Daha lüks bir görünüm için khiton, boyanır ve geometrik şekillerle süslenir idi. Grek dünyasında khitonun iki çeşidi vardı: Yünden yapılan “Dorik Khiton” ve ketenden yapılan “Ionik Khtiton“dur. Grek kadınlarının “Ionik Khiton” giymeleri Pers savaşları sırasında zorunlu kılınmıştır. Herodotos’un Pers-Yunan Savaşları adlı eserinde bu değişim şu şekilde verilmektedir; “Pers savaşında tüm Yunan ordusu bozguna uğramış ve yalnızca bir kişi sağ kalabilmiştir. Savaş esnasında ise, Atinalı kadınlar savaşa giden erkeklerini beklemektedir. Sağ kurtulan tek asker kente geldiğinde, kadınlar etrafını çevrelemiş ve kocalarının nerede olduklarını sormuşlardır. Fakat, askerin verdiği kötü haberi duyan kadınlar, khitonlarının omuz kısmını tutturdukları uzun, sivri uçlu ve hançer biçimli broşlarla askere, kocalarımızı nerede bıraktın diye sorarken bir yandan da askeri hançerlemişlerdir”. Bu olay dolayısıyla, giyilmesi zorunlu kılınan ve broş gerektirmeyen keten kumaştan yapılan Ionik Khitonlar kadınlar tarafından giyilmeye başlanmıştır. Aynı zamanda bu olaydan sonra, Ionik Khitonlar, broş dışında düğme benzeri kapatma elemanları ile bağlanmıştır. Keten günümüzdeki gibi, yün kumaşa göre daha esnek bir kumaş olduğu için katlanması daha kolay idi. Bu yüzden, ketenden yapılan khitonların boyları daha uzun tutulmaktaydı.

Grek kadınlarının giydikleri diğer bir giysi, “khimation” dur. Khimation vücudu tamamen saran geniş dikdörtgen biçimli kumaştan oluşmaktadır. Arkaik Dönemde “klania” olarak kullanılırdı. Bu kıyafetin kullanımının çok eski metodları bazı Grek sanatçılar tarafından betimlenmiştir. Kadınlar, khimationu khitonun üzerine giyiyorlardı (Resim 2). Ancak, tanrılar ve filozoflar khiton olmadan sadece khimation giymiş şekilde de betimlenmektedirler.

“Dyplaks” ise, Grek kadınlarının kullanmış oldukları Ionik Khitonun üzerine giyilen ufak dikdörtgen kumaştır. “Khlamydon” ise, dyplakstan daha karışık bir formda olan kıyafettir. Kumaşın kuşağın içine doğru pilelenmesinden oluşmaktadır. “Klamys” deri veya yünden yapılmış dikdörtgen kumaşın sol omuz üzerinden iğnelenmesi ile oluşturulan özellikle soğuk havalarda kullanılan bir tür pelerindir.

Grek kadınları sivri uçlu, dar kenarlıklı veya kenarlıklı olmayan tacı olan “pylos” isimli şapkalar takarlardı.

Kadınların temel giysisi olarak bilinen “peplos”, tuniği andıran görünümüyle Grek akımının sadeliğini gösteren diğer bir giysi türü olmaktadır (Resim 3). Peplos, genellikle kişiye özel olarak yünden ya da unvanına göre keten veya ipekten dokunurdu. Peplos, dikdörtgen biçiminde, 2-3 m. genişliğinde ve genellikle giyen kişinin boyundan 50-60 cm. daha uzun olurdu. İlk olarak kumaş, tepeden ikiye katlanır ve yaklaşık 45 cm.’lik bir kumaş aşağı sarkıtılırdı. Tokalarla veya ilikli iğneye benzer çıtçıtlarla elbise omuzlarda sabitlenir ve bir çeşit pelerin veya üst bluz benzeri bir giysi oluşturulurdu.

The post Antik Yunan’da Kadın Kıyafetleri appeared first on Sanat Duvarı.

Tutulma düzeyinin biraz güneyine düşen bir bölgeyi Mısırlılar 36 kısma, Dekana bölmüşlerdir. Yunanlılarda bu dekanlar tutulma düzleminin her burcunun 1/3, 10 derecelik yaylar haline gelmiş ve bu şekliyle astronomiye önemli katkılarda bulunmuşlardır. Aslında dekanlar tutulma düzleminin üstünde değillerdi ve daire 360 dereceye bölünmüyordu. Bununla beraber Mısırlıların dekanları da yaklaşık olarak 10 dereceliktir.

Öte yandan bu takvimin belirlenmesinde Siriyus Yıldızının Helyak doğuşunun Mısırda çok belli bir biçimde görüldüğü için ondan faydalanarak takvimdeki 365 günlük yıl uzunluğunun Sirius gözlemlerine dayanmış olması da muhtemeldir.

Yani Mısırlılar, Güneş yılı ile ilgili klasik anlamda sistemli ve devamlı rasatlara dayanılarak ortaya konmamıştır. Esas itibariyle Nil’in taşmaları tarımda kayıplara neden olduğundan  Sirius Helyak doğuşlarında bu takvim çalışmaları temelde önemli rol oynamıştır.

Fakat bunun dışında bu takvimin gündönümü ve dönence zamanları ile tutulma düzlemi gibi önemli astronomik olay ve kavramları üzerine bina edilmiş olması Mısır astronomisinin tarihi önemi üzerine önemli rol oynar.

Bugünkü Irak toprakları üzerinde yerleşmiş olan Sasanilerin son hükümdarı Yezdigird (I.Hüsrev’in torunlarından biri) de takvim çalışmalarında reform yapmıştır. Mısırlıların takvim yılını kabul etmiştir. Miladi 632 yılında başlayan tarihleme kökeni İslam astronomları tarafından sık sık kullanılmıştır (Hicret ve diğer tarihleme başlangıçlarıyla beraber).

MÖ 45 yılında J. Caesar -Sezar-, Mısır Yunanlılarından Matematikçi Sosigenes’e Mısır takvimine dayanan (365 gün) yeni bir takvim yaptırmıştır.

MÖ. 46 yılı 15 ay sayılmak üzere yılbaşı bu takvim de 1 Ocak’a getirildi.

Julian takviminin Mısır takviminden farkı, ortalama yılı 365 ¼ gün kabul etmesiydi. Bu takvimler birbiri arkasına 3 yıl 365 gün, her 4. yıl ise 366 gün kabul edilmiştir. Bu takvimdeki 1/4 günlük kesir tahmini olarak alınmıştır. Bu yüzden de daha ince ayarlamalara gerek duyuluyordu.

Bu takvim 1582’yekadar kullanılmış sonra da Gregorian takvimi yapılmıştır.

1 Ocak tarihi Gregoryen Takvim’in bir önceki versiyonu olan Jülyen Takvimi’ne göre de yılbaşı idi. 1 Ocak tarihi MÖ 153 yılından beri Romalılarca yılbaşı kabul edilmiştir.

Böylece bu iki takvim de Mısır takvimine (1 yıl 36 dekad ‘365 gün’ + 5 gün ilave  –artık gün olaraktan oluşuyordu) dayanmaktadır.

Gregorian Takviminin yılbaşını 1 Ocak kabul etmesi 1752 yılında gerçekleşti.

Yani 1 Ocak Hz. İsa’nın resmi gerçek doğum günü değildir.

The post Yılbaşı ve Mısırlılarda Takvim Çalışmaları appeared first on Sanat Duvarı.