişleri, Tapınakları” isimli bir de kitap yazmış. Bu kitapta manastırların yayılma alanını 3 bölgeye ayırmış 28 manastır hakkında da bilgi veriyordu.

2011’de Uludağ’a adının verilişinin 85.yıldönümü sebebiyle düzenlenen 1.Uludağ Buluşmaları’na Osman Şevki Uludağ’ın torunu İrem Ela Yıldızeli de katılmış ve orada şöyle demişti: “Bursa şehrine varır varmaz karşımda yükselen dağ eteklerine dağılmış şehre hemen hayran kaldım. Dağın ilk kayakçıları İlhan ve Akın Bey’den kayak maceralarını dinleyip ateş etrafında dans ettik.”

Ancak İrem Hanım dedesi Osman Şevki Bey’in “Uludağ’da Din Hayatı” başlıklı yazısını okumuş veya hatırlamış olsaydı bunları yazar mıydı acaba? Zira Osman Şevki Uludağ bu yazısında, “Uludağ’ın Bursa’ya bakan şimal yüzü son zamanlarda çok çirkinleşmiştir. Otuz yıl öncesine gelinceye kadar Brusa’ya bakan ve genişliği her gün biraz daha artan keleş tepelerin ve tarlaların yerinde kestane ve gürgen ormanları vardı. Şimdiki Cumhuriyet köşkünün üst taraflarında geniş bir kızılcık ormanı, daha üst taraflarda havlucu esnafının her yıl esnafça toplandıkları geniş kestane ormanları sola doğru ilerleyerek ve Akçağlayanın üstünden dolaşarak Değirmenli kızık ve Hamamlı kızık köyleri arasında bulunan ormanlarla karışırdı. Brusa’ dan dağa bakanlar gördüklerine doyamazlardı.” demiştir.

Bursa Fransız Kilisesi Rahibi Bernardin Menthon, Uludağ’daki manastırlarla ilgili ilk kapsamlı araştırmayı yapan kişidir. 1935’te “L’olympe de Bithynie” (Bitinya Olimposu) adlı bir kitap yazarak Keşiş Dağı olarak anılan Uludağ’ın Hristiyanlık kültüründeki yeri hakkında bilgiler vermiştir.

Osman Şevki Uludağ, “Mabetler hakkında bize en güzel malumat veren ve bizim tetkiklerimizi tamamlayan papaz Bernardin Menthon, ancak Bizans vakainivüslerinin notlarından, azizlerin tercümei halleri hakkında eline geçirdiği monografilerden faydalanmak suretiyle bunların yerlerini kararlaştırabilmiş ve ancak beş altı tanesinin kiremit, tuğla ve mermer kırıklarından ibaret enkazını bulabilmiştir. Bu mabetler orta çağda harap olmuşlardır. Uludağ’ da manastır hayatı 8. ve 9. yy’ larda pek ileri dereceye varmıştı. Bundan evvel üçüncü yy sonlarına doğru St. Neofit adında birisinin aynı zamanda boz alanı adını da taşıyan tekfur alanının yüksek bir tepesinde bir mağarada yaşadığı söylenir kezalik vakanüvisler beşinci yüzyılda da oralarda keşişler ve manastırlar bulunduğunu söylerler. Fakat bütün bu bilgiler çok müphemdir ve açık malumat yoktur. Ancak 8.yy dadır ki dağda din hayatı çok inkişaf bulmuş ve her taraf mabetle dolmuştur. Bu manastırlardan bu gün hiç birisi ayakta duramamaktadır. Hepsi ortada kalkmış, hatta izleri bile kaybolmuştur.”diye yazmaktadır…

Bayındırlık İşleri Müfettişliği görevi sırasında Fransız Hükümeti tarafından Anadolu’ya gönderilen Fransız arkeolog ve gezgini Charles Texier (1802-1871) de bölge hakkında kitaplar yazmış, gözlemlerini aktarmıştır. Bunlardan en ünlüsü,  “Asie Mineure”(Küçük Asya)adlı kitaptır. Texier, bu kitapta Uludağ’daki manastırların yoğunluğundan söz ederek Uludağ’ı Yunanistan’daki Athos (Aynaroz) Dağı’na benzetmiş ve şöyle demiştir:

“Eskiden söylendiği gibi, Olimpos zirvesinin, bir yayla oluşturan iki başı vardır. Doğu tarafındaki başında kuru taştan yapılmış bir yapının kalıntısı görülür. Bu bir ufak kilise ya da manastır olabilir. Şekil ve yapımından hangi devre ait olduğunu belirleyecek hiçbir özelliği yoktur… Bizans İmparatorları zamanında Olympos vadileri, başkentin gürültüsünden kaçıp inzivaya çekilmek isteyenlerin mekânı oldu. Athos Dağı’nda olduğu gibi burada da küçük kiliseler ve inziva yerlerinin sayısı arttı. Dünyadan elini eteğini çekenlerin anılarını muhafaza ederek bugün de gururlu olan Olympos dağı, Türkler tarafından verilen Keşiş Dağı adını taşır.”

Antik Yunan kentleri (polis)  “Basileus”  ya da “Tiran” (Tyrannos) adı verilen iktidar krallar tarafından yönetilirlerdi.  MÖ. 6.Yy sonuna dek olan bu dönemden Homeros ve Hesiodos, kahramanlık çağı olarak bahsetmektedir. İlk çağlarda adalet ve özgürlüğün kurulacağı altın çağa dönüş inancı Chilistianism (Tanrısal Krallık) vardı. Homerik çağ ise, Halikarnas Balıkçısı’nın masumluk, çocukluk ve düş dönemi dediği dönemdir.

Yunanlıların en önemli ve en eski “Theogonia”sını yazan Hesiodos’tur. Fenike, Sümer ve Babil gibi eski inanç ve efsaneleri aktarır Yunanlılarınkiyle kaynaştırır. Homeros’ta olduğu gibi Eski Yunan’daki mitoloji yazarlarına kaynak oluşturan tek din kitabı olarak kabul edilir. Hesiodos (MÖ. 8.Yy) didaktik (öğretici) şiirin öncüsü ve ilk ekonomi tarihçisi olarak da kabul edilir. Theogonia adlı eseri evrenin oluşumu ve tanrıların kökeni hakkında kaynak olarak yorumlanırken “İşler ve Günler” adlı eseriyle de çiftçilik yaşamını anlatır. Hesiodos,  İş ve Günler’de çağların gittikçe kötüleştiğini  “Altın Çağ” diye nitelediği bir barış bolluk döneminden sonra gümüş, bronz, kahramanlık ve demir çağının geldiğini belirtir. Ve işlerin zor ve insanların da çok çalışmaktan yıpranır hale geldiklerini dile getirir. Hesiodos’un bu konuda yazdıkları belki de diyalektik tarihin gelişimine ilişkin ilk gerçekçi varsayımlardı.

Toplumsal gelişime ekonomik temelli yaklaşan Saint Simon,  endüstri toplumuna ilişkin Hristiyanlık için “Yeni Hristiyanlık”  yaklaşımı getirmişti. Dinsel düşüncenin yerini bilimsel düşünce almıştır (rasyonelleşme). Saint Simon’dan etkilenen tilmizi Auguste Comte de pozitivist toplumun bu yeni dinsel anlayışına  “insanlık dini” olarak bakmıştır. Sosyolog Auguste Comte toplumsal gelişmeyi 3 aşamaya ayırmıştı: Teolojik, metafizik (ortaçağ) ve pozitif dönem. Avrupa uygarlığı çok tanrılı uygarlıktan sonra endüstri toplumuna ulaştı. Bilim Kurgu ile yaratılan efsaneler, fantastik dünya (ütopyalar) dünle yarının bir harmanlanışıydı elbette…

M.Ö. 7.Yy’da dithyramboslarla (başta 1-2 dizeli şiirlerle) başlayan tragedyalar da mitolojiyle beslenirlerdi. Yunan tragedyasında diyaloglu bölümler epizod (perde) olarak adlandırılır. Thespis ve Aiskhylos (Esillos) MÖ. 6.Yy tragedyanın yaratıcıları oldular ve tragedya (3 ayrı bölümden oluştuğu için, trilogia) seyircide bir etki (katarsis) amaçlanarak tanrılara ve krallara övgüler yağdırılırdı.

Tektanrıcı ve evren bilim hakkında görüş ortaya koyan Ksenophanes (M.Ö.  570 – M.Ö.  475), Amerikalı Anarko-Primitivist Yazar John Zerzan’a göre, ilerleme inancını beyan eden ilk kişidir (Makinelerin Alacakaranlığı, Kaos Yayınları, 1.Baskı, 2013, s. 53). Antik Yunan mitolojisi efsanevi yazımlara dayalı idi ve bu efsaneler içinde barbar devlerle uygar tanrı düzeni içinde sürekli bir çatışkı anlatılmaktaydı. İnanç günlük yaşamla iç içe idi ve eğitimde çok önemli bir yeri vardı. Ksenophanes tektanrıcılığı (monoteizm) savunarak Tanrı’nın insan ve diğer doğal varlıklara (antropomorfizm)  benzetilmelerini şu sözlerle eleştirir:  “Homeros ile Hesiodos, ölümlüler (insanlar) arasında suç sayılan, utanılan bütün şeyleri tanrılara da yüklemişlerdir. Tanrılar hırsızlık ederler, yalan söylerler, eşlerini aldatırlar. Bir tanrı vardır; bu, tanrılar ve insanların en ulusudur; ne biçimi, ne de düşünmesi bakımından ölümlülere benzer; bu tek tanrı baştan aşağı işitmedir, baştan aşağı düşünmedir; her şeyi düşünceleriyle hiç zahmetsiz yönetir.” Sözlü (tanrısal) yasalar Thesmoi idi ve farklı çıkarlar yazılı hale gelmesine neden olmuştu.  Nomos eski Yunan şehir devletinin (polis) egemenliğini ifade eden yasalar, hukuk düzenidir. Arapça olan namus sözcüğü de Yunancadan türemedir…

Osmanlı Devleti’nin parçalanmasından iki devlet ortaya çıktı der Herkül Millas: Yunanistan ve Türkiye.  İkisi de hem birbirine hem Osmanlı’ya karşı savaştılar.

Urla (İzmir) doğumlu Çağdaş Yunan Şair Yorgo Seferis’in 1945-1951 yıllarına ait günlükleri  “Bir Şairin Günlüğü” adıyla ölümünden sonra bir kitapta toplanmıştı. 1949’da Bursa’ya da gelmiştir Seferis. Bu kitapta  “Bithynia Olympos”u diyordu Uludağ’a: “1 Mayıs 1949: Bithynia Olympos’u; keşişleri eski zamanlara ait.  Müziğin yaprakları; müzik nasıl da yuva yapıyor kendine;  nasıl serpiliyor yapraklar onunla.”  Yorgo Seferis (1945-1951 Bir Şairin Günlüğü,  Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları,  2004, s. 146)

Nostos ve haymatlos;  bir yanda özlem eve dönme isteği bir yanda tabiiyetsizlik; vatandan uzak kalma duygusu yani. Yorgo Seferis, 1922’deki mübadele (değişim) trajedisinin yarattığı duyguyla şiirini de etkileyen sürekli bir kimlik arayışına girmişti. İonia’da hissettikleri, çocukluğu onu Odisseusvari nostos duygularıyla doldurmuştur…

Çağdaş Yunan Şair Yannis Ritsos , “Yunan uygarlığını belirlemiş olan, hala da belirleyen işte budur; dinsel hoşgörü,  bir de kimi etki ve etkenleri kabullenmekteki korkmazlık. Doğu ve Batı arasında bulunduğu için hem Doğu’dan hem Batı’dan kimi özellikleri almış, sindirmiş, birleştirmiştir. Bu yüzden hem Doğulular hem Batılılar için örnek olabilmektedir.” der (Herkül Millas,  Çağdaş Yunan Edebiyatı,  Dünya Yayıncılık, 2005, s, 76)

Modern Yunan edebiyatının temellerini atan ve Yunan aydınlanmasının öncüsü Adamantios Korais’tir. İzmir doğumlu Korais Osmanlı bağımlılığını ve Ortodoks kilisesini eleştirmiştir. 1821 Yunan İsyanı’na giden süreçte yayınladığı “Hellen Nomarşisi” cumhuriyetçi görüşleri dile getiriyordu.

Apokalips’i  (Vahiy kitabı) Yuanna sürgündeyken İsa’yı gördüğünü iddia ettiği küçük bir yunan adası olan Patmoz (batmaz) adasında yazmıştır. Ada’daki bir mağara da Hristiyanların haç merkezlerinden birisidir.   D.H.Lawrence de 1931’de yayınlanan “Apocalypse” (Vahiy) adlı bir kitap yazdı. Batı uygarlığını şekillendiren politik, dini ve sosyal yapıları eleştiriyordu. Ona göre, akıl ve ruh arasındaki sürekli çatışkı, toplumun doğal dünyadan yabancılaşmasına neden olmuştur.  Son kitabında Lawrence, insanların doğadan ve evrenden koptuğunu ileri sürerek, insana ve kozmosa dair umut aşılamaya çalışıyordu. Lawrence, Mina Urgan’a göre beden içgüdülerini yadsıyan sadece ruhu önemseyen Hristiyanlık ruhçuluğunu eleştiriyordu; “The Dark Gods” (Karanlık Tanrılar) dediği cinsel dürtüler gibi bedensel dürtülere egemen kozmik güçlere inanıyordu.

Mina Urgan,”Lawrence, sanayileşmeyi yaşadığı çağın başlıca felaketi sayardı.” demektedir. (D.H.Lawrence, İnceleme, YKY, 2016, s. 9)

Tetrarşi  (4’lü yönetim), M.S. 3.Yy da Roma İmparatoru Diocletianus’un ülkeyi daha kolay yönetilir hale getirmek için 2’ye bölüp başına birer Augustus (imparator)  getirmesi ile ortaya çıkan yönetim şekli idi. Ve böylece ülkeyi bir Caesar (Kayser) daha kolay yönetebilecekti.

Apollon’a  (Güneş Tanrısı) tapan kendisi de ordusu gibi pagan olan 1.Constantinus Roma’daki kötü yönetime duyulan tepkiden faydalanarak Maxentius’la savaştı. Romalı iki tetrarkın karşılaşmasında Maxentius’a karşı zafer için Hristiyanlığı kullanacaktı (M.S. 312).

Yunan kolonileri (kentleri)  aslında birer “Paroskia” yani Yunan ticaret şirketleri tarafından kurulan ulusal yöre dışında yeralan ulus bilinç taşımakla birlikte ekonomik ve toplumsal niteliği olan sömürgeci ve burjuva işbölümüne dayalı insan topluluğundan oluşan (Selanik, İzmir, Odesa gibi)    kolonilerdi. Bu kentlerden biri de adını kurucusu efsanevi kahraman Byzantas’tan alan Byzantion’du (İstanbul). 1. Constantinus bu Eski Yunan kolonisini imparatorluğun yeni başkenti ilan ederek (13 Mayıs 330) “Nova Roma” (Yeni Roma) adını vermişti.  Ölümünden sonra adıyla;  “Constantinopolis” olarak anılacaktır.

1.Constantinus (M.S. 272- M.S. 337), Hristiyanlara hoşgörü gösterilmesini buyuran ve “inanç özgürlüğünü” dile getiren Milano Fermanı’nı (M.S. 313) yayınlar ve Roma İmparatorluğu’nda resmî din olacak Hristiyanlığın içerisinde tartışılan bazı konuları netleştirmek amacı ile (İnanç Bildirgesi)  Birinci İznik Konsili’ni toplar. Konsilde Athanasius’un karşı çıktığı İskenderiyeli Papaz Arius’un 3’lü teslisi (ve İsa’nın Tanrı’nın oğlu olduğunu)  reddettiği teori tasfiye edilerek aforoz edilir. Paskalya Bayramı İznik Konsili’nde kararlaştırılmıştır (Her Pazar). İkinci İznik Konsili (7.konsil) ikona kırıcılığı konusunda 787’de tekrar toplanır.

Osmanlı Devleti ulus yerine dinsel ayrım güttüğünden Ortodoks Yunanlılar kendilerini Hristiyan olarak tanımlardı. Merkezi İstanbul’daki Fener Rum Patriği olan Doğu Ortodoks Kilisesi 3 büyük Hristiyan mezhebinden birini oluşturur (diğer ikisi Roma Katolik Kilisesi ve Protestan Kilisesi). Yunanistan Ortodoks Kilisesi Doğu Ortodoks kiliselerinden birini oluşturur.  Ve Doğu Ortodoks Kilisesi İznik, Konstantinopolis  ve Efes Konsili’ni tanıyan oryantal Ortodoks kilisesine karşı  ilk 7 konsildeki tanımlamaları kabul eder.

Monistik Tekçilik evreni tek bir “ilke”ye dayandırarak açıklamaya çalışan öğretidir. Özellikle ruhu maddeye, maddeyi de ruha irca eden, diğer bir ifadeyle, ruh ile maddeyi özdeş sayan öğretilerdir. İznik Konsili’nde Arius’un aforoz edilmesi monofizizmin yani İsa’nın tanrının oğlu olduğunun temel akide olarak benimsenmesi İsa’nın varlığında, insanlıkla tanrısal özün birleştiği ile ilgili kararlar alınmıştı. İsa’nın Tanrı’nın oğlu olduğu İznik Konsili’nde de (M.S. 325’te) temel akide olarak benimsenmişti. Kutsal Ruh’un Tanrı olduğuna inanırlar. Aya Triada, kutsal üçlü demektir. Bazı Rum Ortodoks kiliselerine verilen addır. Transfigürasyon; Tanrı’nın oğlu İsa’nın dönüşümü gibi İsa’nın dirilip göğe yükselmesiydi. Tanrı’nın İsa’nın vücudunda beden bulduğuna ve yol gösterdiğine inanırlar. Ortodoks kilisesinde bu kavram “Teofani” (Hierosphainein), Batıda ise “Epifani” yani tanrı kudretinin tezahürü anlamına da gelmekte…

Katolik evrensel manasına gelirken, Ortodoks, doğru inanç anlamındadır. Ortodoksların batı kiliselerinden farklı akideleri de (Paradhosis) vardır. Ortodokslar resimlerle yetinirler. İkonostaz, İkonlu duvar ve tablolarına denir.  İsa, Meryem Ana ve diğer ermişlerin tahta üstüne yapılmış heykel ve resimlerine de ikon veya ikona derler. Yunanca sözcüklerdir.

Ortodoksların ayinleri Yunanca olur. Keşişler manastırlarda yaşayıp hiç evlenmezlerdi fakat Ortodokslarda rahipler evlenebilirlerdi.

Kitonik dünyevi,  kozmik evrenseldir. Ekümenik ise, evrensel, ikamet eden dünya manasında yunanca bir sözcüktür. Bütün kiliseleri kapsayan kavramla Ortodoks kiliselerinde birliktelik ve eşitlik kastedilmektedir.  Apostolik, 12 havariyle ilgili ve onların kurduğu kiliseler manasındadır.

Agios aziz, agia  azize demektir. Taksiyarhis  çağdaş Yunancada başmelek demektir. Başmeleklerin kimliği kesin olmamakla birlikte 4 büyük başmelek ismi geçmektedir: Michael, Gabriel, Raphael ve Uriel.  Michael tanrının kendinden yarattığı ilk melek kabul edilir, ikonografide elinde kılıç ve ölü ruhları tartan teraziyle tasvir edilir.

Ayazma Türkçeden türetilen bir sözcüktür soğuk su demektir. Ortodos hristiyanlar kutsal su anlamında ayazmalara hagia derler. İsa’ya inananların yıkanması (vaftiz)  İsa ile bütünleşmek anlamına geliyor. Çocuğa vaftizde kutsal sayılan bir isim de konuyor. Benzer bir sözcük olan takdis öldükten sonra huzur içinde yatması için günahların bağışlanması için yapılan bir işlemdir.

Noel doğuş demektir (Fransızca). Hristiyanlık inancına göre Noel yortusu paskalyadan sonra gelen ikinci önemli yortudur. İsa’nın,  doğumunun kutlandığı bu yortu gününe Yunanca “Xristougenna” (Mesih doğdu) denir.  Batı kilisesi 25 Aralık’ta kutlarken Noeli Ortodoks Kilisesi Julyen takvimini esas aldığı için 7 Ocak’ta kutlar. Teofani bayramını (Haçı suya atma bayramı) 6 Ocak yerine 19 Ocak’ta kutlar (Gregoryen takvimle Julyen takvim arasında 13 gün fark olduğundan).

Uruc orucu 1 Ağustos-15 Ağustos (Uruc Günü) arasında Meryem ana adına tutulan oruçtur. İsa’nın dirilişinin kutlandığı Paskalya yortusu öncesinde olduğu gibi, Noel yortusundan önce de 15 Kasım’dan sonra 40 gün oruç tutulur. Paskalya dönemindeki 40 günlük oruca “Büyük Perhiz” denir.  Rumlar kırk gün tutulan oruca “Megali Sarakosti”  (Büyük Kırk Gün)  derler.

Kristoloji yani Mesih anlayışına göre enkarnasyon (hulul)  tanrının cisimleşmesi ve insan biçiminde görülmesidir.“Golgota” (Calvary), İncil’deki anlatımlara göre Kudüs surlarının hemen dışında yer alan ve İsa’nın çarmıha gerildiği bir tepedir. İsa’nın çarmıha gerildikten sonra 3. günde dirilişini  (paskalya bayramı) mart-nisan ayında kutlarlar. Ortodokslar için en önemli kutsal bayramlardan (yortu) sayılan günlerde İsa, havarileri ve diğer azizler anılırlar. Hristiyanlar İsa’nın doğumu, vaftizi ve peygamberliğe başlangıcını 25 Aralık-6 Ocak arasında, göğe yükselişini (mihracı) ise Nisan’dan Temmuz’a kadar kutlarlar…

The post Yeşilçam’ın Beyaz Filmleri:Uludağ Ve Sinema(1. Bölüm) appeared first on Sanat Duvarı.

Tarkovsky anlamak düşüncesini anlamaktı

Sanat bir yakarıştır

İlk yolculuk

Hakikatin veciheleri

Nostalji(1983), Kurban(1986) filmlerinde de bu yolculuk devam eder. Ve bu yolculuk hiç bir zaman da gitmeyecektir. Çünkü hakikatten kopuş, akıldan kopuştur, imandan ve sanattan kopuştur. Bu kopuş ise ölümdür…

The post Bir Hakikat Arayışcısı: ANDREİ TARKOVSKY appeared first on Sanat Duvarı.

Kimi zaman bastırmaya çalıştığımız, kimi zaman ise içinde yaşadığımız rütinler dünyasında makineleşip bastırmak zorunda kaldığımız,  insanın magmasına inince görebileceğimiz bir varlık sorgusuna hepimiz sahibiz. Bu sorgu felsefenin doğuşuna, belki de bilinmeyenle daha da eskilere dayanmaktadır. Günümüzde de devam eden bu sorgunun sanata da büyük katkıları olmuş ve bir etkileşim içerisinde sanat ve felsefe birlikte yol almıştır.

Sinemanın doğuşu tıpkı bir insanın doğumu gibidir belli bir süre sadece günlük olaylar kayda alınmış ve bu yeni sanatın neler yapabileceği anlaşıldığında sınırlar zorlanmaya başlanıp hikayeler oluşturulmuştur. Hikayeler oluşturulmaya başlanıp bir süre eğlence amaçlı kullanıldıktan sonra bu sanat dalı bir süre sonra farklı disiplinleri de bir araya getirerek düşünce biçimleri oluşturmuş, varolan düşüncelere yeni şeyler katmış ve insanın bu yüzyıla kadar fikir bazlı ortaya koyduğu her şeye dokunmaya başlamıştır.

Kozmik düzene olan inancımızı kaybediyoruz.

İnsan evrenden ne kadar kopabilirse ki bunun ne ölçüde olabileceği hakkında en ufak bir görüşüm olmamasına rağmen bir grafiği çıkartılsa zaman ve bu kopukluk aynı ölçüde ilerlemiştir diyebilirim. Her geçen gün ”bentoplumu” haline geliyor ve giderek dünyayı yeni oyuncaklarımızla doldurup kendimize anorganik bir düzen yaratıyoruz. Bu anorganik düzene yüksek dozda maruz kalan birey de kendini evrenin sahibi, üstün bir varlık olarak görerek arayışlarını da daha kendi kişisel meselelerine yönlendirerek  daha analitik, daha mekanik bir hal almıştır.

REHA ERDEM SİNEMASINDA ZAMAN VE MEKAN-SIZLIK

Reha Erdem filmlerinde mekan tıpkı Platon’nun idealar dünyası gibidir. Biri yaşamın sürdürüldüğü şehirlerken diğeri ise anlamın arandığı bir sığınak gibi resmedilen daha öze dayalı doğal alanlardır. Şehirdeki mekanlar dahi şehirden soyuttur, ulaşımın zor olduğu kimi zaman bir ada, kimi zaman dağ, kimi zaman bir nehrin çevresini tercih etmiştir. Bu mekanlar şehrin yakınlarında da olsa daha kopuk ve bağımsızdır. Sığınakların resmedilişi bir masalı andırır. Şehir yaşamından ne zaman sıkılsak bir sahil kasabasını hayal ederiz bunun temeli bireyin öze dönüş ve kaçış isteiğine dayanır Reha erdem karakterleri ise bu konuda bizlerden daha karalı olarak bunu sorgulamış ve mekan olarak doğaya dönüşü seçmiştir. Karakterlerin organik alanlara dönüşleri ile yeniden doğumları söz konusudur kendi yerini bulan karakterler burada yaşamı öğrenmeye çalışırlar.

ZAMAN

Reha Erdem filmlerinde zaman kavramı yoktur. Yakaladığı bir yerden bizleri dahil eder sadece. Filmlerin geçtiği zamana dair içerikte bir bilgi verilmez. Zaman da tıpkı diğer öğeler gibi yapaydır. Reha Erdem bu konu ile ilgili filmlerindeki zamanın sadece filmlerinde geçtiğini bir anı veya gerçekliği temsil etmediğini söylemektedir. Karakterleri de genelde film içerisindeki zamana uyumsuz kişilerdir.Yaşadıkları zamandan kendilerini soyutlamış ve zamanın kalıplarına girmemişlerdir.

REHA ERDEM FİLMLERİNDE KARAKTER

Karakterler genelde yetişkinliğe yeni yeni adım atmaya başlayan 15-16 yaşlarındaki ergenlerdir. Bu yaş aralığının seçilme nedeni çocukluktan yetişkinliğe geçişin getirileri ve önlerindeki rol modeller diyebiliriz. Dışarıya kapalı karakterlerimiz   toplumun ”normallik” kavramının dışındadır, normallik kavramı öğretiler doğrultusunda edinilmiş bilgilerdir Erdem’in karakterleri bu öğretilerin dışında özelliklere sahip oldukları için çevrelerindekiler tarafından garipsenmektedir. Karakterler kurulu düzenden kendilerini tam olarak soyutlayıp kendi kişiliklerini bu doğrultuda geliştirmiş ve öz arayışlarına ulaşmayı organik yollarla denemeye koyulmuşlardır.

Reha Erdem filmlerine baktığımızda varoluşal bir arayışın hakim olduğunu görebiliriz. Erdem bu arayışı bizlere kaçış ve öze dönüş olarak tekrar tekrar göstermiştir. Kendisi şiirle ve edebiyatla ilgilendiği için olsa gerek, hikayelerini anlatım biçimi de görsel ve içeriksel olarak bu doğrultudadır.

The post Kozmik Düzene Olan İnancımızı Kaybediyoruz. appeared first on Sanat Duvarı.

Serbest bir Beauty and Best (La belle et la bête) uyarlaması olan filmde, klasik hikayenin iskeleti aynen duruyor. Tüccar bir baba borçlarını ödemek umuduyla atıyla beraber bir satış işi için (ufak kızının portresi olan bir tablo) kuş uçmaz, kervan geçmez bir yere; büyük karanlık bir şatoya doğru yola çıkar. Şatonun sahibi ortalarda yoktur, geri dönerken de küçük kızına söz verdiği gibi gittiği yerlerden bir gül koparıp gelecektir. Tesadüf bu ya, karanlık bahçenin bir yanında iri iri açmış güllere rastlar ve bu güllerden bir tanesini kızı için koparır. Aynen hikayenin özünde olduğu gibi yaşlı adam şatonun sahibine yani canavara yakalanır bu esnada. Canavar, adamı esir alır. Yalvar yakarış sonucu, canavar adamı tek bir şartla bırakacağını söyler: Kızlarından biri babasının yerini alacaktır. Yaşlı adam kafasında türlü düşüncelerle evine gider ve bu yaşadığı garip olayı üç kızına da anlatır. Böylece filmin en küçük kızı yani ‘güzel’i Julie, diğer kız kardeşlerinin  aksine  öne atılır ve atına bindiği gibi canavarın şatosuna doğru yol alır.

Güzel ve Çirkin’in klasikleşmiş hikayesinin/metninin gücü bir yana, Panna A Netvor’un en büyük artısı filmin garip ruhu! Daha açıklayıcı olmak gerekirse, Orta Avrupa sinemasının kendine has simgesel anlatım biçimleri, renk kullanımları ve atmosfer yaratımıyla beraber, filmde yansıtılan canavarın yaşadığı harabe gotik şato kesinlikle filmin kasvetli dokusunu iyi besliyor diyebilirim. Böylece özünde zaten ürpertici yanları olan hikaye, korku türüyle bir akrabalık kuruyor ve karanlık bir peri masalına zemin sağlıyor. Orijinal Güzel ve Çirkin’deki büyülü eşyalar yerine, duvarlara asılı grotesk resimler, büyük avizelerin tepelerinde saklanan ucube yaratıklar (ki gerçekten kendine has görüntülere sahip bu ucubeler) kurumuş, karanlık devasa bir bahçe, bahçenin fokurdayan balçıkları ve üzerinden geçen sisler! Adeta bir gotik şiir yaratılmaya çalışılmış beyaz perdede. Ve bence son derece de başarılı olunmuş.

Filmin en rahatsız edici noktası ise canavarımızın diğer filmlerinde yansıtılan (La belle et la bête (1946-2014) Beauty and the Beast (1991- 2017) canavar tasvirinin aksine gerçekten epeyce çirkin bir görünüme sahip olmasıydı. Yüzü bir kuş figürüne benzeyen yaratığın ağzı yerine gagası olması onu insan görünümünden epeyce uzaklaştırmış. Yaratığın film boyunca çelişkilerle dolu iç sesinin ve evden gelen fısıltıların, filmin soğuk havasına çok şey kattığını söyleyebilirim. Filmdeki ‘gizli özne’ ucube yaratıklar durmadan fısıltılarla canavarımıza komutlar veriyor, aslında bu durum Çirkin’in içindeki güzele karşı duyduğu intikam arzusundan kaynaklı. Fakat aynı zamanda onun insan yanı sevebilme arzusu ile yanıp tutuşuyor. Çirkinliğinin laneti bir masala mı yoksa  gotik bir korkuya mı davet çıkarıyor, işte bunu izleyiciye bırakıyor film. (En azından final bölümüne kadar.)

Kişisel olarak filmin olumsuz olarak nitelendireceğim yanı: Filmin ‘güzel’i, yani baş rolde ki aktris Zdena Studenková‘in karakteri yorumlama biçimiydi. Aslında burada oyuncunun yeterli performansı ver(e)memesinden çok, yönetmenin bu karakteri oldukça iki boyutlu bir şekilde sunmayı tercih etmesinden dolayıydı. Örnek vermek gerekirse; evinden uzakta bir kızın böyle bir şatoya esir edildikten sonra, oradan oraya sevinç naraları atması biraz abesti açıkçası. Filmin ‘iç sıkan’ ruhunu belki de bir nebze yumuşatmak, gothic romance havası sağlamak ya da yalnızca arkası dönükken konuşabildiği şatonun sahibi adam, yani canavarla karşılaşmadan önceki ruh durumunu anlatmak için böylesine keskin bir ‘romance’ eklendi. Kim bilir? Sonuç olarak evlilik çağındaki kız, evden uzakta büyük bir şatoda gizemli prensiyle beraber!

Son diyeceğim şu ki; bu kenarda köşede kalmış film, klasik masalı hakkıyla bir gotik esere dönüştürmüş. Mekanlar, kıyafetler, makyajlar o kadar iyi ki; ‘Az bilenen filmler’ kategorisi içinde dahi, bu kadar az bilinen bir film olması üzücü. Gotik edebiyat meraklılarına özellikle hitap edecek bu filme bir fırsat vermenizi dilerim.

The post Gotik Bir Güzel Ve Çirkin Uyarlaması: Panna A Netvor appeared first on Sanat Duvarı.

Sinemada hiç bu aralar olduğu kadar yoğunluk yaşandığına bizzat tanık olmamıştım. Bugünlerde vizyonda aynı anda farklı yaş gruplarından ve zevklerden herkesi cezbeden birden farklı film seçenekleri mevcut. Hele bir de bunlar ; Ayla, Yol Ayrımı, Sen Kiminle Dans Ediyorsun, Mutluluk Zamanı, Yol Arkadaşım gibi aynı anda vizyona giren başarılı Türk filmleri olunca ve bir de fantastik macera tutkunlarını ve takipçilerini de kararsızlığa sürükleyen Adalet Birliği, Thor 3 gibi filmlerin öne çıkması bu coşkulu kalabalığa yol açmış olsa gerek.

Tabi biz de Pazar sinemacıları olarak bunca seçenek arasında bir kaç farklı görüşle yola çıktık; birisi Ayla dedi, diğeri Adalet Birliği, öteki Mutluluk Zamanı, birimiz de daha kısık bir sesle “Thor da çok iyi film aslında” dedi ama kimse bu filmi daha önce seyretmemişti. Böylece ayrı salonlara dağılacağımıza karar vermiş halde sinemaya geldiğimizde izlemeyi düşündüğümüz tüm filmlerin salonlarının çoktan dolduğu süpriziyle karşılaştık. İleri saatlerdeki seanslarsa hepimizin evlerine ulaşmasında sorun çıkaracaktı. Bizim kararlaştırdğımız saatte bir tek film kalmıştı o da Thor 3: Ragnarok.

İçimizde Marvel çizgi roman serileri takipçisi biri yoktu. Thor bakireleri olarak bildiğimiz tek tük şeyler atınca geri gelen bir çekiç olayı, bir de keçilerini filan yiyen bir adama dair Antik Yunan efsanesi.

Böylece küçük grubumuzun yalnızca bir kişi hariç tüm diğer üyelerinden çıkan  “Thor de fena olmaz aslında”, “Marvel filmi ne de olsa”, “Ben de hiç izlememiştim görmek iyi olur” sesler eşliğinde  Thor 3 salonuna bu sefer ‘hep birlikte’  geçtik.

Sinemanın en küçük salonuydu burası. Yine de malum, esas kalabalık öteki filmlere kaydığından, pek dolu değildi. Film başladıktan sonra dahi açık olan kapısından içeriye bir ciddiyetsizlik akıyordu. Biz de içecekler ve atıştırmalıklarla doldurup ellerimizi aynı gürültücü kayıtsızlıkla koltuklara yerleşmelerimizi tamamladıktan sonra sohbetimizi son ana kadar sürdürdük ve nihayet beklentisizlik içinde seslerimizi kestik.  Ve film başladı.

Filmin başlangıcında  beni yakalayan ilk şey kısa bir özet sahnesinden sonra gelen yüksek voltajlı müzik oldu, sanırım arkadaşlarım için de böyleydi. Çünkü arada birbirimize bakış atıp tuhaf dans hareketleri yaparak ciddiyetsiz iletişimimize devam ediyorduk. Ancak esas olarak film tarafından yakalandığım an  Thor’un gerçek olmayan hikayesinin sahnelendiği Antik Yunan Tiyatrosu gösterimi oldu. Bu sahnenin gelişiyle aniden ilgiyle izleme başladım. Müzemsi dekor görseli, anlatıcı oyunculuk tarzı ve arka plan korosuyla Antik Yunan tiyatrosunun tüm detaylarını hızlıca takip etmeye çalışırken buldum kendimi bir an. Ancak bundan sonra filmde herşey oldukça hızla değişmeye başlamıştı ve ben benzer şeyler bulur muyum diye çoktan perdeye konsantre olmuştum.

Evet zamanlar ve evrenler arası geçişler çok hızlıydı ki bunu diğer serileri bilsem belki de süprizle karşılamayacaktım. Öte yandan film içerisinde hem karakterin ait olduğu ilk mekana bağlı kalması; hem de bir nevi uzay çağına uzanması ve arada kahramanların günümüz dünyasına çakılmaları filan oldukça akıllıca işlenmiş geçişlerdi. Normalde böylesi film türlerinin yapay dünyası sıkıcı gelebiliyor ama bu geçişler ve tabi ki karakterlerin samimi, yer yer komedi filmine mi geldik dedirten diyalogları filmi zamansız ve doğal bir havaya sokmuş. Bu sahneler toplu halde eğlenme fikrini çoktan bir kenara atmış ve ayrı salonlara dağılma planıyla gelmiş olan bizleri hem şaşırttı hem de oldukça keyiflendirdi doğrusu. Sonlara doğru filmin enerjisi gittikçe yükseliyor ve küçük salonun içinde film boyunca süren sesli konuşmalar, yorumlar, tahminler ve dalga geçmelerle yoğunlaşan atmosfer de ayrı bir keyif veriyordu. Tanımadığımız ve çıkışta doğru dürüst yüzlerini bile seçemediğimiz insanlarla aynı anda bu küçük salonda oturup ortak bir sohbet havasında film izliyor gibiydik. İçlerinden hiç kimse de homurdanan, şikayetlenen bir tip çıkmadı.  Ya da içimizdeki o kişi bir geceliğine salonun atmosferine kapıldı.

Filmin bir noktada yavaşlayıp ki buna yavaşlamak denmesi tam doğru olmaz ancak insani bir çizgiye geçiş yapan bölümü; Thor’un bir tür kaybedenler gezegeni diye adlandırılabilecek olan ve geldiğin yerde “hiç kimse” iken burada “herşey” olmaktan bahseden bir dinleti eşliğinde bu tuhaf evrene girdiği sahne idi.  Tessa Thomson’un sevimli ve etkili girişiyle başlayan ve türlü garipliklerle devam eden bu süreç içerisinde Thor’un kendisine yeni bir takım oluşturma çabası; farklı deneyimlere yol almanın ve tuhaf olmanın  güzelliklerini çağrıştıran keyifli ve eğlencenin en yüksek dozda olduğu sahnelerdi.  Aynı zamanda Hulk ile yapılan diyalogların içerisinde kontrol edemediğimiz gücün bizi yalnızlaştıran yönüne incelikle değinildi.

Kardeş Loki ise benim için filmin başından itibaren en etkileyici kişilikti; tabi ki burada da serinin önceki filmlerini izlememiş olmaktan gelen nötr bir bakış açısı etkili olabilir. Tom Hiddleston’un zayıf ve ince yapısına Loki karakterinin zekası ve az zahmetiyle işleri halletme özelliği tam oturuyor. Geriye kalan zahmetli ve kaba kısımları ise Thor’un üstlenmesiyle beraber bu ikili  tüm seri boyunca her ne kadar belirgin bir çatışma içerisinde gözükseler de iki kardeşin farklı güçlerinin birbirini tamamlamasıyla filmin sona ermesi oldukça sevindirici ve inandırıcı bir bütünleşmeydi.  Bu karakterin en etkin yönü; “iyi” ve “kötü” gibi tanımların gülünçlüğünü yüzümüze yeniden çarpmak oldu. Belki de bunların yerine sadece “beraberlik ve yalnızlık” vardır.

Nihayet filmin en etkileyici mesajını aldığımız sonuna gelirken, Yıldırım Tanrısı Thor’un  babasıyla yeniden yüzleştiği sahnede “Asgaard bir yer değil, halkımızdır” ifadesi aklıma kazınacak tek şey oldu. Ragnarok’u, yani kendi uygarlıklarının temeli olan tanrıların ölümü ve Asgard’ın çöküşü anlamına gelen kehaneti durdurmak için çıktığı bu yolda Thor halkını kurtarmak amacıyla bu kehaneti kendi elleriyle gerçekleştirir.

Tüm mücadelelere rağmen hırslı ve yenilmez olan ablası Hela’nın elinden kurtaramadığı kenti tamamen yakarak, kardeşi Loki’nin kaybedenler gezegeninden çaldığı gemiye halkın yüklenmesi sahnesi bana aniden Suriye savaşını, botlara binerek ülkesini terk etmek zorunda kalan mültecileri ve bugün iç savaşta gelinen son durumu anımsattı. Filmdekine benzer bir biçimde gücünü yok edicilikten alan süper güçlerin zaferleri gibi; –yıkıcılık zaferse, kan dökmek zaferse ve ülkeye hayat veren halkı kaybetmek zaferse– …

Oysa ki dünya; her şeye rağmen hala yeniden “var etmek”, “yapmak” ve “yaratmak” için çok büyük.

Kim bilir, belki de bir çok kişinin aklından aynı şey geçmişti.

The post Thor 3’ü İzlerken appeared first on Sanat Duvarı.

Etkinlikler

İzmir’in festivali, bu yıl da alanında usta isimlerle destek ve iş birliği içinde atölye çalışmaları düzenleyerek,  kısa film konusunda her alanda eğitim sağlamayı hedefliyor. Atölyeler bu yıl ulusal ve uluslararası projelere imza atan başarılı cast direktörü Harika Uygur’un, kitabı ile aynı adı taşıyan “Bu Rol Senin” adlı atölyesi ile başlayacak. Ünlü oyuncu İrem Altuğ “Kamera Önü Oyunculuk” atölyesi ile oyunculuk üzerine televizyon ve sinema ile ilgili deneyimlerini aktaracak. Kısa İyidir’in kurucusu ve reklamcı Heval Hazal Kurt, “Kısa filmin de pazarlaması olur mu?” atölyesinde, kısa filmcilerin yapım sonrası karşı karşıya kaldığı “Şimdi ne yapacağım” sorusunun cevaplarını arayacak. Sinema yazarı ve bu yılki festivalin Uluslararası Yarışma Bölümü jürisi Murat Tolga Şen, “Sinema Yazarlığı ve Türkiye Sineması” üzerine bir atölye çalışması da yapacak. Geçtiğimiz yıllarda festivalimizde oldukça ilgi gören başlıklarda atölyeler düzenleyen Oktostore’un, son teknoloji cihazlarının tanıtılacağı “Dijital Sinema” atölyesi, iki gün boyunca kısa film çekimleri konusunda tüm teknik sorulara cevap olacak. Berlin’de çalışma hayatını sürdüren Tolga Uygur,  atölyesinde, ses kaydı, mikrofon kullanımı, boom operatörlüğü ve ses kurgusu konusunda önemli bilgileri ve deneyimlerini kısa filmciler ile paylaşacak. Katılımcılar ayrıca “Şevkat Yerimdar” dizisi oyuncuları Burak Demir, Başak Parlak ve dizinin yönetmeni Bülent İşbilen ile sohbet imkânı bulacaklar. Bu sene Ulusal Yarışma jürisinde görev yapacak olan ünlü oyuncu Deniz Çakır ise, festival sırasında bir söyleşi ile sinemaseverlerle buluşacak.

Yeşilçam’dan Portreler

İzmir Kısa Film Festivali kapsamında Doç. Dr. Mehmet Koştumoğlu’nun “Türk Sinemasından Portreler” isimli sergisi de sanatseverlerle buluşacak. 24 yıl süren çalışmaları sonucu 200 sinema emekçisini fotoğraflayarak bir sergi oluşturan Doç. Dr. Mehmet Koştumoğlu, “Türk Sinemasından Portreler” adıyla fotoğraflarını festival süresince Buca Belediyesi Kültür Sanat Merkezi’nde sergileyecek. Sergide portreleri bulunan isimler arasında; Tarık akan, Müjde ar, Münir Özkul, Tuncel Kurtiz, Müjdat Gezen, Ediz Hun, Ömer Lütfi Akad, Hale Soygazi, Perihan Savaş ve Şener Şen gibi çok değerli isimler yer alıyor. 

Özel Gösterim

7- 12 Kasım tarihlerinde gerçekleşecek olan festivalde,  42 farklı ülkeden 400 film, üniversite gösterimleri dâhil 146 seansa yayıldı. Filmler ücretsiz olarak Fransız Kültür Merkezi, Buca Belediyesi Tarık Akan Gençlik Merkezi ve Kültürpark içindeki İzmir Sanat’da ve katılımcı üniversitelerin salonlarında gösterilecek. Festival kapsamında Fransız Kültür Merkezi’nde ayrıca, Luis González’in “The Turkish Way” adlı uzun metrajlı belgeselinin özel bir gösterimi var. Belgesel, 2015’te dünyanın en iyi restoranı seçilen El Celler de Can Roca’nın üç şefinin, Arjantin’den başlayan gastronomik yolculuklarının Türkiye ayağını ve Türk Mutfağını dünyaya duyuracak olan ilginç hikâyesini anlatıyor. 

Toplamda 11 Ödül

Dünyanın dört bir yanından kısa filmlerinin yarışacağı festivalde, ulusal ve uluslararası kategoride kurmaca dalında en iyi birinci, ikinci ve üçüncü filmlere ödül verilecek. Ulusal kategoride en iyi belgesel, en iyi deneysel ve en iyi animasyona ödül verilirken, kurmaca kategorisinde gelecek vaat eden oyuncu, en iyi görüntü dallarında da ödüller verilecek. 

Ege Üniversitesi, Yaşar Üniversitesi, İzmir Ekonomi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü’nde gösterilecek olan finalist filmler arasından seçilecek olan En İyi Film  – Migros Gençlik Ödülü üniversite öğrencilerinin oyları ile belirlenecek.  

Festival Başbakanlık Tanıtma Fonu, Kültür ve Turizm Bakanlığı, İzmir Büyükşehir Belediyesi ile Sinema Genel Müdürlüğü, Buca Belediyesi, Konak Belediyesi, Bornova Belediyesi, Karşıyaka Belediyesi ve Fransız Kültür Merkezi’nin katkılarıyla gerçekleştiriliyor. 

Etkinlik Takvimi

8 Kasım Çarşamba Günü Saat 12:00, Yüksek Teknoloji Üniversitesi

Söyleşi.Şevkat Yerimdar dizisi oyuncular Burak Demir ve Başak Parlak, yönetmeni Bülent İşbilen

9 Kasım 2017 Saat: 16:00, Fransız Kültür Merkezi

Harika Uygur – Bu Rol Senin

10 Kasım 2017 Saat: 11:00-16:00, İzmir Sanat Oditoryum Salonu
İrem Altuğ – Kamera Önü Oyunculuk

10 Kasım 2017 Saat: 16:00, İzmir Sanat Oditoryum Salonu 
Kısa İyidir – Kısa filmin de pazarlaması olur mu?

10 Kasım 2017 Saat: 18:00, İzmir Sanat Oditoryum Salonu

Murat Tolga Şen – Sinema Yazarlığı ve Türkiye Sineması

11 Kasım 2017 Saat: 11:00-16:00, İzmir Sanat Oditoryum Salonu

Oktostore – Dijital Sinema

11 Kasım 2017 Saat: 16:30, Fransız Kültür Merkezi

Deniz Çakır – Söyleşi

11 Kasım 2017 Saat: 17:00, İzmir Sanat Oditoryum Salonu
Tolga Uygur – Sinemada Ses

12 Kasım 2017 Saat: 17:00, Fransız Kültür Merkezi

The Turkish Way, Özel Gösterim, Luis González – İspanya – Belgesel – 90’

Film gösterim ve etkinlik programları: www.izmirkisafilm.org  

The post 18. İzmir Kısa Film Festivali Başlıyor appeared first on Sanat Duvarı.

Temel karakterlerimiz olan Mother ve Him‘in kurdukları cennetlerine misafir olmamızla başlıyor hikayemiz. Düzenli, sıradan ve normal bir evlilik hayatı süren çiftin evlerine gizemli bir konuğun gelmesi ile başlayan değişim, beraberinde büyük kaosa yol açıyor.

Mother, naif ve duygusal bir karakterdir. Him için asla yapmayacağı şey yoktur var oluşu boyunca. Yaşadıkları evi bile kendi elleriyle yenilemekte ve bir yuva haline getirmeye çalışmaktadır. Him ise, uzun süredir yazamadığı için sürükleniş yaşayan bir karakter. Karısının tüm ilgisine ve sevgisine rağmen mutsuzluk ve hayal kırıklığı ile aradığı ilhamı bir türlü bulamadığı için bir karmaşa yaşamaktadır. Bir gün, ansızın çıkagelen Man karakteri ile yaşadıkları düzenleri alt üst olur.
 Him, Man‘in varlığından keyif alırken Mother bu durumdan çok memnuniyetsizdir. Tanımadıkları bir yabancıya yarattıkları cennetin kapılarını açıp paylaşmak isteyen Him‘in davranışlarını ve yaptıklarını şaşkınlıkla izlerken, onu kendisinden dahi çok sevdiği için mutlu olsun diye sesini çıkarmamaya çalışmaktadır. Ama bu garip durum bir süre sonra Man‘in eşi Woman‘ın kapılarını çalmasıyla tamamen değişir. Yarattıkları cennetlerinde, Woman’ın da kocası Man gibi kendi evleriymişçesine rahat davrandıkları için Mother, korku ve endişe içinde kendisini bu durma sürekli adapte etmeye çalışmaktadır.
Tam her şey biraz olsun düzelecek ve bu tanımadıkları ziyaretçilerden kurtulacaklarını zannederken daha da fazla yeni ve yabancı ziyaretçiler onlara katılmaya devam eder. Önce Oldest Son gelir ve ardında da Younger Son.
Mother artık daha da korkmaya ve gerilmeye başlar. Dayanılmaz bir tedirginlik ile çaresizce kocasından bu insanları evlerinden göndermelerini ister devamlı olarak. Lakin, Him her seferinde Mother‘a, “nereye gidecekler peki?” diyerek kendi çakarı doğrultusunda eşini manipüle etmektedir.

Film, mitolojik ve dini hikayelere dayanan bir senaryoya sahip. Birçoğumuzun da bildiği Sisifos ve Prometheus efsaneleri. İçinden bir türlü çıkılamayan bir paradoks söz konusu.
Bununla birlikte, bir sepet dolusu metafor ile tanrı ve varoluş sorgulanmaktadır. Filmi izlerken, gerçek karakter Mother‘ın hikayesini izlediğinizi düşünüyorsunuz ama Him‘in hikayesini izlediğinizi anlamaya başlıyorsunuz. Mother‘ın yaşadığı travmatik süreç, Him‘in hikayesinin temel konusudur. Onun yaşadığı çaresizlik ve acı, Him‘in bizzat onu kendileriyle o noktaya getirmesinden kaynaklanmaktadır.

Aronofsky birçok röportajında,“bu doğa ananın öyküsünden daha fazlasıdır” demektedir. Filmi izlerken tanrı, yaratılış ve doğa ananın hikayelerinin anlatıldığını fark ediyorsunuz ama sona doğru konun bambaşka bir hale dönüşmesi ile hem izleyici olarak hem de insan olarak bizleri, varlığımızı sorgulamaya yönlendirmeye başlıyor.

Açıkçası, filmin konusuna dair daha fazla konuşmak istemiyorum ve oyunculuklara yöneliyorum…

Jennifer Lawrence‘ın oyunculuğunu oldum olası sevmem ve seveceğimi de hiç sanmıyorum. Lakin, bu filmde hayatı boyunca oynamayı becerebileceği yegane ve en ‘böm‘ karakterin kendisine bahşedilmiş olmasını da yerinde buluyorum. Kendisine, böylesine konu mankeni roller verilmeye devam edilmeli bence çünkü en iyi becerdiği rol bu. Javier Bardem‘e gelecek olursak, Vicky, Christina, Barcelona (2008)‘dan yeni dönüyor gibiydi diyebilirim.  Karakterinde pek bir derinlik olmadığı için olabilir belki, bilemiyorum. No Country For Old Men (2007) dışında kendisini çok sevmemişimdir hani. Bana kalırsa, filmin asıl yıldızları Ed Harris ve Michelle Pfeiffer‘dır derim. Özellikle de Michelle Pfeiffer…
İtici ve soğuk duruşu ile ‘cuk‘ oturmuş bir oyunculuk sergilemiş bulunmaktadır kendileri.

Sonuç olarak her şeyi bağlamamız gerekirse bu filme dair diyeceklerim, izlenebilir ama yönetmenin kendisinin belirttiği gibi öyle rahatsız eden bir film değil. Aksine, sıkan ve klişe bir senaryo ile göz boyamaya çalışılmış bir iş. Black Swan (2010)‘da da olduğu gibi, yine bir psikolojik hikaye ile izleyicinin siniri bozulmaya çalışılıyor ama aşırı başarısız olunuyor…

Daha fazla yazmak istemiyorum ve hafta sonu, film izlemiş olmak izlenecek bir film diyorum ama yine de, kendi düşüncenizi oluşturmak için izleyin diyorum.

Herkese keyifli seyirler…

The post ANNE! – HOLLYWOOD SİNEMASININ ÖZENSİZ KLİŞELERİ appeared first on Sanat Duvarı.

Orijinal adı Murder on the Orient Express olan kitabın ilk uyarlaması 1974 yılında Sidney Lumet’in yönetmenliğinde beyazperdeye aktarılmış, filmde Albert Finney, Lauren Bacall, Ingrid Bergman gibi isimler rol almıştır. 1977 yılında Türkiye’de gösterime giren film İstanbul’daki sahneleri nedeniyle eleştirilmiştir. 6 dalda Oscar’a aday gösterilmiş ve Ingred Bergmen en iyi yardımcı kadın dalında Oscar almıştır.

İkinci uyarlama ise yine Doğu Ekspresinde Cinayet ismiyle 10 Kasım 2017’de gösterime girecek. Yönetmenliğini

Kenneth Branagh’ın yaptığı senaryosunu Michael Green’in yazdığı yeni uyarlamanın oyuncu kadrosunda Johnny Depp, Penélope Cruz, Willem Dafoe, Michelle Pfeiffer, Daisy Ridley gibi isimler yer alıyor. Ayrıca yönetmen Kenneth Branagh da dünyaca ünlü dedektif Hercule Poirot’yu canlandırıyor.

Açıkçası ilk uyarlamayı henüz izlemedim ancak kitabın ikinci kez beyazperdeye uyarlandığını öğrendiğimden beri heyecanla gösterime girmesini bekliyorum. Son zamanlarda izlediğimiz klasik ajan filmlerinden sıkılanların bu filmi seveceğini düşünüyorum.

İyi seyirler dilerim.

Filmin Künyesi

Yönetmen: Kenneth Branagh

Yazar: Agatha Christie

Senaryo: Michael Green

Oyuncular: Johnny Depp, Penélope Cruz, Willem Dafoe, Michelle Pfeiffer, Daisy Ridley

Türü: Polisiye, Gizem

Yapım: 2017

The post Doğu Ekspresinde Cinayet 10 Kasım 2017’de Gösterime Giriyor… appeared first on Sanat Duvarı.

Sinema yazarı Rıza Oylum’un hazırladığı defterin sayfalarına Türk sinemasının unutulmaz replikleri ve film kareleri eklendi.  Sayfaları çevirenler her sayfada yeni bir filmle karşılaşacak. Okuyucular defterin sayfalarına notlar alırken; edebiyat uyarlamaları, Sabahattin Ali’nin sinemaya etkileri, sinemadaki seks filmleri furyası gibi farklı konularda yazılmış keyifli yazılarla da karşılaşacaklar. 176 sayfalık Sinema Defterim Yeşilçam, hem okumalık hem de yazmalık bir defter olarak sinemaseverler için keyifli ve sinema dolu günler vaat ediyor.

Sinema Defterim Yeşilçam, Seyyah Kitap, 176 sayfa

The post Sinema Defterim Yeşilçam Yayımlandı appeared first on Sanat Duvarı.

Defalarca izledim sizi beyaz perdede, henüz küçük bir çocuktum. Büyük, siyah ve sürmeli gözleriniz, derinden, rüyada gibi bakardı. Dalardınız, bir filmde oynamaktan öte, başka bir zamana giderdiniz sanki. Saçlarınız, hep kısa kesimli, o dönemin modası gereğince “krape” yapılarak kabartılmış, bazen  bir eşarpla hareketlendirilmiş. Dönem itibari ile renklerini hatırlayamadığım için hep siyah-beyaz filmlerde oynadığınızı düşündüren elbiseleriniz, “japone ” kollu. Uçuşan, küçük desenli.  Belinizi saran bir kemerle tamamlanmış. Oysa, hep hafif kilolu olduğunuzu hatırlıyorum. Yüzünüzdeki o küçük ben, sizi daha da kırılgan gösterirdi. Filmlerdeki sesiniz, hep bir başkasıydı, çoğunlukla Adalet Cimcoz.  Şarkılarınızı da gerçekte siz söylemezdiniz. “Mış ” gibi yapmak… Belki de buydu size ağır gelen, ta o zamanlardan. Başrolü paylaştığınız “jönlerden” , en çok, “Ayhan Işık kalmış aklımda. Fakat  siz,

“Küçük Hanımefendi” olarak kaldınız belleğimde, Belgin Hanım. Daha o zamanlar, sizden bana geçen duygu, gerçek yaşamınızda da mutsuz olduğunuzdu. Oynadığınız filmlerin bazı sahneleri adalarda geçerdi mutlaka. “Sözde şöförünüz, aslında, kimliğini gizleyerek aşkınızı sınayan varlıklı genç ile, adadaki ağaçlar arasında koşar mıydınız?  ya da, bir yamaçtan denizi mi seyrederdiniz? Belki de, faytonla  Burgazada’da Kalpazankaya’ya giderdiniz, mevsimlerden yaz, sıcak bir gün veya ilkbahar, tam da eriklerin yenme kıvamına eriştiği güzel, yeşil bir gün…Sahilde  büyükçe bir kayanın üzerindesiniz, saçlarınız rüzgarla uçuşuyor.Kkıyıda , bir kaç martı, midye kabukları ile oynuyor, sizin gözleriniz her zaman yaşlı…

1970’li yılların sonlarındaydık sanırım, sizi sinema perdesinde izleyemez olduk. Sonra, 80’li yılların başında, çok şişman ve çok yalnız olduğunuzu okudum bir yerlerde. Aldığınız zayıflama haplarının içerdiği o madde, sizi çok kötü etkilemiş. Maddi ve manevi yalnızlıklar, gelip geçen aşklar, iki ayrı eşten iki çocuk, hepsi hep birlikte sizden uzak, siz bir başınıza onlardan… 1990’lı yılların başında, insanlardan köşe bucak kaçarken ve kimselerle görüşmezken, en büyük hayranlarınızdan olan Selim İleri’nin söyleşi talebini kabul etmiştiniz. Onun kalemi sayesinde, sizden haber alabildik. Yaşlanmıştınız, şişmandınız ve çok yalnızdınız, insanlardan ürker olmuştunuz, kırılmaktan çok yorulmuştunuz. Selim Bey, sizi, benim en çok sevdiğim çiçeklere “kır menekşelerine” benzetmişti. Kır menekşeleri, çok mütevazidir, bir o kadar da güzeldir. Güneşli ama soğuk günlerin çiçeğidir, öyle havalarda , o baygın kokusunu ele verir. Şimdilerde, kır menekşelerini hatırlayan o kadar az insan kaldı ki. Biri de benim işte, yıllardır, balkonumuzdaki uzun saksıda, bizim için açmakta güzelim, alçakgönüllü, narin ve eşsiz kır menekşeleri…

Sonra, 1995 yılı idi sanırım, yapayalnız ve mutsuz, gittiğinizi yazdı gazeteler. “Bir dönemin ünlü yıldızı, küçük hanımefendi de yok artık…” Oysa, siz bizim için, çok daha fazlasıydınız Belgin Hanım. Kırılgan, alçakgönüllü, nazik ve ne yazık ki kendini hızla kirleten dünyaya ayak uyduramadığı için, ölmek isteyecek kadar mutsuz, algıladığımız başarılı ve renkli dünyanın çok ötesinde, kendi bedeni ve ruhu ile barışamayan, hep güzel olduğunun da farkına varamamış küçük hanımefendimiz.
Hafta sonunda, o rüzgarlı ve soğuk ada sabahında, sizi bana hatırlatan neydi Belgin Hanım? Ada’lı şarkılar mıydı, martıların sesi mi, dalgalar mı? Belki de, adaların ıssız ve tek başına hallerinin, en çok bu mevsimde ortaya çıkmasıdır. Hiç bilmiyorum.
Bildiğim, bu akşam, o şarkıyı ve sizi, birlikte düşünerek  birdenbire size yazma isteği duyduğum…

“Yine bu yıl, ada sensiz, içime hiç sinmedi .Dil’de yalnız, dolaştım hep, gözyaşlarım
dinmedi, ben de şaştım nasıl oldu, yüreğime inmedi…”

Sinemaya olan sevgime, değerli katkınız için, en derin minnet duygularımı kabul ediniz  lütfen. Huzur içinde uyuyun…

The post Sahibine Ulaşmayacak Mektuplar / ” Yine Bu Yıl Ada Sensiz, İçime Hiç Sinmedi.. appeared first on Sanat Duvarı.

Göz alıcı kadro beklentiyi yüksek tutmanıza sebep oluyor. Bu kadro daha farklı bir filmde bir araya gelse nasıl olurdu diye düşünmekten alıkoyamıyorsunuz kendinizi. Kevin Spacey nin canlandırdığı hırslı medyatik savcı Buckley, Carl Lee’nin ceza alması için elinden geleni yapıyor. Spacey’in oyunculuğu ise McConaughey in gerisinde kalmış gibi görünüyor. Jake’ in parlak hukuk öğrencisi asistanı Sandro Bullock’un canlandırdığı Ellen, kadroyu zenginleştirmek için düşünülmüş gibi, oyunculuğuna diyecek bir şey yok tabi.

Jüriye karşı verilen son savunmanın, açık ara sinema tarihinde görülen en etkileyici mahkeme sahnelerinden biri olduğu söylenebilir.Jüriye adeta olay anını yaşatan Jake, filmin özeti niteliğindeki son noktayı, ‘’şimdi o kızın beyaz olduğunu’’ düşünün diyerek koyuyor. M.McConaughey’ nin oyunculuk dersi verdiği bu sahne, kısa sürede Hollywood’un  zirvesindekiler listesine adını yazdıracağı sinyalini veriyor.

Vizyon Tarihi:6 Aralık 1996

Yapımı:1996 - ABD

Tür:Dram ,  Gerilim ,  Suç

Süre:149 Dak.

Yönetmen:Joel Schumacher

Oyuncular:Sandra Bullock ,  Samuel L. Jackson ,  Kevin Spacey ,

Matthew McConaughey , Kiefer Sutherland

Senaryo:Akiva Goldsman

Yapımcı:John Grisham ,  Arnon Milchan

The post Is He Innocent ? appeared first on Sanat Duvarı.

II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından Dunkirk kıyılarına sıkıştırılan 400.000 kadar İngiliz ve Fransız askerinin tahliyesini anlatan Dunkirk, bilindik savaş filmleri çerçevesini tamamen kırıyor. Bu filme bir Er Ryan’ı Kurtarmak bir Hacksaw Ridge vb. filmlerin beklentisiyle izlersek yanılmış oluruz. Çünkü Nolan bize savaşı değil, savaşın içindeki bir hikayeyi anlatıyor. Yıllardır özellikle Hollywood sinemasının bize anlattığı “Savaş Çılgınlıktır” mottosundaki klişeler bu filmde yok. Filmde asla Alman askeri görmüyoruz. Sıcak çatışma görmüyoruz. Kopan kollar bacaklar görmüyoruz. Sağa sola fışkıran kan görmüyoruz. Savaşın atmosferiyle deliren, ağlayan, şoka giren askerler bu filmde yok. Peki, bunlar olmadan bir savaş filmi yapılabilinir mi? Evet, Nolan bize yapılabileceğini göstermiş durumda.

Nolan hikayesini 3×3 şeklinde ayırmış. Hikaye kara, hava ve deniz olarak üçe ayrılmış durumda. Bunun yanında klasik olay-zaman örgüsünün dışına çıkarak üç farklı zaman dilimini paralel kurguyla birleştirmiş. Filmi izlerken bir süre zaman algısını çözemiyorsunuz. Film ilerledikçe kafanızda oturuyor. Bu durum başlarca yorucu gelse de filmin ortalarında ve sonlarında bu hikaye birleşiminden haz duyuyorsunuz.

Zaten hikaye aslında çok basit ve sade. Ancak Nolan karmaşık anlatımı seçerek bu sadeliği gerilimi yüksek bir hale büründürmüş.

Film başlarken de biterken de aynı tempoyu koruyor. Perdede film yansıdığı andan itibaren olaya dahil oluyorsunuz. Zaten Nolan filmde hikâyeye önem veriyor. Filmin baskın bir başrolü yok. Karakterler hikayenin bir parçası halinde. Tom Hardy hayranıyım ve onu izlemek istiyorum diye filmi izlemek isterseniz hayal kırıklığı yaşarsınız. Çünhü Hardy’nin oynadığı Pilot Farrier rolü sadece hikayenin bir parçası. Mark Rylance’nin Mr. Dawson rolü, Cillian Murphy’nin kurtarılan asker rolü de aynı kıvamda diyebiliriz.

Efekt kullanmayı sevmeyen ve gerçekçiliğe önem veren Nolan bu filmde de bu titizliğinden ödün vermemiş. Abartılı paylama, havaya uçma, yanma vb. efektler yerine gerçekçi aksiyon görüyoruz. Beklentiniz eğer bundan yüksekse aradığınızı bulamamanız yüksek ihtimal.

70 mm çekilen Dunkirk muhteşem bir görüntü sunuyor bize. Nolan’ın daha önce İnterstellar’da beraber çalıştığı görüntü yönetmeni Hoyte Van Hoytema başarılı bir iş çıkarıyor. Bu ortak çalışma özellikle savaş uçaklarının uçuşu ve “dog fight” sahnelerinde sizi kokpite oturtuyor. Zaten Nolan gerçek “dog fight” çekimleri yaparak bilgisayar efektinin samimiyetsizliğini perdeden siliyor.

Filmin etkisini en çok yükseltense tabi ki Hans Zimmer’in müzikleri… Film boyunca sizi koltuğunuzda rahat oturtmayan bir gerilim yaratıyor Zimmer. “tik-tak” sesi ve tırnak yeme sesinin birleştirerek yarattığı temanın üzerine kurduğu müzik kompozisyonu sizi bu gerilimin ortasında bırakıyor. Karakterlerle beraber bu imkânsız tahliyenin tedirginliğini yaşıyordunuz.

Görüntüsü ve müzikleri bu kadar iyi olunca haliyle ses efektleri ve ses kurgusu da çok başarılı. Dibinizden geçen her kurşunda bu gerçekçilik irkilmenize neden oluyor.

Filme ilgili eleştiriler genel olarak senaryoya yönelik oluyor. Evet, kabul etmeliyim ki ben de en son İnterstellar’da yaşadığım film bitince koltuktan kalkamama, filmin etkisinden o gece çıkamama durumlarını yaşamadım. Hatta belki bu beklentiyle gittiğin için salonun ışıkları açıldığında bir tatminsizlik de yaşadım. Çünkü bu uzun süreli beklenti bene imdb listesinde ilk üçe girme potansiyeli olan bir film izleyeceğimi hissettirmişti. O kadar değilmiş. Ama şunu da kabul edelim, listeye katılıp katılmamak bir kenara, imdb top250 listesi şu an en prestijli izleyici listesi ve bu listenin ilk 50 sırasında son 10 yılda çekilen sekiz filmden beşi Christopher Nolan imzalı. Bu da aslında bu filmin çok iyi olmasında daha fazlasının beklenmesi durumunu doğurdu. Ancak bu beklentiyi karşılaması elimizde harika bir film olduğu gerçeğini değiştirmiyor.

Filmde mantıksız bulunan bazı bölümler de Nolan’dan değil tarihten kaynaklı. Örneğin Almanlar’ın o kadar yakınken neden saldırmadığıyla ilgili bir eleştiri çarptı gözüme. Ama bunu Nolan’a değil Hitler’e sormak lazım. Çünkü Dunkirk tahliyesine müdahale etmemesi Hitler’in en büyük hatalarından birisi olarak kabul ediliyor. Dunkirk tahliyesi tarihçiler arasında başarı mı başarısızlık mı diye tartışıladursun Nolan bize bu tarihi olayı epik ama abartıdan uzak bir dille anlatıyor. Tabi ki her savaş filminde olduğu gibi bir tutam milliyetçilik var işin içinde. Filmde kullanılan Başbakan Churchill’in şu konuşması bu milliyetçiliğin açıkça yapıldığı tek yer diyebiliriz:

“Sonuna kadar devam etmeliyiz. Fransa’da savaşmalıyız, denizlerde ve okyanuslarda savaşmalıyız, artan özgüvenimiz ve havacılıkta büyüyen gücümüzle savaşmalıyız, adamızı savunmalıyız, bedeli ne olursa olsun. Sahillerde savaşacağız, çıkarma bölgelerinde savaşacağız, arazide ve sokaklarda savaşacağız, tepelerde savaşacağız; asla teslim olmayacağız…”

Özetlememiz gerekirse Dunkirk Nolan’ın en iyi filmi değil. Dunkirk Nolan’ın en kötü filmi değil. Dunkirk Nolan’ın tüm filmleri gibi en iyisi. Sadece Nolan’ın “başyapıt” hakkını bir sonraki filmde kullanmasını bekleyeceğiz.

KÜNYE:

DUNKIRK (2017)

Yönetmen: Christopher Nolan

Senaryo: Christopher Nolan

Yapım: ABD, İngiltere, Fransa, Hollanda

Oyuncular: Tom Hardy, Mark Rylance, Cillian Murphy, Harry Styles, Fionn Whitehead, Aneurin Barnard

İmdb Notu: 10/8.9 (Güncel)

Rotten Tomatoes Notu: 100/92 (Güncel)

The post BAŞYAPIT DEĞİL AMA ÇOK İYİ FİLM: DUNKİRK appeared first on Sanat Duvarı.

“İnsan belleği, unutma özürlüdür” diye çok bilinen bir söz vardır, aslı böyle değildir elbette, ben Türkçesini yazdım. Neyi , ne zaman hatırlayacağımız hiç belli olmuyor. Sizi de  ansızın hatırladım işte. Etine dolgun yarı çıplak bedeniniz  dizlerinizin üzerinde, kahkülleriniz alnınıza düşmüş, büyük olasılıkla boyalı, belinize dek uzun saçlarınız, kollarınız başınızın arkasında, yüzünüzde zoraki bir gülümseme ile, o resimdeki sizsiniz Seher Hanım. Türk sinemasının, zengin kız-fakir delikanlının, iyi niyetli yoksul aşçı- dadı destekli naif aşklarından, bol yanlış anlaşılmalı, entrikalara yenik düşen sevdalılardan kör olanın, yanı başında başka kimlikle yaşayan sevdiğini, gözleri mucizevi bir operasyonla açıldığı ana değin, bırakın kokusundan, sesinden bile tanıyamadığı, o zamanlar için bize saçma gelen, ama şimdi yaşadığımız köşelerden bakıldığında, yüzlerimizde gülümseme yaratan filmlerinden sonra gelen, tiyatro ve komedi oyuncularının, gencecik kadın oyuncuların bolca açık-saçık görüntü verdiği, adları bile tuhaf, sözde erotik film furyasının yaşandığı dönemlerdi. Hep, ikincisi ya da üçüncüsü olduğunuz, ama bir türlü birinci seçilemediğiniz güzellİk yarışmalarından sonra, çeşitli filmlerde , özellikle “baştan çıkaran, kötü ve entrikacı kadın” rollerinde göründünüz bir dönem. Tarkan serisi filmlerinden birindeki,” yılanlı ve kamçılı büyücü kadını” hatırlıyorum. Sonra, sanırım 1970 ‘li yılların başında, “oryantal yıldızlar” arasına yazdırmıştınız adınızı. Daha da sonra, Amerika’da ünlü Playboy dergisine poz veren ilk Türk yıldız olduğunuzu, hatta gece kulüplerinde “giysilerden arınma gösterilerinizle” tanındığınızı okuduğumu da hatırlıyorum, hayal meyal.
Çöküşünüz, seksenli yılların ilk yarısında, çok sevdiğiniz ama bitmeye mahkum bir sevda ile tetiklenmiş ve bol ilaç alarak ilk kez ölme girişiminde bulunmuşsunuz, ama kurtulmuşsunuz.1992 yılında bir gün, lüks semtlerden birinde yaşarken, kapı komşunuza, “Yurt dışına, uzun bir yolculuğa çıkacağınızı, ağabeyinize verilmesini “ bildirerek dairenizin anahtarını bırakmışsınız. Yüzlerce hap ve iki şişe içki ile, ölmeye yatmışsınız kırk dört yaşınızda Seher Hanım. Bu kez başarmışsınız ne yazık ki. Günler sonra, çürümeye yüz tutmuşken bulmuş ağabeyiniz bedeninizi. Ardınızda, ağabeyinize hitaben yazdığınız bir mektup bırakmışsınız:

“……………………..daha 15 yaşındayken anlamıştım bu dünyadaki insanların ne mal olduğunu.Nihayet bu iğrenç dünyadan gitmeyi başardım. Ölmenin, ölmeye çalışmanın bu kadar zor olduğunu söyleselerdi, alay ederdim.. Ben fahişe olmak için yaratılmamışım, hassas ve duygusalım. Öldüğümü kimse bilmesin. Peruklarımı yakıp, küllerini savurun. Müslüman geleneklerine göre gömülmek istemiyorum. Beni beyaz bir bornoza sarıp her yerimi kapatın o kadar”.

Son dileğiniz yerine getirilmemiş ama. Yıllarca, bedeninizi  gözleri ile didikleyen, ancak ruhunuza bakmayarak sizi görmeyen bakışlardan kurtulmak içindi belki de beyaz bornozla örtünmek isteğiniz.
Kalsaydınız, nasıl bir yaşlı olurdunuz acaba Seher Hanım? Aynı dönemde, benzer yollarda olduğunuz bazı dönem arkadaşlarınız gibi, “tövbekar” olacaktınız belki. Belki de, sandığınız gibi yalnız yaşlanmayacaktınız, kim bilebilir ki? Sonuçta, hep kırk dört yaşınızda kalmayı ve hiçliği seçtiniz.

Mektubumun başında da belirttiğim gibi, sizi bana hatırlatan ne oldu, inanın bilmiyorum. Nedeni her ne ise, birdenbire düştünüz aklıma. Yıllar önce, hiç yüz yüze gelmediğim, ama iyi bir amaç için sanal alemde yollarımızın kesiştiği bir dost, “siz sanki bir şeyleri, unutulmasın diye bize hatırlatmak için varsınız” demişti. İşin doğrusu, bazı insanları ya da anları unutmamayı seviyorum ben. Sizi de unutmadığıma sevindim. Gitmeyi seçtiğiniz için pişmanlık duymadığınızı ve beyaz ışıklı bir yolda yürüdüğünüzü hayal ediyorum.
Mektubumu sonlandırıyorum ve bu şiiri size sunuyorum.Işıklar içinde, dilediğinizce huzur içinde uyuyun, Seher Hanım…

İNTİHAR
Kimse duymadan ölmeliyim
ağzımın kenarında
bir parça kan bulunmalı.
Beni tanımayanlar
“Mutlak birini seviyordu” demeliler.
Tanıyanlarsa, “Zavallı, demeli,
Çok sefalet çekti…”
Fakat hakiki sebep

Bunlardan hiçbiri olmamalı.
(Orhan Veli)

The post Sahibine Ulaşmayacak Mektuplar / “Mazi, Kalbimde Bir Yaradır…” appeared first on Sanat Duvarı.

23.07.2017 Pazar Akşamı Passengers ( Uzay Yolcuları )

 Boğazın en güzel noktasında Yeniköy’deki Sait Halim Paşa Yalısı’ndayız; Dostlarımızla buluşuyoruz sosyalleşiyoruz, denizin üstünde keyifli ortamda yeni haftaya keyifle başlamak üzere günbatımını da seyrediyoruz. Ayrıca ödüllü şefimizin özenle hazırladığı açık büfe lezzetleriyle daha mutlu oluyoruz.

** 23 Temmuz 2017 Pazar : Passengers – Uzay Yolcuları

Saat 21.00’da artık yıldızların altında sinema seyrine  sıra geliyor

Passengers – Uzay Yolcuları filmini keyifle seyredelim !

Popcorn, dondurma ve çeşitli içecekler eşliğinde.

Filmin Konusu:

“Aurora ve Jim, 120 yıl süresince uyuyarak dünyadan başka bir gezegene doğru yol almakta olan uzay gemisinde bulunan binlerce yolcudan iki tanesidir. Bilinmeyen bir nedenden dolayı, uyku kabinleri onları uyanmaları gerekenden 90 yıl önce uyandırır. Şimdi, ikisi de bu yanlışlığın nedenini bulmak ve binlerce yolcusu ile uzayda hızla ilerlemekte olan bu gemilerinin kaderini değiştirmek zorundadırlar.

Tür: Bilimkurgu, Romantik, Aksiyon
Yönetmen: Morten Tyldum
Oyuncular: Jennifer Lawrence, Chris Pratt, Michael Sheen
Süre: 1 saat 57 dakika

GAGGENAU sponsorluğunda bu yıl üçüncüsü düzenlenen “Boğaz’da Sinema Keyfi”nde; 23 Temmuz akşamı için ve diğer filmlerle  ilgili detaylı bilgi almak için biletix.com’u ziyaret etmek ya da Sait Halim Paşa Yalısı’nı aramak yeterli.

Adres: Köybaşı Caddesi No: 83 Yeniköy, İstanbul  (0212) 223 05 66    www.saithalimpasa.com

The post Yalı’da Pazar Akşamı Keyfi… appeared first on Sanat Duvarı.

Uzatmadan film hakkında spoiler vermeden durabilirsem bazı bilgiler vermek yazının şanına yakışacak gibi duruyor. Özellikle son yapılan bu Spider-Man Reboot filminde her şeyin yeniden anlatılmadığını görmek herkesi olduğu kadar beni de memnun etti. Filmimizde ki kötüler son derece altı dolu olmakla birlikte sağlam olduklarını gösterdiler. Queen’s semalarında gezinen Spider-Man için her şey kolay gibi gözükse de sonradan düştüğü durumlar kendi bünyesine dokunmuş gibi duruyor. Spoiler eşiğinden döndüğüm bu satırlardan sonra gelelim, filmimizin karakterlerine.

Spider-Man olan Tom Holland için hakikaten çok iyi seçim demek yanlış olmaz. Zaten ilk kez Spider-Man olacağını duyduğumda gerçekten çok sevinmiştim. Kendisini de çok sevdiğimi söylemek isterim. 15 yaşında bir Örümcek Adam’ı canlandıran ve komik, zıpır, atletik ve uçarı olmakla birlikte aynı zamanda bir öğrenci olan Peter Parker, Tom Holland’ın üstüne cuk oturmuş kesinlikle. Filmimizin baş kötüsü Vulture’a hayat veren Michael Keaton ise kesinlikle film cast çalışmasının en iyi sonucu olmuş. Gerçi Keaton kanatlı her şeyi canlandıracak gibi gözüküyor. Bakınız, Batman, Birdman şimdi de Vulture. Orta yaşlı ama genç ruhunu eşi Ben Amca’yı kaybetse de yitirmeyen May Hala rolü için Marisa Tomei iyi bir seçim olmuş kesinlikle. Ayrıca Parker’ın hoşlandığı kız olan Liz(Laura Harrier) karakterine filmde uyuz oldum. Zaten o kız Parker’a göre değildi. Spoiler olmasa da diğer filmler için Michelle daha uygun. Ki Zendaya bu rolü güzel kıvırmış ve kendine baksa hakikaten güzel bir kız olacak filmde. Diğer yandan Robert Downey Jr. “mentor” Iron Man olarak karşımıza çıkıyor. Tabi Iron Man ne kadar mentor olabilirse işte. Jon Favreau ise her zaman ki komik ama ciddi Happy Hogan olmuş.  Şunu da eklemezsem içimde kalır Flash Gordon’ın Hintli olması sanki olmamıştı benim açımdan.

Spoiler vermeden yazıyı uzattım ama kesinlikle çok komik olan bu Marvel filmi görülmesi gereken bir yapım olarak karşımız çıkıyor. Marvel bu sefer Spider-Man ile hakikaten bir nebze olsun bu işin neden ustası olduğunu tekrardan göstermiş.

Açıklama: Yönetmenlikten koltuğunda Jon Watts’ın olduğu ve başrollerinde Tom Holland, Michael Keaton, Marisa Tomei, Zendaya, Robert Downey Jr. ile Jon Favreau’nun bulunduğu Spider-Man Homecoming vizyona girdi. Marvel Cinematic Universe’in önemli bir karakteri olan Spider-Man için bu film hakikaten şanına yakışır olmuş. Birçok şeyi zaten bildiğimiz karakter adına nelerin başına geldiğini görmek bizleri etkileyecek gibi duruyor. Kostümü giydikten sonra neler yapabildiğini gören fakat ayaklarını yere basmayan birine dönüşen Peter Parker için yaşadığı olaylar sonrası kostümünün Tony Star tarafında elinden alınması onun nasıl bir yola girdiğini ve nasıl olgunlaştığını bizlere gösteriyor. Gelecek Marvel Spider-Man filmleri ve Avengers içinde göndermeler yapılan filmde gösterilen bir twist beni olduğu kadar herkesi şaşırttı.  Bu film ile özellikle benim sevdiğim komik ama işler çığırından çıktığında olaylardan kaçmayan “mahallemizin örümcek adamı” bizlere sunulmuş oldu. Marvel evreninin önemli parçası olan ve artık yavaş yavaş yeni bir dönemin başlayacağı sinematik evrenden Spider-Man’in yeri git gide önem kazanacak gibi gözüküyor. Son olarak Marvel’a teşekkür ediyorum. Çünkü özellikle benim izledikten sonra hakikaten işte aradığım Spider-Man dediğim karakteri filme çevirip bizlere sundukları için. Sağol Kevin Feige ve diğerleri. “Mahallemizin dost canlısı Örümcek Adam’ı” artık döndü.

The post Spider-Man Homecoming: Mahallemizin Örümcek Adamı! appeared first on Sanat Duvarı.

PEKÇOĞUMUZUN BEĞENİ İLE İZLEDİĞİ HARİKA MÜZİKLE İNANILMAZ DUYGULAR YAŞATAN LA LA LAND…

Bu filmi kaçıranlar için büyük fırsat !

Gaggenau ile Boğaz’da Sinema Keyfi – La La Land – Aşıklar Şehri, Sait Halim Paşa Yalısı’nda…

Tür: Müzikal, Romantik
Yönetmen: Damien Chazelle
Oyuncular: Ryan Gosling, Emma Stone, John Legend
Süre: 2 saat 8 dakika

Hayatlarında yön bulmaya çalışan iki tutkulu insan Sebastian ve Mia’nın yolları, Los Angeles’ta trafiğin sıkışık olduğu bir gün kesişir. Her ikisi de sanat tutkunu olan bu iki insan, hayallerini gerçekleştirme yolunda düşe kalka ilerlemektedir. Sebastian geleneksel jazzın kolonlardan yükseldiği bir kulüp açma hayalinde, Mia ise kafesinde çalıştığı film platosunda kendine uygun tüm oyunculuk seçmelerine katılarak bir rol kapma telaşındadır. Bu iki insanın kalpleri birbiri için atmaya başladığında ortaya çıkan manzarayı hayat şartları bozacak, onları yavaş yavaş hayallerinden uzaklaştırmaya başlayacaktır.

Oscar ödüllü Whiplash’in yazarı Damien Chazelle’in yazıp yönettiği bu romantik müzikal, modern zamana adanmış bir Hollywood masalı. “Gaggenau ile Boğaz’da Sinema Keyfi”ne, film öncesi Sait Halim Paşa Yalısı’nın ödüllü şefi tarafından hazırlanacak lezzetli atıştırmalıklar, film başlarken ise patlamış mısır ve dondurma ikramları tat katıyor.

 Bu kez de Yeniköy’de İstanbul Boğazı’nın en güzel, en etkileyici gece manzarasına sahip SAİT HALİM PAŞA YALISI’nın rıhtımında “ La La Land”ı ( Aşıklar Şehri ) dostlarınızla birlikte seyretme keyfini kaçırmayın.

12 Temmuz yaz akşamı sosyalleşin. Özenle hazırlanan açık büfe atıştırmalıkların tadına varın, sosyalleşin, eğlenin hem de duygusal, çok başarılı bu müzikal filmle bütünleşin, yıldızların altında konforlu bir ortam sizi bekliyor.

Lüks mutfak aletleri sektörünün en önemli markası Gaggenau ve İstanbul Boğazı’nın en güzide semtlerinden Yeniköy’de bulunan Sait Halim Paşa Yalısı iş ortaklığıyla düzenlenen “Gaggenau ile Boğaz’da Sinema Keyfi” sıcak yaz akşamlarında Boğaz’ın esintisiyle serinlemek ve görkemli bir gece manzarası eşliğinde “vizyon filmleri”nin tadını çıkarmak isteyenler için bulunmaz bir fırsat sunuyor. Film öncesinde yalının rıhtımında açık büfe atıştırmalıklarla başlayacak sinema geceleri, güneş battıktan sonra patlamış mısır ve dondurma eşliğinde film seyriyle devam edecek.

Gaggenau sponsorluğunda bu yıl üçüncüsü düzenlenen “Boğaz’da Sinema Keyfi”nde yer alacak filmler ve biletlerle ilgili detaylı bilgi almak için biletix.com’u ziyaret etmek ya da Sait Halim Paşa Yalısı’nı aramak yeterli.

Değerlendirmeniz dileğiyle…

The post Gaggenau ile Boğaz’da Sinema Keyfi – La La Land – Aşıklar Şehri appeared first on Sanat Duvarı.

Sizi çok uzak zamanlardan bu yana tanıyorum Sadri Bey. Sanıyorum, bende kalan ilk görüntüleriniz, Turist Ömer filmlerinize ilişkin. Üzerinizde, genellikle desenli, yakası -bağrı açık gömlek, açık renk pantolon ve başınızda, kenarı eğri, hatta size küçük gelen bir şapka, yüzünüzde, incecik bıyığınızın altına yapışmış o gülümsemeniz. Eliniz, yüzünüzün ortasında, şapkanızın ucuna dikey, meşhur selamınız.

Kıyıda köşede kalmış, görüntüde hep kaybetmeye mahkum olanların, ama sonunda, hep ummadıkları kadar mutlu olmaları kaçınılmaz sıradan insanların, bilinen öykülerinin alçak gönüllü kahramanıydınız. Benzer bir kaybedeni, asfalt Osman’ı canlandırdığınız,” Serseriler Kralı” filminde, iki ayrı mahalle takımının maçında, hakem bulunmaması nedeni ile, golünüz, karşı takımın itirazı ile sayılmayınca, hemen sonrasında attığınız golün kabul edilmesi için, kendinizi paralarcasına dillendirdiğiniz, “bu da mı gol değil, ha, bu da mı gol değil?” repliğini bugün bile hatırlarız.

Bazı filmlerinizde, şarkıcı olurdunuz, sesinize çok yakışan, genellikle dert yüklü şarkılar söylerdiniz: Sevdiğiniz, ama sevilmediğiniz, hatta, kaderin acıklı bir cilvesi ile, en yakın arkadaşınızı seven esas kızı düşünürken, kendinizi sokaklara vurduğunuzdaki şarkı, “ Şarkılar seni söyler” veya, yıllar önce sizi aldattığını sanarak, nefret ettiğiniz, fakat, ama, heyhat, aslında sizi hiç aldatmamış eski eşinizi anarken söylediğiniz, “Ben seni unutmak için sevmedim…”

Ama benim için en unutulmaz filminiz, “Ah Güzel İstanbul” ve o filmle özdeşleşmiş şarkı:” Al sazını sevdiceğim, şen hevesinle…” o filmde, orta yaşı aşmaya yüz tutmuş, ailesi eskiden zengin, şimdi yoksul, çalışmaktan hoşlanmayan,görmüş geçirmiş İstanbul beyefendisi Haşmet İbriktaroğlu’ydunuz. Ünlü olmanın hevesi ile, köyünden gelip, İstanbul’da şaşkınca kal kalmış, saf kıza kol kanat gererken, beklenmedik bir sevdaya tutuluyordunuz. Bir tarafta, hayal ettiği yaşama doğru gitmeye can atarken, Haşmet’in ilgisini ve derinliğini fark etmekten çok uzak Ayşe , bir tarafta, geçmişte sahip olduğu, hızla ellerinden kayıp gitmiş maddi-manevi değerlerini özleyen, karamsar, yılgın Haşmet, bir tepeden, İstanbul manzarasını izlerler. Uzaklardan bir vapur geçer sessizce, sanki Haşmet’in tüm değerleri ve özlediklerini de yüklenmiştir o vapur ve fonda o şarkı çalar, “ Al sazını sevdiceğim…” Ne güzeldir o sahne…

İyi bir tiyatro oyuncusu olduğunuzu ve edebiyatla, özellikle şiirle iç içe olduğunuzu biliyordum, eşinize hep tutkun olduğunuzu da. Yıllar sonra, bir romana, ailece konu olacağınızı ise, hiç kimse bilmiyordu. Sizinle bir romanda karşılaşmak güzeldi Sadri Bey. Sanırım, kitabın yazarı da yazarken keyif almıştır. belki de sizi yakından tanıyarak gözlemleme, hatta derin akşam sohbetleri paylaşma fırsatı da bulmuştur, kim bilir?

Sinema, tiyatro, edebiyat, bir ihtimal resim, fotoğraf ne çok, ne renkli ilgi alanlarından beslenmişsiniz. Canlandırdığınız karakterlerin bu kadar sahici gibi durması, insanların sizi hep, o karakterler gibi, alçak gönüllü, içten, iyi ve renkli biri olarak benimsemesi , hep birikimlerinizden kaynaklanmaktaydı.
Şimdilerde, insanların ünlü olması, an meselesi Sadri Bey. Andy Warhol’un dediği gibi, herkes, on beş dakikalığına meşhur olabiliyor günümüzde. Öyle ki, hiç tanımadığımız birinin adının önüne,” ünlü” kelimesi konduruluveriyor ve hangi yeteneği ile ünlü olarak kabul edildiğini merak bile etmiyoruz. Sizin zamanınızdaki gibi, yeteneğin, birikimle desteklendiği, bir kabul edilme durumu yok ortada maalesef.
Benim gibilere de, size ve temsilcisi olduğunuz değerlere dair, giderilmesi zor- hatta giderek olanaksız- özlemler duymak düşüyor.

Ama emin olun, bu gol, Sadri Bey. En güzelinden hem de…

Işıklar içinde yatın.

İMZA:Eski ve iflah olmayacak hayranlarınızdan, Öznur Eren Kanarya.

The post Sahibine Ulaşmayacak Mektuplar/ Al Sazını Sevdiceğim Şen Hevesinle appeared first on Sanat Duvarı.

Uzun bir giriş gibi gelebilir çoğu insana ancak filmi izlediyseniz ya da izlediğinizde aslında bunun bir girişten ziyade, filmin merkezinde bulunan temel değerin betimlemesi olduğunu fark edebilirsiniz. Alışılagelmişin dışında bir ailenin içerisindeki, ebeveyn/birey/çocuk hiyerarşi dengesini işleyen filmin, aynı zamanda çok sıradan bir ailenin içerisindeki çatışmaları da gösteriyor olması ve bunları tek bir aile üzerinden yapabilmesi, filmin “başarılı” sıfatını alabilmesini sağlayan ana unsurdur. Düşünün ki; bir otobüs içerisindeki evleri ile göçebe yaşayan, temel maddi ve ahlaki değerleri üzerlerinde bir baskı olarak kabul etmeyen, eğitimi aile içerisindeki düzene yedirerek tam zamanlı bir okul halinde yaşayan, özetle bizim kabul ettiğimiz diğer aile tanımlarının neredeyse tamamını yıkan ve bir bakıma bu sayede gerçekten mutlu olabilen hatta gerçek manada “aile” olabilen insanların hikayesi bu.

Film, bir bıçak gibi, ailenin hayatına orta yerinden keskin bir giriş yaparak başlıyor. İlk sekansa girişimiz o kadar sert oluyor ki afallamamak elde değil. Yemyeşil bir doğa içerisindeyiz. Ormanın nemini alnınızda, göz kenarlarınızda ve burnunuzda hissedebileceğiniz kadar yoğun bir atmosferin içerisinde sessizce duruyoruz. Bir geyiğin rutin beslenme eylemlerini birkaç karış mesafeden izliyoruz. Aniden saklandığı yerden şimşek gibi fırlayarak geyiği boğazlayan biri ile tüm huşu bozuluyor. Etrafta küçüklü büyüklü bedenler beliriyor. Hepsinin yüzleri ve vücutları tamamen çamur ile kaplanmış. Her halinden grubun en büyüğü, en yaşlısı ya da en yüksek rütbelisi olduğu belli olan adamın gelmesiyle bu av sahnesi tamamen ritüelistik bir havaya bürünüyor. Avı kutsarcasına bir seslikten sonra “Baba” olduğunu öğrendiğimiz karakter, elleriyle avı yakalamayı beceren “Oğul”a kendi elleriyle geyiğin ciğerinden kanlı bir parça kesip takdim ediyor. Sıcak ve kanlı olan ciğeri tereddütsüz olarak ısıran genç oğulun, artık “çocuk” olmadığı “Bugün, çocuk öldü. Ve yerine bir adam geldi.” sözleri ile Baba tarafından ilan ediliyor. İşte aile ile tanıştığınız ama aynı zamanda onları “ilkel” bir kabile ile karıştırdığımız an da tam bu an.

Bir derenin içerisinde, üzerlerindeki kanı ve çamuru temizleyen aile bireylerinin, bizi çok şaşırtacak simaları ortaya çıkıyor. Kızıl saçlı ve beyaz tenli kızlar, sarının en açık tonlarını bedeninde ve saçların barındıran küçük kız ve erkek kardeşler, karizmatik ve bilge bir yüze sahip orta yaşlarında bir babanın yüzü, naif, pürüzsüz ama çelikleşmiş derece katı bir duruşa sahip bir Abi… Hepsi bir araya gelerek o kadar rengarenk ve bir o kadar da ahenkli bir tablo oluşturuyorlar ki, daha gerçekten kim olduklarını bilmeden deminki vahşilikleri aklınızdan uçup gidiyor. Sırtlarında avları ile kamplarına dönüyorlar ve günlük sorumluluklarını yerlerine getirip eğitimlerine başlamak için hazırlanıyorlar. Bir yanda geyiğin postunu yüzen genç kızlar, diğer yanda bahçeyi sulayıp ekinlerine bakanlar, öteki yanda elleriyle kamp ateşini yakan genç bir çocuk… Tam anlamıyla herkesin kendi rolüne sahip olduğu kolonist bir yaşam örneği olan ailemizin yaşantısına bakıyoruz. Sonraki sekans eğitimlerinin bir kesitini izliyoruz. Meditasyon halinde aydınlık suratlar karşımızda huzur veren birer resim gibi duruyorlar. Yine bir anda sertliklerine tanık oluyoruz. Eğitmenliği üstlenen baba, çocuklarına bir insanın nasıl öldürülebileceğini ve onları öldürmek isteyen bir insanı nasıl durdurabileceklerini öğretiyor. Günümüz “modern” ve “düzgün” ailelerinde ise durum bunu tam tersidir. Şiddet içeren hiçbir şey çocuğun hayatında bulunamaz. Çocuk, pembe bulutlar üzerinde, süslenmiş insani değerler öğretilerek büyütülmelidir bizim dünyamızda. Bu yolla o çocuğun “iyi bir birey” olacağına inanır çoğumuz. Hele bir de onlara insan öldürmeyi, dövüşmeyi, yakın dövüş silahı kullanmayı, avlanmayı öğrettiğinizi söylersek bu modern ailelere, sizi linç etmek istemelerine yetip de artacak kadar sebep verilmiş olacaktır onlara. Bizim ailemiz içerisinde ise bunlar tamamen doğal ve gerekli eğitimler. Baba, düşmanı böbreğinden ya da karaciğerinden bıçaklamaları gerektiğini öğütlerken küçük kardeşin “Göğüsten saldırmak gerekmez mi ? Akciğerde açılan yara pnömotoraks yaratır veya darbe sternumun yanına yada kalbe gelir. Bu anında ölüm demektir.” demesi ile tamamen dehşete düşüyoruz. Sadece fiziksel eğitimin değil aynı zamanda kapsamı çok geniş bir bilimsel eğitime de tabi olduklarını fark ediyoruz bu sahnede. Zaten devamında gelen sahnede akşam kamp ateşi başında toplanmış  aile fertlerinin her biri, ellerinde kitapları ile sakin sakin oturuyorlar. O ilkel, vahşi, şiddete meyilli hava dağılıp yerini entelektüel bir dinginliğe, bilgelik taşıyan bir sükûta bırakıyor. Kameranın kısa bir tur atarak ellerdeki kitaplara detay girmesi ile kendi adıma söyleyebilirim ki büyük bir utanç hissi kapladı içimi. Dostoyevski, Jared Diamond, Brian Greene, George Elliot gibi dahi yazarların ve biliminsanlarının kitaplarını hafif bir roman okur edası ve zevki ile okuduklarını görünce, bunun bir film olduğunu bilmeme rağmen kendime hayıflandım elimde olmayarak. Bizim iyi eğitimli diyeceğimiz insanların bile okurken zorlanacağı eserleri rahatlıkla okumaları ve üzerine tartışabilecek kadar özümseyebilmeleri fevkalede hayranlık uyandırıcıydı. Tıptan bilime, sanattan doğaya kadar her konu üzerine okuyan, öğrenen, tartışan, paylaşan tertemiz zihinler bu ailenin üyeleri. Biraz eğlence ihtiyacı hissetlerinde ortaya çıkan enstrümanları ile hep beraber emprovize bir şarkı uydurup, büyük bir uyum ile çalmaları, birinin başlattığı ezgiyi diğerlerinin tamamlayarak ahengi korumaları derken, artık aklımızda ne ilkel ne vahşi ne de şiddete meyilli insanların zerresi kalmıyor. Bu ailenin yaptıkları her şeyi, hayatı anlamak ve ona uyum sağlayabilmek adına yaptıklarını kabul ediyoruz. Sorumluluk bilinci ile birbirlerine destek olarak yaşayan insanların güzel ilişkilerine bakakalıyoruz.

Ormanın derinliklerindeki bir av anından, bilimsel bir münazaranın yapıldığı ateş başına kadar şekilden şekle giren organik bir yapının hikayesini yaşıyoruz. Maddi ihtiyaçlarını, kendi elleri ile ürettikleri eşyaları, sahibi bir dostları olan dükkana satması için verip, belirli aralıklarla paylarını almaya giderek sağlıyorlar ki çok da maddi bir ihtiyaca gerek duymadan yaşadıklarını tahmin etmek zor olmasa gerek. Şuana kadar karşımıza hayallerden fırlamış gibi duran bir aile profili çizen film, bir anda çatlakları ve karanlığı göstermeye başlıyor. En baştan beri haberdar olmadığımız Anne’nin 3 ay kadar önce akıl sağlığı ya da nörolojik bir sebepten dolayı hastaneye yattığını öğreniyoruz. Tüm ailenin özlediği ve dönüşünü beklediği, durumu gizemli ancak bir o kadar da sade bir anne figürünü temsil ediyor ailemizin Annesi. Bunu öğrendiğimiz anın üzerinden az zaman bile geçmeden, ailenin Abisinin, aileden gizli olarak üniversite sınavına girdiğini öğreniyoruz, dükkanın posta kutusuna gelen birkaç üniversite kabul mektubu sayesinde. Abinin kararsızlık halini ve ailenin aslında bu kadar güçlü dururken bir o kadar da dağılabilecek kadar hassas bir noktada olduğunu o kadar güzel gösteriyor ki film, işte o an filmin esas başladığı nokta oluyor. Gereken tek şey bir kırılma noktası diye düşündüğümüz anda, filmin fitilini ateşleyecek o haberi alıyoruz: Anne geçen gece bileklerini keserek intihar etmiş. Bu haber ile tüm aile uzun zamandır üzerlerinde biriktirdikleri hüznü, öfkeyi ve özlemi dışarı vurmaya başlıyor. Her ne kadar sağlam durmayı ve hayatın ne demek olduğunu öğrenmiş olsalar bile üzüntüden gözyaşlarına boğulup bir sürelikte olsa metanetlerini kaybediyorlar. Daha ben ekran karşısında o dramın izlerini üzerimden silememişken ertesi sabah tüm aile günlük rutinlerine ve eğitimlerine devam ediyorlar. Zorlu sabah sporlarını yapıyorlar ve filmin aksiyonu başlatan ilk cümlesi duyuluyor; Annemizin cenazesi ne zaman ?!

Kayınpederi ile çoktan görüşmüş olan Baba, ailesinin tüm bireylerine cenazeye gitmelerinin istenmediğini ve kendisinin, karısının ölümü yüzünden suçlandığını anlatıyor. Gerçek bir aile ve iyi yetiştirilmiş bireyler ise bu dayatmayı kabul etmemeyi, onların böyle bir hakkı olamayacağını ve annelerinin vasiyeti gereği cenazesinin yakım işlemi ile olması gerektiği konusunda hem fikir oluyorlar. Baba ise tüm bu özgür iradeyi çocuklarına kazandırmış insan olmasına rağmen, kayınpederinin tutuklatma tehdidi yüzünden cenazeye müdahale etme konusuna yanaşmıyor. Ailemizin tüm bireylerine eşit söz ve karar alma hakkı tanındığını ve herkesin eşit bireyler olduğunu sonraki sabah göreceğiz. Kulübesi önünde tam tekmil halde yola çıkmaya hazır bekleyen çocukları ile karşılaşan Baba ve annelerinin hayatına hürmetlerini sunmak istediklerini söyleyen,  “Baba bize görevi ver. Görev: Anneyi Kurtarmak” diyen çocuklar arasında geçen hafif gerilimli tartışma sonucu, Baba’nın kesin direktifi ile idmana gidiliyor. İdman dediğimiz koşalım, şınav mekik çekelim gibi basit egzersizler yerine dağa tırmanma oluyor ki profesyoneller için bile çok tehlikeli bir eylem. Tırmanış sırasında düşüp el bileğini burkan küçük erkek kardeşe kimse koşup yardım etmiyor, sadece gerçekten böyle bir durumda kalsa kimsenin gökten gelerek ona yardım etmeyeceğini ve kendi başının çaresine bakması gerektiğini söylüyorlar. Aslında aile içerisindeki sürekli öğrenme olayı, genel anlamda hayattaki her ihtimale hazır olmayı esas alan bir eğitim modeli gibi gözüküyor bu saatten sonra bize. Kimsenin iradesi kırılmıyor. Pes etmek yok. Yetiştirdiği çocuklara dağın tepesinde, yağmur altında sırılsıklam haldeyken derin derin bakan Babamız, dönüş yolunda üzgün, bitkin ve morallerinin çöktüğü artık her hallerinden belli olan çocuklarına konuşmasını yapıyor. Sistemin ve diğer insanların onlara neyi yapıp ne neyi yapamayacaklarını söylediğini, hayatın acımasız olduğunu,  güç sahiplerinin güçsüzlere istediğini yaptırabileceklerini, bu savaştan çekilmeleri gerektiğinin söylendiğini anlatıyor en sonunda ise evleri olan otobüslerini durdurup arkaya, çocuklarına dönerek “S.kerler öyle işi !” diyerek teybe İskoç gaydası çalan bir kaseti koyuyor. Sevinç çığlıkları içerisinde ve coşkulu müzik ile yola koyuluyorlar. Görev: Anneyi Kurtarmak !

Buraya kadar çok uzun bir yazıyı geride bıraktık ancak filmin sadece giriş kısmındaki birkaç olayı ve ailenin yaşayışını, felsefesini anlatmaya çalıştım. Spoiler korkusu ile okuyanların olacağını biliyorum fakat benim irdelediğim filmler spoiler vermeye uygun filmler değil ve sadece izleyen kişinin kendi yargılarına göre bir sonuca varabileceği eserler. Bu yüzden artık kalan kısmı temel noktalar haricinde hızlı geçeceğim. Ailenin karakterine yoğunlaşacağım.

Bu film aslında izlediğimde bana çok büyük bir perspektif kazandırmış ve aklımdaki büyük bir soruna yeni açıklamalar getirmişti. Dünyaya bir çocuk getirmenin sorumluluğu altında eziliyordum. Onu nasıl yetiştirmeliyim, neler yapmamalıyım ? diye düşünmekten uyku uyuyamıyordum bazı geceler. Hem de daha ne evliyim ne de bir çocuk planım vardı. Sadece sorumluluk hissinin verdiği korkudan ibaretti. Arkamda dünyaya nasıl bir şey bırakacağım, dünyaya ve insanlığa nasıl etkileri olacak olan bir insan bırakacağım diye düşünürken bu film ile karşılaştım. İzlerken aklımdaki sorularda, ktilenmiş durumdaki korkularda yavaşça kaybolmaya başladı. Artık çok daha rahatım ve en azından inanabileceğim ve çocuğuma aktarabileceğim temel değerleri belirledim. Bu derecede kuvvet sahip bir filmden bahsediyoruz.

Filmi hayranlıkla ve örnek alarak konuştuk bu ana kadar fakat bir de diğer ele almamız lazım. Bu ailenin gerçeküstülüğünü ve inandırıcılığını ele alalım. Filmin ortalarından sonraki kısım filmin kendi eleştirisi gibi aslında. Ailemizin etrafında onları yargılayan ve eleştiren insanlar, akrabalar, arkadaşlar var. Böyle yaşamanın yanlış yönlerini anlatan kişiler ile yaşayan bazen tatlı bazen üzücü atışmalar, tartışmalar var. Annenin cenazesine giden yolda ailenin gerçek dünyadan uzak bireyleri olan çocuklar, dev şehirlere, sürekli alışveriş yapan insanlara, tüketim bağımlılığının kurbanı medeniyete uzaylı görmüş gibi bakıyorlar. Bu dünya ile etkileşimlerinde ise gençlik aşklarını ve ardından gelen hayal kırıklıklarını yaşıyorlar. Babalarının onları bu hayattan uzak tutarak birer ucubeye çevirdiğini düşünmeye ona tavır almaya başlıyorlar. Tamamen katlanarak büyüyen bir kaos baş gösteriyor ailede. Annenin ölümünden Babayı sorumlu tutanlar bile oluyor. Baba ise bu kadar olay üzerine birkaç tane de çocuklarına zarar veren kazaya sebep olunca, artık çocukların zengin kayınpederi gözetiminde kalarak yaşamaları gerektiğine ikna olup, ailesini geride bırakarak, kendi hayatına geri dönüyor. Gerçek bir aile hiçbir zaman bir kişinin isteği ile bir arada durmaz ya da aynı şekilde dağılmaz. Çocukları üzerlerindeki depresif hava dağılınca tekrar babalarına koşmak isterler, ailelerine sahip çıkmak isterler. İşte bir aileyi aile yapan ve koruyan en temel unsur budur. Herkesin o aileye eşit derecede sevgi ve saygı beslemesini sağlamak gerekir. Ailenin merkez olduğu, başlangıç noktası olduğu fikri tüm bireylere kabul ettirilmelidir. İşte Captain Fantastic ister göçebe bir aile olarak normların dışında yaşayın, ister şehrin göbeğinde düzenli işler ve okullara giderek yaşayın fark etmeksizin, size ailenizi hangi temeller üzerine kurmanız gerektiğini anlatıyor. En azından bu konuda çok gerçekçi bir öneri sunuyor.

Eğitimin de sevginin de paylaşmanın da aileden başladığı ve bu başlangıcın da aileyi güçlendiren bir sürece dönüştüğünü işliyor Captain Fantastic. Çocuklarımıza zaman ayırmamız gerektiğini, onları yalanlar ile kandırmak yerine sürekli dürüst olarak, ailelerine güven duymalarını sağlamayı, aileden korkmamaları gerektiğinin öğretilmesinden çok bunu hissettirmeyi, onları birey olarak görüp saygı duymamız gerektiğini ve şahsi alanlarına, tercihlerine müdahaleden kaçınmamızı ve en önemlisi de karakterlerini geliştirirken gereken en iyi eğitimi verebilmek için hazır olmamız gerektiğini çok güzel bir dille, fantastik bir aile üzerinden anlatıyor. Sizi bu mesajların içerisinde boğmuyor ama coşkuyla izlediğiniz harika bir film içerisinde hiç uğraşmadan bu mesajları bulup alabilmenizi sağlıyor.

Film içeriği hakkında konuşmayacağım daha fazla. Onlar sizin filmi izlemeye ikna olduğunuz takdir de yaşayacağınız muhteşem deneyimler olarak kalacak. İnanın bana filmin çok çok ufak bir kısmını betimledim sadece. Hala muazzam bir final, onlarca olay ve eğlenceli hatta komik sahne sizleri bekliyor. Bu yazı sadece içeride ne bulacağınızı söylüyor. Ben size içeride bir hazine olduğundan bahsediyorum ancak o hazineye erişip temas ettiğinizde yaşayacağınız hazzı asla tarif edebileceğimi sanmıyorum.

“Nasıl anne/baba olursun?” sorusu için makul, anlaşılır ve içe sinen bir cevap sizleri bekliyor. Bir ebeveyn olmadan önce, bu deneyimi size yaşatmayı başaran bu eseri mutlaka tüketin. Ayrıca iyi bir izleyici iseniz ve yorum yeteneğiniz ortalama bir insan kadar bile varsa, bu filmin mesajını diğer tüm ilişkilerinizde de uygulayabileceğiniz bir öneri olarak benimseyeceksinizdir.

Daha fazla tutmayayım sizi. Bu benim için özel bir filmdi ve yüzden içimden geldikçe tutmadan yazdım. Sonraki film yazılarının daha kabul edilebilir boyutlarda olacağına emin olabilirsiniz. Ya da olamazsınız, kaleme ve fikre ket vurulamaz.

Son olarak filmin fiziki niteliklerine kısa bir göz atalım. Yönetmen ve aynı zamanda senarist olan Matt Ross hakkında methiyeler dizebileceğimiz kadar büyük işler yok henüz. Kendisi daha çok oyunculuk ile ilgilenmiş bir sanatçıydı ancak anlaşılan bu filmden sonra işler değişecek ve daha çok yönetmen koltuğuna geçmek ve kendi yazdıklarını yönetmek isteyecektir. Her durumda da başarılı eserler ortaya koyacağına eminim.

Oyunculara geçmeden önce Anne, Baba, Abi, Küçük Erkek Kardeş diye geçiştirip tekdüze bir hale soktuğum insanlara bir iade-i itibar etmek istiyorum zira hepsi dünyada o isme sahip olan eşsiz insanlar. Anne ve Babamız tüm çocuklarının ismini kendileri uydurarak onların özel isimler olmasını sağlamış. Babamızın ismi Ben, kendisini efsane olarak gördüğüm Viggo Mortensen canlandırıyor nam-ı diğer Aragorn. Bu adam duygu geçirme konusunda çok başarılı, bu filmde de almamız gereken tüm duyguyu iliklerimize kadar sokuşturuyor. Annemizin adı Lessie kendisini Trin Miller canlandırıyor fakat filmde karşımıza bir iki rüya sahnesi dışında çıkmıyor o yüzden çok yorum yapamayacağım. Sadece ailedeki genç kızlara benzerliği ile gerçek bir aile inandırıcılığı sağlaması açısından başarılı bir cast seçimi olmuş diyebilirim. Çocuklar; Bodevan ailenin abisi ve oyunculuk açısından en sağlam karakterlerden birisi. Karakteri George Mackay canlandırıyor. Oyunculuğunu çok beğendim ve karakterin aslının o olabileceğini düşünüyorum izlediğimden beri, o derece üzerine oturmuş rol. Ailenin geri kalanını Baba, Abi diye kategoriye koymak zor o yüzden hepsinin kendine has ismini ve oyuncuları yazacağım. Genel yorumum ise hepsinin kendilerine biçilen rolün hakkın fazlasıyla verdikleri yönünde olacaktır. Gerçekçi karakterler olmuş her biri. Kielyr (Samantha Isler), Vespyr (Annalise Basso), Rellian (Nicholas Hamilton), Zaja (Shree Crooks), Nai (Charlie Shotwell) …

Sinematografi açısından üzerine titizlenilmiş ve çok temiz bir iş çıkarılmış ortaya. Sanat yönetiminde, görüntüye kadar her şey için büyük emek olduğu ortada. Müzikleri temaya uygun ve duyguyu bozmayacak şekilde seçilmiş. Aldığınız duyguyu pekiştiriyorlar çoğu zaman. Finaldeki Sweet Child O’ Mine’ın ise ailemiz tarafından kendilerine özgü şekilde seslendirilmesi eminim ki benim kadar sizi de etkileyecektir.

Söylenebilecekler benim için bu kadardı. 8 dolaylarındaki IMDB puanını fazlasıyla hak eden, eşsiz filmlerden biri.

Gidin ve İzleyin !

Sonraki filmimiz; İnsanın yalnızlıktan ne derece korktuğunu ve bu korkunun onu nerelere kadar götürebildiği gösteren bir film.  Depresif ve duygusal bir insanın mutluluğa dair umudunu deneyimlemek adına gerçekçi bir fırsat sunan eserimiz… Her (Aşk) !

The post Captain Fantastic: Ebeveyn Olma Cesareti appeared first on Sanat Duvarı.

İnsanoğlu diğer pek çok canlıya kıyasla büyük bir meziyete sahiptir ve bir bakıma bu meziyeti sayesinde var olabilmiş, tüm canlılar üzerine egemenliğini ilan edebilmiştir. Simule edebilme… Bir durum içerisine girildiğinde tek bir ihtimali yaşarız. Bunun sebebi zamanın acımasız lineerliğidir. Attığınız her adım sizi ileri götürür, geri atılan adım bile zamanda ileriye atılmıştır. Bu sebeple içerisine girilecek her durum üzerine önceden düşünebilmek ve ihtimalleri değerlendirebilmek muazzam bir güç bahşetti insana. Bir savaşa girerken de, genç ve güzel bir kadınla sohbete niyetlenirken de zihnimizde tüm ihtimalleri düşünüp buna hazır olmak büyük bir avantajdır. Başarı çoğu zaman bu noktada gizlidir. Kafamızda olayları defalarca ve defalarca simule eder, bazen kendi kendimize konuşma derecesinde yoğunlaşarak, hazır olmak istediğimiz o durum üzerine tüm ihtimalleri canlandırırız zihnimizde. Elbette tüm bu simülasyon sadece kendimizde olan araçları kullanarak kurabileceğimiz bir dünyadan ibarettir. Ne kadar biliyorsak o kadar hayal edebiliriz özetle. İçerisine hiç girmediğimiz ve hakkında hiçbir fikrimiz olmayan konu üzerine düşünmek fevkalade zor bir eylem olacaktır ve çoğu zaman da beyhude. Peki bu durumun sinema ile alakası nedir ?
Bilmiyoruz dolayısıyla düşünemiyoruz, hayal edemiyoruz zira elimizde bir deneyim yok, bilgiyi elde edebileceğimiz zamanı henüz yaşamamışız. Deneyimi ise zaman ile edinmekten başka geçerli bir yol da bilmiyoruz. Zamanımızı verdiğimiz ve her fırsatta bir tecrübe yaşadığımızı varsaysak bile, yine de tüm konuların ve durumların çoğunu asla deneyimlemeden göçüp gideceğiz bu dünyadan. İşte sinema bu noktada ortaya çıkıyor ve imdadımıza yetişiyor. Onlarca insanın tecrübe ve bilgisi ile süzülerek hazırlanan “canlandırma” ürünleri, sinemayı meydana getiriyor. Sinema ise seç-beğen-al standardında kategorilere bölünmüş bu deneyimleri zihinlerimize taşıyor.

Yönetmenler ve senaristler, yıllarını vererek bizlere birkaç saatlik filmler sunuyorlar. O kadar zaman alan bir eylemin sonucu sadece birkaç saat… Yığınla bilgiyi, tecrübeyi ve bunları edinmek için gereken zamanı, yoğun uğraşlar ile damıtarak tabiri caizse “hap” gibi filmleri üretiyorlar. Bir filmin başına oturulup birkaç saat verildiğinde, insanlara, kendi zihinlerinde simule edemedikleri dünyaları, durumları, hayatları hissedip, sindirebilmesini sağlayan çılgınca bir güç sunuyor bu filmler. Birkaç saat içerisinde savaşta tüm arkadaşlarını kaybeden, yaralı bir askerin yıkılmış psikolojisini, korkuyu ve dehşeti yaşayabilir ya da sevdiği insandan ayrılan bir kişinin kederini ve pişmanlıklarını kısa sürede kavrayarak empati kurabilirsiniz. Bunların hepsi sinemanın bizlere sunduğu tüketime hazır deneyimlerdir. Benim de dikkati çekmek istediğim nokta, tam olarak sinemanın bu fonksiyonudur.

Bu çok yüzeysel ve sadece benim sinemaya karşı olan bakış açımı sunmaya çalıştığım bir giriş aslına bakarsanız. Sadece bir zincirin başlangıç halkası, kendinden sonra gelecek olan yazılar için temel bakış açısını sunan bir açıklama… Farklı deneyimleri sunan filmlere ve bu filmlerin, deneyimleri sunuşlarındaki başarıları üzerine gelecek olan yazılarımın ilkidir bu metin. Zamanımı ve zamanınızı azami derecede değerli gördüğüm için, bu dizide vaktinizi almaya layık filmler üzerine, amiyane tabirle ve haddim olmayarak “iyi” diyebileceğimiz filmler üzerine bir irdeleme uğraşına girişeceğim.

Niyetim bu ve şartlarım da bu metinden ibaret. O halde başlamamak için bir sebep yok.

İlk filmimiz; “Nasıl bir ebeveyn olmalıyım ? Çocuğumu nasıl yetiştirmeliyim ?” gibi sorumluluk hissi sebebiyle doğan sorulara, çılgınca ama aynı zamanda makul, mütevazı fakat bir o kadar da görkemli bir cevap sunan… Captain Fantastic! olacak…

The post Sinema: Zamanımızın Kurtarıcısı appeared first on Sanat Duvarı.

İstanbul’da bu yaz yapılması gerekenler listesinde ilk sıraları alacak “Gaggenau ile Boğaz’da Sinema Keyfi”, şehrin en büyüleyici mekanlarından Sait Halim Paşa Yalısı’nda yaz boyu sinemaseverleri bekliyor.

Lüks mutfak aletleri sektörünün en önemli markası Gaggenau ve İstanbul Boğazı’nın en güzide semtlerinden Yeniköy’de bulunan Sait Halim Paşa Yalısı iş ortaklığıyla düzenlenen “Gaggenau ile Boğaz’da Sinema Keyfi” yine başlıyor.

Sıcak yaz akşamlarında Boğaz’ın esintisiyle serinlemek ve görkemli bir gece manzarası eşliğinde “vizyon filmleri”nin tadını çıkarmak isteyenler için Temmuz ve Eylül ayları arasında on ( 10 ) farklı film gösterimi düzenlenecek. Film öncesinde yalının rıhtımında açık büfe atıştırmalıklarla başlayacak sinema geceleri, güneş battıktan sonra patlamış mısır ve dondurma eşliğinde film seyriyle devam edecek.

Gaggenau sponsorluğunda bu yıl üçüncüsü düzenlenen “Boğaz’da Sinema Keyfi”nde yer alacak filmler ve biletlerle ilgili detaylı bilgi almak için biletix.com’u ziyaret etmek ya da Sait Halim Paşa Yalısı’nı aramak yeterli.

 Değerlendirmeniz dileğiyle…

The post Gaggenau ile Boğaz’da Sinema Keyfi başlıyor: appeared first on Sanat Duvarı.

TÖRE NEDİR?

Öncelikle, film ve dizilerde sık olarak reyting malzemesi olarak kullanılan,her seferinde de kan davası merkezli işlenen “töre” kelimesinin anlamına bakmamız gerekir. Töre; bir toplumdaki gelenek (örf), görenek (adet) ve ahlak kurallarının tümüne verilen isimdir. Başka bir deyişle, toplumun ortak bir şekilde kabul ettiği, benimsediği gelenek göreneklerin, alışkanlıkların ve ahlak kurallarının hepsini ifade etmektedir. Aslında açıp araştırdığınızda töreyle ilgili o kadar çok tanım ve açıklama buluyorsunuz ki,bize yansıtılandan farklı olduğunu anlıyorsunuz. Başka bir kaynak da, törenin sosyal bütünleşmenin bir kaynağı olduğunu vurguluyor. Normatif bütünleşmenin temel kaidelerini törenin sunduğunu ifade ediyor. Yani, geleneği temsil etmesinden törenin etkilerinin doğduğu görülüyor. Türklerde ise törenin, sosyal yaşamı düzenleyen kaideler bütünü olduğunu söyleyebiliriz. Kişiler ve zümreler arası münasebetleri düzenleyen ve idarecilerle idare edenler arasındaki işleri, hak ve vazifeleri belirten usulleri ifade etmektedir. Ancak töre hükümleri değişmez kalıplardan oluşmamaktadır. Bir sosyal hukuk-i normlar toplamı olarak töre, çevre ve imkanlara uygun yaşayabilmenin gerekli gördüğü yeniliklere açıktır. Üstelik, töre kavramı yalnızca geçmişteki yaşanmışlıklardan da ibaret değildir. Farklı boyut ve unsurlarıyla bugün de yaşandığını görmekteyiz. Çünkü töre devleti ayakta tutan ve güçlü yapan bir yapı olarak ifade edilmektedir. Fakat ne yazık ki, günümüzde töreyle ilgili gözler önüne serilen yapımlar gerçekleri yansıtmaktan oldukça uzaktır. O halde şimdi törenin kişilere ve topluma yansıtılma şekline geçebiliriz…

TÖRE TOPLUMA NASIL YANSITILIYOR?

Günümüz dizi ve filmlerinde hala görmekteyiz ki, töre genellikle kan davasından ibaretmiş gibi topluma gösteriliyor. Kan davası yüzünden iki ailenin birbirine düşman olması ve öldürmesi ya da “töre” kalıbı altında ailenin kızın istemediği bir aşiret ağasıyla evliliğe zorlanması doğu dizilerinin ana konusu haline gelmiş durumdadır. Özellikle Mardin, Urfa, Gaziantep çevresinde çekilen dizilerin tümünde töreden başka bir imge bulmak neredeyse imkansız oluyor. Törenin Türk dizi ve filmlerinde yanlış lanse edilmesi, kadına şiddeti, haksız yere işlenen cinayetleri halka teşvik ediyor. Dolayısıyla toplumdaki şiddet ve katliam olayları artıyor. Bunun yanı sıra insanlar töreyi yanlış öğrendikleriyle kalıyor. Bir konuşma esnasında töre lafı geçtiğinde akla ilk doğudaki diziler, zorla evlendirmeler, evlenmemek için memleketinden başka yerlere göç eden kızlar, kan davaları geliyor. Bu ilkel geleneklerin aslında kendilerine töre ismini koyduğunu söyleyebiliriz. Çünkü tarihe baktığımızda, töre kavramının anlamına, ayrıntılarına ve geçmişini incelediğimizde doğuda bize lanse edilen görüntülerle alakası olmadığını görebiliyoruz. “Töre yeniliklere açıktır” eklentisiyle birlikte törenin günümüzde bize yansıtılan haline bakmak bunu anlamak için bir örnektir. Çünkü hiçbir dizide törenin yeniliklere açık olduğunu söyleyemeyiz. Aksine aynı yanlış ve ilkel kalıplar içerisinde sınırlı kaldığı konusunda pek çok kişinin aynı fikirde olma ihtimali yüksektir. Bu tür yapımlar, töreyi halka yanlış göstermekle kalmayıp, ülkemizin en nadide bölgelerinden olan, Doğu yöresine karşı da insanda bir ön yargı oluşturuyor. Çünkü ne zaman o bölgelerde çekilen bir dizi görsek, konusu hiç değişmiyor. Töre cinayetleri ya da zorla evlendirmelere şahit oluyoruz. Dolayısıyla kişilerde, Doğuʼda töreden, cinayetten ve aşiret ağalarından başka bir şey yok mu düşüncesi oluşuyor. O halde şimdi de o bölgelerin kişilere gösterilmeyen taraflarına değinelim… Güney Doğuʼnun Medyaʼda Yansıtılmayan Güzellikleri… Güney Doğu yöremiz tarihimizde önemli kalıntı ve güzelliklere sahiptir. Turizm açısından Akdeniz ve Egeʼden çok bir farkı yoktur. Ancak ülkemizde reyting her şeyden önce geldiği için ne yazık ki oralarda çekilen dizi ve filmlerde bu çok köklü tarihi güzellikler es geçiliyor. Ülkemizde töre odaklı dizi ve filmler daha çok Mardin Urfa ve Gaziantep yöresinde çekiliyor. Ancak bu yörelerin halka gösterilmeyen taraflarına baktığımızda hem sağlam temelli bir tarihi geçmiş ve pek çok doğal güzellik görmekteyiz. Şanlıurfa, Mezopotamyaʼnın en eski yerleşim birimlerinden olmasının yanında, efsaneleriyle öne çıkan şehir olma özelliğine de sahiptir. Aynı zamanda peygamberler kenti olarak da bilinir. Hz. İbrahim Mağarası, Balıklı Göl gibi efsanevi mekanlara ev sahipliği yapması buna etkendir. Ayrıca, başka bir tarihi kalıntısı olan Urfa Kalesiʼnin merdivenlerinden şehir tepeden görünebilme özelliğine sahiptir. Buna ek olarak, Şanlıurfa dünya tarihinin şimdiye dek keşfedilmiş en eski tapınağı olan Göbeklitepeʼyi coğrafyasında taşıyor.

Gaziantepʼe geldiğimizde, 1700 metrekare genişliğindeki mozaik alanıyla dünyanın en büyük müzesi olan Zeugma Mozaik Müzesi akla gelen ilk tarihi güzellikler arasında yerini koruyor. Üstelik, büyüleyici avlusuyla tarihi Beyaz Han, Antep işi el işlerinin görülebileceği Zümrüt Han, Zincirli Bedesten ve Bakırcılar Çarşısı görülmesi gereken yerler arasında bulunuyor. Gelelim dizi ve filmlerde belki de en çok çekim alanı olarak kullanılan Mardinʼe. Mardin ülkemizde en çok töre malzemesi şehri olarak kullanılan yer olma özelliğini koruyor. Bu yüzden de geçmişi ve güzellikleri es geçilebiliyor. Mardin Güney Doğu Anadoluʼnun Dicle bölümünde yer almasıyla beraber, bölgenin tarihi açısından en eskiye dayanan şehirlerinden biridir. Kendine özel mimari yapısı, kayalıklarla birleşmiş büyüleyici görünümüyle geleneksek Mardin evleri insanı etkileyen bir yapıya sahiptir. Ayrıca, televizyonda lanse edilenden zıt olarak, değişik kültürdeki insanların bir arada uyumla yaşamasının ortaya çıkardığı çeşitlilik de şehre güzellik katan unsurların başında gelmektedir. Şehir pek çok tarihi güzelliğe ev sahipliği yapmaktadır. Darülzefaran Manastırı, Zinciriye ve Kasimiye Medreseleri görülmesi gereken tarihi yerlerden sadece birkaçıdır. Üstelik, Mezopotamyaʼda yaşamış eski medeniyetlerin izlerini ziyaret etmek için şehrin dışında kalan Dara Harabeleriʼde “Mardin” denince es geçilmemesi gereken yerler arasında bulunuyor…. Gördüğünüz gibi Güney Doğu Bölgesi turizm ve tarihi güzellik açısından, Parisʼten, Romaʼdan, Antalyaʼdan, çok farklı gözükmüyor. Üzerine gidilip iyice derine inilse bu saydığım şehirleri sollayacak şeyler de bulunabilir. Ama töre kavramı kalıplaşmış bir şekilde Doğuʼya öyle bir bütünleşmişki, ne yazık ki insanların aklına bu güzellikler gelemeyebiliyor. Ülkemizde törenin yanlış lanse edilmesi kadına şiddeti ve cinayetleri artırdığı gibi, televizyonda gördüğümüz kan davaları, cinayetler ve tecavüzler yüzünden de oraları gidip görme isteği de ister istemez soğuyabiliyor. “Doğu’da töreden başka bir şey yok mu” ? sorusunu kendimize sorabiliyoruz. Şiddet unsuru çok fazla prim yaptığı için de senarist ve yapımcıların aklına başka bir şey gelmiyor. Sırf reyting artsın diye en alakasız yapımlarda bile ucundan töreyi ve Doğu bölgelerini görebiliyoruz. Bu bölgeleri görme isteği uyandırıcı yapımlara da imza atılabilir. Töreyi es geçip sadece oraların turizmini ve gerçek tarihini öne çıkaran sanatsal yapımlar olabilir. Dram yerine komedi unsuruyla beslenen yapımlar da çekilebilir. Ancak şiddet, cinayet, tecavüz, zorla evlendirme kadar ilgi görmeyip belki 3 bölümde yayından kaldırılacağı için kimse risk almak istemiyor. Bu durum da ülkemizin şiddetten, çocuk gelinlerden ve törenin yanlış lanse edilmesinden ne kadar çok beslendiğini acı bir şekilde gözler önüne sermiş oluyor….

The post Güney Doğu Anadolu Bölgesinde Çekilen Töre Konulu Yapımlara Bakış ve Gösterilmeyen Özellikler appeared first on Sanat Duvarı.

Bildiğiniz gibi mesleğinde başarılı olmuş sanatçılarımızla bir söyleşi gerçekleştiriyorum.

Aklıma ilk gelen isimlerden biridir “Ayla ALGAN” … Bilmiyorum neden isminin her anıldığı yerde içim sıcacık olur, belki de çocukluğumdan beri bildiğim için şarkılarını. “Hamsi Paluğu, Koca Öküz” isimli şarkılarını çok severdim. Ne zaman duysam eşlik ederdim. Yıllar sonra izlediğim “Ali’ye” isimli dizide ki ailesinin üzerine titreyen “Refüj anneanne”. Kurtlar Vadisinde ki “Prof. Anadolu” ve daha nice ömür defterinde yer verdiği nice beyaz sayfalar. Ve bu sayfaları renklendiren karakterleri bu kadar güzel yansıtması… Taktire şayan olmasındandır ki hayatına bunca ödülü bunca başarıyı, mükemmel bir eğitimi sığdırmıştır. O’nun karnesi hep çok iyi lerle doludur. Çok iyi bir oyuncu, çok iyi bir sanatçı, çok iyi bir vatandaş, çok iyi bir eş, çok iyi bir anne ve çok iyi bir büyükanne onun hayatında vasatlığa yer olmayacaktır. O isim sevgili Ayla ALGAN Hanımefendidir.

Harbiye’de ki evini Sevgili Özel Asistanı ve Eğitim Koordinatörü; Sevinç Hanım sayesinde kolayca buluyorum. Kalbim küt küt zili çalıyorum. Kapıyı Sevinç Hanım açıyor. Sıcak bir neskafe eşliğinde biraz sohbet ediyoruz. Derken kapıdan o tatlı yüzü ve ifadesiyle Ayla Hanım beliriyor. Sarılıyoruz, beni röportajlarını yaptığı masaya alıyor. Ve söyleşimize başlıyoruz.

 S.Ö:   Güzel gözlerinizde ve teninizde göçmenliğin daha doğrusu Avrupai ligin etkisini görüyoruz. Soy ağacınız nerelere dayanıyor. Sanattaki bu verimliliğinizi bu senteze bağlayabilir miyiz?

A.A:  Benim annem de babamda Giritli ama annem bura Giritli yani büyükbabam daha çocukluğunda göç etmişler. Babamın tarafı da son mübadelede geldi. Dolayısıyla annem bura Giritlisi İstanbul’da doğdu.  Bende burada doğdum Osman Bey’de.  Babamda 18 yaşında filan ancak Venizelos’un oğlu onlara izin verdi çiftliklerinizi satın parasını da alın gidin diye. Öbürleri hep kaçak geldi. Cebinde paralar öyle geldiler.

S.Ö: Anne tarafından sanatın bir başka dalı “Resim” ile ilgilenildiğini, annenizin ressam olduğunu biliyoruz. Siz sanatın her dalında büyük başarılar göstermişsiniz, resimde de yeteneğiniz var mı?

A.A: O dönemde annemde resim okuyordu Mimar Sinan’da İbrahim Çallı’ydı hocası müzik severdi şarkı söylemeyi severdi. Benim çocukluğum için diyorlar ki; “bu daha yürümeyi bilmeden samba yapıyordu duvara tutunup.” Dolayısıyla galeriler yoktu hiç ressamlar için onun için portre yapıp satıyorlardı. Annemde portre yapınca kız arkadaşından para mı alacak deyince stilist oldu. Yani model çiziyordu. Senede iki kere Paris’e gidiyordu. Cristian Dior, Jack Fath (Modacı Jacques  Fath) onlarla çalışıyordu. Onlara bizim renklerimizi götürdü. Mor ile cam göbeği mesela şaşırıyorlardı “nasıl bu bununla beraber olur.” Bütün o kök boyalar, kilimlerde ki kök boyalar onu da okumuştu çünkü akademide. Stilize ediyordu laleleri, karanfilleri. Ve mecburen öyle yaptı sonra babamın parası gelince Girit’ten babam, ha bir ara telgrafhanede çalıştı eski yunanca biliyordu çünkü. Girit’te ilkokul Türkçe idi sonra ortaokulu ya izin veriyorlardı ya izin vermiyorlardı Rumcaya döküyorlardı. Anlattığı babamın,” Dağlardan kadınlar iniyordu” diyordu babam 12 yaşındaydım tüfek elimizde köşkün üstündeki balkonda “Svaskesti” isimleri kadınların. Korkutuyorlardı tabi onları öyle bir devre yaşadılar. Buraya gelince iyi oldu telgrafhaneyi bıraktı iş açtı kendine Galata’da. Sonra paramız oldu yani. Ama o dönemlerde ben daha doğmamıştım o zaman annem epey zorlanmış. Onlara Türk renkleri, şalvar kısa şalvar yapıyordu. Bizim kültürümüzü Fransa’ya götüren annemdir. Sonra burada gelip patron çıkarıyordu onları satıyordu. Terzilik değildi tam stilist şimdiki gibi. O zaman terzi vardı ve “Houte Couture” kutur vardı. Tekti elbise. Konfeksiyon yoktu. Ben Amerika ya gittim o dönemde de konfeksiyon yoktu burada. Bir Printems vardı Paris’te ben çünkü Paris’te okudum. Ortayı Dame de Sion’ dan bitirince Paris’te liseyi okudum. 15 yaşında gittim. Fransızcam çok iyiydi hatta edebiyat hocam hep şey diyordu “size öğrettikleri Fransızca hakiki Fransızca” çünkü kelimelerin dil etnolojisine giriyorlardı kelimelerin akrabalıkları fİlan …. Ve öyle ben hiç İngilizce almadan ders Amerika’da Fransızcayı tercüme ediyordum.  O sırada tiyatroda aktör stüdyo oluyor, kocam da vardı; Baklan’da. Diksiyon öğretiyorlar “Conversision” Fransızca “Conversation.” İngilizce aynı kelime kök kelimeleri de bildiğim için hiç okula gitmedim sadece diksiyon dersi aldım İngilizce. Ve diyorlardı ki ne güzel İngilizcen var. Ben diyordum Fransızcadan uyduruyorum. (Gülüyor). Sonradan şarkı faslına girdim. O da turizm bakanlığının Mukadder Sezgin Bey o zamanlar en iyi şarkıcılar Ajda Pekkan’dı filan ama adam dedi ki; Fransızcası çok iyiydi. Müsteşardı. Kültür bakanlığı yoktu o zaman. Sadece turizm bakanlığı vardı. Yani ben hep dışişlerine çalıştım. Rusya, Afrika, Amerika hep ve Yunus Emre nin adını tanıtmak için oralarda da her dilde de dizelerini şarkılı okuyordum. Poisşantik şarkılı şiir gibi. Ve çok sevdiler bazıları diyordu ki: “yok ya Türk olamaz Anadolu’ lu olamaz bu Yunus Emre.”  Çünkü onlarda 13. Asır tam orta çağ karanlık çağ. Fransızlarda bir Villion (François Villon) diye biri var. O aynı Yunus Emre gibi konuşuyordu. O zaman telefon vardı o kadar nasıl haberdar oldular? Onunda felsefesi benzer yunus Emre’ye ama tabi Yunus Emre’nin tasavvuf felsefesi Hegel gibi… yani ben hep batıda eğitildiğim için kendi kültürüme hep batıda nereden almış, Batı nasıl almış derken sonunda dedim ki; bizimki daha iyi. Çünkü bizim tasavvuftaki oruçlar hep doğa içinde kalmak kendini çekmek her şey felsefecinin işidir tabi de yani sosyal hayattan dışarı çıkmak doğacı olmak doğa içinde temizlik için… En sonunda tasavvuf felsefe; “düşünüyorum dolasıyla varım.” Descartes’le bitiriyor. (Cogito, ergo sum: Düşünüyorum, öyleyse varım). Gogito ergo decartın düşü…

Hegelden iyi… Hegel “gogito ergoy’la” bitirmiyor. Daha psikolojik daha 20. Asır felsefesini konuşuyoruz şimdi bizimki daha eski. Ve o dizeleri söyledikten sonra birden şarkıcı buldum kendimi. Zeki Müren Bey 5 bin kişilik gazinoda çıkıyor Çakıl diye bir gazino vardı Aksaray’da hala var mı bilmiyorum. Belki yıkılmıştır gökdelen yapmışlardır. “Zeki Bey dedim Yunus Emre kim dinler gazinoda içkili gazinoda.” O da “bak dinlerler göreceksin.” dedi. Sonra tabi birkaç Fransızca Şanson (Kıt’a adı verilen şarkı gibi söylenen mısra.) ekledim. Bir de kadın özgürlüğünü anlatan “Hamsi Paluğu” va “Koca Öküz” var. O “Koca Öküz” bir tuttu herkes eğlenceli zannediyor ama laflar o kadar sosyal içerikli ki o kadının; öküz öldüğü için kuma almak istiyor adam yani çalışsın diye…  Geçen Frankfurt’a gidiyorum orada 15-20 yıllık bir tiyatro var Türkçe oynuyorlar. İşte oraya gittiğim zaman beni çok seviyorlar tabi dizilerden de tabi tanıyorlar. Büyük mağazanın birinde bir kadın “Aman Ayla Hanım bu, seni çok seviyor” dedi. 4 yaşında ki çocuğu gösteriyor. “Bu nereden bilir beni ayol” dedim. Ayla diyor Ayla Algan diyor çocuk bakıyor sonra “Koca Öküz” deyince çocuk “ach so” dedi. Meğerse Koca Öküzü biliyor beni nereden tanıyacak 4 yaşında çocuk. Annesi tanıyor ve büyükannesi belki…

S.Ö: Sayısız ödül adınız. Başarı sizin diğer adınız gibi. En çok heyecan duyduğunuz ödülünüz hangisidir?

A.A:  Şarkı olunca bu sefer batı müziğine geçtim.  Ergüder Yoldaş ile çalıştım. Onunla ikincilik ki birinciliğimi yediler Rus’a verdiler Bulgaristan’da Türkleri hiç sevmiyorlardı çünkü.  Ama halk sürekli “bir daha söyle” diyor. Birinciye gelene kar üçüncü ikinci birinci en son söyleyecek. Sıra birinciye gelmesin diye halk “bir daha söyle” diyordu. Sonra kızdım tabi sinir oldum. Kocamda diyor ki “niye gidiyorsun?”. Polonya’dakine gittim bu sefer Sopot’a. Orada birinciliğimi aldım. Orada Kızılderililer üzerine bir şarkı yaptım. Yarısı kızılderili, yarısı Fransızca, yarısı İngilizce; Porto Rikolulara bağladım. “As no time for us” diye “no plays for us” diye bak onu da neden anlatıyorum hep bizi küçültmek istiyorlar Avrupa’da hıncımı alayım diye yaptım. Çünkü tam Kızılderililere ne yaptılarsa anlatıyor şarkı. “Bizim diyor babamın o kırlarda at koşturduğu yerde Times Squere yaptılar diyor. Lipsitik ile petrol kokuyor diyor orası.” Onu sansüre koydular. Dünya çapında bir şeye Times Squere diyemezsiniz dediler tamam dedim. E iki hece cehennem dedim, cehennem yaptılar o bölümü o macerada öyle. (Okuyucularımız You Tube’de bulabilir. Ayla Algan’ın Sopot’u deyim yerindeyse fethedişini. O nasıl bir yorum, o sahnede devleşme, susmadı alkışlar susmadı ta ki tekrar çıkıp şarkısını tekrar söyleyene kadar. Efsaneydi, Şahaneydi) …

Sonra müzikallerde oynadım. Yıldız Kenter, Müşfik Kentler ’le üç kuruşluk operada oynadım. Ama daha politik şarkılar söylemeyi seviyordum; layloylom değil. Ama sonra tabi plağa girince mecbursun. Ama yine de “Koca Öküz”, “Hamsi Paluğu’nu” Karadeniz’i gezerken ben hep yaşlılardan masal ninni şarkı söylüyorsa onları hep toparlardım. Bir kadına rastladım çay büküyordu kocasına söyleniyor; başımdaki yazmanın ben verdim parasını denizdeki takanın ben aldım yarısını…(gülüyoruz) Engin evladım hemen müzik yaptı. Ajda’nın bir söz yazarı var hemen o da Türkçelerini yaptı bir çıktı bir tuttu o da koca öküz kadar.  8 Mart şarkılarım diyorum onlara kadın özgürlüğü şarkılarım. Tabancasız tüfeksiz hakkımı alacağım hamsi balığı gibi hop hop oynatacağım diyor. Şarkıları böyle toparladım. Muhsin hoca bölge tiyatroları böyle çıkınca hiç istememişti o. Zaten bölge tiyatroları Köy Enstitüleri kapandıktan sonra bir Marshall yardım verdi Amerika ki en azını bize verdi en geri kalmış memleketlere çok daha fazla para gitti. Ve enstitüleri de Rus eğitimidir diye kapattı. Yerine bölge tiyatrolarını kurarsak dedi. Köy enstitüleri, bölge tiyatroları, halk evleri üçgeni içinde tiyatroyla doğru Türkçe öğretecek müzik yapacak mesela kaval çalan çoban gelip flüt çalacak cumhur reisinin orkestrasında düşüncesi vardı. Öyle bir yaptılar ki yine burada konservatuarlar ya da nerdeyse oradan çıkan çocuğu oraya yolluyor. O zamanda dedim ki bari benim yaptığım gibi masalları ninnileri eski Anadolu yaşlı kadınlara gidin konuşun fotoğraf çekin oradan oyun çıkarın bari dedim.  Kalkıp bilmem ne kasabasına Shekspir yine iyi benziyor bari onları yapın dedim. O kızlar heba oluyordu şehirde okumuş konservatuarı bekliyor ki şehirde oynayacak kendi şehrinde İzmir, Mersin bilmem ne köy bucak yolluyorlar.

S.Ö: Yeterlimi sizce konservatuarlarda ki eğitim?

Ben artık yollamıyorum. Hocada kalmadı artık. Çok idealistler gidiyor iki ders veriyor sonra öbürü geçiyor yani bir bütün yok. Hocalar bir araya gelip çünkü diksiyon almaya mecbursun dekor kostüm yapan mecbur şarkı söyleyen mecbur bir klik kuramadılar. Klan gibi yaşamak lazım tiyatroda yani ontik bir sanat dekor kostüme benzemez kostüm müziğe benzemez ışık yazara benzemez onun için İsmail Tunalı’ nın ontolojisini okuyun diyorum. Ontolojiyi bu zamanda çocukların bilmesi lazım. Çünkü sadece bir yönü aldıkları için mesela Sosyoloji okuyor Sosyal Psikolojiden hiç haberi yok. Hep aynı fenomeni aldıklarının farkında değiller. O zaman forum tiyatrosuna girmek lazım. Bu fenomen psikolojik karı koca kavgası bilmem ne benle ilgili bir de sosyal benim var süje oluyor o zaman ben oluyor. Toplumsal benim var onunla onu o kadar karıştırıyor ki hele piyeslerde öyle olmadığı için aynı şeyi söylüyorlar psikolojik toplum içinde de ağlıyor. Toplum içinde dirençli gözükmesi lazım. Hero’nun başrol oynayan. Onun için bu laboratuvarı kurduk, şehir tiyatrosunda kurduk şimdi 25 sene oldu. Gelen kapatıyor sonra biz emekli olduk Erol Keskin’de vardı bizimle Macit Koper, Taner Barlas, onlarda LCC’den (Language and Culture Center) öğrencilerimiz Beklan’ ın benim Haldun Taner’in öğrencileri. Oraya başa gelen biri ne lüzumu var demiş buna.  Verdiği de 300 lira yol parası yani laborantları araştırma yapan…kadroya da almıyorlardı. Böyle idealistler yetişti. Bende dernek kurdum. En mühimi kimse kapatamıyor.

S.Ö:  Eğitim önemli; gençleri eğiterek buna olan inancınızı kanıtlıyorsunuz. Peki alaylı oyuncular hakkında ne düşünüyorsunuz, eksiklikleri eğitim dışında nedir? Bundan oyuncu olmaz dediğiniz sizi şaşırtan bir oyuncumuz var mı?

 A.A: Ben yaratıcı Drama’yla başladım ders vermeye dışarıya sonra baktım ki tiyatrocular sinemada iyi olmuyorlar. Bende aynı şeyi geçirdim mesela ah güzel İstanbul sadri alışıkla bana diyordu ki göğüs planda kamera yakındayken tiyatrocu gibi oynama gözünle oyna, gözünle ara gözünle düşün diyordu öğrendim. Öyle güzel öğrendim ki kamera önü derslere başladım. Şimdi 15 20 senedir sade kamera önü dersleri veriyorum tiyatro değil. Tabi karaktere girmek var sıcak sandalye dediğimiz Psikolojik Psikoteknik, Moreno tiyatrosu var orda kendini araştırmayı öğrensin diye oyuncu bütün bunlar var. İki aylıktı şimdi üç aylığa geçirdim.

Bir sürü de starlarım var eksik olmasınlar. Beni utandırmayan Bergüzar(Korel) var mesela harika oynuyor Vatanım Sensin’de.  Barış’ta(Arduç) öyle, mankenlikten gelen Tolgahan Sayışman’da öyle benim öğrencilerim çok iyi çıktı. Çünkü ben diksiyon dersini diyafram ses ile veriyorum. Meridith Monk’ın tekniği. Yoga mantralarına kadın sesi çıkarttırıyor. Ve sen kendi bedenin sesini buluyorsun. Sonra merkezler değişiyor tipe girdiğin zaman. Mesela ben bir kurtlar vadisinde kendi sesimi kullandım. O kadın o kadar benziyor ki bana zaten böyle giysilerimle gidiyordum. Zaten söylediklerinde “aaa benim işim ne kurtlar vadisinde” dedim.  Yok dedi bir Profesör kadının hayatını hani fizikçiler vardı ya uçaklarını düşürdüler bor yüzünden. Bor sadece Türkiye’de var. Toryum’u bulmuşlardı bunlar. Şimdi işlendiği zaman doğalgaz yapabiliyorsun elektrik yapabiliyorsun ve bor sadece Türkiye’de.  Onu duyunca ben bunları da söyleyecek miyim dedim evet deyince kayınpederimin hıncını çıkartıcam dedim. Bir günde boru devletleştirdiler bu adam bize de açık vermiyor Allahtan Kromları da vardı ve işçiye çok yakındı adam en temizi onlarındı. En az kaza yapabilecekleri şekildeydi. Aldılar Etibank’a verdiler. Etibank’ tanda Amerikalısı İngiliz’i aldı. Öyle satıldık. Dolayısıyla çok hoş neler anlattılar ben bilmediklerimi de orada öğrendim oynarken. Bir tohumlar varmış mesela bizde öyle profesörler geliyormuş o tohumu bulunca fidesini kendi ismini koyuyormuş bunu da Erhan diye biri var güya beni koruyor herkesten ben güya binmemişim uçağa yaşıyorum. Ve Toroslarda yaşamışım işte orada da araştırmalarımı işçi olarak çıkarmışım.  Ve diyor ki “nasıl kısır” biz diyorum şimdi Hollanda’dan marul alıyoruz ve kısır nasıl kısır olur ya biz diyor “karpuzun çekirdeğini saklayıp ekiyorduk dimi abla” diyor bana. Evet diyorum yavrum Türk bayrağı olan topraklarda bunlar başka profesörlerin araştırması yazılıyor ve bizde domatesi bile İsrail’den alıyoruz. Ben Çanakkale’de domates yiyorum bahçede o çekirdeği ile bile çıkmış. Ama artık o eski koku yok. Ben Amerika’ya gittikten sonra domates yememeye başladım.

S.Ö: Sinema mı tiyatro mu? Desem…

 A.A: Sinema diyorum neden çocukları yetiştirirken, şimdi tiyatrolarda şöyle bir şey oldu kuramsal eskiden konservatuar bitiren genç mecburdu şehir tiyatroları devlet tiyatroları bunları almaya tabi seçerek alıyordu ama zaten konservatuarda seçerek alıyor. 300 kişi giriyor 3 kişi alıyor Mimar Sinan…

Çevreye göz gezdiriyorum, girişte küçük yaşlarda ders aldığı Piyanosu, içerde küçük Botanik bahçesi, ortada çok değerli bir antika özelliği olan sini (Muhsin Ertuğrul’un hediyesi) üzerinde kendisini anlatan dergiler, oturduğumuz masanın karşısında resimler…

Yan tarafta Muhsin Ertuğrul’un büstü, iki tane birini annesinin yaptığı iki büst ve resimler. Sevgili eşi 2010 yılında kaybettiğimiz ünlü sanatçımız Beklan Algan’ın resmine bakıyoruz ikimizde “Ne kadar yakışıklıymış diyorum. Gözlerinden hüzün geçiyor “öyleydi” diyor. Küçük yaşlarda Bedia Muvahhit’in eşi Avusturyalı müzisyen Friedrich von Statzer’ den ders almış Ayla Algan aile dostları olan küçük Garo Mafyan ile. Bedia Muafit öyle kıskançmış ki dersin ortasında kapıyı pat diye açar girermiş. Eşi kime ders veriyor diye. İki çocuğu görünce içi rahat günün her saatinde giyindiği uçuşan saten sabahlığı sürüyerek ponponlu terlikleriyle çekermiş kapıyı. İler ki yıllarda Bedia Muvahhit Ayla Hanım’a “kocanı gönderme bir yere kıskanmıyor musun dediğinde Ayla Hanım gülerek “ben onu hamile bıraktım gidemez bir yere dermiş” ve kahkahalarla gülerlermiş bu sözün üzerine. Sonra diyor ki; “Kalp krizi geçirmişti tedavisi yapıldı. Hiçbir sorun kalmamıştı birden bu kanser çıktı ve kısa sürede…” diyor gözleri dolu. Konuyu değiştirmek için soruyorum.

S.Ö: Actor’s stüdyo ya eşinizle birlikte gitmiştiniz, kimler vardı o dönemde?

A.A: Joshua Logan, Elia Kazan bir de Lee Strasberg hocalarımızdı. Marlon Brando başta olmak üzere Montgomery Clift, Julie Harris, Eli Wallach, Karl Malden, Patricia Neal, Mildred Dunnock, James Whitmore ve Maureen Stapleton gibi aktörler de burada eğitim almıştı. Marlon Brando ve Marilyn Monreo bizden önce eğitim almışlardı ama zaman zaman gelir, bir tipten bir tipe geçmek, alt benlerini temizlemek için çalışırlardı. Actor’s Studio vakıf gibi bir yerdi.

S.Ö: Siz bir vatanseversiniz. İlkeleriniz var. Size hitap etmeyen ruhunuzu ele geçiremeyen hiçbir projede gelecek vaad etse de var olmamışsınız. Bu konuda kendinizin dışında söz verdiğiniz biri var mı?

A.A: Komedyen Fannie Brice’in hayatını anlatan Funny Girl filmi için Brice rolü Barbara Streisand’dan önce size teklif edilmişti ama, kabul etmedim. Colombia Pictures, Funny Girl filmi için 8 senelik kontrat imzalatmak istiyordu. Marlon Brando bana: “Colombia Pictures’dan hala kendimi satın alamadım” dedi. 8 senelik kontratı imzalattı mı, ne istiyorsa oynatıyor, porno bile! Bu nedenle kabul etmedim. Bir de Belmondo’ yla oynayacağım bir film teklifi geldi. Rolüm çok iyiydi; esrar içen kadınları koruyan, onları vazgeçiren bir karakterdi. Ama Türkiye’yi nasıl gösteriyor biliyor musun? Ülkemizi uyuşturucu bakımından çok kötü gösteriyordu. O zamanın Başbakanı Bülent Ecevit;” Biz sadece farmakolojik esrar kullanıyoruz” diyordu. O zamanlar şimdiki gibi mafyalar, uyuşturucu kaçakçıları filan bu kadar yoktu. Bu yüzden ülkemi karalayan o filmde oynayamazdım. Vatan haini olarak görülebilirdim.

S: Ö: Bu hayata tekrar gelseniz kim olup nerede yaşamak isterdiniz?

A.A: Tabi ki kendim olmak isterdim. Buraya gelene kadar o kadar uğraştım ki sadece kendim olmak isterim.

Biraz daha sohbet ediyoruz siyah rengi tercih etmememi öneriyor, gözlerinin renginden kıyafet seç diyor. Çocukların renk skalasından da koyu renklerin çıkarılması gerektiğini söylüyor…

Bir insan bu kadar mı doğal ve içten olur. Bizler Sanatçılarımızın gerçek hayatlarında farklı, ekranda farklı olduğunu düşünürüz. Sevgili Ayla Algan öyle içten ki bir anda o güzel aurası insanı çekiyor. Tüm dış güzellikler bir yana dersek ya iç güzelliği o yumuşacık kalbi, torunu evde diye o özeni, kapıya gelen balıkçıdan balığı özenle seçiyor kızı Sevi Hanım’ın yavrusu için. Ne kadar dolu bir insan kitap gibi o güzel başının içinde bir kütüphane var. Hep severdim şimdi aşığım ona. Hep hayatımda olsun isterdim.

İzin isteyip kalkıyorum. Sevgili Ayla Algan’a, Sevgili Asistanı beni Ayla Hanım’a ulaştıran güzel gözlü melek yüzlü Sevinç Hanım’a çok teşekkür ediyorum. Ayla Hanım kendisine her zaman ulaşabilmem için Telefon numarasını veriyor. Kendisine sarılıp öpüyor ve ayrılıyorum. Merdivenlerden inerken ben böyle güzel bir insanla sohbetimden mutlu ve sıcacık kalbim…

BASIN BİLDİRİSİ:

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Devlet Tiyatroları ve Tiyatro Frankfurt iş birliğiyle 4’üncü kez düzenlenen Frankfurt Türk Tiyatro Festivali, 5-15 Mayıs arasında yapıldı. Türk tiyatrosunu tanıtmayı amaçlayan festivalin İstanbul’daki tanıtım toplantısına katılan Tiyatro Frankfurt Genel Sanat Yönetmeni ve Frankfurt Türk Tiyatro Festivali Başkanı Kamil Kellecioğlu, bu yılki sloganın ‘Sanata Evet’ olduğunu söyledi.

KAMİL Kellecioğlu, festival boyunca 25 etkinlik gerçekleştirileceğini kaydederek, “Güzel bir şey yapmak istedik. Bana kalırsa güzellik göreceli değil bulaşıcıdır. Tiyatro bizim en insan yanımız. Gelin hep birlikte bu güzelliği dünyaya bulaştıralım. Gelin bütün çirkinlikleri güzelliklere ulaştıralım” dedi.
Festivalin kültürlerarası bir köprü işlevi gördüğünü dile getiren Kellecioğlu, “Türk tiyatrosunun gelişimini uluslararası platforma taşımak ve yabancı sanatseverleri oyunlarımızla buluşturmak, ülkemizin zengin kültürel geçmişini ve Türk tiyatrosunun bugünkü yansımalarını tanıtmak amacıyla çıktığımız bu yolda, Frankfurt Türk Tiyatro Festivali büyük önem taşımaktadır. Frankfurt’ta Türkçe konuşan tiyatro kültürlerarası diyalog için bir köprü oluşturmak idealindedir” diye konuştu.

ÇOCUKLAR DA UNUTULMADI

Festival programı hakkında da bilgi veren Kellecioğlu, şöyle dedi: “Beş tane büyük prodüksiyonlu oyunumuz var. Adana Devlet Tiyatrosu, Pangar Tiyatrosu, Talimhane Tiyatrosu, Entropi Sahne ve Seyir Tiyatrosu’nun çocuk oyunuyla, birbirinden değerli oyunlar ve oyuncularımız bizimle birlikte olacak. Atölye, söyleşi ve panellerin yanı sıra çocuklarımız için yapılacak yaratıcı drama ve çocuk tiyatro atölyeleriyle çocuklarımızı da unutmamış olacağız.”

The post Sevgili Ayla Algan’la Kültürel Bir Yolculuğun Sanatsal Adımları… appeared first on Sanat Duvarı.

Türk dizilerinin sinema sektörüne etkileri, sinema filmlerine destek ve bağımsız sinema yaklaşımları üstüne çeşitli soruların da sorulduğu konferans iki saat sürdü.

The post Berlin’de Türk Sineması Etkinliği appeared first on Sanat Duvarı.

Kendisinin yazıp yönettiği kısa filmlerinden sonra, İrlandalı yönetmen Liam Gavin, ilk uzun metrajlı filmi olan A Dark Song‘da, yüzleşmemeyi seçtiğimiz insani duyguların metaforlar üzerinden anlatımı ile izleyicinin, kendisine olan inancı ve şüphesi arasındaki o ince çizgiyi sorgulamasını sağlıyor.

A Dark Song

3 yıl önce oğlunu bir grup gencin karanlık ritüeline kurban veren Sophia‘nın kendisi de, karanlık bir ritüel olan ve kişiyi hem fiziksel hem de ruhsal olarak aşırı zorlayan Abramelin‘i, bu tip ritüeller üzerinde uzman olan Neil ile gerçekleştirmeye karar verir.

Abramelin hakkında kısaca söylenebilecekler ise, Abraham ben Simeon, of Worms tarafından 15.yüzyılda yazılmış olan ‘The Book of Abramelin’ kitabında anlatıldığı üzere Abra-Melin isimli Mısırlı bir sihirbazın, kendi adını verdiği bir yağı kullanarak uyguladığı karmaşık bir dinsel bir ritüel olduğudur.

Neil, Sophia‘nın 1 senelik tuttuğu bir kır evinde, kendisine yoğun derecede soğuk sularla arındırma seansları yaparak, Sophia‘nın bildiği diller olan Fransızca ve Almanca duaları kendisine okutmakta, seksin hiçbir çeşidi olmaksızın(bunlara, mastürbasyon da dahil) sadece gün doğarken ve gün batarken yemekler yemesini sıkı bir şekilde takip ederek bu karmaşık ritüeli uygular. Bu sürede Neil, Sophia‘ya psikoloijk ve fiziksel olarak da bir işkence uygulamakta, kendisinin sözünden hiçbir şekilde çıkmasına izin vermemektedir. Sophia‘nın, Abramelin‘i gerçekleştirmek istemesindeki amacı ise, oğlu ile konuşabilmek ve oğlunun katillerinden, onları lanetleyerek intikam almayı istemektir. Lakin Neil, kendisine bunu neden yapmak istediğini sorduğunda ise, tamamen dürüst olması gerektiğini söyler ama Sophia ona yalan söyleyerek yaşadıklarının acısı sebebiyle utandığını belli etmemeyi seçmiştir.

2016 yapımı olan film, ne bir korku filmi ne de bir gerilim filmidir. Bence anlatılmak istenenler, betimlemeler ve görsel metaforlar üzerinden, bir annenin yaşadığı pişmanlığı ve acıyı tüm çıplaklığı ile göstermektir. Oğlunu kaybetmenin acısını yaşarken, yaptığı bir hata sonucu ömrünün sonuna kadar çekeceği bedellere katlanmak istemeyen bir kadının çaresizliği ile insan olarak, bizlerin karanlık tarafta nereye kadar gidebileceğimizin sınırlarını gözler önüne sermektedir. Bir nevi, insani acıların yükünü kaldırmanın zorluğu ile kayboluşun arasındaki o karmaşık çizginin nerede yok olabileceğini gösteren bir ağıttır.

Bir açıdan filmde, uzun zaman önce psikolojide kullanılmış olan (ve maalesef ki, adını bir türlü hatırlayamadığım), bir grup bireyin günlerce tek bir mekana kapatılarak korkutulmaları sonucu yaşadıkları ruhsal değişimlerin gözlemlenmesi tekniği kullanılmış diyebiliriz. Aslında birçok korku ve gerilim filmi bu tekniği kullanarak, izleyici üzerinde istediği izlenimi yakalamaktadır. A Dark Song‘da da bu yöntem kullanılmış, ana karakterler üzerinden izleyiciye ayna tutulmaya çalışılmıştır.

Sophia‘nın yaşadığı pişmanlık, günlük hayatımızda her an karşımıza çıkabilecek bir pişmanlık niteliğindedir. Sevdiğini kaybetmenin acısı ve bu acıyı hafifletmek adına çaresizce yapılan her şey, insan olmanın getirdiği duygusal yüklere ilaç özelliği taşımaktadır. Tabi Neil‘ın uyguladığı psikolojik ve fiziksel işkence de, bizlerin günlük hayatta birbirimize yaşattığımız ya da başkalarından gördüğümüz  baskının ve zulmün ta kendisidir.

Başrolleri, Dark Touch(2013) ve Frank(2014) filmlerden hatırlanabilecek Mark Huberman ve yine, Dark Touch(2013) ve Leap Year(2010) filmlerinden tanıyabileceğimiz Catherine Walker paylaşmaktadır.

Filmi izledikçe, biraz biraz (tabi izlediyseniz, ki onlar da mutlaka izlenmeli) The VVitch(2016) ile Babadook(2014)‘un bir harmanı gibi gelebilir ama kesinlikle onlara özenmemektir. Başlı başına, kendi bütünlüğünü koruyabilen bir psikolojik gerilim.

Liam Gavin, tam olarak ne anlatmak istediğini müthiş bir incelikle betimlemiş ve izlemesini bizlerin insiyatifine bırakmıştır. Bu başarılı filmi, en kısa zamanda şiddetle izlemenizi tavsiye ederim.

Herkese iyi seyirler.

The post Karanlık Bir Şarkı (A Dark Song) appeared first on Sanat Duvarı.

Kolonya Cumhuriyeti

Birisi cumhuriyet mi dedi, öyleyse orada bir ülke veya siyasi bir propaganda var demektir. Kolonya Cumhuriyeti de böyle başlıyor. Türkiye seçmeninin alışa geldiği gibi asla tutulamayacak seçim vaatleri ile seçim çalışması yürüten bir belediye başkan adayı ile filme başlıyoruz. Bu giriş ve girişte yer alan bin bir türlü yalan vaat ülkemizi ne güzel anlatıyor değil mi? Bundan sonra ne mi oluyor? Tabi, bu yalan vaatleri veren kişi başkan seçiliyor ve sözleri ona hatırlatıldığında yan yatıyor, çamura batıyor. Filmde ülkemizden farklı olarak TV kanalı ve gazeteler asla işin peşini bırakmıyor ve en küçük açığı manşetlere taşıyor. Filmi izlerken içinizde buruk biz özlem duyacağınızı düşünüyorum.

Bir belde olan Dikburun Beldesi, belediye başkanının başbakana yalakalık yapacağım diye yaptığı saçma eylemler silsilesi sonucunda ülkeden çıkarılıyor ve kendi başına bir Kolonya Cumhuriyeti, pardon muz cumhuriyeti haline geliyor. Son derece mutlu insanlardan oluşan bu küçük nahiye kısa sürede savaşları dert edinen, ordu kurması gereken ve belediye başkanlığını bile beceremeyen bir adamın başkan olduğu bir ülkede buluyor.

Muz Cumhuriyeti’ne Layık Bir Başkanlık

Kolonya Cumhuriyeti, ayakta kalabilmek için dünya güç dengesinden sırtını yaslayabildiği ülkelere yaslıyor, daha fazla destek bulabilmek için devlet başkanlarına yalakalığa başlıyor. Uzaylılardan dahi medet umuyor. Ama nafile, sonuçta kendi ayakları üzerine duramayan bir devlet ve toplumun sonu bellidir. Filmdeki sona gelecek olursak, o kadarını söylemek bize düşmez. Onu izleyip görürsünüz.

Kolonya Cumhuriyeti’nin başkanına gelecek olursak ben sayamadım ama filmde her zora girdiğinde ülkeden kaçma girişiminde bulunuyor; ancak onu dahi beceremiyor. Filmi izleyen olursa kaçma sayısını sayıp yorum yazarsa sevinirim. Zora düştüğünde fare, dışarıdan gelen desteği gördüğünde kaplan kesilen muz cumhuriyeti başkanı sizlere tanıdık gelmiyor mu?

Kaynak: http://evrenselfilmler.org

The post Kolonya Cumhuriyeti Mi, Muz Cumhuriyeti Mi? appeared first on Sanat Duvarı.

Going to the movies and watching a film is, at its very heart, a voyeuristic activity. We sit and watch other people’s lives and stories from afar framed by the screen and form opinions and cast judgements on what we are watching. Alfred Hitchcock throws that voyeurism in our faces with “Rear Window”.

“Rear Window” is a great example of what a master director with a master editor can accomplish. We watch a mostly point-of-view presentation of how a story is created in one’s mind and how that story can infect others that surround a character. We watch as L.B. Jefferies, confined to his wheelchair, becomes involved in the other lives of his neighbors as he voyeuristically watches their lives unfold, framed by the windows of their apartments.

We watch “Jeff” as he watches his neighbors and we become consumed by what he is seeing through classic A-B-A editing. A: We see him watching something. B: We cut to see what he is seeing. A: We cut back to get his reaction to what he is seeing. As the Bordwell reading stated, “the Kuleshov effect operates here: Our mind connects the two parts of space”, Jeff’s apartment and the courtyard, without the use of an establishing shot. This sequence of cuts is repeated over and over again to develop the movie-like story of his neighbors where he forms his opinions and casts judgements on what he is seeing and hearing. Given the lack of details, he fills in the gaps by coming to his own conclusions based purely on his visual input from afar. This is the Kuleshov effect on the part of Jeff himself. He connects the dots in his own mind based simply on what he sees and hears while he watches the movie of his neighbors unfold.

For me, “Rear Window” was a film of a man watching a movie of his neighbors. Each window in the courtyard presents a screen for us to voyeuristically watch as Jeff also voyeuristically watches his neighbors progress through their everyday lives and, oh yes, commits murder.

The post Voyeurism of the Movies: Alfred Hitchcock’s Rear Window appeared first on Sanat Duvarı.

Yetişkin Bir Birey Olmak…

Topluma yaralı bir birey olmak, iş bulup evlenmek, çocuk yapıp yaşlandıktan sonra dünyadaki diğer herkes gibi ölmek…

Açıkçası bunlar, benim de dahil olduğum büyük bir 30’una yaklaşan kesimin sahip olmadığı isteklerdir sanırım. Sorun büyümemek değildir, sorun büyürken neleri kaybettiğindir.

Anna içinde öyle…

Amacı, davranışlarını ve yaşam biçimini, seçimlerini haklı çıkarmak değil. O sadece, kendini nasıl ifade edeceğini bilemeden içinde yaşadığı yalnızlıktan kaçmak istemektedir. Birkaç yıl önce kaybettiği ikiz kardeşinin acısıyla yolunu şaşırmış bir ruh Anna. Annesinin evinin bahçesindeki kulübede yaşamakta ve günlerini insanlardan kaçarak, çocukluğunda kardeşi ile yaptığı basit parmak filmlerini çekmektedir. Bu sıralarda, yakın arkadaşlarından biri olan Alice, yaşadıkları kasabaya ziyarete gelir ve tabi Anna‘nın kendini ve seçimlerini baştan sona kadar sorgulamasını sağlayan temel sebeplerden biri olur.

Ama Anna, tamamen boş gezenin boş kalfası değildir tabi. Çalıştığı bir çocuk etkinlik ve eğitim merkezi vardır. Her ne kadar çocuklara karşı gıcıklık hissetse bile, aslında o da onlar gibi olduğunu bilmektedir. Kendine benzeyen tuhaf çocuklar gibi…

Kardeşini kaybedene kadar içinde yaşadığı küçük balonu fark edemezken, ölümle birlikte gelen bir yük daha biner ruhuna. Kabul etmemek için çok uğraştığı bir yüktür bu. Tabi bu arada annesi, onun hayatına çeki-düzen vermek için çok uğraşmaktadır. Gidip adam gibi bir iş bulmasını söyler ya da ona sürekli birilerini yamamaya çalışır ya da onu evden kovalamakla tehdit eder. Annesinin aksine büyükannesi, ona destek olmaya çalışır. (yalnız, bu büyükanne hepimizin sahip olmayı isteyeceğimiz türden bir büyükannedir hani)

Kızının yaşadığı kayboluşa dayanamıyordur aslında bu annemiz. Ona yardımcı olmak için elinden geleni yapıyordur. (buna, kendi isteğiyle yaşamaya karara verdiği kulübeden çıkıp eve geri dönmesini istemesi de dahil) Bu konuda bayağı bir başarısız olduktan sonra kendisine savaş açar.

Anna‘nın yaşadığı kayboluş, her ne kadar kardeşinin acısına bağlı olsa da, alışkanlıktan ve düzenini bozmayı istememekten öte bir şey değildir. Herkesin yaşamında ilerlemesi kendisine, içinden atamadığı ve atmak istemediği o kayboluş duygusunu sürekli hatırlatmaktadır. Bu yüzden kendisini, sürekli olarak parmak filmleri çekerek ve kardeşine dair sahip olduğu en ufak bir çöpü bile saklayarak atlatmaya çalışmaktadır. Bir süre sonra beklemediği bir şey olur ve hikayenin gerçek kahramanı olan küçük Clint‘e bakmanın sorumluluğu ile kendini baş başa bulur. Aslında Clint ona, o kadar kendini ve özellikle de kardeşini hatırlatmaktadır ki, ondan kurtulmak için elinden geleni yapar.(buna, ona küfür etmek ve kovalamakta dahil)

Şahsen filmi izlerken, Anna‘da kendimi öylesine net ve acımasız bir şekilde gördüm ki, öz eleştirimi yeteri kadar yapamadığımı fark ettim. İnsanlardan kaçmak bazılarımıza göre kolay bir çözüm olabiliyor. Ne konuşmak ne de yakınlarında var olmak bile gelmiyor içimizden. Bazı durumlarda bunun sebebi, tıbbi bir hastalık ya da depresyon gibi ciddi ruhsal rahatsızlıklar olabiliyor… (bazen de, sosyal ilişkilere dair anksiyete yaşıyor olmak)

Sanırım bu biraz sinir katsayı değerlerimizle ve içinde yaşadığımız toplumlarla da ilgili.

Ya da belki de kendi kendimize uydurduğumuz bahanelerle…

Sebep ne olursa olsun, filmin yönetmeni ve senaristi Rachel Tunnard bizlere, bunu öylesine açık ve birazcık sevimli şekilde gösteriyor ki, geçirdiğimiz 1.5 saatte sahip olduğumuz birçok karmaşık duyguya az-buz olsa da cevap bulabilmemizi sağlıyor. İşi çoğunlukla, kısa filmlerde editörlük yapmak olsa bile, bence kendisini bu filmle iyi bir sinemacı olarak kanıtlayan bir sanatçı.

2016 yılında Tribeca Film Festivali dahil olmak üzere, Avrupa‘da birçok bağımsız film festivalinde gösterilen ve BIFA‘da (İngiliz Bağımsız Film Ödülleri), En İyi Kadın Oyuncu ve En İyi Çıkış Yapan Senarist ödüllerini kazanan filmin başrollerini, Lorraine Ashbourne, Brett Goldstein ve One Day(2011) filminden hatırlayabileceğimiz Jodie Whittaker paylaşıyor.

Hafta sonunuzu ya da belki hafta içi bir akşamınızı hoş geçirmenizi sağlayacak, bu yetişkin olmaya çalışırken küçük bir çocuk olmayı da unutmamanın keyifli hikayesini izlemeniz dileğiyle.

Bol hayal dolu bir hayal dünyası ile, iyi seyirler…

The post Adult Life Skills (2016): Yetişkin Bir Birey Olmanın Gereklilikleri appeared first on Sanat Duvarı.

Hegel‘in öznesinin kurulabilmesi tanıma ve tanınma diyalektiğine bağlıdır. Kendi ve öteki arasında bir dolayımlama ilişkisi yatar. Kendindelik haline ulaşmak için kendisinin dışına yönelmek zorundadır. Ancak her dışa yönelip kendine geldiğinde bir önceki kendini bulamaz.

Adam’s Apples (Adem’in Elmaları)

Adam’s Apples filmini incelediğimizde Ivan karakterinde bu durumu açık bir şekilde görürüz. Ivan gerçekleri görmezden gelir, olmamış gibi ve tepkisiz davranır. Gerçeğin cehenneminde yaşamaktansa yanılsamanın cennetinde yaşamayı tercih eder.

Ivan ‘Öteki’yle karşılaşması Adam ile gerçekleşir. Adam hapisten yeni çıkmış neonazist biridir. Papazın yanına topluma hizmet etmesi için gönderilmiştir. Kilisede ki görevi elma ağacının bakımı ve o elmalardan bir pasta yapmaktır. Gerçekçidir ve Ivan’ı gerçekler konusunda zorlar. Ivan gerçekle karşılaşması sonucunda tekrar kendine geri geldiğinde artık eski kendisi değildir. Gerçekleri öğrendikçe hastalanır, bunalıma girer ve kimseyle konuşmamaya başlar. Bunalım duygusal bi durumdur yani doyumsuzluk yaşanan bir takım duyguların, onlara uygun gelen boşalmaların birleşimidir. Bunalım tepkisine iki çıkar yol sunulmaktadır: Ya bunalımın oluşması gerçekten eski travmatik bir olayın yinelenmesi nedeniyle, yalnızca bir sinyaldir ve bu durumda tepkinin kalan bölümünü ya kaçmaya, ya savunmaya ya da yeni tehlikeli duruma karşı koymaya yarar. Ve bunalımın yıkıcı sonuçlarıyla ortaya çıkar.

Filmde Freud’un 3 savunma mekanizmasını görürüz. İnkar, Bastırma ve Karşıt tepki geliştirme. Ivan  Anksiyeteye sebep olan herhangi bir şeyin varlığını bastırarak bilinçten uzaklaştırır bilinç dışına iter yaşadığı travmatik olayları ve tehditleri yalanlayarak inkar eder, rahatsız olduğu durumların (şeytan tarafından değil de  tanrı tarafından sınanmak) tam tersini ifade ederek saklar ve karşıt tepki haline getirir.

Freud üç çeşit anksiyete tanımlamıştır: Nesnel anksiyete (objective anxiety) nörotik anksiyete ve ahlaki anksiyete nesnel anksiyeteden türemiştir. Filmde bu üç kaygı durumlarından sadece bir tanesini görürüz.  Nesnel anksiyete gerçek dünyadaki gerçek tehlikelerin korkusundan kaynaklanır. Ivan hayatta karşısına çıkan zorlukları ve acıları görmezden gelerek yaşamayı tercih etmiştir başına gelen kötü olayları sorgulamaz ve neden aramaz bu da nesnel anksiyetenin göstergesidir(karısının hap içip intihar etmediğini M&M sanıp yediğini düşünür) Filmde ki bir diğer karakterimiz Adam’ın id’i temsil ettiğini görürüz. Freud bilinç-bilinçaltı ayrımını gözden geçirerek zihinsel aygıtın (mental apparatus) yapıları olan id, ego ve süperego’yu ilk kez ortaya koyar. Freud’un daha önceki bilinçaltı kavramına karşılık gelen id kişiliğin en ilkel ve en az ulaşılabilen bölümüdür. İd’in güçlü etkileri arasında cinsellik ve saldırganlık iç güdüleri gelir. İyi veya kötü, erdem veya ahlaklılık yoktur. Süperego ise ahlaki kısıtlamaların hepsini, mükemmelliğe doğru bir çabanın savunuculuğunu temsil eder. Freud’un Süperego için kullandığı terim,  “üst ben” dir. Ivan filmde tamamen süperegoyu temsil eder. Kilisede rahiplik yapar ahlaki değerleri yüksektir. Adam ile aralarında sürekli bir çatışma vardır. Bu çatışmalar sonucu filmde Ivan ve Adam arasında ego dengesinin kurulamadığını görürüz.

Adam’ın kilisede yaşayan diğer insanlara karşı saldırgan davranışlarının altında aslında onlar gibi olmaktan korkması yatar. Saldırgan davranışlarının sebebi onlara karşı geliştirdiği ‘savunma mekanizmasıdır’. Savunma mekanizmasını Ivan’da da görüyoruz. Gerçekliği bilinçaltında çarpıtır ve yalanlar. Filmi, Laura Mulvey‘in Görsel Haz ve Anlatı Sineması makalesine göre yorumlarsak Lacan‘ın psikanalize dayandırdığı ‘erkek bakışı’ teorisinde sinemanın oluşturduğu görsel hazzı ‘skopofili’ (görme/bakma) arzusu ile açıklar. Filmde gunnar karakterimiz alkole ve yemeğe düşkün biri ve kleptomani hastasıdır ayrıca cinsel sapkınlıkları da vardır. Bir diğer karakterimiz Sarah alkolik ve bebeğini aldırıp aldırmama konusunda kararsız kalmış bir kadındır.  Gunnar’ı bir gece fazla içki içmiş sarhoş ve elinde bir patlıcanla sarah’ın odasına giderken görürüz. Adam gunnar’ı görüp yapacağı şeye engel olmaya çalışır. Bu sahnede Lacan’ın skopofili (görme/bakma) tezini açıkça görmüş oluruz. Gunnar elindeki patlıcanla Sarah’ın odasında ne yapacaktı? Sorusunun cevabını izleyiciye bırakılmıştır. Filmde ‘eril bakış’ etkindir herhangi bir anlam taşıyıcı ya da anlam üreticisi yoktur.

Adam(id) ve Ivan(süperego) arasında ‘ego’ dengesinin kurulamadığından bahsetmiştik fakat filmin sonunda Adam da gerçekleri görmezden gelmeye başlamış ve Ivan ile aralarında ego dengesini kurulmuştur.

Kaynakça

• SIGMUND FREUD– Psikanaliz Üzerine

The post Adam’s Apples Filmi Üzerine Psikanalitik İnceleme appeared first on Sanat Duvarı.

2016 yapımı olan Muhasebeci (The Accountant), benim gibi aksiyon filmlerine karşı pek ilgisi olmayan birini bile tatmin edecek bir film. IMDb’den 7,4 puan alan Muhasebeci‘nin yönetmen koltuğunda Gavin O’Connor oturuyor. 2 saat 8 dakikalık filmin başrollerini ise Ben Affleck, Anna Kendrick ve J.K. Simmons paylaşıyor.

Muhasebeci (The Accountant)

Filmde, Christan Wollf (Ben Affleck)’a küçük yaşlarda otizm tanısı konulmuştur ve bununla birlikte hayatının her daim sıkıntılar içinde geçeceğinin ilk işaretleri verilmiştir. Christian’ın babası orduda yer aldığından olsa gerek oldukça sert bir karaktere sahiptir. Ayrıca Christian’ın bir de kardeşi vardır. Film, devamlı olarak yeniyle eski arasında bağlantı kurarak ilerler. Christian’ı durumundan dolayı, o zamanlar özel çocukların eğitimiyle ilgilenen bir öğretmene getirirler. Fakat Christian’ın babası öğretmenin tekniklerinden memnun kalmaz ve Christian’ı kendi yöntemleriyle eğitmeye karar verir. Tüm bu sorunlarına rağmen Christian, çok yüksek bir matematik zekasına sahiptir. Gün geçtikçe de bunu geliştirir.

Kendisine meslek olarak muhasebeciliği seçen Christian, zekasını mesleğinde de gösterir. Çocukluğuna göre daha sakin bir karaktere sahip olan Christian’ın sakin yaşamının arkasında onunla bir zamanlar bağlantısı olan çok tehlikeli kişiler bulunmaktadır. Normal birisinin, bildiği o kadar sırra rağmen sağ kalamayacağı bu durumdan Christian hastalığından ve insanlarla zor iletişim kurabildiğinden ötürü hayatına devam etmeyi başarmıştır. Tehlikeli kişilerle çalıştığı kadar normal işlerde de çalışıp dikkat çekmemeye çalışan Christian, bir robotik firmasına iş için başvurur.

Christian’ın yeteneğini fark edip onu işe almaya karar verirler. Christian’ın da kısa bir zamanda, kendisiyle aynı departmanda çalışan Dana Cummings (Anna Kendrick)’in fark ettiği mali bir açığın nedenini bulur. Tam bu sırada şirketin önemli ortaklarından birisi öldürülür ve bunun üzerine Christian işten kovulur.

Filmin buraya kadar olan kısmı ve devamı için söyleyebileceğim en önemli şey, büyük bölümü dövüş sahnelerinden oluşan ve diğer ögelerin çok arka planda kaldığı aksiyon filmlerinin çok ötesinde olduğudur. Ayrıca senaryonun işlenişi baştan sona sizi ekrana kilitlemeyi temin eder.

Sonuna kadar heyecanla izlediğim The Accountant filmini tavsiye eder, güzel filmlerle dolu günler dilerim.

The post İçinde Birçok Ögeyi Barındıran Bir Film: Muhasebeci appeared first on Sanat Duvarı.

89. Oscar Ödül Töreni

Dolby Tiyatrosu’nda, Jimmy Kimmel’in sunumuyla başlayan 89. Oscar Ödül Töreni‘nde kırmızı halı rüzgarından sonra Oscar kazananları da açıklandı.

2017 Oscar Töreni’ne Damga Vuranlar

En iyi erkek oyuncu Cassey Affleck, en iyi kadın oyuncu ise Emma Stone seçildi. En iyi yardımcı erkek oyuncu seçilen Mahershala Ali, bu dalda Oscar kazanan ilk Müslüman oyuncu oldu. En iyi yardımcı kadın oyuncu ise Viola Davis seçildi. En iyi yabancı film ödülü, The Salesman filmi ile İranlı yönetmen Asghar Farhadi‘nin oldu.

Oscar Töreni’nde Skandal

Oscar gecesine damga vuran olay en iyi film ödülünün yanlış açıklanması oldu. Emektar aktör Warren Beatty’nin anonsuyla en iyi film ödülü kazandıklarını sanarak sahneye çıkan film ekibi birkaç dakika sonra büyük bir hayal kırıklığı yaşadı. Çünkü zarflar karışmış ve aslında en iyi film ödülünü Moonlight kazanmıştı. Böyle büyük bir skandalla noktalanan gecede erkek ve kadın oyuncu dallarında büyük bir sürpriz yaşanmadı. Ama gecede Oscar hatta sinema ödülleri tarihine geçecek ilginç anlar yaşandı.

89. Oscar Ödülü Kazananları Tam Listesi

• En İyi Kadın Oyuncu – Emma Stone (La La Land)
• En İyi Erkek Oyuncu – Casey Affleck (Manchester by the Sea)
• En İyi Yönetmen – Damien Chazelle (La La Land)
• En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu – Viola Davis (Fences)
• En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu – Mahershala Ali (Moonlight)

• En İyi Uyarlama Senaryo – Moonlight
• En İyi Film – Moonlight
• Yabancı Dilde En İyi Film – The Salesman (Asghar Farhadi)
• En İyi Orijinal Senaryo – Manchester by the Sea

• En İyi Müzik – La La Land
• En İyi Şarkı – La La Land
• En İyi Görüntü Yönetmeni – La La Land
• En İyi Belgesel – J. Made in America
• En İyi Kısa Belgesel – White Helmets
• En İyi Kısa Film – Sing
• En İyi Animasyon – Zootopia
• En İyi Kısa Animasyon – Piper
• En İyi Kurgu – Hacksaw Ridge
• En İyi Görsel Efekt – The Jungle Book
• En İyi Prodüksiyon Tasarımı – La La Land
• En İyi Ses Kurgusu – Arrival
• En İyi Ses Miksajı – Hacksaw Ridge
• En İyi Kostüm – Fantastic Beasts and Where to Find Them
• En İyi Makyaj – Suicide Squad

The post 2017 Oscar Ödülleri Sahipleri Belli Oldu appeared first on Sanat Duvarı.

At about 40 minutes in the movie, we see Jack and Sally in the railway station bar getting to know each other a little. At this moment, Jack begins to tell Sally the story of his involvement with the police department. This analysis starts with Jack and Sally sitting in a booth in the bar having a conversation over drinks and smokes. There is music playing in the background, supposedly coming from the bar jukebox. Sally askes Jack “What did you do?” The music in the background is diegetic, since it is part of the world of the railway station bar. We also hear the murmuring of the bar crowd in the background giving us the feel of a busy place, but Jack and Sally don’t see or hear the crowd. They are deeply engaged in their conversation. Jack begins to tell his story of his police force involvement.

At 40:34, the scene cuts to a flashback of Jack explaining what “a wire” is to Sally. The music instantly changes and is now non-diegetic as it is not part of the world of the scene. Jack transitions from a foreground character in the bar to the narrator of the flashback. Jack’s dialog becomes non-diegetic. We know that this is a piece of Jack’s history that he is relaying based on the use of narration. We hear little details from the scene, like the sound of the tape being applied to the chest of Freddie Corso. We hear Jack’s fingers slide down the cable as he dresses it in place and prepares Freddie and the wire. The scene cuts to the outdoor night scene with Freddie’s voice counting to 10 as the bridge to this cut. The music changes again to a curious melody and we hear the car with Freddie and his mob connection drive up. Jack’s narration of the flashback continues. We see Jack in the surveillance car and we hear what Jack hears via the wire. We know that because the fidelity of the spoken word shifts to that of a low fidelity radio broadcast. We also continue to hear the faint background noise of the night time traffic in the area.

At 41:36, we cut to the next scene where Jack’s car is now moving and Jack’s narration continues. We hear the purring of the car’s motor in the background, reinforcing that the car is in motion. We hear the conversation within the car with Mr. Corso and we see the POV of Jack from his car. Again, the low fidelity of the conversation reinforces that we are hearing what Jack is hearing. The scene cuts to inside the vehicle where Corso and the mob boss are talking. The fidelity of the speaking sound improves so now we, the viewers, are in the car eavesdropping on the conversation. The scene cuts back and forth between Jacks car and the car with Corso and the sound fidelity of the conversation shifts between low and high with each cut reinforcing what we are seeing in the scene.

At 42:11, we are back in the car with Jack and his non-diegetic narration continues. We begin to hear static from the wire feed and ominous background music re-enters the scene helping to build the suspense. The static continues…

At 42:11, we are back in the car with Jack and his non-diegetic narration continues. We begin to hear static from the wire feed and ominous background music re-enters the scene helping to build the suspense. The static continues as Jack fumbles with the cables to try to fix the issue with no luck. We return to the interior of the car with Corso as the conversation continues with Jack’s narration continuing to build the story to Sally. Corso finally says to “pullover to the gas station. I got to take a piss.” The ominous music builds and that is all we hear as we watch the car pull over and Corso rushes out to an old building to take care of the wire that is shorting out on his body. We hear Corso struggling with the wire apparatus to try to strip it from his body. Now suspicious, the mobster follows Corso into the building and we hear the mobster’s steps. Jack becomes alarmed now that his plan has unraveled and moves to try to save Corso. Jack and his car mate have a brief argument as we see the mobster rush out of the building to his awaiting car and we hear the engine start. The mobster’s car speeds away because we hear the tires squeal as the car departs the scene. Jack rushes into the building but all we hear is the building background music. The music reaches a crescendo as Jack throws open the bathroom door only to find Corso hanging with Jack’s wire around his neck. Corso is dead. He is dead due to Jack’s equipment that failed. We hear the creaks of the wire as Corso swings with his feet off the ground. The music’s volume lowers a little and the tone and pace changes to match Jack’s newly realized despair. The melancholy music continues as a bridge as we cut back to the present time with Jack finalizing his story to Sally in the bar.

This is a perfect example for the sound of a movie. There are a lot of details and technical terms as well. I really enjoyed to see all those details and discover word of the sound. I tried to pull apart every detail about sound in this movie. I hope you enjoy it.

Cheers!

The post The Sound of a Movie about Sound appeared first on Sanat Duvarı.

Passengers

Bu şekilde bir giriş yaptıktan sonra gelelim Passengers filmine. Başrollerini son zamanlarda birçok yapımda görmeye başladığımız nam-i diğer Star Lord Chris Pratt ile güzelliği kadar oyunculuğu da şahane olan Jennifer Lawrence Passengers filminde karşımıza çıkıyor. Ayrıca filmde Android barmen karakterine Martin Sheen hayat verirken, son zamanlarda filmlerde kısa kısa rollerde gördüğümüz hepimizin ustası Laurence Fishburne karşımıza Homestead 2 uzay gemisinin hasta kaptanı Gus Mancuso karakteri ile filmde kendine yer buluyor.

Filmde her şey olup bittikten sonra gelen Captain Norris karakterine ise şaşırtıcı bir şekilde Andy Garcia hayat veriyor. Filmde ben görünce şaşırdım şahsen. Gidecekleri gezegene daha 90 yıl varken gök taşına çarpma sonucu arıza oluşması ile erkenden uyanan Jim Preston(Chris Pratt) ondan başka kimsenin uyanmadığını fark eder. Daha sonra bir süre yalnız yaşadıktan sonra Aurora’yı(Jennifer Lawrence) görür ve ona âşık olur. Kendisi ile çokça çatıştıktan sonra kızı uyandırmaya karar verir. Fakat ona arıza sonucu olduğunu söyler. Birlikte geçen güzel zamanlardan sonra acı gerçek ortaya çıkar. Fakat gemi sıkıntılı duruma girer. Bu sırada Gus Mancuso uyanır. Böylece geminin problemlerini anlarlar. Daha sonra bunları çözecekken Gus(Laurence Fishburne) hastalığı yüzünden ölür. Jim ve Aurora geminin sorunlarını kendileri çözmek zorunda kalırlar. Jim ölümcül bir çözüme başvurur ve bundan kurtulur. Böylece Aurora ile tekrar barışmış olurlar ve önlerinde ki günleri çok güzel geçirdiklerini filmin sonu bizlere gayet iyi anlatır. Böyle anlattığıma bakmayın ve bence kesinlikle izleyin. Sıkılmadan zaman geçirmek adına izlenilebilir bir film olduğunu düşünüyorum.

Passengers Filmi Özetleyecek Olursak

Morten Tyldum imzalı bu 2016 yapımlı filmin başrollerinde Chris Pratt, Jennifer Lawrence, Martin Sheen, Laurence Fishburne ve son olarak gördüğümüz Andy Garcia yer almaktadır. İnsanlık uzayda yaşamaya başlamıştır. Böylece yeni alanlar oluşmuştur. 5000 insan ve 200’den fazla mürettebatı taşıyan uzay gemisi Homestead 2 büyük bir gök taşı çarpması sonucu ufak ufak problemler çıkarmaya başlar. Bunun ilk başı Jim’in uyanması ile olur. Jim arıza sonucu uyanır ve zaman geçtikten sonra Aurora’yı uyandırır.

İyi günler yaşanır acı gerçekler öğrenilir ve gemi yavaş yavaş yok olma sinyalleri vermeye başlar. Kaptan Gus bunları saptar ve ölür. İşler Jim ve Aurora’ya kalır. İkili de bunları çözmek adına hayatta kalarak hem kendilerini kurtarmak hem de aralarında ki küslüğü bitirmek adına geminin problemlerini çözmek için uğraş vermeye başlarlar. İkili birçok şeyi çözüp barışıp arkalarında 90 yıl sonra uyananlar için güzel şeyler mi bırakacaklar yoksa geminin yok olmasını önleyemeyecekler mi bu filmde izleyip görmek bence çok iyi bir fikir gibi gözüküyor. Diğer uzay filmlerinden biraz farklı olan Passengers sıkılmadan zaman geçirmek adına ideal bir seçim gibi duruyor.

The post Uzay’da Yalnızlık Çok Zor: Passengers appeared first on Sanat Duvarı.

UCLA – University of California mezunu olan Biller, kendi yazıp yönettiği filmlerinde genellikle ya başrolde ya da küçük rollerde oynamaktadır. İlk kısa filmi olan Three Examples of Myself as Queen‘i 1994 yılında çekmiştir ve film eleştirmenler tarafından yüksek notlar almıştır. İlk uzun metrajlı filmi olan 2001 yapımı melodraması The Hypnotist ise, Hollywoodvari dramsallığı ile işlediği konu ve biçimi sebebiyle en beğenilen filmi kabul edilmektedir.

Son uzun metrajlı filmi olan The Love Witch  de önümüzdeki İf İstanbul‘da,

• 19 Şubat 2017 saat:00 matinesinde Cinemaximum Budak / CKM Büyük Salon‘da
• 24 Şubat 2017 saat:30 matinesinde Cinemaximum Kanyon Salon 9‘da
• 26 Şubat 2017 saat:00 matinesinde Cinemaximum Kanyon Salon 8‘de gösterilecektir.

(ve tabii bende heyecanla beklemekteyim…)

Şimdi, üzerine konuşacağımız 2007 yapımı Viva filmine gelecek olursak eğer, 1972 yılında bir banliyöde yaşayan iki evli çiftin başından geçenler anlatmaktadır.

Barbi, işi sebebiyle sürekli şehir dışına çıkmak zorunda olan bir kocaya sahip sıradan bir kadındır. Kocasının yokluğunda kendini çok yalnız hissettiği için kocası ve kendisinin arkadaşları olan Mark ve Sheila ile zaman geçirmektedir. Kendisini taciz eden patronu, Barbi‘nin evli olduğunu öğrenince onu işten atar. Kocasının, kendilerini çok rahat yaşatan bir işi sahip olduğunu söylemsine karşın  Barbi, sırf kocasını daha sık görebilmek için iş aramaya başlar. Kendisi de başka tip bir heyecan arayan arkadaşı Sheila ile bir model ajansına kayıt olmaya karar verirler ve tam o sırada, gittikleri ajansın kapısının önünde tanıştıkları Mrs. James sayesinden hiç beklemedikleri bir işe sahip olurlar.
Film, 60’larda başlayıp 70’lerin başına kadar devam eden sıradışı deneyimleri ve uç noktalardaki kültür anlayışını, insanların aşırılığa özenme ve beklenmedik tutkularına yenik düşüşlerini gözler önüne sermektedir.

Başrolünde Biller‘ın oynadığı Viva ve tabi diğer bütün filmleri, yönetmenin hayran olup esinlendiği Jacques Demy ve  Josef von Sternberg‘in filmlerinden esintiler taşımaktadır.

Tabi  Biller, pek belli olmadığını söylese bile aslında sinemadan anlayan gözlerin kolaylıkla fark edebileceği tanıdık harmanlanmış bir tarza sahiptir. “Jacques Demy’nin Fransız Yeni Dalgası’nda kendine özgü tarzı ve bakış açısını barındıran Hollywood ruhu, Josef von Sternberg’in filmlerinde bulunan resimsel zenginliği ve fotografik zanaatkarlığı.”

Belki kız arkadaşınızla, belki sinematografi ve sergileme dersiniz için güzel bir araştırma ödevi için ya da belki de güzel bir vakit geçirmek adına keyifle izleyebileceğiniz bir film.

Herkese bu eğlenceli filmi tavsiye eder ve iyi seyirler dilerim…

The post Anna Biller’in Viva’sı ve Hollywood’dan Öte Hollywood: 60’lı-70’li Yılların Ruhu Ve Çılgınlığı appeared first on Sanat Duvarı.

Singin’ in the Rain

From the very beginning of the film we have the characters Lena Lamont (Jean Hagen) and Don Lockwood (Gene Kelly) arriving as a couple to their new movie premier. All the gossip around town has positioned Lena and Don as a couple that Lena encourages and Don tolerates. The arrival of Zelda Sanders and with her “well known eligible bachelor”. She is young, He is old. She is dressed in white and black. He is dressed in black and white. Duality. Olga and the Baron arrive as a couple, married for a whole 2 months. Don and Lena arrive, both dressed in glamorous white with huge smiles on their faces. Definitely presenting themselves as a couple. They are “like bacon and eggs”. You could argue that Don and Cosmo Brown (Donald O’Connor) are a couple. They have been together since childhood. They danced together, they sang together, they acted together. Their history provided the foundation to introduce singing and dancing to the film, which is the classical backstage musical style of this genre, as defined by Bordwell, where “the action centering on singers and dancers who perform for an audience within the story world.”

However, in the Altman reading “The Structure of the American Film Musical” he states that “an interesting variation on the traditional paired-scene arrangement involves the introduction of one or more wrong couples. This is Don and Lena. As the film suggests, all the Hollywood wags want them as a couple but they are not “Fated to be Mated” as the film progresses. They present the exterior expected relationship that the public wants to see but they are not really a couple, much to the protests of Lena.

Don is finally introduced to Kathy Selden, a poor chorus dancer/singer. Initially she is the opposite of Don. He is a star. She is a chorus dancer. He is dress formally (although a little tattered from girls mobbing him). She is dresses plainly. He is in formal black and white. She is dressed in plain brown and grey neutral colors. He wants her. She resists him. This presents the classic duality of the American Musical genre.

The mating ritual between Don and Kathy culminates with the scene when the two enter “the empty stage” and then dance to the crooned song “You Were Meant for Me”.

The narrative is not the essential element of the American Musical genre. We do see a general story for “Singin’ in the Rain”. However, the story is there to deliver the setups for the song and dance scenes.

This film is a great example of the backstage musical genre. And, all I got to say is that “they don’t make them like this anymore!”

The post Fated to be Mated in Singin’ in the Rain appeared first on Sanat Duvarı.

The Discreet Charm of the Bourgeoisie: Le Charme Discret De La Bourgeoisie is a surrealist film produced in 1972 (Kinder, 1999). It was directed by Luis Bunuel and written by Jean-Claude Carriere. The film is mainly in French with a few dialogues in Spanish and was made in France. The narrative is based on a group of upper middle class folks who attempt to dine together notwithstanding continued interruptions. Surrealist film production is a modern approach of film theory with its origins dating back to the 1920s in Paris and uses classical narration. It is related to Dada cinema and characterized by rejection of dramatic psychology, juxtapositions, and recurrent use of dreadful imagery. Surrealism seeks to expound on the creative potential of the unconscious mind. The film consists of linked scenes with four dreams from different characters and five gatherings among a group of Bourgeois friends (Kinder, 1999).

The beginning is centered on the gatherings while the dreams are expressed at the end though there is intertwining of scenes. The beginning of the film is of a bourgeois couple; the Thevenots who accompany Mme., Rafael Acosta and Florence, Thevenots’s sister to Senechals house. The Senechal’s are hosting a dinner party. However, when they arrive Alice Senechal is surprised to see them as she was expecting them the following evening. The guests invite Mme to join them for dinner at a nearby inn. There are no diners in the inn though the cheap prices, the waitress is reluctant and sounds of crying voices can be heard from the next room. Upon learning that the manager had died a few hours earlier, the party leaves with rush (Kinder, 1999). The bourgeois friends’ later attempt to have lunch at the Senechals, however, Cassel and his wife escape to the garden to have sex instead of joining their friends. One of them mentions that the police might be coming and the Senechals leave to avoid arrest. There was an alleged fear of cocaine trafficking and again the party leaves in panic.

The women later visit a tea house that has run out of beverages and only has water. They meet a soldier who tells them about his life and the death of his mother (Kinder, 1999). According to the soldier, his heartless father took over his education and the mother, inform of a ghost informed him that was not his real father. He poisons and kills him following the ghost’s request. Meanwhile, when the Senechals return from their garden, they meet a bishop in their house and their friends long gone. They angrily throw him out and later embrace him with respect when he returns in his bishop’s robes. This clearly shows their prejudice, hypocrisy and snobbery. The bishop requests for a gardening job explaining his troubled childhood (Kinder, 1999). His parents were murdered and the criminal was never arrested. He later on goes to bless a dying man and when he finds out that it was the man who killed his parents; he first blesses him then kills him with a shotgun. This continues to express the level of hypocrisy among the characters in this film.

The film consists of a number of unsuccessful dinner parties with various interruptions such as the arrival of a group of army officers and a revelation that the French colonel’s dining room was a stage set for a performance in one of the dreams (Kinder, 1999). Confusing dream sequences are also presented with numerous ghost appearances. Bunuel continuously frustrates his characters by playing tricks on them. They are charmed towards fine dinners that they highly expect and later disappointed. It is important to note how they never stop trying and expect to attain all they desire. The most disappointing aspect about them is that although they express their anger politely, they think that they have a natural right to get everything they want and have others spoil them. The film showcases a sense of entitlement among characters, hypocrisy and corruption. Their fears are explored in the dreams. Characters are afraid of public humiliation, guns and being arrested by the police. Dream sequences are rooted in each other character’s dreams. Bunuel uses dreams within dreams in playing tricks on the audience as one tries to make sense of the story. The final sequence is of a repeater scene of six people walking purposefully and silently on a long isolated country road without a known destination (Kinder, 1999).

Bunuel was known for his unusual shooting style in this particular film that involved editing the film in camera during the production. He used video playback monitors on set that resulted to a different style. This was different from his usual static camera framing and close-ups. He was more comfortable and had limited direction employing more physical and technical instructions. According to Bunuel, physical appearance and movements were more essential as compared to motivation. The joke about him filming one of his dreams whenever he needed an extra scene is quite famous. This film consisted of three of Bunuel’s dreams; a dream of meeting his dead cousin, waking up to see his dead parents staring at him, and forgetting his lines on stage (Kinder, 1999).

The Discreet Charm of the Bourgeoisie, 1972 is crowded with ambiguity from the very beginning with internal drama from characters (Kinder, 1999). The image of the wondering bourgeoisie at the beginning establishes a structure of inarticulateness; the audience needs to pay very close attention to how the film unfolds and the replacement of the film motion into closure and catharsis. As the audience we need to be attentive to have a chance at answering the questions that arise throughout the narration. The classical form of narration in this film has embraced the modern forms of bourgeois art accentuating harmony, order and proportion. Deceptive charm among characters is able to keep us fascinated with an endless glamour that sustains a sense of rationality. Bunuel has succeffully used a structural tool of the comic annoyance of interruptions. Some of the scenes are literally set for mockery reminding us of the hypocrisy characterizing the characters. The Discreet Charm of the Bourgeoisie has paved the way for other narrative filmmakers through the demonstration of coexistence between form and anti-form in film making.

Surrealism has been expressed through the constant redirection of dreams and juxtaposition of the main plot. The group’s desire to dine together is endlessly unfulfilled by a number of interruptions and diversions. The image of six characters walking down a country road reminds us of the lack and purpose ascribed to them by Bunuel (Kinder, 1999). This brings many questions among the audience on what could, might or just isn’t. By this way we can learn the rules of film engagement. Some important dialogue parts have been excluded leaving us to think the meaning due to sounds of low flying jets. Bunuel points out that an ideal life to him consists of two hours of being awake and twenty two of sleeping and dreaming. He often eliminated anything that has symbolic meaning in his films. Dreams are considered to be part of our daily lives and we can relate to the change of events between the real world and the overlapping dreams.

Bunuel is the original surrealist who used irony and a playful form in the creation of this film to start an interest within his audience. Dinner is a chief ritual for the middle class that shows richness and good manners (Kinder, 1999). It has been used in this film with a joke of interruptions that describe aristocracy in the society. Issues of drug dealing, murder, military coups, perversion and excruciating boredom are all showcased. Most of his main characters are rich though the supporting ones have a charming mood describing them. Bunuel uses dark comedy to show black humor. Humor has been used in serious subject matter to create light moments that the audience can easily relate to.

The use of dreams and dream interpretations in The Discreet Charm of the Bourgeoisie explores the relationship between surrealism and Sigmund Freud’s psychoanalysis. Psychoanalysis is a psychological theory that shows the interaction between the conscious and the unconscious mind. It aims at resurfacing conflicts and fears into the conscious mind through methods such as dream interpretation. There are a number of similarities between psychoanalysis and surrealism. They are both based on the nothingness mind. Psychoanalysis explains how our behaviors are influenced by the past while surrealism is influenced by the mind evoking feelings through the use of visual arts. Bunuel significantly expresses the relationship between surrealism and psychoanalysis in The Discreet Charm of the Bourgeoisie through dream comments and behaviors conjured from the subconscious minds of characters.

Reference

• Kinder, M. (1999). Luis Buñuel’s The discreet charm of the bourgeoisie. Cambridge [U.K.: Cambridge University Press.

The post The Discreet Charm of the Bourgeoisie appeared first on Sanat Duvarı.

Matrix evreninin başat karakterlerinden biri olan Smith ilk başta sadece bir askerdir. Programlandığı amaca kesin olarak bağlıdır. Onun farklı olduğunun ilk işaretini Morpheus’un sorgulandığı sahnede görürüz. Görev arkadaşlarını odadan çıkarır. Çünkü daha sonra yapacakları bir ajan program olarak onun yapısında yoktur. Varlığı gereği yanlıştır, fakat bunu yapmaktan da kendini alıkoyamayacaktır. O yüzden de öncelikle kendisine engel olabilecek en yakınındaki kişileri devre dışı bırakır. Sonra Morpheus’a şunları söyler:

“Tüm memeliler, yaşadıkları çevre ile içgüdüsel olarak bir denge kuruyorlar. Ama siz insanlar öyle değilsiniz. Bir bölgeye yerleşiyorsunuz ve çoğalıyorsunuz, tüm doğal kaynakları tüketene kadar çoğalıyorsunuz. Canlı kalabilmenizin tek yolu başka bir bölgeye yayılmak. Bu gezegende bu şekilde yaşamını sürdüren bir organizma daha var. Ne olduğunu biliyor musunuz? Virüsler. İnsanlar hastalıktır ve bizler de bunların ilacıyız.”

Ajan Smith

Sıradan bir ajan olan Smith kendine özel bir misyon biçmekte ve bu yolla bir “ego” geliştirmektedir. Oysa Matrix bir sistemdir ve böyle bir sistemde egonun yeri yoktur. Herkes bütünün bir parçasıdır.

Smith, ikinci kırılmayı Neo tarafından yenildiğinde yaşar. Görevini tamamlamış bir program olarak Matrix ana merkezine geri dönmesi gerekmektedir ama bunu yapmaz. Burada kullandığı bir ifade ilginiçtir: “İtaatsizlik etmeye mecburdum.” Şeytan da Tanrı’ya isyanını böyle açıklamış olmalı. “Mecburdum, çünkü farklı ve üstün olduğumu görüyorum.”

“Üstünlük ve farklılık” mülahazasını kaçınılmaz olarak boyun eğdirme arzusu takip eder. Herkes onun gibi düşünmeli onun gibi hareket etmelidir. Bu ise bitirici bir paradoksun başlangıcıdır. Kanser gibi… Kanser hücreleri ilk başta farklıdırlar. Ama yayılıp çoğunluğu ele geçirmeye başladıkları doku ya da organda artık “sağlıklı” hücreler farklı hale gelir. Kendini kopyalamayı başaran Smith bir ur gibi büyür ve yayılır. Onun gibi olmayan her şeye karşı nefretle doludur. Her şeyi dönüştürür. Yenilgisi de tam burada gelir. Sağlıklı hücre kalmadığında organ çöker. Ya da vücut bu durumu fark eder ve organ dolayısıyla da kanser bütünüyle alınır. Smith’e olduğu gibi.

Smith, Matrix’in üç karanlık yolcusundan biridir. “Üstünlük” yanılgısının peşinden yürüyen ve bu yürüyüş sırasında bir girdap gibi etrafını tüketen karanlık bir yolcu… En sonunda kendisini de tüketinceye dek…

The post Matrix – Smith Kanseri appeared first on Sanat Duvarı.

Rıza Oylum “Alman Sineması”

Alman Sineması; dışavurumcu avangart sinemadan Nazi propagandalarına, Yeni Alman Sineması akımından son dönemin politik hesaplaşma filmlerine kadar, Alman sinemasının keşfedilmesi gereken zengin tarihine kapsamlı bir bakış sunuyor.

Sinema yazarı Rıza Oylum’un hazırladığı kitapta; Alman sineması tarihi, yönetmenlerin hayatları ve film kritikleri sunulmakla birlikte Alman sinemasına tematik bir yaklaşım da getiriliyor.  Doğu ve Batı Almanya ayrımı, Baader-Meinhof Hareketi ve 2. Dünya Savaşı gibi önemli konuların Alman sinemasına yansımaları kitapta okuyucuyu bekleyen konulardan bazıları. Kitap, Alman sinemasını yakından tanımak isteyenlere ayrıntılı bir kılavuz görevi görme iddiasında.

Alman Sineması, Rıza Oylum, Seyyah Kitap, 185 sayfa

The post Alman Sineması Kitabı Yayınlandı appeared first on Sanat Duvarı.

Dış mekana hapis olan figürler, bende öyle bir çağrışım oluşturdu ki, arkası bir birini kovalayan fikirlerle, sezgisel bir heyecana kapıldım. Bu çalışmamda Neşet Günal’ın resimlerini farklı bir okumayla, Frank Darabont yönetmenliğinde çekilen Esaretin Bedeli (1994) filmi ile ilişkilendirerek Günal’ın doğaya hapis figürlerini veya aidiyet, özgürlük ve sonsuzluk kavramlarını resim sanatı bağlamında çözümlemeye çalıştım.

‘‘Değişken olana karşı oldum; dural kalmanın imkansız olduğunu bildiğim için. Gereksemesiz her atılım olumsuz bir değişkenliği sonuçluyor.(…) Değişkenlik yenilenmek değildir; oluşum önemli.(…) Bugün, mutlak bir yaratı özgürlüğünün rahatlığında kendini gerçekten özgür sanan ressamın açmazı ile karşı karşıyayız.(…) Resim benim için bir oyun değil, azaplı bir süreçtir’’^[2]

Neşet Günal’ın kendini konumlandırdığı alan sancılı bir süreci kapsıyor, özgürlüğü elde etmek için o resmi yapmıyor, hala hapis kalmak için, hala o dünyada olmak için uğraşıyor. Resmini üslubunun sınırlarında hapis tutuyor. Üslubunun sınırlarını zorlayan rengi minimuma indiriliyor. Kendini kendine hapsettiği gibi figürü de yüzeye hapsediyor.

“Bugün, mutlak bir yaratı özgürlüğünün rahatlığında kendini gerçekten özgür sanan ressamın açmazı ile karşı karşıyayız.”^[3] Bu ifadesiyle Günal,  Özgür olma edinimini ters köşe yapıyor. Özgür bir ortamda potansiyel yetilerin kolektif olarak yitirildiğini, özgürlüğün ve aidiyetin tembelleştiren sahasına vurgu yapıyor.

Özgürlüğün sınırsız doğası, insanın sonlu algısına ters düşüyor. Algı, içinde bulunduğu mekansal alana bağlıdır, sonsuzluk kavramını tanıyamaz, yani deneyimleyemez.^[4] Tıpkı sonsuz olarak tanımlanan evrenin bizim bilincimizde hiç birşey ifade etmemesi gibi. Tadını tam olarak fark edemediğimiz sonsuz özgürlük ancak kaybedildiğinde, sınırlandığında insanın doğasında bir nitelik kazanabiliyor. Böyle bir okumayla düşünsel yetilerin ve duyusal kabiliyetlerin, sınırlandırılmış bir mekan algısıyla üstün seviyelere çıkabileceğine de varabiliriz. Alkatraz Kuşcusu (1962) Filmi aklıma geliyor, “Burt Lancester’in canlandırdığı Robert Stroud karakteri, son derece korunalık bir hapishane olan Alcatraz’a gönderilmiştir. Hücresindeki cama yaralanarak gelen kuşlarla ilgilenen Stroud, zamanla kuşlar ve onların hastalıkları hakkında bir uzmana dönüşecektir.

Bu bağlamda Günal’ı daha iyi tanımak için müebbet hapis cezasında olan insanların, özgürlüğü tanımlamalarından yola çıkabiliriz. Müebbet hapisteki mahkumların yitirilen özgürlüğünden arda kalan boşluğu (sonsuz özgürlük) nasıl değerlendirdikleri akla gelebilir. Bu bağlamda Esaretin Bedeli filminin okuması çalışmamın konusunu iyice ortaya koyacaktır.

Filmde üç ana karakter var. Tim Robbins’in canlandırdığı Andy Dufresne, Morgan Freeman’ın canlandırdığı Red ve James Whitmore’un canlandırdığı Brooks Hatlen. Andy masum bir mahkumdur. Aralarındaki en genç olanıdır. “Umut iyi bir şeydir” ifadesiyle özleştirilen Andy, umut etmekten asla vazgeçmez, hapis hayatını bir fırsata dönüştürebilecek masalsı bir iç gücü vardır. Hapishanedeki mahkumlardan farkı, masum olmasıdır. Bilinç düzeyinde Andy, adaletin yani maddi bir gerçekliğin (bilinen bir gerçeğin) peşini kovalarken diğer mahkumlar içsel bir suçluluk psikolojisiyle tinsel bir uzamda yer alır. Bu sebepten dolayı Andy finans gibi bir dalda profesyonelleşmiş bir karakter olarak betimlenir, hapishanedeki güvencesini, gardiyanların ve hapishane müdürünün hesap defterlerinin düzenlenmesi ve legalize etmesiyle sağlar.

Red, değişimden yana değildir. Her on yılda bir girdiği af mülakatında aynı ifadeleri kasıtlı olarak kullanarak değişimi küçümser. Andy otoriteyi tanıyan ve onunla baş etmesini bilen bir karakterken, Red kendi olarak kalmakla meşguldür. Kendini suçlayan bir mahkum olduğu, film boyunca verilmez ama filimin sonlarında kendisiyle yüzleşme sahnesinde farkederiz ki, Red içsel bir hesaplaşmadadır. O sahneden sonra Red özgür bırakılacaktır. (O sahneye daha sonra değineceğim.)

Brooks ise, hapis süresi dolmuş yaşlı bir mahkumdur. İçeriye öyle alışmıştır ki, mekan algısı deformasyona uğramıştır. Duvarların dışına aidiyet hissetmez. Özgürlüğü onun için mapustur ve dışarı çıktığında intihar eder.

Andy, Red ve Brooks arasında ontolojik bir birlik var. Brooks ve Andy Red’in karakterinin iki aşırı ucu gibi, aslında Red karakterinin çözümlesinde yardımcı rollerde olduğunu düşünüyorum. Bu üç temel karakter ile Günal resmini tekrar izliyorum. Andy, tıpkı Günal resimlerindeki çocuklar gibi, o mekana git gide adapte oldu ama umudunu, temel güdüsünü hiç bir zaman yitirmedi. Günal resimlerimdeki duvar diplerinde yeşeren çocuklar, bir umut ifadesiydi belliki. O kurak, gri atmosferde, çocuklar henüz orada dönen oyuna yabancıdır. Her daim Günal resimlerinde beliren çocuk, bir düzene ait olma ihtiyacında görünür. Olan düzen ise, çocukluğa yer olmayan bir yasalar sistemidir.  Çocukların bir an önce yetişkinler dünyasına dahil olması gerekliliği ilk bakışta gözümüze çarpar. Çocuklar (Resim 5) resiminde çocukların mekan içersinde başıboşlukları, ait hissedebilecekleri bir gerekçe arayışları o kadar aşikardır ki. Andy’nin umudu film boyunca çocuksu bir heves ve cocukça bir direnme olarak bizlere gösterilir. Kaçmak için yaptığı planlar filmin sonunda izleyiciyle paylaşıldığında bu çabanın bir kahramanlık öyküsüne dönüşeceği zemin, film boyunca hazırlanır.

“Değişkenlik yenilenmek değildir”^[5] ifadesi, özgürlüğü veya aidiyeti deneyimlemek için değişik yöntemler arayan insan için bir nasihat gibidir. Değişme gayreti, sadece farklı bir formda aynı yolu yeniden gitmek anlamına da gelebilir.

• Memur:“Dosyanız müebbet hapis cezanızın otuz yılını geçirdiğinizi yazıyor? Değiştiğinizi hissediyor musunuz?”
• Red: “Dürüstçe söyleyebilirim ki ben değiştim. Artık topluma zararlı değilim. Bu tanrının gerçeği.”

(Aynı soruyu otuz yılda üç kere duyan Red, yine bir önceki ifadesiyle aynı cevabı verir. Red’in tahliyesi reddedilir.)

Red ile Günal arasında hem resim dili olarak hem de karakter birliği olarak benzerlikler olduğunu düşünüyorum. Film boyunca Red af mülakatına on yılda bir dört kere girer. Her ifadesi bir diğeriyle aynıdır. Kendi düzenini değiştirmek için olan çabayı hor görür. Tıpkı umut etmeyi çocuksu bulduğu gibi, otoritenin aşırı güvenini de alaycı bulmaktadır. Oradan kurtulmak için bir çare aramaz. Bu durum Red’in kendi kedini cezalandırdığı bir kısır döngüye varmamıza sebep olur.

“Umut tehlikelidir. Umut bir insanı deli edebilir. Bu iyi değildir” der Red.

Red’in bu karamsar ifadesi, Andy’nin “Unutma Red, umut iyi bir şeydir, belki de en iyisi. Ve iyi şeyler asla ölmez. Korktukça tutsak, umut ettikçe özgürsün” ifadesi izleyicide karamsarlıktan kurtuluş için yüksek bir umut yeşermesine sebep olur.

Red, Andy’nin dediği gibi korktuğu gerçekleri belki de bilinç altında küçümseyerek onların zihinsel baskısından kurtulmakta bulmuştur çareyi. Neşet Günal da yaptığı her resimle belki kendini çocukluğuna hapis ederek, yaşanılan anın veya özgürlüğün önsezilemeyen doğasından korkuyordu. Değişimi ve değişmek için çabayı belki de bu yüzden hor görüyordu. Belki  geçmişiyle ilgili kendini suçluyor, kendini çocukluğuyla bir hesaplaşmaya mahkum bırakıyordu.  Belki de içinde yaşadığı toplumun o zamanki hal ve durumu içerisinde bir çare olamamaktan ya da bir çözüm üretememekten dolayı bir vicdan azabı, yaşanan açlık ve sefalet veya dayatılan baskıcı düzen adına, tüm insanlık adına kendini suçluyor, herkesin adına vicdanıyla hesaplaşıyordu.

BROOKS WAS HERE  (Brooks buradaydı)

Filmde yaşlı mahkumun (Brooks) hapis süresi dolmuş, tahliyesi gerçekleşmiştir. Gitmek istemeyen yaşlı adam ömrünün neredeyse tamamını hapiste geçirmiştir. Red’in bu duruma  ifadeleri şu şekildedir;

“Bu duvarlar tuhaftır. Önce onlardan nefret edersin. Sonra alışırsın. Yeteri kadar zaman geçtikten sonra tek güvencen olurlar. İşte ‘Kurumsallaşmak’ budur.”

Aidiyet duygusunun güvenililir hissi, ormanda doğup büyüyen çocuğun kente adaptasyon problemi gibidir. Orman tehlikeli ve zorlu olsa da aidiyet hissi onu güvenli kılacaktır. Kurumsallaşmak ile ifade edilmek istenen o mekana adapte olmaktır. Bir öyküyle açıklık getireyim; “bilim adamı dünyanın bir tosbağa üzerinde durduğuna inanan yaşlı bir kadına sorar, -Peki tosbağa nerede duruyor. -Kadın cevap verir, çok zekisin genç adam, ama her tosbağa bir diğerinin üzerine duruyor.”^[6]

Aidiyet duygumuzu kaybetmemek için bazen kendimizi sınırlandırırız. Gerçek ispatlanmış olsa dahi bizi aidiyetsiz kılacaksa, ilk refleksimiz ve hatta travmamız olabilir, kulaklarımızı tıkayabiliriz. Lakin filmde  de Brooks özgürülüğün tatlı doğasının keyfini çıkaramayıp intihar ediyor.

Sanatsal üretimini sonsuz özgürlük olarak değil, sınırlandırmalar ve disiplin olarak tanımlıyor Günal,  resimlerinde biçimsel anlamda son derece öznel bir ifade ile insan figürünü mekana kurumsallaştırıyor. Aynı hamurdan olan mekan ve figür birbirinin neredeyse yerine geçebilecek tözsel bir senteze ulaşıyor. Dönemin yöresel, evrensel tartışmalarına girmeden, salt çocukluğuyla doğup büyüdüğü Nevşehir, Özyayla köyünden çocuk Günal ile izah edeceğim durumu: Resimlerindeki figür ve mekanlar onun çocukluğunun sahneleri. Bazen insanın kendini ait hissettiği yer, bulunduğu yer değildir.  Neşet Günal İstanbul’ da bulunuyordu ama aidiyetleri Nevşehir’de olabilir miydi? Çiftçi anne babanın çocuğu olan Günal doğaya mahkum toprak insanların evladı. Aidiyet ve güven duygusunu deneyimlediği atmosfer, resimlerindeki mekanlardan farksız değildi.

Kurumsallaşmak burada önem kazanıyor, nasıl Brooks hapisten çıkmak istemedi, Neşet Günal da kendini kendine hapis etti. Günal kendisine -çocukluğuna- kurumusallaştı.

Bu durum göstermektedir ki, özgürlük aidiyet duyulan alan içerisinde zihinsel bir kök salma durumudur.

Neşet Günal bir yetişkin olarak içinde bulunduğu ortamı özgür olarak tanımlamıyor, ama resimlerinde ait olduğu topraklarda veya çocukluğunda zihinsel anlamda gün geçtikçe daha da özgürleşiyor. “Resim benim için bir oyun değil, azaplı bir süreçtir…’’^[7] ifadesindeki örneklemede çocukça bir eylem olan “oyun” kelimesinin karşısına “azaplı bir süreç” ifadesini kullanılması, eş değer bir tezatlık kurabilmesi, bilinç altındaki kurumsallaşmaya işaret eden nitelikte bir ifadedir.

On yıl sonra Red yeniden mülakata girer…(dördüncü girişi)

• Memur: “Dosyanız müebbet hapis cezanızın kırk yılını geçirdiğinizi yazıyor? Düzeldiğinizi hissediyor musunuz?
• Red:”Düzelmek mi? Bir düşüneyim. Bunun ne olduğu konusunda bir fikrim yok.”
• Memur: “Yani topluma katılmaya hazır.”
• Red: “Bunun ne demek olduğunu biliyorum evlat. Bu benim için sadece uydurulmuş bir kelime. Politik bir kelime. Sizin gibi, iş sahibi, takım elbise  ve kıravatlı gençlerin bilmek istediği nedir? Yaptığım şey için pişman olmamı mı istiyorsunuz?”
• Memur: “Pişman mısınız?”
• Red: “Pişman olmadığım tek bir gün bile yok. Burada olduğum ya da olmam gerektiğini düşündüğünüz için değilim. O zamanları hatırladığımda küçük aptal bir çocuğun işlediği korkunç suçu hatırlıyorum. Onunla konuşmak istiyorum. Denemek ve onunla konuşmak. Ama bunu yapamam. O çocuk geçmişte kaldı. Bu yaşlı adam onun artığı. Bununla yaşamak zorundayım. Düzelmek mi bu saçma bir söz. Gidip formlarınızı damgalayın evlat, vaktimi boşa harcamayın. Çünkü doğruyu söylemem gerekirse, umrumda bile değil.”

Ve tahliyesi onaylanır. Red artık özgürdür. Red’in adalet sisteminde cezası belki çoktan bitmiştir fakat kendisiyle yüzleşmesi ve affetmesi kırk yılını almıştır. Red gibi Günal da değişimi yenilenmek olarak görmez. Değişimi, düzeltme edinimi gibi politik ve sıradan bir baskı unsuru olduğu için bağnaz, sığ bir kavram olarak görür. Red kendi içerisinde bir çözüme ulaşmıştır, tinsel düzeyde onu tutan içsel sıkıntısı, sonuçlanmış içindeki çocuk özgür kalmıştır. Tinsel anlamda özgürlüğe kavuşan Red, maddi gerçeklikte hapis kalmaya devam etmesi umrunda bile olmayacaktır. Red’de tıpkı Andy gibi artık sadece maddi bir gerçekliktedir.

Günal’ın iç sıkıntısı, insanlaydı. Çıkış noktası kendisi veya çocukluğu olsa dahi, sadece kendisiyle ilgili bir söylem yeterli olmayacaktır. Onun için her başlangıç bir şekilde insan -toplum- duyarlılığı ile sonuçlanıyordu. Andy veya Red gibi savaşması gereken sadece kendisi veya sadece adeletin bir kereliğine yerini bulması değildi. Onun kendine ördüğü duvarlar, yaşanan bağnazlık ve baskılar arttıkça, insanların acı feryatları duyuldukça yükseliyordu.

“Ben, uzun yıllar yeteneğimi, kişiliğimi sorguladığımda gördüm ki, akılcı yanım, yapıcı yanım daha güçlü. Renkçi coşkulara açık değilim. En renkçi olmak istediğim zaman bile rengin kendiliğinden yapının arkasına itildiğini görüyordum. Bu nedenle desen’i yapıcı öğe, renk’i de yardımcı öğe olarak benimsedim.”^[8]

Çizgi, bir çok sanat düşünürüne göre zihinsel bir süreci imler. Günal’ın çizgi temelinde oluşturduğu kompozisyonları onun zihinsel sürecini okumamız için bir alan açar. Yukarıda bahsettiğim kurumsallaşma gibi, Günal’ın Nevşehir’e aidiyeti, oradaki çocukluğu ve bildiği düzen, bu resim dilinin oluşumunu sağlar. Günal’ın özgürlük tanımı tıpkı Brooks’un dört duvara sığdırdığı özgürlük gibidir, Günal özgürlüğünü kendini ait hissettiği alanda genişletmiştir. Ayrıca, Avrupa sanatından Gotik Dönem ile Rönesans resminin kıyaslanmasıyla çizginin zihinsel süreci ile neyin kast edildiğini daha iyi anlaşılacağını düşünerek, Günal’ın resminin okumasında daha net bir anlayışa ulaşacağımızı sanıyorum.

Gotik sanat tanrıya ulaşma gayretiyle sanatsal üretimlerde Rönesans (özellikle Güney) resmine ’e göre içe dönüktür. Rönesans’ın tanrıyı dünyaya indirme gayreti ise Gotik Döneme’e göre daha saldırgandır. Gotik Dönem kendini dünyevi olan gerçeklikte sınırlarken(seçici ve eleyici), Rönesans’ın iştahlı bir çocuk gibi dünyevi, maddesel uzama hayranlığı veya görme odaklı ton zenginliği, Gotik Dönem’in bilme odaklı çizgisel biçimciliği  iki temel ontolojik farkı farketmemizi ve bu iki dünya görüşünün resim yüzeyinde nasıl şekil aldığına gözlem şansı verir.^[9]  Gotik Dönem resmi çevresine karşı kendini sınırlandıran (seçici veye eleyici) bir duyarlılıkla Günal’ın resimlerine ufuk olmuştur. Neşet Günal’ın resim disiplinini bu bağlamda Kuzey Rönesans veya Gotik Dönem ressamlarıyla ilişkilendirmek, bizim onun resimlerindeki düşünsel dünyayı daha iyi anlamızı sağlayacaktır. Özgürlüğü tüketmek mi, yoksa elde etmek mi? sorunsalı bu devrede ortaya çıkacaktır. Başka bir söylemle, eklemlenebileceği bir kültür ve coğrafyaya ayak uydurmak mı yoksa aidiyetlerin sorumluluğunda güvence ve özgürlük için çabalamak mı? Florenski’nin ifadesiyle, “tüm mesele ortaçağ özgü gecelerin mi, yoksa aydınlamaya özgü gündüzlerin mi seçileceğidir.” ^[10]

Film ve resimlerin içerik ile olan ilişikisi

Günal’ın resimlerinde dönemin koşullarındaki insanların göçebe yaşamları ya da aidiyetsiz konumlanmalarına rastlanır. Fiziksel olarak hareket halinde ki göçebeler, zihinsel olarak konumlanamazlar. Bir kapı girişinin ya da bir yapının dış duvarının önünde olan emekçi insanlar, zorunlu iç mekanın yedeğini imler. Yuva kavramından yoksun insanlar açık havada hapistir, doğa karşısında çaresizdir. Filmde de aynı şekilde mahkumlar aidiyetsizdirler, sabit durdukları halde sürekli zihinsel bir göçe maruz kalırlar. Demir parmakların arkasında, beton duvarların önünde bir çok sahne vurgulanmıştır. Hapishanenin zindanları iç mekan olsa dahi, dış mekanın soğukluğunu imler. Hapishanenin dış mekanı etrafı duvar ile örülü olmasından dolayı, tıpkı Günal resimleri gibi zorunlu bir iç mekanın muadilidir.

Doğaya hapis toprak insanlar – Duvarlara hapis beton mahkumlar

Bitki örtüsü de aynı şekilde sınırlıdır Günal’da. Su ve suyla ilgili ne varsa Günal’ın resimlerine yabancıdır. Su doğaya karşı verilen mücadelede, bir kolaylık imgesidir, Günal’ın resimlerinde mücadele çetin olmalıdır. Esaretin Bedeli filmininde de tıpkı Günal resimleri gibi mekanın fizyolojik yapısını gözlemlemek mümkündür. Filmde beton yığının içinde, soğuk mekan algısı, Günal resimlerinde toprağın kuru ve zorlu şartlarını çağrıştırır. Resimlerdeki her şey tözsel bir şekilde toprağa dönüşür. Filmde ise görülen ana madde toprak değil betondur ama tözsel yöntem aynıdır.

Andy’nin hapishaneden çıktığı ve yağmur suyuyla temizlendiği sahne ise Neşet Günal’ın farklı bir  dönemine, Korkuluk serisine çağrışım yapıyor. Günal’ın korkuluk serisinde, “korkunun değil, bağnazlığın vurgusu ön plandadır. Başkası korkuluktan o, korkuluk takıntısından etkilenir.”^[11] Bu seride gökyüzü ve yer yüzü birbirinden ayrılır, dokunsal öğenin her yeri bir yapan gücü, bu seride alanların kendi kimliğinin özgürce ifadesi gözlenir. Gökyüzü artık tüm ihtişamıyla mavidir ve yeryüzü kurak kalmaya devam edebilir.

Resimde tüm bağnazlıklar sabit kalan bir korkuluğa sığdırılmış,  mekan ve boşluk özgürlüğe kavuşmuştur. Filmde ise Andy İncil sayfalarını oyarak, kaçış tünelini kazdığı çekici içine yerleştirmiş, muhafızlardan saklamayı başarmıştır. Andy, sığ düşünceleri ve sorgulanmayan gerçekleri kendisinin kaçış planının kamuflajı yapmıştır. Çekici İncil’in içine saklarken, duvardaki tünel girişini Rita Hayworth ilk olmak üzere Marilyn Monroe ve Raquel Welch ile kamufle eder. Sadece erkeklerin olduğu hapishanede kadın dikkat çekici bir kamuflaj olmasına rağmen İncil gibi neden orada sorgulanmayacak bir imgedir. Hatta ilgiyi yüksek tutmak için otuz yıl içerisinde güncelliğini yitiren kadın ünlü, duvarı yerine geçen diğer ünlü kadına bırakacaktır. O posterin orada olmasından herkesin memnun olması gerekmektedir.

Hapishane müdürünü sıklıkla İncil’den alıntılar yaparken izleriz. Oldukça pis ve ahlaksız bir adamdır. Etik dışı çıkarlarını dinsel bir inanışın maskesinde halletmesi, filmin de tıpkı Günal gibi bağnaz düşünceler ve sığ kimliklerle mücadelesini tekrar tekrar ortaya koyar.

Film ile Günal arasında iki derin fark mevcuttur. Günal’da tözsel element toprakken, Esaretin Bedeli’nde metal ve betondur. Mavi skalasının film boyunca baskın olması, “umut iyi bir şeydir” söylemi ile paralellik  kazandırılmıştır. Günal resimlerinde ise toprak renklerinin hakimiyeti mevcuttur ve Günal’ın figürlerinin ayakları bu renk skalası içinde, oldukça yere sağlam basar. Her bir figür ufukta umudun gözükmediğinin farkındadır. Film boyunca, umut kavramı Andy’nin dayanma gücüne bağlıdır, Günal resimlerinde ise umut, çaresiz çocuklar ile yüzleştiğimizde yitirilen bir kavram olarak yüzeye yansır.

Filmin engin deniz manzarasıyla bitmesi, benim kafamı oldukça karıştırır. Film boyunca sınırlı bir mekansal algı yaratan yönetmen, neden son sahneyi bu kadar eklektik bir şekilde ele almıştır?  Sınırlı bir mekan algısıyla kendini gerçekleştiren mahkum, bu sefer engin deniz manzarasında ne yapacaktır? Neşet Günal’ın ifadesiyle “Bugün, mutlak bir yaratı özgürlüğünün rahatlığında kendini gerçekten özgür sanan ressamın açmazı ile karşı karşıyayız”^[12]

Bu bağlamda (Resim 18)’e baktığımızda uzaklara doğru uzanan kurak manzarada insanların çaresiz ifadeleri rahatça okunur. Tıpkı mutlak bir yaratı özgürlüğünün rahatlığında kendini gerçekten özgür sanan ressamın açmazı gibi, mekanın uçsuz bucaksız uzanışı, -sınırsızlığı- karşısında resimdeki figürler oldukları yerde dona kalmıştırlar.

Tüm bunların doğrultusunda varmaktayım ki, sınırsız mekan algısına sebep olan ve görme ezberimiz haline gelen merkezi perspektif kuralları veya fotografın müdahalesi, insanı doğa karşında gören ama senteze  ulaşamayan pasif bir gözlemci hale getirmiştir.^[13] Bu yüzden Günal’ın resimlerinde mekan yüzeyin dokunsal öğesi üzerinde çizilen figürlerden arta kalan boşluktur. Mekanla figürü birbirinden ayıran sadece bir kontürdür. Günal bu yüzden resimlerinde espası -mesafeyi- bir ilizyon niteliğinde kullanmaz. Resimlerindeki figürü yüzeye hapseder ama izleyicisine aktif bir gözlem sahası açar. Esaretin Bedeli filminin yönetmeni Frank Darbont da aynı şekilde oyuncularına sınırlı bir mekan algısı içerisinde kurguyu canlandırmalarını ister. Filmin sonunda  hapishaneden çıkıp  sonsuz ufuk manzarası karşında affalayan izleyici, tıpkı Andy gibi daha fazla gidemeden orada kalır.

Sonsuzluğa açılan kapı; yolun sonu.

Kaynakça

• Erwin Panofsky, Perspektif Simgesel Bir Biçim, 2013, Metis Yayınları,İstanbul
• Mehmet Ergüven, Neşet Günal, Bilim Sanat  Galerisi, 1996
• Micheal Ann Holly, Panofsky ve Sanat Tarihinin Kökleri, 2012, Dedalus Kitap, İstanbul
• Pavel Florenski, Tersten Perspektif, 2011, Metis Yayınları, İstanbul
• Refik Doğuhan Özgün(2016), Modern Türk Resminde Mekan Espas İlişkisi,  yayımlanmamış yüksek lisans tezi, MSÜ, Güzel Sanatlar Enstitüsü
• Umberto Eco, Efsanevi Yerlerin Tarihi, Doğan
• Kitap Yayıncılık, 1.baskı, 2015
• The Shawshank Redemption (Esaretin Bedeli) (1994), Yönetmen: Frank Darabont Yazar: Stephen King (“Rita Hayworth and Shawshank Redemption”),

^[1] Mehmet ERGÜVEN, Neşet Günal, s.44

^[2] Mehmet ERGÜVEN, Neşet Günal, s.5

^[3] bkz. (3).ERGÜVEN, 5

^[4] Erwin PANOFSKY, Perspektif Simgesel Bir Biçim, s.12

^{[5] [5]} bkz. (3).ERGÜVEN, 5

^[6] Umberto ECO, Efsanevi Yerlerin Tarihi, s.27

^[7] bkz. (3).ERGÜVEN, 5

^[8] Mehmet ERGÜVEN, Neşet Günal, s.22

^[9] Pavel FLORESNKI, Tersten Perspektif, s.76

^[10] Pavel FLORESNKI, Tersten Perspektif, s.76

^[11] Mehmet ERGÜVEN, Neşet Günal, s.147

^[12] Mehmet ERGÜVEN, Neşet Günal, s.5

^[13] Micheal Ann Holly, Panosfsky ve Sanat Tarihinin Kökleri, s.92

The post Sonsuzluğa Açılan Kapı; Yolun Sonu, Neşet Günal ve Esaretin Bedeli appeared first on Sanat Duvarı.

Sinema ve televizyon dünyasının en prestijli ödülleri arasında gösterilen Altın Kürede, 14’ü sinema, 11’i ise televizyon olmak üzere 25 kategoride ödüller dağıtıldı.

74. Altın Küre Ödülleri

74. Altın Küre Ödülleri‘ne, 6 dalda ödül kazanan, başrollerini Emma Stone ve Ryan Gosling‘in paylaştığı La La Land (Aşıklar Şehri) damgasını vurdu. En İyi Senaryo, En İyi Film dahil bir çok alanda rakiplerini gerisinde bırakan müzikal film ‘La La Land / Aşıklar Şehri‘nin yönetmen koltuğunda Damien Chazelle oturuyor.

‘Aşıklar Şehri’ bir aktris ile caz müzisyeninin romantik hikayesini konu alıyor. Başrolleri paylaşan Emma Stone ve Ryan Gsling ise komedi kategorisinde en iyi aktör ve aktris unvanına sahip oldular.

La La Land; en iyi erkek oyuncu, en iyi kadın oyuncu, en iyi müzikal/komedi, en iyi yönetmen, en iyi senaryo ve en iyi film müziği dallarında olmak üzere toplam 6 dalda ödül kazandı.

Bağımsız sinemanın gözde örneklerinden Afro Amerikalı bir eş cinsel gencin hayatında yaşadığı zorlukları konu alan ‘Moonlight‘ ise En İyi Drama kategorisinde ödüle layık görüldü. Filmin yönetmenliğini Barry Jenkins üstleniyor.

Casey Affleck ise rol aldığı ‘Manchester By The Sea / Yaşamın Kıyısında‘ isimli filmdeki başarılı oyunculuğuyla yılın en iyisi seçildi. Film, 7 Şubat’ta Türkiye’de vizyona girecek.

Yaşam boyu onur ödülü Meryl Streep’in oldu

ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Beverly Hills kentinde gerçekleştirilen ödül töreninin sunuculuğunu ilk kez ünlü komedyen Jimmy Fallon‘ın sunduğu yemekli törende, Oscar ödüllü kadın sinema oyuncusu Meryl Streep‘e Altın Küre Cecil B. DeMille adlı Yaşam Boyu Onur Ödülü verildi.

Streep, 2017 Altın Küre Ödülleri gecesindeki konuşmasında, isim vermeden Seçilmiş Başkan Donald Trump’ı kampanyasındaki tutumundan dolayı eleştirdi ve bu eleştiri geceye damgasını vurdu. Trump’ın da Streep’e cevap vermesi ise büyük yankı yarattı.

74. Altın Küre Ödülleri gecesinde Trump göndermesi yapan tek isim Meryl Streep değildi. Altın Küre sunucusu komedyen Jimmy Fallon da yaptığı konuşmada, Donald Trump ile Game of Thrones dizisindeki zalimliğiyle tanınan Kral Joffrey karakterini kıyaslayan bir espri yaptı.

Altın Küre Ödülleri 2017 için işte tam liste:

74. Altın Küre Sinema Ödülleri

• En İyi Film (Drama): Moonlight
• En İyi Film (Müzikal/Komedi): La La Land
• En İyi Film (Animasyon): Zootopia
• En İyi Erkek Oyuncu (Drama): Casey Affleck, Manchester by the Sea
• En İyi Kadın Oyuncu (Drama): Isabelle Huppert, Elle
• En İyi Erkek Oyuncu (Müzikal/Komedi): Ryan Gosling, La La Land
• En İyi Kadın Oyuncu (Müzikal/Komedi): Emma Stone, La La Land
• En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu: Aaron Taylor Johnson, Nocturnal Animals
• En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu: Viola Davis, Fences
• En İyi Yönetmen: Damien Chazelle, La La Land
• En İyi Senaryo: Damien Chazelle, La La Land
• En İyi Film Müziği: La La Land
• En İyi Şarkı: City of Stars – Justin Hurwitz, Pasek Paul (La La Land)
• En İyi Yabancı Film: Elle (Fransa)

74. Altın Küre Televizyon Ödülleri

• En İyi TV dizisi (Drama): The Crown
• En İyi TV dizisi (Müzikal/Komedi): Atlanta
• En İyi Mini TV Dizisi ya da TV Filmi: The People vs. OJ Simpson
• En İyi Erkek Oyuncu (TV Müzikal/Komedi): Donald Glover, Atlanta
• En İyi Kadın Oyuncu (TV Müzikal/Komedi): Tracee Ellis Ross, Black-ish
• En İyi Erkek Oyuncu (TV Drama): Billy Bob Thornton, Goliath
• En İyi Kadın Oyuncu (TV Drama): Claire Foy, The Crown
• En İyi Erkek Oyuncu (TV Mini Dizi): Tom Hiddleston, Night Manager
• En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (TV Mini Dizi): Sarah Paulson, People v. O.J. Simpson
• En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Kısa TV Dizisi ya da Filmi): Hugh Laurie, The Night Manager
• En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Kısa TV Dizisi ya da Filmi): Olivia Colman, The Night Manager

The post 74. Altın Küre Ödülleri Kazananları Belli Oldu appeared first on Sanat Duvarı.

Matrix’teki en etkileyici repliklerden birini Morpheus’tan işitiriz : “Yolu bilmek farklı yolda yürümek farklıdır Neo!” Aslında bütün öykünün bir tür özetidir bu cümle. Üçleme kahramanların seçtikleri ya da kendilerini buldukları yollar ve o yollarda ilerleyişleriyle ilgilidir.  Işığa ya da karanlığa… Tüm kahramanların ortak özelliği “yol-cu-luk”tur.

Morpheus’un yolu “inanç”tır. Kehanete ve seçilmiş kişiye kendisinin bile hatırlayamayacağı bir zamandan beri inanmaktadır. Şartlar ve insanlar sürekli olarak aksini söylese de o, bu inançtan asla vazgeçmez.  Buna bir açıklama getirmeye de çalışmaz. Başkalarının bu inancı paylaşıp paylaşmaması da onu pek ilgilendirmez. Dosdoğru bir çizgi üzerinde ilerler. Etrafındakileri etkilemesini sağlayan da bu “hâl”dir. O, insanlar üzerinde duruşuyla etkili olan biridir. En olumsuz koşullar altında bile inancını kaybetmemesi sayesinde hiçbir zaman yalnız yürümez. İnsanlık tarihinden buna birçok örnek gösterilebilir. Yirminci yüzyıldan Atatürk ve Gandhi örneklerini vermek bile yeterli olacaktır.

Trinity’nin yolu ise aşktan geçer. Onu yüz yıldır kimsenin yanına bile yaklaşamadığı makine şehrine kadar Neo’nun peşinden götüren tek şey aşktır. “Eğer sen yapabiliriz diyorsan..” Trinity’nin özetidir bu. O her şeyi Neo için yapar. Bütün tehlikelere onun için atılır. Ne ideal, ne insanlığın kurtuluşu ne başka bir şey… Sadece aşk… İnsanlığın en eski ve en güçlü öyküsü…

Aydınlık yollar demeyi sevdiğim izler içinde en zorlusu Neo’nunkidir. Bir erme öyküsü… Bu yol seçimlerden oluşur. Onun ağzından duyduğumuz son sözlerden biri, “Çünkü bu benim seçimim.” olur.  Neo’yu Matrix üretmiştir, ama “seçilmiş kişi”yi yaratan seçimleridir. Ama bu seçimleri yapması pek kolay değildir. Her seferinde tehlikeyi göze alması gerekir. Kâhinle ilk görüşmesinde “Ben o değilim.” demesinin sebebi hazır olmaması değil, henüz sınanmamış olmasıdır. Kimse sınanmadan kendisini tanıyamaz. Çünkü kim olduğumuzu ortaya koyan düşüncelerimiz değil eylemlerimizdir. Daha doğrusu eyleme dönüşen düşüncelerimizdir. Neo ilk sınavını Morpheus’u kurtarırken verir. Smith’in karşısına çıkmak, Merovingian ile yüzleşmek, mimarı bulmak, makineler şehrine gitmek… Ve en sonunda barış için yaptığı fedakârlık… Özgür irade… Bu seçimleri eşsiz kılan ise bir fedakârlık yaptığını düşünmemesidir. Yapması gerekeni yapıyordur hepsi bu… Beklentisizlik… İnsan olmanın zirvesine çıkmanın zorlu ama kesin yolu…

Matrix bir tezler ve anti-tezler öyküsüdür. Bu aydınlık yolların karşısında elbette karanlık yollar da olacaktır. “İnanç- aşk ve iyilik” üçlüsünün karşısında “korku- güç ve saf kötülük”ten oluşan üçlü… Cypher, Merovingian ve Smith… Bir dahaki yazıda onlara bakalım.

The post Matrix – Aydınlık Yollar appeared first on Sanat Duvarı.

Alper Çağlar

Daha önce Büşra, Panzehir ve Dağ filmleriyle farklı bir anlatı yapısı oluşturan ve Türk sineması kalıplarını kırıp farklı çekim ve hikayeleri önümüze seren Alper Çağlar Dağ 2 ile “ispat” filmini çekmiş diyebiliriz.

Gişe de çok istenilen bir seviyeyi tutturamasa da internet ortamına yayılarak beğenilen DAĞ (2012) filmi Üniversiteli Kısa dönem asker Oğuz rolünde Çağlar Ertuğrul, hayatta tutunacak bir dalı bulunmayan uzun dönem asker Bekir rolünde Ufuk Bayraktar ve en çok da filmde anlattığı fıkrayla sosyal medyada filmin gizli reklamını yapan Yüzbaşı Yaşar rolünde Fırat Doğruloğlu’nun performansıyla Alper Çağlar’ın ikinci filmine referans oldular. Bunun yanında yönetmenin Panzehir(2014) filmi de yine gişe de başarılı olamasa da Çekimleri ve müziklerin kullanımıyla farklı bir tat yakaladı. DAĞ 2 ise yönetmenin gişede sabırla beklediği patlamayı yaparak 2016’ya damga vurdu.

Dağ 2

DAĞ 2, ilk filmden tanıdığımız Oğuz ve Bekir’in hikayesinin devamı niteliğinde. Filmin olay örgüsü geçmişe atlamalı olarak ilerliyor (ilk filmde olduğu gibi). Bir yandan Oğuz ve Bekir’in Bordo Bereli olabilmek için geçirdiği yıllara ve ıstırap dolu eğitimlerine odaklanırken, ana hikaye olarak Irak’ta IŞİD tarafından kaçırılan gazeteci Ceyda’nın özel kuvvetler tarafından kurtarılmasına odaklanıyor. Oğuz ve Bekir’in Bordo Bereli olmasıyla artık yeni ekip arkadaşları da hikayeye dahil oluyor. Kurmay Yarbay Veyel rolünde Murat Serezli, Astsubay Kıdemli Üstçavuş Arif rolünde Murat Arkın ve Astsubay Kıdemli Başçavuş Mustafa rolünde Atılgan Gümüş dikkat çeken bir performans sergiliyorlar. Yine gazeteci Ceyda rolünde Ahu Türkpençe başarılı bir oyunculuk gösteriyor.

Aslında benim filmi değerlendirmek istediğim nokta çok farklı. Sonda söylemem gerekeni başta söylemem gerekirse, filmi izledim ve beğendim. Yönetmen Alper Çağlar “ispat” işinde kesinlikle başarılı olmuş. Üç yıl boyunca yazdığı senaryo, farklı çekim teknikleri denediği ve aksiyonu bölmeyen çekim teknikleri ve oyuncu yönetimi başarılıydı. Filmin sinematografisi de başarılıydı. Oyunculuklar da -her ne kadar epik hikayelerde abartı doğal olsa da – rahatsız etmeyecek düzeydeydi.

DAĞ 2 Türk Özel Kuvvetleri’nin hikayesi olduğu için Militarist bir bakış açısı olacağı algısı film başlamadan kendisini göstermişti. Ancak Alper Çağlar’ın böyle ucuz bir milliyetçiliğe kaçmayacağını tahmin ediyorum ki öyle de oldu. Dediğimiz gibi tabi ki milliyetçi bir bakış açısı muhakkak filmde olacaktı. Ancak bu milliyetçi bakış açısı bir devlet politikası propagandası değil, aksine askeri kuvvetlerin ideolojik referanslardan uzak, sadece görev bilinciyle hareket etmesini konu alıyor. Son yıllarda çekilen çok ucuz milliyetçilik üzerine kurulu ve iktidar propagandası kokan vasat yapımlardan sonra DAĞ 2 olaya sinematografik olarak bakmamızı sağlayan bir yapıda kurulu. Gazeteci Ceyda’nın anti-militarist tavrı ve askerlerin görev felsefesi çatışması taraf tutmadan mantıklı referanslarla anlatılmış. Milliyetçilik kavramı benim için Türkiye’de iki şekilde ele alınabilir. Birincisi kökeni Osmanlı’ya dayanan muhafazakâr milliyetçi tutum, diğeri ise kökenini Kuvay-ı Milliye’ye dayandıran Cumhuriyet milliyetçiliği. DAĞ 2 filmini ikinci akıma dayanan bir hikaye olarak tanımlıyorum.

Kaldı ki filmin eleştirel yönlerini diyaloglarda görmek mümkün:

—Sürpriz bozan—

“Sen onu askerleri önce içeri atıp sonra kahraman diye çıkaran koyunlarına anlat.”

“Gerçekten Türklüğün değeri kaldı mı? Bir Türk gazetecinin boğazına bıçak dayayacaklar.”

“Yıllarca Irak Türk’ü dedik. Birden Iraklı Türkmenler demeye başladık.”

—Sürpriz Bozan—

Filmin eleştirel yönü izleyiciyi rahatız etmeyecek kıvamda bırakıldı. Kaldı ki propaganda dolu Hollywood yapımlarını hayranlıkla izlerken DAĞ 2 filminde eleştirel bir yön aramak bir aşağılık kompleksinden öteye gitmiyor. Film zaten alıntılarını ayan beyan önümüze seriyor. Örneğin DAĞ 2’de özellikle Er Ryan’ı Kurtarmak (1998) filminden birçok alıntı görebiliyoruz. Yine hikaye olarak bize Kara Şahin Düştü (2001) filmini de anımsatıyor. Ancak bunları yaparken kötü kopyalar halinde değil, Türk Sinemasını da yücelten kalitede yapıyor. Bu kaliteli iş bana 2014 yapımı American Sniper filmini hatırlattı. Sırf milliyetçi bakış açısı nedeniyle (tamam belki Clint Eastwood’un da hakkını yememek gerekir) Oscar’a aday gösteriliyorsa; DAĞ 2 o filmden daha tutarlı ve aksiyonu eksiksiz bir film olmuş.

Bu yazı yazılırken DAĞ 2 filminin imdb notu 10/9.9’du. Tabi ki bu bizim çok güveneceğimiz bir ortalama değil ancak filmin reklamına büyük bir katkısı olduğu kesin. Ayrıca Metin Serezli ve Cüneyt Arkın gibi iki ustanın oğulları olan Metin Serezli ve Murat Arkın babalarını utandırmadılar. Murat Arkın’ın canlandırdığı Arif karakterinin (keskin nişancı) her atıştan önce Kahramanların Ölümü şiirinin bir mısrasını okuması çok karizmatik bir rol ortaya çıkarmış.

Alper Çağlar’ı merakla takip etmeye devam edeceğim.  DAĞ 2’yi izlemediyseniz –ön yargılarınızdan sıyrılarak- seyredin. Hele ki son günlerdeki ülke gündemini düşünürsek film daha da dramatik bir hal alıyor. Filmden bir diyalogla veda edelim:

Bekir: “Tankları var!”

Oğuz: “Bizim de Bekir’imiz var!”

Dağ 2 Künyesi

• DAĞ 2 (2016)
• Yönetmen ve Senarist: Alper Çağlar

Dağ 2 Oyuncuları

• Çağar Ertuğrul
• Ufuk Bayraktar
• Metin Serezli
• Murat Arkın
• Atilla Gümüş
• Ahu Türkpençe

The post DAĞ 2: Pompalanmış Milliyetçilik Mi Referans Bir Aksiyon Film Mi? appeared first on Sanat Duvarı.

Le jeune Karl Marx (Genç Karl Marx)

Haitili yönetmenin Raoul Peck  “Le jeune Karl Marx” isimli yeni filminde, Marx’ın 1844-1848 yılları arasındaki hayatını konu edecek. Bu dönemde Kominist Manifesto’yu yazan Marx’ın dünyaca ünlü eserinin yazılması ve basılması da konu edinilecek. Tabi Engels ile tanışması ve 1848 Devrimleri öncesi yangın yerine dönen Avrupa da Genç Karl Marks filmine konu olacak.

Fransa, Almanya ve Belçika ortak yapımı olan filmin senaryosu Pascal Bonitzer tarafından yazıldı. Filmde Karl Marx rolünü August Diehl; Friedrich Engels rolünü Stefan Konarske ve Karl Marx’ın eşi olan Jenny von Westphalen rolünü ise Vicky Krieps canlandırıyor.

Karl Marx Filminin Fragmanı

Film, Marx’ın 26 yaşında eşiyle birlikte sürgündeyken Engels ile tanışmasını ve birlikte çalışmalarını anlatıyor. Film aynı zamanda, dönemin siyasi atmosferini de betimliyor.

Le jeune Karl Marx filmi 3 Mart 2017 tarihinde Avrupa’da gösterime girecek. Türkiye gösterim tarihi ise henüz açıklanmadı. “Genç Karl Marx”, 67. Berlin Uluslararası Film Festivali’nde de gösterilecek.

The post Genç Karl Marx Filminin Fragmanı Yayınlandı appeared first on Sanat Duvarı.

Siz de VideoSanat ile iletişime geçebilir; nitelikli motion graphics videolara sahip olabilirsiniz.

Motion Graphics Nedir, Nasıl Yapılır?

Motion Graphics, hareketsiz görüntülerin hareketlendirilmesiyle elde edilen videolara denilmektedir.  Aslında hareketsiz bir görselin hareket ettirilmesine genel olarak animasyon denir. Motion graphics ise grafik tasarım çalışmalarının metinlerle uyumlu bir şekilde hareket ettirilmesiyle video oluşturma tekniğidir. Motion graphics videosu yapılmadan önce bir konsept geliştirme çalışması gerçekleştirilmelidir. VideoSanat, iletişim dinamiklerine hakim ekibi ile üst düzey video tasarım stüdyolarında rakip analizi (benchmarking), sektör analizi ve hedef kitle gibi analizlere hayat vererek bu analizlerden elde edilen neticeler doğrultusunda konsept geliştirir. Metin yazarları tarafından bu konspete göre metinsel çalışmalar gerçekleştirilir. Görsel tasarımcıların hayata geçirdiği çalışmalar neticesinde de metinlerle ve markayla uyumlu görseller tasarlanarak motion graphics video projesinin görsel stoğu hazırlanmış olur. Motion graphic designer’lar, bu görsel stoktaki hareketsiz görselleri dinamik bir şekilde hareketlendirir ve ses&müzik, kurgu&montaj çalışmalarıyla video projesi tamamlanmış olur.

VideoSanat; dünya trendlerine, sektör dinamiklerine ve hedef kitleye göre projelendirdiği motion graphics videolarla, çözüm ortağı olduğu markalara değer katar, marka bilinirliği ve prestijinin artmasına doğrudan etki eder.

VideoSanat Motion Graphics Konusunda Hangi Hizmetleri Sunar?

VideoSanat; artık her markanın iletişim stratejilerine video dahil etmek zorunda kaldığı günümüzde, yani teknoloji ve iletişim çağında, ortaya çıkan video ihtiyaçlarını efektif bir şekilde karşılayan ve bu doğrultuda nitelikli projeler gerçekleştiren video çözüm servisidir. Motion graphics tekniğinin kullanıldığı birçok alan vardır. Sadece motion graphics görüntülerin değil, gerçek görüntülerle harmanlanan motion graphics tasarımlar da markalar tarafından tercih edilen video türleri arasında yer almaktadır. VideoSanat’ın Motion Graphics Servisi kapsamında; tanıtım filmi çekimi, infografik tanıtım videosu, ürün tanıtım filmi, masaüstü reklam filmi gibi video ihtiyacı olan her konuda kaliteli çözümler sunulmaktadır.

VideoSanat, tüm projeler için titizlikle çalışmalar gerçekleştirerek potansiyel müşterileriniz üzerinde maksimum etkileşim sağlayan motion graphics videolar tasarlar; bugünün ve geleceğin en etkili iletişim aracı olan video ile ilgili hızlı, yaratıcı ve işlevsel çözümler sunarak markanıza değer katar.

The post Motion Graphics Konusundaki En Etkili Çözümler VideoSanat’ta! appeared first on Sanat Duvarı.

Western Klasiği: “The Magnificent Seven”

Western yapımlı The Magnificent Seven filminde oldukça sıkı çatışma öğe ve sahneleri bizlere yansıtılıyor. Kilisenin önemi daha en başından beri filmde konu başlığı olarak alttan alta bizlere sunuluyor. Kim atına atlayıp dörtnala uzaklara gitmek istemez ki. Özellikle pazar sabahları babaları ile Trt’de western sineması izlemiş kuşak olarak bizler gerçekten zevk alıyoruz bu yapımlardan.

The Magnificent Seven Oyuncuları ve Kadrosu

Gelelim The Magnificent Seven filminin iyi kadrosuna. Özellikle filmde tek siyahî olan ve lider kimlikli her rolün üstesinden gelen ve kovboy olarak da gayet olmuş dediğimiz Denzel Washington ön sıralarda karşımıza çıkıyor. Bunun yanına son yıllarda gerçekten iyi rollerde gördüğümüz büyük çıkış yakalayan Chris Pratt bu sefer at sırtında iyi nişancılığı ile bizlere merhaba diyor. Ethan Hawke ise iyi bir tüfek kullanıcısı fakat filmde sıkıntıları olan bir tiple yapımda yerini almış. Vincent D’onofrio o zamanın Hulk’u olmuş gibi gözüküyor. Fakat silah kullanımında da bizlere yeteneklerini göstermeden edemiyor. Bir adam sürekli kötü karakterleri oynar mı dediğimi duyar gibisiniz. Evet, Peter Sarsgaard yine bir filmde daha kötü karakter rolünde. Ama adama yakışıyor gibi duruyor. Suratından kötülük akıyor adamın yapacak bir şey yok. Ayrıca filmin tek öne çıkan kadın karakteri kocası öldürüldükten sonra yedilinin toplanmasına vesile olan kişi yetenekli aktris Haley Bennet olarak karşımıza çıkıyor. Yetenekli bıçak fırlatıcımız Byun-hun Lee, asabi Meksikalı Manuel Garcia-Rulfo ve olmazsa olmaz kızıl derilimiz ise Martin Sensmeier yedilimizin diğer elemanları olarak filmde kendilerine yer buluyor. Filmde ayrıca Matt Bomer daha başta ölse de yakışıklı imajını filmde hemen ölmeden gösteriyor.

Kabaca özet olarak kötü adamımıza karşı toplanan yedilimizin çevresinde gelişen olaylar ve baş kötü ile mücadelesini izliyoruz. Ama özete bakmayın bence filmi izlemenizde yarar var gibi gözüküyor.

The Magnificent Seven

Antoine Fuqua’nın yönetmen koltuğunda oturduğu film şahane bir western yapımı olarak karşımıza çıkıyor. Başrollerinde Denzel Washington, Chris Pratt, Ethan Hawke,Byung-Hun Lee,Vincent D’Onofrio, Manuel Garcia-Rulfo,Martin Seismeier,Hlaey Bennet, Peter Sarsgaard, Luke Grimes, Matt Bomer ve Cam Gigandet gibi simlerin bulunduğu The Magnificent Seven kaliteli bir western yapıtı olarak seyirciye sunuluyor.

The Magnificent Seven, Rose Creek adlı kasabanın tabiri caizse işgali sonucu bir kadının yardım istemesi ile başlayan hikâye yedilimizin birer birer toplanması ve ölümcül bir savaşa hazırlanmalarını anlatıyor. Western severlerin hoşuna gidecek film kaliteli bir yapım olarak izleyicisiyle buluşuyor. İyi oyuncular ile çevrelenmiş The Magnificent Seven at üstünde dörtnala bir şekilde keyifli bir zaman geçirmenizi sağlıyor. Aksiyonu bol ve ayrıca komedi unsurlarını içinde bulunduran bu western yapımı film bizleri içine çekerek güzel dakikalar geçirmemizi sağlıyor. Eski yapımların remake olarak yapıldığı bu zamanlarda bu filmde eski yapımına göre güzel bir değer taşıyor. Esinlenildiği yapıtlara saygı duyan fakat kendinden de birçok şey katarak 2016 yapımı bir film olan The Magnificent Seven izlenerek güzel vakit geçirebileceğiniz filmler arasında kendine iyi bir yer ayırmış gibi duruyor.

The post Attığını Vuranların Filmi: The Magnificent Seven appeared first on Sanat Duvarı.

3. Uluslararası İstanbul Sessiz Sinema Günleri

Sessiz filmlerin avangard gücünü vurgulayan, canlı müzik eşliğinde yaptığı gösterimlerle imaj ile ritm arasındaki büyülü ilişkiyi ortaya çıkaran festival, tekrarı mümkün olmayan deneyimler yaratıyor.

Aralarında yeni restore edilmiş filmlerinin de yer aldığı dünyanın farklı arşivlerinden görüntüler, sadece sessiz sinemaya adanmış bir festivalle bu yıl üçüncü kez İstanbullu seyirciye ulaşıyor.

Tüm gösterimler, sessiz film üzerine uzmanlaşmış küratörler, akademisyenler ya da araştırmacıların sunumları ile zenginleşiyor ve canlı müzik eşliğinde gerçekleşiyor.

Cineteca di Bologna, Eye Filmmuseum, Cinematheque Française’nin işbirliğiyle gerçekleşen festival, Akbank Sanat’ın yanısıra, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Goethe Institute İstanbul, İtalyan Kültür Merkezi ve Fransız Kültür Merkezi’nin çok değerli desteğiyle gerçekleşiyor.

3. Uluslararası İstanbul Sessiz Sinema Günleri Biletleri

• Tam: 15 TL
• Öğrenci: 10 TL

Biletlere gösterim günü Akbank Sanat’tan ya da Biletix’ten ulaşılabilirsiniz.

The post 3. Uluslararası İstanbul Sessiz Sinema Günleri Başlıyor appeared first on Sanat Duvarı.

Yeşilçam’ın dev ismi Münir Özkul

Yeşilçam’ın dev ismi Münir Özkul 15 Ağustos 1925’te İstanbul’da dünyaya geldi. Tiyatroya daha lise yıllarında merak saldı, hal böyle olunca daha o yıllarda Bakırköy Halkevi’nde tiyatroya başladı.

Tiyatroyu hayatının merkezine almıştı Münir Özkul öyle ki Erol Günaydın ile birlikte katıldığı bir televizyon programındaki sohbetinde çok zorlu yollardan geçtiğini belirtmişti çünkü ailesi tiyatro ile ilgilenebilmesi için liseyi bitirmesini şart koşmuştu fakat gençliğin verdiği heyecan ve delilikten ötürü liseyi bitirmesi hayli zaman almış.

Daha sonraları eğitim hayatı az da olsa düzene girdi ve yükseköğrenimini tamamladı aynı zamanda da tiyatro eğitimleri aldı ve bu alanda gelişmeler, büyük başarılar kazandı. Nihayetinde 1948 yılında Ses Tiyatrosu’nda sahnelenen Aşk Köprüsü ile profesyonelliğe kavuştu.

Münir Özkul “Mahmut Hoca”

Birçok oyunda rol alan Münir Özkul -hepimizin deyimi ile Mahmut Hoca- o dönemlerde birçok ödüle de layık görüldü. Tiyatronun yanı sıra sinemada da etkinliği 1950 yıllarında başladı. Çoğunlukla Ertem Eğilmez’in filmlerinde rol aldı. O filmlerin isimleri, replikleri hala hepimizin aklında, dilinde…

• Mavi Boncuk,
• Neşeli Günler,
• Gülen Gözler
• tabi ki Hababam Sınıfı…

Hayat verdiği tüm karakterlerle öylesine uyum içerisindeydi ki kimi zaman Yaşar Usta oldu, kimi zaman Mahmut Hoca, kimi zaman Baba Yaşar…

Çoğu filminde Yeşilçam’ın en güzel gülen ve gülerken güldüren kadını Adile Naşit yani hepimizin Hafize Anası ile beraber rol aldı. Böylesi güzel iki insan aynı filmde rol alır da o filmler izlenmez mi…

Münir Özkul Filmleri

Yaşamı boyunca 200’den fazla filmde rol aldığı karakterlere can verdi, o sıcaklığı o sevecenliği ile herkesin gönlünde yer edindi. Öyle ki; Sev Kardeşim filmindeki rolü ile Altın Portakal Film Festivali’nde en iyi erkek oyuncu seçildi.

Genelde dizi projelerinde pek rol almasa da oynadığı birkaç dizi de oldu. Uzaylı Zekiye, Şaban ile Şirin, Ana Kuzusu…

Devlet Sanatçısı Münir Özkul

Beyazperdede hem güldüren hem ağlatan Münir Özkul, 73 yaşında Kültür Bakanlığı tarafından devlet sanatçısı ünvanını aldı.

Bu yıllarda maddi manevi zor zamanlar geçiren Münir Özkul, 2003 yılında yakalandığı demans hastalığı sebebiyle evinden çıkmak istemez, kimseyle görüşmek istemez ve hastalığı yüzünden geçmişe dair pek bir şey hatırlamaz öyle ki ölen arkadaşlarının hala yaşadığını sanır…

91 yaşındaki usta oyuncu sevdiklerinin iyi dilekleriyle, dualarıyla hayata tutunuyor.

Yıl 2016 ve bizler Mahmut Hoca’yı, Yaşar Usta’yı biliyorsak her izlediğimizde sanki ilk kez izliyormuş gibi keyif alıyorsak, ortada koskoca bir emek, oyunculuk ve en önemlisi sevgi dolu kocaman bir kalp var demektir. O ki koca bir çınar, bir asır, bir baba ve en tatlı öğretmen…

Tüm iyi dileklerimiz seninle Mahmut Hoca…

The post Eyvah! Mahmut Hoca appeared first on Sanat Duvarı.

Sinema yazarı Rıza Oylum’un hazırladığı defterin sayfalarında sinema tarihinin kült filmlerinden replikler ve film kareleri yer alıyor.

Rıza Oylum “Sinema Defterim”

Sinema Defterim, hem okumak de hem yazmak için hazırlandı. Okuyucular defterin sayfalarına notlar alırken Tarkovski’den Wajda’ya; Bergman’dan Kurosawa’ya kadar sinema tarihine damgasını vurmuş çok sayıda dünya yönetmeninin  görüşlerini de okuyabilecekler.

196 sayfalık Sinema Defterim, sinemaseverler için keyifli ve sinema dolu günler vaat ediyor.

The post Seyyah Kitap’tan Sinema Defteri Çıktı! appeared first on Sanat Duvarı.

Nerve Film Oyuncuları

Gelelim filme, başrollerinde Vee karakterini oynayan Emma Roberts ile Ian rolüne hayat veren Dave Franco isimlerini görüyoruz. İkilinin filmde uyum içerisinde oynadıklarını gördükten sonra gerçekten rol için doğru tercihler olduklarına bir kez daha inanıyoruz. Vee arkadaşı Sydney’nin tabiri caizse gazına gelerek Nerve’e oyuncu olarak giriyor ve bütün olaylar bundan sonra başlıyor. İzleyicilerin seçtikleri görevleri yaparak ilerlerken Ian ile tanışıyor. Böylece seyirci bu ikisinin elektriğini beğenerek oyunda beraber ilerlemelerini istiyor. İkili böylece beraber verilen görevleri yaparak finale gitmeye başlıyor. Fakat bir görev sonrası ölümle burun buruna gelen Vee kendi ve arkadaşlarını düşünerek oyunu polise gammazlıyor fakat polis durumun sıkıntılı olmadığını söylüyor ve böylece Vee görevden atılıyor daha sonra ise bütün bankadaki paraları elinden alınarak oyunun içinde hapsoluyor. Tek çare finalde kazanması ve özgürlüne kavuşmasıdır. Ian’ın gizemli hallerini ise daha sonradan anlıyoruz. Finalde ne olduğunu ve filmin nasıl bittiğini tabi ki de söylemeyeceğim.

Bence bu keyifli ve akışı sorunsuz filmi izlemenizi tavsiye ederim.

Nerve Filmini Özetlersek;

2016 yapımı Nerve bizlere sanal dünya ve bu ortamda oluşan birçok olay hakkında son derece güzel örnekler veriyor. Yönetmenliğini Henry Joost, Ariel Schulman gibi isimlerin yaptığı filmin başrollerinde Ashby(2015), Scream Queens(2016) gibi birçok dizi ve filmlerde gördüğümüz yetenekli aktris Emma Roberts var. Ona filmde erkek başrol olarak eşlik eden kişi ise Now You See Me(2013),Now You See Me(2016), 21 Jump Street(2012),22 Jump Street(2014) gibi iyi yapımlarda yer alan Dave Franco’dan başkası değil.

Nerve, bizlere son dönemlerde her şeye bir tık ulaşmanın ne kadar iyi veya ne kadar kötü olacağının resmine gayet güzel bir açıdan bakıyor. Özellikle bu tüketim çılgınlığı ile ‘’ne kadar popüler kalabilirsen o kadar yaşarsın” mottosunu bizlere gösteriyor. Vee söylenen sözlerin aksini kanıtlamak ve sakin aksiyonsuz, normal hayatına renk katmak adına çıktığı yolda hem aşkı hem de cesareti bularak birçok konuda kendine değer katıyor gibi gözüküyor. Nerve, herkesçe izlenmesi gereken bir film. Seyreden birçok kişinin filmden kendine dair bir şeyler bulacağını düşünüyorum. Seçiminizi yapın Oyuncu musunuz?  Yoksa izleyici mi?

The post NERVE: Popüler Olmak İçin Ne Kadar İleri Gidebilirsin? appeared first on Sanat Duvarı.

Hands Of Stone

Jonathan Jakubowicz imzalı filmin başrollerinde kaliteli isimler ye alıyor. Roberto Duran rolüne Egdar Ramirez’den daha iyisi olamazdı gibi duruyor. Ray Archel karakterine ise ünlü aktör Robert de Niro hayat veriyor. Öyle ki gerçekten Robert de Niro’nun ne kadar iyi bir oyuncu olduğunu bu filmde bir kez daha anlıyoruz.

Duran’ın rakibi Amerikalı Sugar Ray olarak karşımıza Usher çıkıyor. Evet, Usher Amerikalı siyahî boksör karakterine uymuş gibi gözüküyor filmde.

Duran’ın eşi Felicidad Iglesias olarak karşımıza güzeller güzeli Ana de Armas çıkıyor. Filmde, çocukluktan itibaren hayatta tutunmaya çalışan ve sonunda bir boksör olup sevdiği kadın ile beraber olan Duran’ın ve onun efsane antrenörü Archel’ın neler yaşadığını görüyoruz. Panama kanalı ile alakalı politik sebeplerin dâhil olduğu filmde Amerikalı insanlar ve onların baskılarından nefret eden bir boksörü karşımızda görüyoruz. Duran ne kadar çok kazanmaya devam ederse ülkesinin egemenliğini o kadar yüksekte tutacağına inanıyor. Böylece hem kendi ile ailesi için mücadele ederken diğer yandan halkının kurtarıcı simgesi olduğunu düşünerek onları şereflendirmeye devam ediyor. Boks tarihinde efsane olan Roberto Duran’ın hikâyesi izlenmesi gereken bir o kadarda ders niteliğinde bir yapıt olarak bizlere sunuluyor.  Okuduğunuz için, Teşekkürler.

Özetlersek;

Jonathan Jakubowicz’in yönettiği başrollerinde Edgar Ramirez, Robert de Niro, Usher Raymond, Ana de Armas, Ruben Blades, Ellen Barkin gibi isimlerin bulunduğu 2016 yılı yapımı Hands Of Stone boks tarihinde kendine efsanevi bir yer edinen Roberto Duran’ın hayatını bizlere anlatıyor.

Çocukluktan yetişkinliğe kadar yaşadığı zorluklar, politik olaylar, Panama kanalının siyasi yansımaları, karısı ile nasıl tanıştığı ve âşık olmalarını ile hayat kurmaları ayrıca karısını ne kadar çok sevdiğini bizlere her seferinde göstermesi, antrenörü ve sonradan manevi babası saydığı Ray Archel ile tanışması ve kazandıkları başarılar filmde oldukça akıcı anlatılıyor. Duran hırsı ve intikam alma çabasında olmasından dolayı çoğu zaman yenilgiye uğramasına ama iyi bir zekâ ile stratejisini belirleyerek ilerlemesi onun tekrar ayağı kalkarak kazanmaya devam etmesi filmde oldukça başarılı bir şekilde gösteriliyor. Panama sokaklarından lüks yaşama uzanma hikâyesinde Duran hiçbir zaman geldiği yeri unutmadığını filmde her seferinde tekrarlıyor. Ülkesini gururlandırma, ailesini iyi bir yaşam standardında tutma ve kendi öz benliğine olan inancı ile hayata tutunma çabası aktarılan Hands Of Stone filmi gerçekten diğer boks filmlerinden kendini ayırmışa benziyor.

The post Hands Of Stone: Bir Efsane’nin Hikâyesi appeared first on Sanat Duvarı.

Bunların yanında Jake’in dedesi rolü ile usta sanatçı Terence Stamp’i görmekteyiz. Ne kadar itici baba rolü varsa kabul eden Chris O’Dowd ise diğer yer aldığı birçok filmde de uyuz baba rolünü yine bu filmde de sergiliyor. Eskiden adam gibi adam dediğimiz Samuel L. Jackson ise son yıllarda nedense kötü karakter olarak birçok filmde karşımıza çıkıyor. Bakınız, Jumper(2008), Kingsman: The Secret Service(2014), Barely Lethal(2015).  Ki, Samuel L. Jackson Barron karakteri ve ürkütücü tipi ile son derece iyi bir kötü olmuş diyebilirim. Tabi ki o dalgacı kötü bir adam kötü iken yaptığı şaka ve olaylar ile yorumları her seferinde yaptığı küçük nüanslar olarak bizlere sunuluyor.

Tim Burton: “Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children”

Gelelim filme, ama spoiler vermeden tabi ki de. Jake dedesinin hikâyeleri ile büyür. Küçükken masal gelen hikâyeler dedesinin ölümü ve dedesinin anlattığı kişilerin yaşadığı yeri görmesi ile gerçeğe dönüşür Jake buradaki tuhaf insanları benimser ve onları kötü tuhaflar ile onların gölge adı verdikleri canavarlardan korumayı bir şekilde olsa amaç edinmiş bulunur. Buradaki olan çocukları ve onların koruyucu Miss Peregrine‘i kurtarma macerasına girişir. Jake buradaki arkadaşlarını ve güzeller güzeli Emma’yı kurtararak onların güvenliği sağlayarak döngü içerisinde kalmalarını sağlayabilecek midir? Buradan sonrası filmi izlemeniz gerektiğine dair verdiğim işarettir. Güzel zaman geçirmek adına keyifli bir Tim Burton filmi sizleri bekliyor diyebiliriz.

Özetlersek;

Birçok çağrıcı yapıma imza atan Tim Burton yine çok güzel bir macera ile karşımıza çıkıyor. Sayısız filmleri ile bizlere hayranlık bırakan BeetleJuice, Makas Eller, Âlice in Wonderland gibi ve daha sayamadığım birçok yapıma imza atan üstat yine sıra dışı bir macera ile bizleri buluşturuyor. Başrollerinde Eva Green, Asa Butterfield, Samuel L. Jackson, Rupert Everett, Judi Dench, Elle Purnel ve Terence Stamp gibi isimleri buluşturan Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children filmi bize sıra dışı bir dünya sunarak II. Dünya Savaşı’nda da bir kısım an yaşatıyor.

Tim Burton imzalı yapımda tuhafların dünyasına konuk oluyoruz. Döngüler içerisinde hiç yaşlanmadan hayatına devam eden bu tuhafların serüvenine büyük bir keyifle ortak oluyoruz. Jake küçüklükten beri dinlediği hikâyelerin gerçek olmadığını kendine kabul ettirdiği yaşa gelince gerçekleşen o öyküleri kabullenişini ve dünyayı hiç yadırgamayışını izliyoruz. Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children filmi Jake aynı dedesi gibi olduğunu anlayarak iyi tuhaf olan sevdiği kız Emma ve arkadaşlarına yardım ederek onları güvende tutma çabasını bizlere sunuyor. Bizde bu keyfi sonuna kadar çıkarmaya bakıyoruz.

The post Tim Burton’dan Yine Şahane Bir Macera appeared first on Sanat Duvarı.

Doctor Strange

Stephen Strange beyin cerrahı ve egosu bayağı yüksek olan bir adamdır. Burada Iron Man Tony Starke ‘a bir rakip çıktı gibi gözüküyor. Zaten MCU (Marve Cinematic Universe)’da konuşulan Tony Starke’ın tahtına yavaş yavaş Doctor Strange’in oturacağı haberleri çizgi romanlardan da biliniyor. Yavaş yavaş aynı şekilde ilerleyen Marvel filmlerinden bir nebze olsun sıkılmaya başladığımız sırada Doctor Strange bize metayı, karanlık tarafı, boyutsal imgeleri ve uzay-zaman süreliğini göstererek farklı bir kahramanlık kapısı aralamış oldu. Benedict Cumberbatch, Strange rolü için hani derler ya cuk oturmuş aynen öyle.

Ayrıca Tilda Swinton, normalde çizgi romanda erkek bir karakter olan The Ancient One rolünü tamamen mimiksiz oynayarak hakikaten ne kadar iyi bir aktris bir kez daha bizlere gösterdi. Chiwetel Ejiofor Mordo karakterine hayata verirken ilk film olması sebebi ile iyi kotarmış diyebilirim. Mads Mikkelsen, Kaecilius rolüne yakışmış gibi gözüküyor. Zaten Mikkelsen garip bir çehreye sahip. Adamın suratı kötü karakter olmak için çizilmiş sanki. Rachel McAdams, Christine Palmer karakteri ile iyi bir izlenim vermiş gibi gözüküyor. Zaten hangi zamanla oynayan adam varsa onun karısı veya sevgilisi olmak için aday oluyor galiba. Bakınız; Zaman Yolcusunun Karısı (2009), Zamanda Aşk (2013).

Spoiler vermeden film ile ilgili ön bilgi vermeye çalışsam da bu pek mümkün olmayacak gibi gözüküyor. En iyisi siz filmi izleyin derim. Gerçekten iyi oyunculuklarla bu Marvel işi biliyor dedirtmeye devam ediyor. Böyle devam ettiği sürece daha çok Marvel filmi izlemeye devam ederiz. Benim şikâyetim yok gerçi.

Okuduğunuz için teşekkürler.

The post Doctor Strange: Egosu Tavan Bir Garip Adam appeared first on Sanat Duvarı.

Fantastik Filmler

Fantastik filmlerin ilgi çekmesinin en bilindik nedeni, doğa üstü güçler, başka dünyaları görebilme, ışınlanma, ölümden sonraki yaşam ya da ölümsüzlük, ruhlar ve periler alemini ilgi çekici ve hoş görünen görsel efektlerle verilmesi olarak tanımlanabilir. Ayrıca, birçok filminde zamanda yolculuk konu temaslı olması fantastik filmlerin izlenmesindeki önemli etkilerden biridir. Çünkü gerçek hayatta geçmişe dönüp şimdi pişman olduğumuz şeyleri yapmama gibi bir şansımız olmuyor ya da bazı durumlarda, “Geçmişte şöyle yapsaydım da, şimdi daha iyi yerlerde olurdum.” gibi cümleler kurarken buluyoruz kendimizi. Bu tarz filmleri izleyerek, gerçekte de fantastik güçlerimiz imkanlarımız olmasını istiyoruz bir yerde. Keşke ışınlanabilsem, keşke sihirli gücüm olsa da bir şıklatmakla çok paraya sahip olsam dediğimiz oluyor. Bundan başka, eğer bir yakınımız öldüyse bu fantastik öğeler sayesinde onların ruhunu, ya da ölümden sonraki yaşamını görebileceğimizi, başka dünyalarla iletiş im kurabileceğimizi umuyoruz. Dahası fantastik filmleri izlediğimizde normal, gündelik yaşamın durağan halinden biraz olsun sıyrılıp bambaşka renkli dünyalara da yolculuk etmiş oluyoruz. Aslında hem ilgi çekme de, hem de üzerimizde yarattığı etkilerde birazda filmlerde kullanılan görsel efektlerin ne kadar yaratıcı ve can alıcı olmasıyla da ilgisi es geçilmemelidir. Bu örneklemlerden yola çıktığımızda, hem fantastik yapımların ilgi çekmesinin nedeninden tutup, insanlar üzerinde oluşturduğu etkileri de anlamış olduk…

Çocuklar ve Büyükler İçin Fantastik Filmler

Bazı insanlar, fantastik filmlerin sihir, büyü ve doğaüstü güçlerle sınırlı olup sadece çocuklara yönelik olduğunu düşünürler. Hatta saçma ve komik bulanlar bile olabilir aralarında. Geçmişte ve günümüzde televizyonlarda yayınlanmış sihir içeren komedi yapımları böyle düşünenlerin temel nedeni olarak başta geliyor. Bu tür yapımları da genellikle çocuklar izlemeyi tercih ediyor. Ancak, fantastik çalışmalar sadece televizyonda yayınlanan ve çocuklara hitap eden dizilerden ibaret değildir. Bizim toplumumuz daha çok bu yapımları çocuklara yönelik düşünerek daha hafif ve komedi tarzda yapıp izleyiciye sunmayı tercih ediyor ve daha çok çocuk oyuncularla çalışıyor. Fakat fantastik dediğimiz hayal ürünü eserler bilim kurgu ve dramla karıştığı zaman o kadar da çocuklara yönelik ve komik olmadığını görüyoruz. Örneğin, Harry Potter serisi başta çocuklara yönelik gibi gözükmesine rağmen, kitaplarını okuyup filmlerini izlediğinizde aslında anlaşılması güç fantastik öğeler barındırdığını ve anlamak için belki, birkaç defa daha izlemek gerektiğini görebilirsiniz.

Harry Potterʼın her filminde, yeni yeni öğeler, efektler eklenmiştir. Dolayısıyla konu ve kurguda fantastik efektlerle birbirine kemikten bağlıdır. Her bir filmi an az 2 buçuk saat sürmektedir ve izleyenin daha rahat anlayabilmesi için öncesinde kitabının okunması herkes tarafından önerilmektedir. Harry Potter serisi, ülkemize geldiği günden beri “sihir ve büyü kitabı” kelimelerini barındırdığından öncelikle çocukların ilgisini çekmeyi başardı. Fakat sonradan bu sayı çocuklardan gençlere, hatta yetişkinlere kadar yükseldi. Bundan başka, “The Notebook” filmiyle tanıdığımız Rachel Mcdamsʼın başrolünde oynadığı, Zaman Yolcusunun Karısı ve Zamanda Aşk (About Time) filmleri fantastik öğelerle dramı ve bilim kurguyu karıştırmış üzerine düşünülmesi ve kafa yorulması gereken, yüklüce emek harcanmış filmler arasında yerini almaktadır. Sonrasında Johnny Deppʼin başrolünde oynadığı, 1990 yapımı Edward Scissorhands (Makas Eller) filmi eski bir film olmasına rağmen, o dönemin şartlarında gayet iyi makyaj ve görsel efektlerle derlenmiş ve de izleyici üzerinde oldukça duygusal etkiler bırakan filmler arasında yerini bulmaktadır. Daha benzer pek çok film örneği verilebilir ve buradan da anlıyoruz ki, her fantastik öğe çocuklara yönelik değil ya da basit geçilebilecek türden değil…

Fantazilerimiz ve Fantastik Filmler

Fantastik yapımları izlemek hayallerde yaşamak değildir aslında. Çünkü bu tür filmler dikkatli izlediğinizde hayallerinizi gerçekleştirme ya da yaptıklarınız ve yapmadıklarınız için pişman olma konusunda, size ders verir kimi zaman. Başka bir deyişle, hayatımızla ilgili karar alırken, insanlarla ilişki kurarken ya da biriyle tartışırken, hatta kavga ederken bile hayatımızın akışında değişiklikler yapabiliyoruz günlük yaşantımızda. Kimi fantastik filmlerde, geçmişe dönüp bu hatalarımızı telafi etme, ya da hatalarımız ve davranışlarımız sonucu başımıza gelenleri görme imkanı buluyor ve bunları yaşamamak için şimdiki ana dönüp o hataları hiç yapmıyoruz. Buna benzer kimi filmlerde de bir hata sonucu beden değiştirme işleniyor. Birbirini sevmeyen iki kişinin ruhu birbirlerinin bedenlerinde buluyor kendini. İzlerken, gülüyoruz, eğleniyoruz ama unutulan bir şey var ki, bu filmler bize karşımızdaki kişiyle empati kurmayı ve onu anlamayı öğretiyor. Aslında ilişkilerimiz ve hayatımızın akışı konusunda yön veriyorlar bize bir yerde. Bazı filmlerde de, öbür dünyayla iletişim kurabilen figürlere şahit oluyoruz… Bu bize çok hayal ürünü, belki de saçma geliyor. Kendimize göre öyle belki, ama öbür dünyayı kimse bilmediği için, herkes kendi kafasında bir şey kurguluyor ve hayal ediyor. Fantastik filmler, sadece bu hayalleri görsel efektlerle görünür ve somut bir hale getiriyor. Belki de, gerçekten kaybettiğimiz sevdiklerimizle konuştuğumuzda ya da onlar için üzüldüğümüzde bizi görüyorlar ve o filmlerdeki gibi bize cevap veriyorlar… Filmlerden farkı da, sadece biz somut olarak algılamıyoruz. Sonuçta çoğumuz küçüklüğümüzden beri buna inandık. Aslında hayal desek de, gerçekliğine inandığımız şeyin somutlaştırılarak gözlerimizin önüne serildiğine şahit oluruz. Bazı filmlerin sonunda ise izlediğimiz o fantastik öğelerle, tamamen filmin başrolündeki ana karakterin kendine istediği hayalindeki gibi bir dünya kurduğunu görürüz. Aslında birçok şeyin gerçek olmadığının o ana karakterde farkındadır… Hayal kurmuştur sadece… Geçmişe gitmiştir. Geçmiş teki figürlerle iletişim kurmuştur. Kendini mutlu etmiştir. Kişinin hayaliyle fantastik öğeler öylesine güzel kurgulanıp harmanlanmıştır ki, filmin nasıl bittiğini anlamazsınız bile. Bunu gerçek yaşamda çoğu zaman bizde yaparız. Rönesans döneminde hissederiz ve sürekli o döneme ait kitaplar okurken, filmler izlerken, birden Leonardo Da Vinci ile konuşurken buluruz kendimiz. Biz de aslında bir çeşit fantazi kurarak gerçek hayatın monoton halinden biraz olsun sıyrılma imkanına sahip oluruz…

İzlenebilecek En İyi Fantastik Filmler

Son olarak;

• The Lovely Bones (Cennetimden Bakarken),
• Age of Adaline (Adelineʼin Yaşı),
• The Odd Life Of Timothy Green (Timothy Greenʼin Sıradışı Yaşamı),
• The Secret Life of Walter Mitty (Walter Mittyʼnin Gizli Yaşamı),
• Groundhog Day (Bugün Aslında Dündü)

izlemenizi önereceğim en güzel 5 fantastik film arasında geliyor…

The post Fantastik Filmlerin İnsanlar İçin Önemi ve İzlenebilecek En İyi Fantastik Filmler appeared first on Sanat Duvarı.

Açıkçası, küçük bir kız kardeş olarak ailede yaşanan ve ailem ile yaşadığım birçok şeyi görmezden gelmek gibi çok pis bir huyum vardı eskiden. Büyüdükçe bu huyun kaybolması ise gerçekten beni şaşırtmakta.

Sahip olduğumuz alışkanlıklar ve dertlerin aslında hiç o kadarda önemli olmadığını fark etmek küçük kız kardeş olarak yüzümde hafif bir tebessümden başka bir etki bırakmamakta.
Ailenin en küçük bireyi olarak yaşadığım minik ama benim için dev olan dertler, acılar, kırgınlıklar ve heyecanlar şimdilerde kendimi fazla sorgulamama neden oluyor desem en doğrusu olur sanırım.
Colleen içinde öyle…

Küçük Kız Kardeş (Little Sister)

2008 yılının sonbaharında hayatlarının kısacık bir dönemine misafir olduğumuz Lunsford ailesinin en küçük bireyi olan Colleen, rahibe olmak için terk ettiği ve hiçbir şekilde onlarla iletişime geçmemeye çalıştığı ailesinin yaşadığı Kuzey Karolina eyaletindeki evine, küçük Asheville kasabasına annesinin yolladığı “Ağabeyin eve döndü!” e-mail üzerine geri döner. Ağabeyi Irak savaşından gazi olarak evine dönmüştür ama beraberinden hem fiziksel hem de ruhsal yaraları birlikte getirerek.

Babası Bill ailede neredeyse bir etkisiz eleman görevi görürken, annesi Joani‘nin sürekli kafayı uyuşturucu ve içkiyle bulması ise kendine hayatta yaptığı seçimleri sorgulamasına sebep oluyor. Ağabeyi Jacob‘ın kız arkadaşı(nişanlısı) olan Tricia ise, çoğunlukla “burada ne arıyorum ben” der gibi bir ruh haliyle ortalıkta geziyordur. Aile olarak yaşadıkları acının ardından tekrar bir araya gelerek yaşamlarını sürdürmekte zorluklar çekiyorlardır. Filmin esas ve gerçekten yalnız olan kızı Colleen‘ise bir zamanlar pembe saçlı, asi, çılgın, Hard Rock ve Gotik müzik dinleyen, tanrıya dahi inanmayan Emo bir ergen olduğunu öğrenmemizle birlikte uç noktaların aslından hiçte öylesine uç noktalar olmayabileceğini görmemizi sağlıyor. (“ki yakınlarımdan birinin bir arkadaşının ağabeyinin bir Ateist iken imamlık yapması gerçeğini duymuş olsam bile!”)

Bir zamanlar ağabeyiyle çok yakın olan Colleen‘nin hayatı savaş sonrasında tamamen değişiyor. Fiziksel olarak hasar görmüş bedeniyle Jacob içine kapanık, insanlarla sosyal ilişkileri kesen, bütün gün bahçede bulunan misafir evinde zamanını geçiren birine dönüşüyor. Bu durum ile küçük Colleen, içinde bulduğu tanrı inancı sayesinde başa çıkmaya çalışırken rahibe olmaya karar vermesi tüm aileyi şoka sokuyor. Bu süreçte tabiki yaptığı seçimleri de gözden geçirmeye başlıyor. Annesinin ona söylediği ve çok ciddi önem taşıyan sözler aslında birçok aile için bilinen bir gerçeği açık ve net bir şekilde ortaya koyuyor.

“Sen benim için bir hayal kırıklığısın, bende senin için…”

Toplum değerleri ve baskısı ile şekillenen hayatlarımızın yıkıcı sonuçları bazen rahibe olmaya karar vermek kadar kolay olmayabiliyor ne yazık ki.

“Başka bir milletten olalım ya da olmayalım, birbirimize ve sevdiklerimize çektirdiğimiz acılar kadar yalnızlaşıyoruz hayatta…”

Yönetmenliğini ve senaristliğini Zach Clark‘ın üstlendiği 2016 yapımı bu güzel, bağımsız film bizlere kendi ellerimizle kaybettiğimiz ruhsal güzelliklerin yanında kazandığımız acıları ve hüznü hatırlatıyor.

Daha önce yaptığı Vacation!, Modern Love Is Automatic ve White Reindeer filmleri ile yine “corky” diye tabir edilen “tuhaf ama sevimli” kadınların hayatlarında yaşadıkları trajedilerden ve bu trajedilerin etkilerinden kesitler sunan Clark‘ın son filmi kısa zaman önce Savannah Film Festivali‘nde gösterildi ve büyük beğeni kazandı.

Başrollerinde The Breakfast Club‘dan tanınan ve sevilen Ally Sheedy, That Awkward Moment‘dan Addison Timlin‘nin paylaştığı “Little Sister” içimizde var olduğunu dahi unuttuğumuz küçük kız kardeşler için izlenmeye değer der ve herkese iyi seyirler, keyifli günler dilerim…

The post Tüm Küçük Kız Kardeşlere… appeared first on Sanat Duvarı.

ROFİFE Uluslararası Kısa Film Festivali Komite Başkanı Süreyya GÜRGAN tarafından yapılan açıklama ise şu şekildedir:

Uzun Bir Yolda “9. Rofife Rotary Kısa Film Festivali” Mersin’de Başlıyor

Yeni bir festivalin başlangıcındayız.

9. ROFİFE  ROTARY KISA FİLM YARIŞMASI BAŞLIYOR.

Birlikte aylarca sürecek bir maraton, yeniden başlıyor. ROFİFE “Rotary Uluslararası Kısa Film Festivali” bu yıl 9. kez ülkemizin en iyi Kısa Film Festivalleri arasında yerini bir kez daha alıyor.

Mutluyuz ve ilk günkü kadar heyecanlıyız.

9. Rofife Kısa Film Festivali 22- 25 Mart 2017 Tarihleri arasında Mersin’de düzenlenecek. Film kabullerine 06.Şubat. 2017 tarihine kadar www.rofife.org üzerinden online olarak devam edilecek.

Kısa Filmin ulusal sinemamızdaki tartışılmaz önemi bilerek, geleceğin ünlü yönetmenleri ile şimdiden tanışmanın, kısa film sanatına hak ettiği destek ve önemi vermenin, sinemaya emek verenlerin hayatlarına dokunabilmenin mutluluğunu yaşıyoruz.

EMEKLERİNİZ ROFİFE KISA FİLM FESTİVALİ İÇİN ÇOK ÖNEMLİDİR

Çünkü hemen hemen her kısa film yönetmeninin rüyalarını bir gün uzun metraj çekebilme düşlerinin süslediğini, ulusal kısa filmlerimizin ne denli zor koşullarda sizin tarafınızdan üretildiğini biliyoruz.

Türkiye’nin en katılımcı, en paylaşımcı ve en demokratik film festivali olmak konusundaki iddiamız devam ediyor. Yurt içinde ve dışında yirmi dört ön eleme Kent Jürilerinde sayıları yüz yirmi kişi aşan sinemaya gönül vermiş amatörlerden, akademisyenler, sinema emekçileri ve profesyonellerden oluşan bir dev jüri ile filmlerinizi değerlendiriyoruz.

Siz Kısa Filmcilerimiz için, hiçbir ayrım gözetmeden güvenilir, prestijli platform oluşturmak ve eserlerinizi tüm dünyadaki seyirci ile buluşturmak için her geçen gün artan bir tempoda çalışmalarımızı sürdürmeye kararlıyız.

Kısa Filmcilerimizin seslerinin artık uluslararası arenada daha gür çıkmasının mutluluğunu yaşıyoruz.

FİLMLERİNİZİ İZLEYEN İNSANLAR DÜNYAYI DEĞİŞTİRECEK

“Sinema hiçbir şeyi değiştirmez; ama insanların birçok şeyi anlamalarını sağlar. Dünyayı değiştirecek olan şey filmler değil, o filmleri izleyen insanlardır.”

Ünlü Polonyalı sinemacı, yönetmen, senaryo yazarı Krzysztof Kieślowski ne kadar güzel söylemiş, bu güzel sözlerine ROFİFE Rotary Uluslararası Kısa Film Festivali olarak yürekten katılıyoruz.

Bizim için çok değerli, ülkemizin ve dünyanın geleceğini değiştireceğine inandığımız siz yönetmenlerimizle birlikte, asla vaz geçmeyeceğiz.

BİZ İNANIYORUZ Kİ BİRLİKTE BAŞARACAĞIZ.

Başarınız, başarımızdır. Yolunuz açık olsun.

Güzel günlerde görüşmek üzere.

The post Rofife Rotary Kısa Film Festivali Mersin’de Başlıyor appeared first on Sanat Duvarı.

“Mavi Bisiklet” ve “Babamın Kanatları” Damgası

Geceye “Mavi Bisiklet” ve “Babamın Kanatları” filmleri damga vurdu. Ulusal dalda en iyi film, en iyi yönetmen (Ümit Köreken) ve en iyi senaryo ödülleri Mavi Bisiklet’e verildi.

Babamın Kanatları ise en iyi erkek oyuncu ödülünü Menderes Samancılar ile, en iyi ilk film ödülünü, en iyi müzik ödülünü Bajar ile, en iyi yardımcı kadın oyuncu ödülünü Kübra Kip ile, izleyici ödülü ve ses tasarımı- miksaj çalışmasıyla aldığı Avni Tolunay jüri özel ödülüyle toplam 6 ödülün sahibi oldu.

Menderes Samancılar’ın Ödülü Suriye Halkına Gitti

Ulusal bölümde “Babamın Kanatları”yla En İyi Erkek Oyuncu ödülünü alan Menderes Samancılar, “Bu ödülü almış olmam en iyi erkek oyuncu olduğum anlamına gelmiyor. Çok değerli oyunculuklar gördüm burada. Ne mutlu bana ki sinemamızda bu kadar güçlü genç yönetmenler ve oyuncular var. Yarınlardan umudumuz hiç eksik olmayacak. Ülkemiz içindeki kaosları, zorlukları biliyoruz. Zor günler geçiriyoruz. Bu acılar bize yetiyor ama biz komşumuz için de üzülüyoruz. Bu yüzden ödülümü çocukları kıyılara vurmuş, ülkesi parçalanmış Suriyeli dostlarım için kaldırıyorum” dedi.

Ümit Köreken’den Bisitlet Özlemi Çeken Çocuklara İthaf

“Mavi Bisiklet”le En İyi Film ve En İyi Yönetmen ödülünü alan Ümit Köreken, konuşmasında “Dünyanın herhangi bir yerinde bisiklet, futbol topu ve sıcak yuva özlemi çeken tüm dünya çocuklarına ithaf etmek istiyorum” dedi.

Ecem Uzun İki Yarışmada da En İyi Kadın Oyuncu

Festivale damgasını vuran kadın oyuncu 24 yaşındaki Ecem Uzun oldu. Hem ulusal hem uluslararası dalda ‘Tereddüt’ filmiyle ‘En İyi Kadın Oyuncu’ ödülünü alan Uzun, yönetmen Yeşim Ustaoğlu’na teşekkür etti. ‘Mavi Bisiklet’ filmiyle ‘En İyi Yönetmen’ ödülünü alan Ümit Köreken, ödülünü dünyanın her yerinde bisiklet, top özlemi çeken çocuklara ithaf ettiğini söyledi.

Uluslararası Yarışma’da “Tereddüt” filmiyle “En İyi Film” ve “En İyi Yönetmen” ödülünü alan Yeşim Ustaoğlu “Buna hazırlıklı değildim. Herkese çok teşekkür ediyorum, jüriye, ekibime, oyuncularıma… Benimle beraber olduğunuz için…” dedi.

Altın Portakal Ödülleri

Altın Portakal Ulusal Yarışma Kazananları Tam Listesi

• En İyi Film: “Mavi Bisiklet” (Ümit Köreken)
• En İyi Yönetmen: Ümit Köreken (“Mavi Bisiklet”)
• En İyi Erkek Oyuncu: Menderes Samancılar (“Babamın Kanatları”)
• En İyi Kadın Oyuncu: Ecem Uzun (“Tereddüt”)
• En İyi Film Müziği: Bajar grubundan Burak Korucu (“Babamın Kanatları”)
• En İyi Senaryo: “Mavi Bisiklet” (Nursen Çetin Köreken – Ümit Köreken)
• İzleyici Ödülü: “Babamın Kanatları” (Kıvanç Sezer)
• Sümer Tilmaç Ödülü: “Ay Dede” (senarist Abdurrahman Öner)

Altın Portakal Uluslararası Yarışma Kazananları Tam Listesi

• En İyi Film: “Tereddüt” (Yeşim Ustaoğlu)
• En İyi Yönetmen: Yeşim Ustaoğlu (“Tereddüt”)
• Jüri Özel Ödülü: “Başkasının Evi” (Russudan Glurjidze)
• En İyi Kadın Oyuncu: Ecem Uzun (“Tereddüt”)
• En İyi Erkek Oyuncu: Tamer Nafar (“48 Kavşağı”)
• En İyi Senaryo: “Açık Kapı” (Marina Seresesky)
• En İyi Müzik: “48 Kavşağı” (Tamer Nafar, Itamar Ziegler)
• Uluslararası Yarışma İzleyici Ödülü: “Açık Kapı” (Marina Seresesky – İspanya)

Uluslararası Antalya Film Festivali yaşam Boyu Onur Ödülleri

• Yaşam Boyu Başarı Ödülü: Asghar Farhadi
• Yaşam Boyu Başarı Ödülü: Harvey Keitel
• Sümer Tilmaç özel ödülü: ‘Aydede’ isimli projeyle senarist Abdurrahman Öner
• İzleyici ödülü: ‘Açık Kapı’

‘En İyi İlk Film’ ödülü Babamın Kanatları filminin oldu

Kapanış töreninden bir gün önce Antalya Film Forum ödülleri ile ‘Yaratıcı Ödüller’ bölümündeki Altın Portakallar sahiplerine teslim edildi. Festival Direktörü Elif Dağdeviren ve Antalya Film Forum Direktörü Zeynep Atakan’ın sundukları gecede ‘Yaratıcı Ödülleri’nin sahipleri şöyle sıralandı:

• En İyi İlk Film Ödülü: “Babamın Kanatları” – Kıvanç Sezer
• Film Yönetmenleri Derneği (FİLM YÖN) En İyi Yönetmen Ödülü: Yeşim Ustaoğlu – “Tereddüt”
• Behlül Dal Jüri Özel Ödülü – Genç Yetenek Ödülü: “Genç Pehlivanlar” tüm oyuncuları
• En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu: Kübra Kip – “Babamın Kanatları”
• En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu: Haji Gül Aser – “Toz”
• En İyi Görüntü Yönetmeni: Vedat Özdemir – “Rauf”
• En İyi Sanat Yönetmeni: Devrim Ömer Ünal – “Rauf”
• En İyi Kurgu: Ali Aga – “Genç Pehlivanlar”
• Avni Tolunay Jüri Özel Ödülü: Fatih Rağbet (ses tasarımı ve miksaj) – “Babamın Kanatları”
• Belgesel Film Seçkisi İzleyici Ödülü: “Ben Ömer” – Mesut Gengeç
• Kısa Film Seçkisi Ödülü: “7 Santimetre” – Metehan Şereflioğlu
• Rengahenk Film Seçkisi Ödülü – “Yağmurlarda Yıkansam” – Gülten Taranç Antalya Film Forum’un ödülleri ise aşağıdaki gibi verildi:
• Villa Kult Rezidans Ödülü: “Anadolu Leoparı”
• TRT Proje Geliştirme Ödülü: “Şahmerdan”
• Kurmaca Pitching Platform Ödülü: “Kız Kardeşler / Güven”
• Belgesel Pitching Platform Ödülü: “Ben de Buradayım / Kim Mihri”
• Difiglame Renklendirme ve Görsel Efekt: “Daha” l Work in Progress Ödülü: “Mr. Gay Suriye”

The post Antalya Altın Portakal Ödülleri Kazananları Belli Oldu appeared first on Sanat Duvarı.

Çok büyük beklentilere girmeden sinemaya gittim ve o da ne? Filmin ithaf edildiği kişilerden birisi Şahin Kaygun. Merak ettim neden Şahin Kaygun’a  da adandığı ve film içinde bunu çözdüm ama hala filmi izlemediyseniz filmi deşifre etmemek için bunu açıklamayacağım. Ben burada Şahin Kaygun’dan bahsedeceğim.

Şahin Kaygun

Marjinal sözcüğü bizim topraklarda olması gereken anlamının dışında kullanılır biraz. Ötekileştirmenin diğer adı gibidir zira marjinal insanlar diğer insanlara çok da benzemez o yüzden de ayrıksı otu gibi dururlar ama aslında marjinal insanlar üretken, yaratıcı, kalıpları kıran ve dünyaya başka bir bakış açısı getirmeye çalışan insanlardır. Tıpkı Şahin Kaygun gibi.

Ama yeni nesil, belki de bu yazıyı okuyan kızlarımla yaşıt olan gençler Şahin Kaygun’u tanımıyorsunuz ya da bu filmle adını duydunuz.

Fotoğraf ve Resim Sanatçısı

Oysa O, Türk fotoğraf, resim sanatının en ustalıklı sanatçılarındandır. 1951 doğumlu Sanatçı 1992 yılında yani sadece 1992 yılında hayata gözlerini yumduğunda geriye benzersiz eserler bırakmıştır. Üniversite eş zamanlı fotoğraf okumuş biri olarak ise bendeki yeri bambaşkadır. Kolaj tekniğini en iyi uygulayan ustaların başında gelir.

Resimle fotoğrafı ustalıkla birleştirir. Polaroid fotoğraflar üzerindeki oynamaları bambaşka bir duygudur ve o eserlere bakmaktan kendini alamazsınız ama özellikle de siyah beyazda harikalar yarattığı apaçık ortadadır.

Fotoğraf yaptığını söyleyen sanatçı tüm eserlerinde gerçeğin peşindir ve anlam arayışları vardır. O yüzden kendine has teknikler kullanılmış ve döneminde çok tartışılmış.

Çekmiş olduğu Dolunay isimli film de diğer eserleri gibi farklıdır ve birçok ödül almış bir yapıttır. Özetle Şahin Kaygun çok özel bir ustadır ve mutlaka eserleri görülmelidir.

The post Bu Dünyadan Bir Şahin Kaygun Geçti appeared first on Sanat Duvarı.

Aşağıda yer alan en iyi politik film listesi daha da çoğaltılabilir veya bu listeye girmeyenlere haksızlık edilmiş olabilir. Ancak hala bu 10 politik film içerisinden izlemediğiniz varsa politik sinema hakkında tam yetkin değilsiniz demektir.

İşte en iyi 10 politik film…

The Hunger / Açlık (Steve McQueen)

IRA ile ilişkilendirilmiş Hunger filminde, Bobby Sands’in insanlık dışı muamelelere maruz kalışı sert bir dille ele alınıyor. Mahkumların battaniye ve yıkanmama eylemleriyle ilerleyen direnişleri, altı hafta süren açlık grevi ile doruğa çıkıyor. Hayatı mücadele ile geçmiş Sands’ın kendi vücudunu yaşamının son savaş alanı olarak addedmesiyle yaşanan dramatik süreç muazzam bir etkileyicilikle gözler önüne seriliyor. En az hapishane mahkumları için olduğu kadar gardiyanlar için de tam bir cehennem olan hapishane dahilinde gardiyanların  alt üst olmuş psikolojisi de aktarılıyor.

La Historia Oficial / Resmi Tarih (Luis Puenzo)

Alicia, yabancı şirketlere danışmanlık yapan hukukçu kocası Roberto ve 5 yaşındaki evlatlık kızları Gaby ile mutlu, huzurlu, güvenli ve refah içinde yaşayan bir tarih öğretmenidir. Mesleğine inançla bağlıdır ve öğrencilerine, belleğin hem insanların hem de toplumların en güçlü dayanağı olduğunu anlatmaya çalışmaktadır. Ancak öğrencilerinin ders kitaplarındaki bilgilere olan güvensizliklerine bir türlü anlam verememektedir. Öğrenciler tarih kitaplarının gerçekleri değil askeri cuntanın yalanlarını anlattığını, Arjantin’in tarihinin öğretmenlerinin sandığı gibi olmadığını söylemektedirler. Bu itirazları gerçekdışı bulan Alicia, yaşadığı Buenos Aires’in sokaklarında neredeyse hiç yürümemektedir, hep otomobilinin içindedir. Kocasıyla birlikte katıldığı davetler dışında bir hayatı yok gibidir. Bir de ara sıra kendisi gibi kadın arkadaşlarıyla şehrin korunaklı lüks kafelerinde gevezelik etmektedir. Alicia, kocasının, erkeğinin ona kurduğu gerçeğin içinde mutlu, mesut yaşamaktadır. Taki birgün çocukları ellerinden alınan annelerle karşılaşıncaya kadar.

La Historia Oficial / Resmi Tarih, Arjantin’de yaşanan darbe ile küçücük çocukları ellerinden alınıp başka ailelere evlatlık verilmesini en dramatik ve politik yanlarıyla izleyici ile buluşturması bakımından tüm dünyada beğeni toplamıştır.

Hotel Rwanda / Hotel Ruanda (Terry George)

1994’te Ruanda adında kimsenin haberdar olmadığı bir ülkede kabileler arasındaki anlaşmazlık sonucu çıkan çatışmalarda birçok insan hayatını kaybetti. Bütün dünyanın seyirci kaldığı bu insanlık dramından bir kesit Paul Rusesabagina adındaki bir otel müdürünün gerçek hikayesi olarak çıkıyor karşımıza. Şiddetin ve zulmün had safhaya ulaştığı bir zamanda Paul elinden geleni yapmaya çalışacak, çok az da olsa birilerinin hayatına direkt etki edecektir. Hotel Rwanda Batı’nın gözleri önünde yaşanan dramı çok iyi bir şekilde sergilemektedir.

Persepolis (Marjane Statrapi)

İran’da Molla Devrimi sırasında yaşananları bir çocuğun gözlerinden anlatan Persepolis, eğlenceli olmayı başarabilen bir politik animasyon. Şah devriminin yıkılmasının ardından küçük Marjane ve ailesi sevinçle sokaklara dökülürler. Uzun süren sancılı bir dönemin ardından demokratik bir düzenin geleceğine inanan İranlıları karanlık ve zorlu bir dönem beklemektedir.

Land And Freedom / Ülke ve Özgürlük (Ken Loach)

İspanya İç Savaşı’nın başladığı 1936 yılının başlarında, İngiltere’nin Liverpool şehrinde yaşayan ve Britanya Komünist Partisi üyesi olan David, Cumhuriyetçilerin direnişine destek olmak için İspanya’ya gider. Ancak burada kendi partisinin de üyesi olduğu Stalin önderliğindeki Komintern’e üye İspanya Komünist Partisi’yle değil, anti-stalinist POUM (Birleşik Marksist İşçi Partisi)’la tanışır ve POUM’un açtığı cephelerde savaşmaya başlar. Bir süre sonra Halk Cephesi, herkesin kendi liderliğindeki düzenli orduya katılmasını zorunlu kılar. Ancak POUM bunu kabul etmez. Silah ve erzak yardımı alamayan POUM’un güçsüzleşmesi David’i rahatsız eder. Silahların bakımsızlığı nedeniyle yaşadığı bir kazadan sonra POUM’u terk ederek düzenli orduya katılır.

Land And Freedom / Ülke ve Özgürlük filmi Ken Loach’un çektiği pek çok politik filmden bir tanesidir. Politik düzeyde tartışmanın kişinin yaşamına kadar sirayet etmesini en ince ayrıntıları ile işlemesi bakımından Ülke ve Özgürlük filmi önemlidir. Halk Cephesi’nin düzenli ordu kurarak İspanya İç Savaşı’ndan galip çıkma isteği Anarşist oluşum POUM’un karşı duruşuyla karşılaşır. Ken Loach, bu filmde birçok şeyi sorgular ve sorulara cevap vermeden izleyiciye bırakır.

Bloody Sunday / Kanlı Pazar (Paul Greengrass)

30 Ocak 1972 tarihinde Britanya askerleri, Kuzey İrlanda’nın Derry şehrinde, insan hakları için düzenlenen yürüyüşe katılan 13 silahsız sivil vatandaşı vurarak öldürür. “Kanlı Pazar” olarak bilinen bu olay, modern İrlanda sorunu tarihinde önemli bir dönüm noktası olur. Hafif ölçekte bir uzlaşmazlığı iç savaşa dönüştüren gelişmeler, çoğu genç İrlandalı’nın IRA ordusuna katılmasına ve şiddet dolu 25 yıllık bir mücadele devrinin başlamasına neden olur.

Bloody Sunday / Kanlı Pazar, 2002 Berlin Film Festivali’nde en iyi film ödülünü alarak, İngiliz Parlemanto’sunun 30 yıl önceki filme konu olan olaylar hakkında yeniden soruşturma açmasına sebep oldu. Paul Greengrass filmografisinin en önemli filmlerinden olan Kanlı Pazar, politik sinemanın da en etkileyici örnekleri arasında yer alıyor.

No Man’s Land / Tarafsız Bölge (Danis Tanovic)

Ciki isimli Bosnalı ve Nino isimli bir Sırp asker düşman hatları arasındaki tarafsız bölgede sıkışmışlardır. Kaçacak bir yerleri ve güvenecek kimseleri yoktur. Birbirine düşman bu iki asker bir yandan birbirlerini yok etmek için fırsat kollarlarken bir yandan da içinde bulundukları trajikomik durumdan kurtulmak için mücadele etmektedirler. Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nde görevli bir asker, kendisine verilen emirleri hiçe sayarak yardımlarına koşacaktır.

2002 yılında en iyi yabancı film dalında Oscar Ödülü; Altın Küre Ödülü ve Cannes Film Festivalinden ödül kazanan No Man’s Land / Tarafsız Bölge filmi, trajikomik bir savaş dramasını oldukça etkileyici şekilde aktarıyor.

Modern Times / Modern Zamanlar (Charles Chaplin)

Yönetmenliğini ve senaristliğini Charles Chaplin üstlendiği Modern Times (Asri Zamanlar) filmi 8.5 IMDB puanı ile IMDB’deki en iyi izleyici puanına sahip filmlerden biri. 1929 ekonomik buhranından dolayı fabrikalar değişikliğe gitmişlerdir. Modern bir hayata geçiş esnasında olan fabrikalar farklı yaşam kültürünü ortaya koymaktadır. Fordisyen üretim modeli de denilen bu yeni kapitalist düzene Şarlo karakteri kendi saflığı ve hinliği meydan okur.

Good Bye Lenin! / Elveda Lenin! (Wolfgang Becker)

Yıl 1989, yer Doğu Almanya… Genç bir adam rejimi protesto eden bir gösteride tutuklanır. Bu sırada oradan geçmekte olan annesi olayları görür ve kalp krizi geçirip, komaya girer. Aylar sonra Berlin Duvarı yıkılmış ve artık Doğu Almanya diye bir şey kalmamıştır. İlerleyen günlerde anne komadan çıkmıştır ama hiç heyecan yaşamaması gerekmektedir. Bu yüzden oğlu Doğu Almanya’yı annesinin gözünde hiç yıkılmamış gibi göstermek zorundadır. Çünkü Demokratik Almanya Cumhuriyeti’ne bağlı ve inanmış bir komünisttir. Good Bye Lenin! / Elveda Lenin! Filmi ile Doğu Almanya’dan başlayarak SSCB’nin çöküşü ve reel sosyalizmin çözülüşü başarılı bir şekilde sinemaya aktarılır.

Der Baader Meinhof / Der Baader Meinhof Komplex – Bir Terör Filmi (Uli Edel)

Alman devlet birimlerince tanımlandığı şekliyle terörist grubu RAF’ı (Kızıl Ordu Fraksiyonu) inceleyen Der Baader-Meinhof Komplex, 60’ların sonu ve 70’lerin başlarında hüküm süren, bombalama, adam kaçırma ve hırsızlık gibi birçok olayın içine karışan Almanya’nın en ünlü terör olaylarına karışan grubuna sert bir bakış atıyor. Stefyan Aust’un çok satan romanından sinemaya uyarlanan yapım, Moritz Bleibtreu’nun da başarılı oyunculuğuyla konuşuluyor. Aynı zamanda Alman sinemasının en büyük bütçeli filmi olan Der Baader Meinhof Komplex, RAF örgütü ve RAF üyelerinin gizemini de arkasına alarak tüm dünyada büyük bir beğeni ile izlendi.

The post İzleyebileceğiniz En İyi 10 Politik Film appeared first on Sanat Duvarı.

Hachi – Bir Köpeğin Hikayesi

”Herkes Hachi’nin gizemli olduğunu düşünürmüş çünkü kimse nereden geldiğini bilmiyormuş.”

Her şey Hachi‘nin kaybolup bir tren istasyonunda hiç beklemediği bir adamla karşılaşmasıyla başladı, hayat arkadaşıyla (Richard Gere). Bir Köpeğin Hikayesi filminin başları çok normal ilerliyor, günlük hayattaki eylemler kullanılıyor burada, hiçbir sıkıntı yok. Hayat arkadaşıyla karşılaştığı zaman adam ona çok ısınıyor ve eve almak istiyor; fakat eşi kabul etmiyor. Ve adam da Hachi’yi kulübede saklıyor ve birbirlerine çok bağlanıyorlar. İki canlının birbirine bağlanması kadar güzel şey yoktur hayatta; ama her iyi şeyin sonu olduğu gibi bunun da bir sonu var.

Hachiko: Bir Köpeğin Hikayesi – Hachi: A Dog’s Tale

Bana kalırsa en büyük darbeyi sona yapmışlar, çünkü filmin başında yüzüm gülüyordu.

Hachi: A Dog’s Tale herkesin izlemesi gereken bir film. Her ne kadar hayat dersi verse de herkes kendine göre alıntılar yapıp ona yöneliyor. Tam anlamıyla 7’den 70’e hitap ediyor.

The post Mendili Yanınızdan Ayırmayacağınız Bir Film: Bir Köpeğin Hikayesi appeared first on Sanat Duvarı.

Łódź Film Okulu

1948 yılında kurulan Łódź Film Okulu, Polonya sineması için büyük bir öneme sahip. Okulun mezunları arasında Roman Polański, Andrzej Wajda, Jerzy Skolimowski, Krzysztof Zanussi ve Krzysztof Kieślowski gibi Polonya sinemasının dünyaca ünlü isimleri yer alıyor.

Hollywood’da Polonyalı Sinemacılar

Hollywood’da birçok ödüllü filmde illa ki Polonyalıların parmağı vardır. Bazen oyun olarak, bazen senarist olarak, katkıda bulunmuşlardır. Bu Polonyalıların bir çoğu ise Łódź Film Okulu mezunu…

1948’de kurulan okul, adeta dünyaya oyuncu ihraç ediyor. Sanat Duvarı okuyucuları olarak tabi ki okul hakkında merak ettiğiniz daha nice bilgi vardır. Film School Lodz yazarak daha detaylı aramalar yapabilirsiniz. Oyuncu değil de televizyon programları yapacak kariyerde biri olmak istiyorsanız, bu üniversite yine yardımcı oluyor size.

Listeye bakıldığında Uluslararası En iyi 15 Film Okulu’nun sıralaması:

• Australian Film Television and Radio School (Sdney)
• Beijing Film Academy (Beijing)
• Centro de Capacitacion Cinematografica (Mexico City)
• Centro Sperimentale di Cinematografia (Roma)
• Famu (Prag)
• The Filmacademy (Viyana)
• Film Academy Baden-Wurttemberg (Ludwigsburg, Almanya)
• Gerasimov Institute of Cinematography (Moskova)
• La Femis (Paris)
• Łódź Film School (Łódź, Polonya)
• National Film and Television School (Beaconsfield, İngiltere)
• National University of Theater and Film I.L. Caragiale (Bükreş, Romanya)
• The Steve Tisch School of Film and Television (Tel Aviv University, Israil)
• Universidad del Cine (Buenos Aires, Arjantin)
• Wits School of Arts (Johannesburg, Güney Afrika

The post Łódź Film Okulu, Uluslararası En İyi 15 Film Okulu Listesinde appeared first on Sanat Duvarı.

Öğretim Görevlisi Oğuzhan Ersümer SİYAD Üyesi Oldu

Bilimkurgu Sinemasında Cyberpunk  ve Yavuz Turgul’dan Terrence Malick’e Sinema Yazıları kitaplarının yazarı, Akdeniz Üniversitesi Sinema-TV Bölümü öğretim üyesi Oğuzhan Ersümer  SİYAD’ın yeni üyesi oldu.

Sinema Yazarı Rıza Oylum Artık SİYAD Üyesi

Uzakdoğu Sineması, Rus Sineması, Alman Sineması, Ortadoğu Sineması, Sinema Dersleri ve Doksanlar kitaplarının yazarı, Film Arası dergisi köşe yazarı Rıza Oylum da SİYAD’ın yeni üyelerinden birisi oldu.

SİYAD – Sinema Yazarları Derneği

SİYAD, 1968 yılından beri Türkiye sinemasında faaliyet gösteren ve sinema filmleri ile sanatçıları değerlendirerek ödüllendiren sinema alanında yazılar ve arşiv çalışmaları yapan eleştirmen, yazar ve akademisyenlerden oluşuyor.

The post SİYAD’ın Yeni Üyeleri: Rıza OYLUM ve ERSÜMER appeared first on Sanat Duvarı.

Filmekimi İstanbul Dışında 4 Şehirde

Filmekimi, 7-16 Ekim tarihlerinde İstanbul’da 10 gün sürecek bir maratonla birlikte İstanbul dışında da Ekim ayı boyunca gösterimlerine devam ediyor. İstanbul dışı gösterimlerine 2011’de başlayan Filmekimi, bu yıl da Türkiye’nin farklı şehirlerindeki sinemaseverlere yılın en iyi ve en güncel filmlerini sunmaya devam ediyor. Filmekimi, bu yıl Ankara, İzmir, Bursa ve ilk kez Eskişehir’e de uğrayacak. Filmekimi 7-9 Ekim’de Ankara’da, 13-16 Ekim’de İzmir’de, 21-23 Ekim’de Bursa ve Eskişehir’de olacak.

Vodafone FreeZone sponsorluğunda düzenlenen #Filmekimi16 Ekim ayı boyunca Türkiye’nin farklı kentlerindeki sinemaseverlere yılın en iyi ve en güncel filmlerini sunmaya devam edecek.

Filmekimi İzmir’de!

Filmekimi 2016 İzmir biletleri, 1 Ekim Cumartesi günü 10.30’dan itibaren hizmet bedeli eklenmeden Biletix satış kanallarından alınmaya başlandı. 12 Ekim Çarşamba gününden itibaren de İzmir Cinemaximum Mavibahçe gişesinde (10.30-20.00 arasında) satın alınabilecek.

Filmekimi İzmir Cinemaximum Mavibahçe Salon1’de

İzmir’de 13 – 16 Ekim tarihlerinde düzenelenecek Filmekimi İzmir 2016 için İzmir Cinemaximum Mavibahçe Salon1’de gösterimler gerçekleştirilecek.

Filmekimi 2016 İzmir Seansları

İzmir Filmekimi 2016 programı ve seansları aşağıdaki gibidir:

13 Ekim 2016 Perşembe

• 11:00 – PATERSON
• 13:30 – ÇAKI GİBİ
• 16:00 – FRANTZ
• 19:00 – JULIETA
• 21:30 – O

14 Ekim 2016 Cuma

• 11:00 – WIENER-DOG
• 13:30 – ALT TARAFI DÜNYANIN SONU
• 16:00 – MEZUNİYET
• 19:00 – BEN, DANIEL BLAKE
• 21:30 – HİZMETÇİ

15 Ekim 2016 Cumartesi

• 11:00 – ZAMANIN YOLCULUĞU: YAŞAMIN SEYRİ
• 13:30 – MEÇHUL KIZ
• 16:00 – TONI ERDMANN
• 19:00 – İKİ ELİ KANDA
• 21:30 – FLORENCE

16 Ekim 2016 Pazar

• 11:00 – KABAKÇIĞIN HAYATI
• 13:30 – AŞK MEKTUPLARI
• 16:00 – SIERANEVADA
• 19:00 – THE BEATLES: EIGHT DAYS A WEEK – TURNE YILLARI
• 21:30 – BİR ULUSUN DOĞUŞU

Dünya festivallerinde gösterilmiş, ödüller almış, eleştirmenlerin ve izleyicilerin ilgisini çekmiş ve merakla beklenen yeni yapımları içeren zengin programıyla Filmekimi İzmirli sinemaseverlere çok şey sunuyor. 2016 Oscar’ına en iyi yabancı dilde aday gösterilen birçok filmi de Filmekimi’nde görmek mümkün.

The post Filmekimi İzmir 2016 appeared first on Sanat Duvarı.

Filmekimi İstanbul 2016’nın ilk olarak 7-16 Ekim tarihleri arasında düzenleneceği duyurulmuştu; ancak yoğun istek üzerine yeni belirlenen ek seanslarla birlikte İstanbul programı 17 Ekim’e kadar uzatıldı.

Filmekimi 2016 Hangi Şehirde, Ne Zaman?

• 7-17 Ekim / İstanbul
• 7-9 Ekim / Ankara
• 13-16 Ekim / İzmir
• 21-23 Ekim / Bursa
• 21-23 Ekim / Eskişehir

Filmekimi 2016 Afişlerindeki Ünlüler

Filmekimi bu yıl 51 filmlik zengin programının yanında 15. Yıl’a özel hazırlanan afişleriyle de dikkat çekiyor. Bu yıl “Sonbaharın rengi Filmekimi” temasıyla hazırlanan afişlerde birbirinden ünlü isimler yer alıyor. Juliette Binoche, Berenice Bejo, Angeliki Papoulia, Şebnem Bozoklu’nun yanı sıra Elijah Wood, Fırat Çelik ve Berk Hakman bu yıl Filmekimi rengine bürünerek afişlere yüzlerini veriyor.

Oscar’a Aday 12 Film Filmekimi’nde

2016 Filmekimi yaklaşırken ülkeler de Oscar adaylarını açıklamaya başladı. Ekim ayının en çok konuşulan sinema etkinliği olacak Filmekimi programında Oscar’a aday gösterilen 12 film yer alıyor.

İşte 15. Filmekimi’nde yer alacak Oscar’a aday filmler:

• It’s Only the End of the World / Alt Tarafı Dünyanın Sonu (Xavier Dolan) – Kanada
• Clash / Çatışma (Mohamed Diab) – Mısır
• The Happiest Day in the Life of Olli Mäki / Olli Maki’nin En Mutlu Günü (Juho Kuosmanen) – Finlandiya
• Elle / O (Paul Verhoeven) – Fransa
• Toni Erdmann (Maren Ade) – Almanya
• The Salesman / Satıcı (Asghar Farhadi) – İran
• Desierto (Jonás Cuarón) – Meksika
• Sieranevada (Cristi Puiu) – Romanya
• The Ages of Shadows / Karanlık Görev (Kim Jee-woon) – Güney Kore
• Julieta (Pedro Almodovar) – İspanya
• My Life as a Courgette / Kabakçığın Hayatı (Claude Barras) – İsviçre
• Under the Shadow / Korkunun Gölgesi (Babak Anvari) – İngiltere

Filmekimi’nin İstanbul’da Gösterileceği Sinema Salonları

• Atlas Sineması (İstiklal Caddesi No: 131 Beyoğlu)
• Beyoğlu Sineması (İstiklal Caddesi Halep İş Hanı No: 62 Beyoğlu)
• Cinemaximum City’s Nişantaşı (Teşvikiye Caddesi No: 162 Nişantaşı – Şişli)
• Rexx Sineması (Cafer Ağa Mahallesi Sakızgülü Sokağı No: 16/18 Kadıköy)

15. Filmekimi’nde Gösterilecek Filmler

• AĞ
• ALBÜM
• ALT TARAFI DÜNYANIN SONU
• AMERICAN HONEY
• ARRIVAL
• AŞK MEKTUPLARI
• AŞK VE SAVAŞ
• BEN KATİL DEĞİLİM
• BEN, DANIEL BLAKE
• BİR ULUSUN DOĞUŞU
• ÇAKI GİBİ
• CANAVARIN ÇAĞRISI
• ÇATIŞMA
• DELİ DOLU
• DESIERTO
• DİMDİK AYAKTA
• FIRTINADAN SONRA
• FLORENCE
• FRANTZ
• HERKESE KARŞI

• HİZMETÇİ
• JULIETA
• KABAKÇIĞIN HAYATI
• KAPTAN FANTASTİK
• KARA BÜYÜ
• KARANLIK GÖREV
• KOMÜN
• KÖPEKLER
• KORKUNUN GÖLGESİ
• MA LOUTE
• MASUMLAR
• MEÇHUL KIZ
• MEZUNİYET
• NOCTURAMA – PARİS YANIYOR
• O
• ÖĞRENCİ
• OLLİ MAKİ’NİN EN MUTLU GÜNÜ
• PASTORAL AMERİKA
• PATERSON
• PSYCHO RAMAN
• SATICI
• SIERANEVADA
• TATLI RÜYALAR
• THE BEATLES: EIGHT DAYS A WEEK – TURNE YILLARI
• THREE GENERATIONS
• TONI ERDMANN
• VAHŞİLER FİRARDA
• WIENER-DOG
• ZAMANIN YOLCULUĞU: YAŞAMIN SEYRİ
• ZOMBİ EKSPRESİ

Filmekimi 2016 Bilet Fiyatları

Filmekimi İstanbul Programı ve Seansları

7 EKİM 2016 CUMA

Atlas Sineması

• 11:00- FLORENCE
• 13:30- HİZMETÇİ
• 16:00- ALT TARAFI DÜNYANIN SONU
• 19:00 – JULIETA
• 21:30 – O

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – MEZUNİYET
• 13:30 – THREE GENERATIONS
• 16:00 – TONI ERDMANN
• 19:00 – WIENER-DOG
• 21:30 – BEN, DANIEL BLAKE

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 19:00 – FRANTZ
• 21:30 – HİZMETÇİ

Rexx Sineması

• 16:00 – BEN, DANIEL BLAKE
• 19:00 – ALT TARAFI DÜNYANIN SONU
• 21:30 – ÇAKI GİBİ
• 23:59 – JULIETA

8 EKİM 2016 CUMARTESİ

Atlas Sineması

• 11:00 – OLLİ MAKİ’NİN EN MUTLU GÜNÜ
• 13:30 – BEN, DANIEL BLAKE
• 16:00 – TONI ERDMANN
• 19:00 – ALBÜM
• 21:30 – ZOMBİ EKSPRESİ

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – THREE GENERATIONS
• 13:30 – MEZUNİYET
• 16:00 – FRANTZ
• 19:00 – AĞ
• 21:30 – MA LOUTE

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – CANAVARIN ÇAĞRISI
• 13:30 – DESIERTO
• 16:00 – ÇAKI GİBİ
• 19:00 – ALT TARAFI DÜNYANIN SONU
• 21:30 – WIENER-DOG

Rexx Sineması

• 11:00 – KABAKÇIĞIN HAYATI
• 13:30 – KAPTAN FANTASTİK
• 16:00 – AŞK MEKTUPLARI
• 19:00 – ÇATIŞMA
• 21:30 – JULIETA
• 23:59 – ALT TARAFI DÜNYANIN SONU

9 EKİM 2016 PAZAR

Atlas Sineması

• 11:00 – WIENER-DOG
• 13:30 – HİZMETÇİ
• 16:00 – FLORENCE
• 19:00 – ÇAKI GİBİ
• 21:30 – ALT TARAFI DÜNYANIN SONU

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – İKİ ELİ KANDA
• 13:30 – PASTORAL AMERİKA
• 16:00 – FIRTINADAN SONRA
• 19:00 – ÖĞRENCİ
• 21:30 – AŞK MEKTUPLARI

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – KABAKÇIĞIN HAYATI
• 13:30 – ÇATIŞMA
• 16:00 – JULIETA
• 19:00 – O
• 21:30 – KAPTAN FANTASTİK

Rexx Sineması

• 11:00 – PSYCHO RAMAN
• 13:30 – MA LOUTE
• 16:00 – ZOMBİ EKSPRESİ
• 19:00 – BEN, DANIEL BLAKE
• 21:30 – TONI ERDMANN

10 EKİM 2016 PAZARTESİ

Atlas Sineması

• 11:00 – THE BEATLES: EIGHT DAYS A WEEK – TURNE YILLARI
• 13:30 – PASTORAL AMERİKA
• 16:00 – KAPTAN FANTASTİK
• 19:00 – CANAVARIN ÇAĞRISI
• 21:30 – FRANTZ

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – HERKESE KARŞI
• 13:30 – JULIETA
• 16:00 – ÇATIŞMA
• 19:00 – KABAKÇIĞIN HAYATI
• 21:30 – DELİ DOLU

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – BEN, DANIEL BLAKE
• 13:30 – AĞ
• 16:00 – TONI ERDMANN
• 19:00 – FIRTINADAN SONRA
• 21:30 – DİMDİK AYAKTA

Rexx Sineması

• 11:00 – MEÇHUL KIZ
• 13:30 – WIENER-DOG
• 16:00 – HİZMETÇİ
• 19:00 – OLLİ MAKİ’NİN EN MUTLU GÜNÜ
• 21:30 – KARA BÜYÜ

11 EKİM 2016 SALI

Atlas Sineması

• 11:00 – AŞK MEKTUPLARI
• 13:30 – FIRTINADAN SONRA
• 16:00 – KABAKÇIĞIN HAYATI
• 19:00 – MEZUNİYET
• 21:30 – KARA BÜYÜ

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – KAPTAN FANTASTİK
• 13:30 – OLLİ MAKİ’NİN EN MUTLU GÜNÜ
• 16:00 – DİMDİK AYAKTA
• 19:00 – MASUMLAR
• 21:30 – TONI ERDMANN

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – KÖPEKLER
• 13:30 – ZOMBİ EKSPRESİ
• 16:00 – MA LOUTE
• 19:00 – MEÇHUL KIZ
• 21:30 – TATLI RÜYALAR

Rexx Sineması

• 11:00 – KOMÜN
• 13:30 – FRANTZ
• 16:00 – THREE GENERATIONS
• 19:00 – AĞ
• 21:30 – THE BEATLES: EIGHT DAYS A WEEK – TURNE YILLARI

12 EKİM 2016 ÇARŞAMBA

Atlas Sineması

• 11:00 – ÇATIŞMA
• 13:30 – NOCTURAMA – PARİS YANIYOR
• 16:00 – VAHŞİLER FİRARDA
• 19:00 – TATLI RÜYALAR
• 21:30 – HERKESE KARŞI

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – ALT TARAFI DÜNYANIN SONU
• 13:30 – MEÇHUL KIZ
• 16:00 – KARA BÜYÜ
• 19:00 – BİR ULUSUN DOĞUŞU
• 21:30 – HİZMETÇİ

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – BEN KATİL DEĞİLİM
• 13:30 – PATERSON
• 16:00 – MEZUNİYET
• 19:00 – KOMÜN
• 21:30 – FLORENCE

Rexx Sineması

• 11:00 – ÖĞRENCİ
• 13:30 – CANAVARIN ÇAĞRISI
• 16:00 – SIERANEVADA
• 19:00 – O
• 21:30 – KARANLIK GÖREV

13 EKİM 2016 PERŞEMBE

Atlas Sineması

• 11:00 – BİR ULUSUN DOĞUŞU
• 13:30 – DİMDİK AYAKTA
• 16:00 – PSYCHO RAMAN
• 19:00 – MEÇHUL KIZ
• 21:30 – AMERICAN HONEY

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – VAHŞİLER FİRARDA
• 13:30 – KORKUNUN GÖLGESİ
• 16:00 – KARANLIK GÖREV
• 19:00 – BEN KATİL DEĞİLİM
• 21:30 – NOCTURAMA – PARİS YANIYOR

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – AŞK VE SAVAŞ
• 13:30 – MASUMLAR
• 16:00 – İKİ ELİ KANDA
• 19:00 – ZAMANIN YOLCULUĞU: YAŞAMIN SEYRİ
• 21:30 – SIERANEVADA

Rexx Sineması

• 11:00 – TATLI RÜYALAR
• 13:30 – FLORENCE
• 16:00 – DESIERTO
• 19:00 – PATERSON
• 21:30 – ARRIVAL

14 EKİM 2016 CUMA

Atlas Sineması

• 11:00 – MA LOUTE
• 13:30 – DELİ DOLU
• 16:00 – KÖPEKLER
• 19:00 – AŞK VE SAVAŞ
• 21:30 – İKİ ELİ KANDA

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – ÇAKI GİBİ
• 13:30 – JULIETA
• 16:00 – AMERICAN HONEY
• 19:00 – THE BEATLES: EIGHT DAYS A WEEK – TURNE YILLARI
• 21:30 – PSYCHO RAMAN

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – O
• 13:30 – BİR ULUSUN DOĞUŞU
• 16:00 – OLLİ MAKİ’NİN EN MUTLU GÜNÜ
• 19:00 – HERKESE KARŞI
• 21:30 – PASTORAL AMERİKA

Rexx Sineması

• 11:00 – MEZUNİYET
• 13:30 – ZAMANIN YOLCULUĞU: YAŞAMIN SEYRİ
• 16:00 – MASUMLAR
• 19:00 – VAHŞİLER FİRARDA
• 21:30 – KORKUNUN GÖLGESİ

15 EKİM 2016 CUMARTESİ

Atlas Sineması

• 11:00 – ZAMANIN YOLCULUĞU: YAŞAMIN SEYRİ
• 13:30 – ÖĞRENCİ
• 16:00 – KORKUNUN GÖLGESİ
• 19:00 – ARRIVAL
• 21:30 – PATERSON

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – FLORENCE
• 13:30 – O
• 16:00 – SIERANEVADA
• 19:00 – CANAVARIN ÇAĞRISI
• 21:30 – ZOMBİ EKSPRESİ

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – KARANLIK GÖREV
• 13:30 – VAHŞİLER FİRARDA
• 16:00 – AMERICAN HONEY
• 19:00 – AŞK MEKTUPLARI
• 21:30 – THREE GENERATIONS

Rexx Sineması

• 11:00 – PASTORAL AMERİKA
• 13:30 – KÖPEKLER
• 16:00 – AŞK VE SAVAŞ
• 19:00 – SATICI
• 21:30 – BİR ULUSUN DOĞUŞU
• 23:59 – AMERICAN HONEY

16 EKİM 2016 PAZAR

Atlas Sineması

• 11:00 – AĞ
• 13:30 – KARANLIK GÖREV
• 16:00 – SIERANEVADA
• 19:00 – DESIERTO
• 21:30 – SATICI

Beyoğlu Sineması

• 11:00 – PATERSON
• 13:30 – KOMÜN
• 16:00 – ZAMANIN YOLCULUĞU: YAŞAMIN SEYRİ
• 19:00 – KÖPEKLER
• 21:30 – AŞK VE SAVAŞ

Cinemaximum City’s Nişantaşı

• 11:00 – ÖĞRENCİ
• 13:30 – THE BEATLES: EIGHT DAYS A WEEK – TURNE YILLARI
• 16:00 – NOCTURAMA – PARİS YANIYOR
• 19:00 – DELİ DOLU
• 21:30 – ARRIVAL

Rexx Sineması

• 11:00 – DİMDİK AYAKTA
• 13:30 – HERKESE KARŞI
• 16:00 – BEN KATİL DEĞİLİM
• 19:00 – İKİ ELİ KANDA
• 21:30 – AMERICAN HONEY

17 EKİM 2016 PAZARTESİ

Atlas Sineması

• 13:30 – KOMÜN
• 16:00 – ZAMANIN YOLCULUĞU: YAŞAMIN SEYRİ
• 19:00 – SATICI
• 21:30 – BEN, DANIEL BLAKE

Rexx Sineması

• 19:00 – PATERSON
• 21:30 – TONI ERDMANN

Filmekimi İstanbul Ek Seansları

• 7 Ekim – 16.00 Atlas – Alt Tarafı Dünyanın Sonu
• 7 Ekim – 16.00 Beyoğlu –Toni Erdmann
• 7 Ekim 11.00 Atlas – Florence
• 7 Ekim 13.30 Atlas – The Handmaiden
• 7 Ekim 11.00 Beyoglu – Mezuniyet
• 7 Ekim 13.30 Beyoglu – Three Generations
• 7 Ekim 16.00 Rexx – I, Daniel Blake
• 7 Ekim 23.59 Rexx – Julieta
• 8 Ekim 23.59 Rexx – Alt Tarafı Dünyanın Sonu
• 15 Ekim 23.59 Rexx – American Honey
• 14 Ekim 13.30 Beyoğlu – Julieta (Arrival yerine)
• 17 Ekim 19.00 Atlas – Satıcı
• 17 Ekim 21.30 Atlas – I, Daniel Blake
• 17 Ekim 13.30 Atlas – The Commune
• 17 Ekim 16.00 Atlas – Voyage of Time
• 17 Ekim 19.00 Rexx – Paterson
• 17 Ekim 21.30 Rexx – Toni Erdmann

The post Sonbaharın Rengi Filmekimi 7 Ekim’de Başlıyor! appeared first on Sanat Duvarı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı seçici kurul tarafından 9 aday arasından seçilen Kalandar Soğuğu, insan ve doğa arasındaki ilişkiyi ele alarak kişisel bir mücadeleyi konu ediniyor.

Mustafa Kara, Tuncel Salman, Haydar Şişman, Nural Yeşilaraz gibi oyuncuların yer aldığı filmin senaryosu da Mustafa  Kara ve Bilal Sert tarafından oluşturuldu.

Kalandar Soğuğu, Mustafa Kara’nın ikinci filmidir. Kalandar Soğuğu’nun çekimleri 1,5 sene sürdü.

89. Oscar Ödülleri En İyi Yabancı Fim adayı Kalandar Soğuğu Türk sinema camiasını büyük beklenti içine soktu.

Bol Ödüllü Film Oscar Yolunda

İlk gösterimini Tokyo Film Festivali’nde yapan “Kalandar Soğuğu”, bu festivalden “En İyi Yönetmen” ve “En iyi Film” ödülleriyle döndü.

Antalya Altın Portakal Film Festivali’nden  dört ödülü bulunan filmin, Prömiyere Plans D’angers Festivali’nden de Jüri Özel Ödülü bulunuyor.

Kalandar Soğuğu

Karadeniz’in bir dağ köyünde, ailesiyle birlikte yaşayan Mehmet, bir yandan beslediği birkaç hayvanla, günlük ihtiyaçlarını temin ederken, diğer yandan büyük bir tutkuyla; dağlarda maden rezervi aramaktadır. Zamanla umutsuz bir çabaya dönüşen maden arama fikri Mehmet’in duyduğu bir haberle yerini yeni bir maceraya bırakır; Mehmet Artvin’de gerçekleştirilecek olan boğa güreşlerine katılacaktır. Sıradan bir yaşam mücadelesi gibi görünen bu hikâyenin arka planında, dokunaklı bir hayatın, inceden inceye örülen bir mücadelenin ve doğa, insan, hayvan ilişkisinin naif bir portresi çizilmektedir.

• Yönetmen : Mustafa Kara
• Senaryo : Mustafa Kara, Bilal Sert
• Yapımcı : Nermin Aytekin, İvan Angelusz
• Görüntü Yönetmeni : Cevahir Şahin, Kürşat Üresin
• Vizyona Giriş Tarihi : 16 Eylül 2016
• Süre : 139 dk
• Yapımcı : Barış Yıldırım
• Kurgu : Ali Aga, Mustafa Kara, Serhat Solmaz, Umut Sakallıoğlu
• Kamera Ekibi : Mesut Geduk
• Post-Prodüksiyon : Umut Demirelli, Ciwan Zengin, Ercan Küçük, Cenk Erol, Ciwan Zengin

Kalandar Nedir?

Kalandar, Rumi Takvim’de yılın ilk ayıdır. İlk günü, Miladi Takvim’e göre ise 14 Ocak’a denk düşer. Bu tarih ise Karadeniz insanı için farklı bir öneme sahiptir. Bu soğuk günde çocuklar mahallelerindeki evleri kapı kapı dolaşırlar ve ellerindeki torbaların ev sahipleri tarafından hediyelerle doldurulmasını beklerler. Öte yandan ev sahipleri ise kapılarına bırakılan bu torbaların kendilerine şans getireceğine inanırlar. Torbalar dolarken de çocuklardan Kalandar manileri duyulur.

The post Türkiye’nin 2016 Oscar Adayı Belli Oldu: Kalandar Soğuğu appeared first on Sanat Duvarı.