Sürrealizm Nedir?

Sigmund Freud’dan etkilenen Andre Breton için bilinç dışılık düşün temel kaynağı, deha ise bu bilinç dışı dünyasına girebilme yeteneğidir. Andre Breton’un yanı sıra birçok şair, yazar ve ressam sürrealizm akımına örnek verilebilir. Benjamen Peret’ten Louis Aragon’a, Arthur Caravan’dan Rene Magritte’ye kadar uzanan geniş bir akımdır.

Sürrealizm akımının geçmişte en bilinen ressamı Salvador Dali’dir. Salvador Dali ressamlığın yanında başka akımlardan etkilenerek yaptığı heykelcilik sanatı ve fotoğrafçılık ile de ilgilenmiştir. Bunlar; Dadaizm ve Kübizm’dir. Fakat konumuz Sürrealizm olduğundan bu akımlara kısaca değinip geçeceğim.

Dadaizm Nedir?

Dadaizm, bir protesto akımıdır. Mantıksızlığı ve var olan düzeni reddetmektir. Kübizm ise anlatılan konuyu geometrik şekillerle gösteren ve bir devrime yol açan Fransız sanat akımıdır. Böylece kısa bilgilendirmeden sonra Sürrealizme geçebiliriz.

Dadaizm akımını oluşturmak için birçok teknik kullanılmıştır. Bunlar; özdevim, kalligram, dekalkomani, grataj, istemsiz heykelcilik olarak sıralayabiliriz. En önemli teknikler bu sıraladıklarımdır. Fakat bunların yanında bazı tekniklerde kullanılmıştır. Bunlar ise kolaj, kesip-biçme, yansılama ve üst özdevimdir.

The post Edebiyatta Sürrealizm Etkisi appeared first on Sanat Duvarı.

Sürrealizm denilince – her ne kadar kendisi kabul etmese de -akla gelen ve sanatında sürrealizm kokusu aldığımız bir kişi daha var: Frida Kahlo.

Frida Kahlo, Meksikalı ressamdır. 6 yaşında geçirdiği çocuk felci ve 18 yaşında okul dönüşü yaşadığı talihsiz kaza ile hayatı değişmiştir. Kazadan 1 ay sonra hastaneden çıkan Kahlo ailesinin teşviki ile resim yapmaya başlamıştır. Frida’nın 143 resmi vardır. 55 tanesi oto-portredir. Yaşamının büyük bölümünü yatakta başının üstünde duran “gündüzlerinin ve gecelerinin celladı” olarak tanımladığı bir aynaya bakarak geçirdiği için sürekli oto-portre çizmiştir.

Frida’nın hayatında yer edinen olaylardan bir tanesi kendisi gibi ressam olan Diego Rivera’ya olan aşkıydı. Frida’nın portrelerinde bedensel acılarının yanında Diego’ya olan aşkının iz düşümlerini her fırça darbesinde görmekteyiz. Frida’nın aşkı o kadar büyüktü ki evliliğine karşı çıkan ve kocasına çirkin diyen annesinden nefret etmesine neden olmuştur. Frida’nın aşkını anlatmakta olan sanatının yanında mektuplarda var tabi…

Diego ‘ya “Seni sevmeye başlayalı çok uzun zaman oldu. Küçük bir kız çocuğu idim seni sevmeye başladığımda. Şimdi ise bedeni çürümeye başlayan yaşlı bir kadınım. Bütün bedenler çürüyor aslında Diego’m. Eskiyor bütün bedenler. Ama acı çeken yüreği var ise bir bedenin daha hızlı çürüyor o beden. Benim acı çeken bir yüreğim var Diego. Seni sevmeye başladığım o günden beri acı çeken bir yüreğim var. Beni anlamadın demeyeceğim. Beni anladın. Zaten en dayanılmaz acı buydu. Sen beni anladın. Anladığın halde canımı yaktın Diego…”

Frida’nın beden acılarının yanında aşk acısının iz düşümleri etkileyici duruyor.

Aşk, aşk acısı ve tablolarında yakalayıp hissettiğimiz Frida’nın aşkı da gerçeküstü(cü)lük değil miydi?

The post Gerçeküstücülük: Kadın-Aşk-Acı appeared first on Sanat Duvarı.

Akımın iyi kadar kötüyü de ele alıyor alması gerçekten insanı büyülüyor. İnsanların sürrealizmi gerçekleşmeyecek olan olgular olarak sınıflandırması yanılgısı var bir de. Başlığı ve konuyu seçmemde ki diğer etkenlerden bir tanesi de bu olsa gerek. Breton’un harika bir tanımı var bu konu hakkında: “Gerçeküstücülük, gerçek dışı olguları değil aksine gerçeğin insan üzerindeki iz düşümünü aktarır.” Bu cümleden de yola çıkılacağı gibi aslında sürrealizm tamamen gerçekle bağlantılıdır. Hatta biraz daha ince düşünürsek sürrealizm bir devrimdir. Belki biraz da laiklik… Zaten sürrealistler yaşam üzerindeki monoton olguları biraz hayal güçleri biraz da fırçalarıyla dışlarlar.

Akım adına oluşturulmuş eserleri inceleyip yapılış amacıyla bağlantılar kurmak isteyenlere küçük bir uyarı vereyim, ciddi bir sonuç elde etmek istiyorsanız incelemeyi bırakın. Bir tabloyu yorumlamak yerine onu hissetmeyi deneyin. Hatta yapabiliyorsanız fırça darbelerine odaklanın. O boş tuvalin bir fırça darbesinden binlerce fırça darbesine dönüşünü hayal edin. Eh tabi birde yapılış dönemi, sevgili ressamımızın ne kadar deli olduğu, diğer eserlerinden kalıntılar olup olmadığı hakkında belirli başlıklar elde ettikten sonra o fırça darbesini hangi somutsal veya soyutsallığa attığı konusunda ufak bir fikriniz olabilir. Ya da evet, gerçekten mükemmel bir dahiymiş diyerek de üşengeçliğinizi sürrealist bir algıya dönüştürebilirsiniz.

Akımın resim açısından önde geleni tartışmasız Salvador Dali diyebiliriz. Benim listemde yer alan diğer sürrealistler ise P. J. Jouve, Pierre Reverdy, Robert Desnos, Louis Aragon, Paul Eluard, Antonin Arnaud, Raymond Queneau, Philippe Soupault, Arthur Cravan, Rene Char.

Saydığım ressamların eserlerini inceleyerek akım hakkındaki dağarcığınızı biraz daha genişletebilirsiniz.

Bir sonraki makalede görüşmek dileğiyle…

Resimle kalın.

The post Resim ve Sürrealizm appeared first on Sanat Duvarı.