Yazım hayatına şiir ile başlayan Sabahattin Ali, sadece üç romanı olmasına rağmen ülkemizin en iyi romancılarından kabul edilmektedir ve  bu başarısı da sanırım bir kez daha niceliğin değil niteliğin önemini göstermektedir. Cumhuriyet döneminin önde gelen edebiyatçılarından biri olan ve  Kuyucaklı Yusuf, Kürk Mantolu Madonna ve İçimizdeki Şeytan isimli bu üç romanıyla bilinen yazarın aslında birçok öyküsü, derlemeleri, önemli çevirileri ve bir oyunu mevcuttur. Şairliği yazarlığı kadar bilinmemekle birlikte aslında çok iyi bilinen bestelenmiş şiirlerde de onun imzası vardır. Aldırma Gönül (Edip Akbayram), Eşkiya Dünyaya / Leylim Ley (Zülfi Livaneli), Melankoli / Eskisi Gibi – Ben Yine Sana Vurgunum (Nükhet Duru), Dağlar – Benim Meskenim Dağlardır (Sezen Aksu) bestelenmiş şiirlerinden bazılarıdır. Eminimki bu şiirler bestelenmiş halleriyle sizlere de çok tanıdık gelecektir.

Sabahattin Ali’ nin öykü ve romanlarında toplumsal bir gerçekçilik hakimdir. Bu hüzünlü coğrafyada ve zor koşullarda geçen hayatı sanki onun bu gerçekçilikten hiç kopmamasını sağlamış; taşıdığı ince ruh ise romantik ve melankolik yanını her daim beslemiştir. Edebiyatımızın gerçekçi romantiği, yan yanyana durması oldukça zor gibi görünen bu iki bakış açısını, gerçekçilik ve romantizmi, ustaca birleştirmiş ve okuyucunun ruhuna dokunan ve onlar üzerinde derin etkiler bırakan eserler üretmiştir.

Öykülerinde insanı toplumsal sorunları içerisinde değerlendirirken, halkın yoksulluğunu, uğradığı haksızlıkları, yaşam mücadelesini olabildiğince gerçekçi bir açıdan yansıtmaya çalışmıştır. Öyle ki onun öykülerini okurken dönemin toplumsal gerçekliğine tanıklık edebilir ve yarattığı kahramanlar ile birlikte o dönemlerde zamanda yolculuğa çıkmışcasına öykülerinin içine girebilirsiniz.

Sabahattin Ali’ nin üstün gözlem yeteneği, iç dünyasının derinliği ve zenginliği, yaşadığı toplumu anlayabilme ve yorumlayabilme yetisi, eserlerinde müthiş tasvir ve tespitler olarak kendini gösterir. Her ne kadar eserlerinde insanın ve yaşamın kötü, çirkin, umutsuz ve hayal kırıklığı yaratan yanlarını ön plana çıkarıyormuş ve eleştirel bir dili varmış gibi görünsede aslında gerçekleri olabildiğince abartısız bir şekilde ortaya koyarak değerlendirmeyi ve yorumu okuyucuya bırakır. İnsanın ve yaşamın çelişkilerini, toplumun insan gelişimi üzerindeki etkilerini çok iyi yansıtmış; samimi, gösterişten uzak ve naif anlatımı eserlerini daha da etkileyici kılmıştır.

“Bir insanı melek diye sevmek budalalıktır. İnsanları, bütün pislikleri, hırsları ve zayıflıkları ile sevebilmek kahramanlıktır. Dostlarımızda kendimizde bulunmayan yücelikler aramak ise insafsızlıktır.” diyerek, insanın da tıpkı yaşam gibi iyi-kötü diye nitelendirilen birçok özelliği birarada barındırdığı üzerine bizi düşünmeye sevkeder.

Eserlerinde bize karşıtlığın her zaman zıtlık ifade etmeyeceğini, bilakis yaşamın ve insanoğlunun karşıtların birliğinden ibaret olduğunu ve bu bağlamda gerçekçilik ile iç içe geçmiş romantizmin ya da romantizm içeren gerçekçiliğin de son derece anlamlı olabileceğini göstermeye çalışmıştır. Yani yaşamın tüm yansımalarını…

Yaşamının her alanında ve eserlerinde “akla” ve “düşünebilme yetisi”nin önemine de dikkat çekmiştir. “İnsan aklının gündelik hayatı devam ettirmenin ötesinde bir anlam taşıdığını ve bu anlamında onun düşünebilme ve üretebilme yetisinde saklı olduğunu” vurgulamıştır. Tüm yaşamını müthiş bir üretkenlik içerisinde geçirmesi de bu düşüncesinin ıspatı gibidir. Bu yanı ile Sabahattin Ali, söylemleri doğrultusunda yaşayan ve doğruluğuna inandığı düşüncelerden taviz vermeden varoluşunu devam ettirmeye çalışan yazarlarımızdandır.

Sabahattin Ali’ nin eserlerindeki edebi anlatım gücü sizi hemen etkisi altına alıverir ve artık bu etkiden kurtulmanız neredeyse imkansızdır. Zaten bu etkiden sakınmak bir yana onun yazım gücünün gönüllü esareti altına girmekten ve orada kalmaktan müthiş bir keyif bile almaya başlarsınız. Öyleki hep anlatsın hiç susmasın istersiniz. Anlatacakları bittiğinde duyduğunuz hüzün ise kısa sürede yerini diğer eserlerini keşfetmeye yönelik yoğun bir isteğe bırakır.

Nazan Öncel’ in “Ali” isimli bir şarkısı vardır ve bu şarkıyı Sabahattin Ali’ ye ithafen yazdığı söylenir. Şarkının sonu şöyle biter;

Git oğlum uzaklara

Bırakmazlar hayatta

Düşünürde diyemezsin

Buralarda

Kısa ömrüne sığdırdığı eserleri ve eserlerinde “diyebildiği kadarı” bile çok anlamlı ve değerlidir.

Hayatı, bu ülkede muhalif bir aydın olarak yaşamanın zorlukları ile mücadele içerisinde geçmiştir. Düşüncelerini ve doğruları söylemekten sakınmayan nice insanımızın akibeti gibi onun da yaşamı genç yaşında trajik bir şekilde son bulmuştur. Sabahattin Ali’nin sadece “eserleri” ile edebiyatımızda değil, “yaşamı ve duruşu” ile bir “fikir adamı” olarak tarihimizde de önemli bir yeri vardır.

Yıllar önce dile getirdiği toplumsal ve politik sorunların birçoğunun –ne yazık ki- günümüzde halen geçerliliğini koruyor olması da saptamalarının ne derece doğru olduğunun ve aslında tüm zamanlara hitap eden görüşler olduğunun göstergesidir.

Üreten ve ürettikleri ile dünyada iz bırakan insanların aslında hiç ölmeyeceği, hep bizimle, yanıbaşımızda yaşamaya devam edecekleri inancıyla onu ölümünde değil doğum gününde sevgi ve saygıyla anmak ve bunu sizlerle de paylaşmak istedim.

İyi ki bu topraklarda doğmuş ve iyi ki yollarımız kesişmiş…

Sabahattin Ali her yönüyle anlattıkça anlatmak isteyeceğimiz insanlardan biri olduğu için, bu yazı da onu anlatmaktan ziyade ondan kısaca bahsettiğim bir yazı olmaktan öteye geçemeyecektir. Henüz onunla tanışmamış olanların ona “Merhaba” demesini sağlayabilir ve bir nebze de olsa onunla ve eserleriyle ilgili merak uyandırabilir ise ne mutlu!

Yazımı Sabahattin Ali’ nin bir dörtlüğü ile sonlandırmak istiyorum. Karamsarlığa düştüğünüzde ya da yılgınlığa kapıldığınızda bu dizeleri anımsayıp gülümseyerek yolunuza devam edebilmeniz ümidiyle..

“görmesen bile denizi

yukarıya çevir gözü

deniz gibidir gökyüzü

aldırma gönül aldırma”

The post Sabahattin Ali: “İyi ki Doğdun ve İyi ki Bu Topraklardan Geçtin” appeared first on Sanat Duvarı.

30 Nisan 1946 doğumlu olan Plympton 90’lı yılların başından beri uzun ve kısa metrajlı animasyon filmlere imza atmış ve yaptığı kısa metrajlı animasyonlarıyla kendinden söz ettirmiştir. Çoğunlukla gündelik hayattan basit olayları mizahi, felsefik ve absürd bir şekilde kendi tarzıyla yorumlamakta ve bunu yaparken de gerçekten başarılı çalışmalar ortaya koymaktadır.

Sanatı ve çalışmaları ile ilk tanışmam 27. İstanbul Film Festivali ile gerçekleşmişti. 2004 yapımı “Hair High“ ve 2008 yılında Türkiye’deki ilk gösterimi gerçekleşen “Idiots and Angels“ isimli animasyonu yönetmenin en sevilen çalışmalarıdır. “Idiots and Angels“da, her gece yerel çevredeki bir barda takılan ahlaki bakımdan çökmüş, takıntılı, bencil Angel isimli bir adamın yaşadığı doğaüstü ilginç olay karşısında kendisiyle ve düzen ile ilgili mücadelesi eğlenceli ama bir o kadarda düşündürücü bir şeklide işlenmiştir.

Plympton, animasyonun yanı sıra birçok müzik videosuna da imza atmıştır. Amerika’nın ünlü komedyenlerinden Weird Al takma isimli Al Yankoviç’in müzik videolarından bazıları ve Kanye West’in “Heard’Em Say” isimli animasyon klibi yönetmenin çalışmaları arasında bulunmaktadır.

Son filmi olan “Cheatin“de, yine insan duygularının temeline inmiş ve hepimizin hayatlarımızın herhangi bir noktasında karşılaşabileceğimiz aldatma olgusu üzerine odaklanmıştır. Kaderin kendilerini bir fuarda çarpışan araba oyununda bir araya getirmesiyle hayatları değişen Jake ve Ella birbirlerine olan bağlılıkları, birbirlerinden ve hayattan beklentileri, inançları ve en önemlisi birbirlerine olan tutkulu aşklarıyla sınanmaktadırlar. Diyaloga ihtiyaç duymadan gerek kendine has olan çizim tarzıyla gerek konusunun işleniş biçimiyle olsun her anlamda sizi içine çeken yapıya sahip bir animasyon. Yaşadığımız anlık hislerin bizleri nerelere nasıl sürüklediğini ve yaşamlarımıza nasıl yön verdiğini, bizi tanımlayan bu hislerin bizlere neler yaptırabileceğini naif ve açık bir şekilde gösterilmektedir.

Plympton için animasyonlarında kullandığı renkler filmin ruhunu yansıtmalıdır.  “Cheattin (2013)”de pastel renklerle duygusallık, “Hair High (2004)”la 60’ların toy ve havai genç ruhu, “I Married a Strange Person! (1997)“da evlilikte yaşanan karmaşaları, “The Tune (1992)“da ve “İdiots and Angels (2008)”da da anlatılmak istenen felsefenin derin ve soğuk atmosferini hissetmekteyiz.

Bill Plympton daha fazla geç kalınmadan tanışılması ve çalışmaları kaçırılmaması gereken yaratıcı ve mütevazı karaktere sahip nadir sanatçılardan birisi ve 2017’de gösterime sunulması beklenen “Revengeance“ filmi de yine heyecanla beklenmekte.

Bu müthiş sanatçıyı tanımanız dileğiyle…

Herkese iyi seyirler ve güzel günler dilerim.

The post Sevilesi Bir Derviş: Bill Plympton appeared first on Sanat Duvarı.

Türkiye senin senaryolarınla ağlayıp gülecek

Türk sineması altın çağını yaşıyor. Hitchcock’un dediği gibi “iyi bir film çekmek için 3 şey lazımdır: Senaryo, senaryo ve de senaryo”. Peki, iyi bir senaryo yazmak istiyorsunuz, ancak aklınızda birçok soru. Kime, neyi, nasıl soracaksınız?

Yazdın yazdın kuyruğuna geldin ama metin ilerlemiyor

Belki bir Kafka değilsiniz ama içinizde ki yazma dürtüsüne engel olamıyorsunuz. Nereden başlamalı? Nasıl ilerlemeli? Olay, dil, diyaloğu nasıl ayarlamalısınız? Bir öyküye başladınız; metnin bir yerinde takılıp kaldınız; metin ilerlemiyor. Kime danışacaksınız?

Altın ayı, uçan süpürge seni bekliyor

“Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak” fikri size de cazip geldi. Alternatif bir sinemacı olma hedefiniz var. Yalnız değilsiniz! Dünya sinemasındaki örnekleri biliyor musunuz? Türk sinemasındaki yeni soluk siz olmalısınız. İçinizi kime dökeceksiniz?

Yönetmen amorsa geçti sen kala kaldın!

Oyunculuk eğitim aldınız. Biraz sahne tozu yutmuşluğunuz da var. İçinizdeki oyuncuyu ortaya çıkarmanın tam zamanı. Devlerin Aşkı çekiliyor, yönetmen “Amorsa geçtik” diyor, siz çok heyecanlandınız. Acil yardıma ihtiyacınız var. Yönetmen ne demek istemiş olabilir? Işıkçısınız, diziniz yayından kaldırıldı. Hangi sette kime ihtiyaç var?

Yasesin, tüm bu sorulara cevap verebilmek amacıyla kurulmuş bir sanat eğitimi ve deneyimi portalıdır. Yaratıcı yazarlık, senaryo yazarlığı ve sinema alanıyla ilgilenenler bir araya geliyor, birlikte üretmenin, bilgiyi ve deneyimi paylaşmanın keyfini yaşıyor.

Yasesin.com networküyle kişisel gelişimine katkı sağla

Siz de bu sanat alanlarından birine ilgi duyuyorsanız www.yasesin.com’u takip edebilir, ilgilendiğiniz alanda başka insanlarla iletişim kurabilir, kafanıza takılan soruları grup üyelerine sorarak, onların deneyim ve becerilerinden faydalanabilirsiniz.

Deneyim ve bilgi paylaşımını seni bekliyor

Yasesin.com üyeleri ve okurlarına, yazarlık, senaryo ve sinema yaratım süreçleriyle ilgili her türlü deneyim ve bilgi paylaşımını sunarak, katılımcılarının kişisel gelişimlerine katkı sağlamayı hedefliyor. Nereden başlayacağım? Engelleri nasıl aşacağım? Yaratma sürecindeki şu problemi nasıl aşacağım? Sektörde neler yaşanıyor? Tüm bu soruların cevabı www.yasesin.com sanat platformunda bulabilirsiniz.

The post Yasesin! Yaratıcı Endüstrinin Yeni Sanat Platformu appeared first on Sanat Duvarı.