Mademe Matisse

Bu eserde betimlenen figür, ressamın eşi Amelie. Renklerin kombinasyonu ve resmin geometrik şekillenişi, eserin gücünü ortaya çıkaran unsurlar. Resme derinlik katan, ışık ve gölgeler renk kullanımıyla sağlanmış. Renklerin kullanımı düzensiz olsa da, resmin size verdiği genel etki huzur oluyor. Matisse,  figürün sunumunda hiçbir şeyi göz ardı etmeyip, ana hatlara odaklanmış. Betimlenen figürün görkemli niteliği ve bize dönük konumu, portreyi gözümde bir ikon haline getirmeyi başardı. Figürün baş kısmındaki başta göze batan ve garip algılanan yeşil çizgi, aslında ışık ve gölge arasındaki sınırı betimliyor ve bir güzellik niteliği olan simetrik yüz hatlarına odak sağlıyor. Matisse’in bu tabloyu yaratmaktaki amacının, renklerle bir kurgu, bir yapı inşa etmek olduğunu düşünüyorum. Bunun da hakkını sonuna kadar veriyor. Renklerin harmonisi gözüme çarpan  bir  diğer  unsur.  Yeşilin verdiği dinginlik ile kırmızının canlılığın çatışmasını izlemek, bu resmi sevmemi  sağlayan  nedenlerden biri. Bu çatışma sonucu bir bütünün doğması ise bir diğer neden. Çevresindeki renklerin canlılığın tersine, kadının donuk bakışları yine resimdeki garip çatışmalardan biri. Figürün yüzünü, ışık ve gölgelendirme ile sıcak ve soğuk olarak böldüğünü düşünüyorum. Fırça darbelerinin gelişigüzel vurumu, resme bir hareketlilik sağlamış. Öte yanda eserdeki baskın çizgiler kadının omuzlarını, saçlarını ve kaşlarını belirgin hale getiriyor. Fovizm akımının bir parçası olan bu tablo, renklerin niteliklerini kanıtlamak için oluşturulmuş bir sanat eseri. Ayrıca eşine karşı hissettiği duygularını renklerle ifade etmeye çalıştığını düşünüyorum Matisse’in. Seçtiği renklerin kişisel hisleriyle zenginleştiğini ve renkleri daha çarpıcı hale getirdiğini düşünüyorum. Ayrıca eşine olan sevgisini yansıtmasının dışında, renklerin eşinin bazı kişisel özellikleri ile de paralel olduğu kanısındayım. Yüzündeki sarıya kaçık uçuk renkler, sıcak renklere nazaran daha duygusuz bir kişilik özelliğini ifade ediyor. Yüzündeki sıcak noktalar ise kadının tutkulu yanını ifade ediyor olabilir. Diğer yandan tablodaki sıcak pembemsi renkler sevgi duygusunu ortaya çıkarıyor. Figürün suratını da renkler yoluyla ikiye ayırarak, Matisse bir insanın içindeki farklı karakterleri göstermek istiyor. Eşini duygusuz bir ruh durumu ile tutkulu bir karakter olarak ikiye ayırıyor. Bir diğer sevdiğim özellik tıpkı Matisse’ in söylediği gibi, bu herkesin anlayabileceği bir sanat ve burada konu renklerin etkisi ve güzelliği. Bir bakıma renklere bir saygı duruşu.  Bir fovist ressamın amaçladığı her şeyi bu resimde görebilirsiniz. Gerçeği olduğu gibi yansıtmayı tercih etmek yerine, gerçeğin yerini renkler alıyor ve dünyayı renkler aracılığıyla yeniden görebiliyorsunuz.

Matisse – La Danse

La Danse  Matisse’in bir diğer eseri olan  La Joie de vivreé  e referans yapıyor ve ona yeni bir boyut katıyor. Matisse’ in dansçıları el ele tutuşuyor  ve  enerjik bir daire oluşturuyorlar. Daha hızlı hareket ettikçe, çember daha da yükseliyor. Bir saatin içindeymişçesine hareket ediyorlar ve düzensiz bir enerji dalgası yayıyorlar . Grubun iki üyesi arasında bir boşluk var ve bir defa daha döngüyü tamamlama umuduyla kadın diğerine ulaşmaya çalışıyor. Tablodaki herkes bu döngüyü tamamlamaya odaklanmış. Sanki zamanın durmasını önlemeye çalışırmışçasına. Matisse bu boşluğu tamamlama görevini size bırakmış gibi. Bu aktif çaba neredeyse çemberi dağıtmak üzere, fakat bu durum dansın dışavurumunu daha da canlı hale getiriyor.Bu toplu çaba kişisel özgürlüğü arzulama ve ona ulaşma çabasını ifade ediyor olabilir.Matisse figürlerinin çabasız hareketlerle dans etmesini sağlıyor. Bu sayede özgürlük çabasının apaçık ortaya çıkmasını engelliyor. Matisse aynı anda, dans olgusunun zamandan bağımsız bir insan icadı olduğunu işaret ediyor olabilir. Bununla birlikte La Danse  ile mutluluk inancı yeniden yaratılıyor. Bu hareketli insan figürleri bu tabloda bir döngü oluşturuyor ve insanlarda yaşama ve sevinç duygusu uyandırıyor. Bu duygular erken Fovizm akımının temaları arasında yer alıyor.  Dans edenlerin dinginliği ise onların  bu duyguya bir tepkisi bence. Yoğun sıcak renkler arka plandaki soğuk mavi yeşil renkler ile kontrast oluşturuyor. Bu kontrast dans eden figürlerin daha göze çarpmasını sağlıyor. Resme bir daha bakınca, dans edenlerin bulunduğu mekanın ne kadar belirsiz olduğunu fark ettim. Figürlerin hareket etme çabasına ve dingin danslarına bakarak, figürlerin deniz altında dans ettiklerini hayal ettim ve süzülerek dans etmelerinin sebebini bu şekilde kendime açıkladım. Mekansal belirsizliği kullanarak, Matisse resimdeki derinliği sağlıyor. Yaşam döngüsünün bir dans ile ifade edilmesi fikri, bu eseri sevmemdeki baş neden. Figürlerin mağaradaki antik çizimlere benzemesi, Matisse’in antik sanata hayranlığını ifade ediyor. İlk insanların evreni ve doğayı anlama ihtiyacı ve bilinçaltlarında yarattığı etkiler bu şekilde gösteriliyor ve buna bağlı olarak, figürlerde kullanılan turuncuya kaçık turuncu vahşi yaşamı sembolize ediyor olabilir.

Matisse – Pink Nude

Pink Nude, Matisse’in geç dönem sanatının önemli bir parçası. Matisse tabloya başlamadan önce, modeli fotoğraflamış ve resmi zamanla üzerine bir şeyler ekleyerek bitirmiştir. Bu süreçte şekilleri soyutlayarak ve arka plana geometrik şekiller ekleyerek eserin yapısını değiştirmiştir. Resmin odak noktası olan, devasa figür kollarını ve bacaklarını bükse de tabloya sığmayı başaramıyor. Kadının vücudu şehvetli kıvrımlar halinde yansıtılıyor. Figürün durağan görüntü ile arka plandaki geometrik şekiller arasında bir kontrast oluşturuluyor.Bu kontrast mantık ile tutkunun çatışmasını ifade ediyor olabilir.Arka planda yer alan vazo ile kadının vücudu aynı renkte.Vazodaki çiçekler ile kadının doğurgan yapısı arasında bir ilişki kurulabilir.Vazonun kadın doğurganlığını temsil eden geleneksel bir figür olması, bu iddiayı güçlendiriyor.Sembolizmi kullanması tabloyu sevme nedenim. Pink Nude  Matisse’in bir diğer tablosu olan Blue Nude ile ilişkilendirilebilir.Fakat Pink Nude, hayli erotik bir eser olan Blue Nude’a göre daha ölçülü ve soğuk.Belirsiz bir erotizmi yine de sezebiliyorsunuz.Erotizm daha masum bir şekilde, figürün soluk rengi ile anlatılıyor.Figürün yüzündeki ifade belirsiz olmak ile birlikte meraklı bir bakışın bizi süzdüğünü fark ediyorum.Kim olduğumuzu, neden orada bulunduğunu anlamaya çalışıyormuş gibi bir ifade var yüzünde.Arkadaki mavi rengin canlılığı ile figürün soluk rengi arasında yine bir çatışma yaratıyor Matisse.

Matisse  İçin Kaynakça

• Matisse: 50 years of His Graphic Art by William S. Liebermen
• The Last Works of Henri Matisse: Large Cut Gouaches by Monroe Wheeler
• Henri Matisse-Master of Colour by Volkmar Essers by TASCHEN

The post Matisse’in Renkleri appeared first on Sanat Duvarı.

Henri Matisse, 1869 yılının son gününde kuzey Fransa’da dünyaya geldi. 1887 – 1888’de Paris’te hukuk eğitimi alan Matisse, hukuk stajyeri iken çalışmaktan sıkılan Henri Matisse penceresinin önünden geçenlere bezelye fırlatma çubuğu ile çiğneyip top haline getirilmiş kağıtları fırlatıyordu.

20. yy’da yaşamış olan en önemli ressamlardan birisi olarak gösterilen Matisse, Picasso ve Kandinsky’le birlikte modern sanatın önemli temsilcilerinden birisi olarak gösterilir.

1909 yılında, Moskovalı bir iş adamı olan ve Matisse’in resimlerini toplayan Shchukin ona resim sipariş eder. Matisse’in Rus koleksiyoner için yaptığı Dans ve Müzik adlı büyük boyutlu çalışmalar; saf renk kullanımı, belirgin dış çizgilerle sınırlanmış figürleri ve yaşama sevincini yansıtan temalarıyla Matisse’in başyapıtları arasında yer aldılar.

Matisse, Dans 1’i yapmadan önce muhtemelen Ambrogio Lorenzetti’nin Siena’da Palazzo Pubblico’nun eserindeki dansçılardan etkilenmiştir.

Henri Matisse, önce Bonheur de Vivre (Joy of Life) resmini yapmıştır. Ancak ‘Dans’da, ‘Joy of Life’daki dansçıların yüzü bize dönük olanlardan birini yapmamıştır. Böylece karşımıza beş dansçı çıkmıştır.

Dans 1, fovist dönemin ve fovizm akımının erken habercisidir. Figürler hemencecik çizilmiş gibidir ama neşeli ve bez bebek görünümündedir. Figürleri aynı zamanda da Jacques Louise David’in eserlerindeki figürler gibi donmuş gibidirler de.

Peki, eserde neşe, sevinç duygusu verilebilmiş midir? Bez bebek görünümündeki figürlerin çevresi çizimle sanki çocuksu biçimde belirginleştirilmiş dans eder gibidir.

Tabii ki Dans’taki renkler de özellikle mavi ve yeşilin uyandırdığı duygular ve tepkiler de farklı farklıdır. Mavi sanki dağların tepesinden fırlamış gibi görünür. Ama başkasına da farklı görünebilir. Yeşil çayır gibidir. Peki, size nasıl görünüyor?

Dans’ta mekansal belirsizlik, derinlik yanılsamasını görüyor muyuz? Sanırım bunlar tuvalde çatışma halinde. Resimdeki süreklilik öndeki iki dansçının ellerini bırakması ile kesilmektedir. Matisse, bunu kasıtlı mı yapmış, bilemiyorum. Ancak bu kesik tam anlamıyla değil çünkü eller karşıdaki dansçının bacağındadır. Bu da daireyi bütün göstermektedir. Demek ki sürekliliği bilinçli olarak hissetmemizi istiyor diye düşünüyorum.

Resme bakınca bir tören yapıldığını düşünebiliriz. Sanki bir davul var da onun vuruşlarıyla gizli bir ayin yapıyor gibi de görünüyorlar. Tedirginlik bile hissedebiliriz.

Peki neden? Renklerden mi, mekanın belirsizliğinden mi, hareketten mi? Belki de soldaki figürün duruşundandır; bu figürün sırtı, bedenindeki kavisin dairenin – dansçıların hareketini yaratması da olabilir.

Arkadan görünen iki figür sanki yere dokunuyor gibidir. Dans 1909’da yapılırken figürlerin ayakları yeşile dokunuyor gibidir. Ancak 1910’da yaptığı Dans’ta ise, figürlerin ayakları yeşili sanki ayaklarında sıkıştırıyor gibidir. Bunu özellikle iki figürün ayaklarında bariz şekilde görürüz. Tabii her iki resimdeki bu değişiklik bizde ağırlık duygusunda da değişiklikle yaratır.

Bütün bu çocuksu çizimlerde, boyamalarda Matisse, kesinlikle ne yaptığını bildiğine dikkat etmemiz önemlidir.

The post Modern Resim Sanatının Temsilcisi: Matisse appeared first on Sanat Duvarı.

Vahşi Hayvanlar!

Fovizm ilk modern hareketin yüce renk kurallarıdır. Peki, neden ve nasıl bu sanatçılar doğal renklerden çıktılar?

Fovistler, perspektif kurallarına uymamış, objeleri deforme etmişlerdir. Resim yaparken nerdeyse bağıran renkler kullanılmış. Boyama yaparken fırça darbeleri geniş ve tek defada kullanılarak spontane bir hava oluşturmuşlardır.

Önemli Fovistlerden biri olan Dufy’nin eserlerindeki başlıca özellikler şunlardır: İçeriği bakımından iç açıcı bir şenlik havası taşıyan bu resimlerde hemen daima şeffaf tonlar, detaya kadar inen ince, grafik bir çalışma, canlı renkler göze çarpar.. “Yazı yazar gibi resim yap­mak” deyimi, Dufy’nin eserlerinden sonra ortaya çıkmıştır. Eserini seyredenin hayal gücünü, önemli biçim­de hesaba kattığından, sadece bu hayal gücünü harekete geçirecek elemanları seçmekle yetinir. Böylece Dufy’­nin resmi, seyredenin de katılmasıyla tamamlanır.

İlk dönemlerde Gaugin ve Van Gogh’dan etkilenmiştir. Gerçek değişimi ise Fovizmle tanışınca olmuştur (1904). Fovizmde H.Mattisse den etkilenmiş. İlk gençlik dönemlerinde ise Delacroix’dan etkilenmiştir. Bu etkilenme onun özellikle Trajannın Adaleti adlı tablosundan olmuştur. Dufy, Monet, Manet ve Pissaro’nun resimleriyle ilgileniyor, Artizlenimcileri ve Lautrec’i seviyordu.

Dufy nin ikinci büyük savaşı izleyen resimleri, taş ya da tahta üzerine gravürlerden çok, suluboya çalışmalarını içerir. Süslemeci araştırmaları da bu arada anmak gerekir.

Uluslararası Sergi için elektrik pavyonunun dekorunu üzerine aldı. Elektrik Perisi adını taşıyan ve şimdi Paris Modern Sanat Müzesi’nde yer alan 10 metre yüksekliğinde, 60 metre genişliğinde dev bir kompozisyon yaptı. Dufy’nin bilinen en büyük yapıtıdır bu kompozisyon. Orada ciddi bir konuyu, ayrıntılardan fanteziye inen değişimler içinde, hafifleterek sundu.

Dufy’nin en önemli eserlerinden biri “The Electricity Fairy“dir.

Dufy, ilk resimlerinde, söz gelişi 1906’da yaptığı ‘Bayraklı Sokak’ ve ‘Trouville’de Afişler’ de ya da ‘Üç Şemsiye’de konu, renkler bir bakıma Fauve niteliği göstermekle beraber henüz İzlenimci duyarlılığından kopmamış olduğunun kanıtıdır.

R. Dufy, 1905’te Fovist akımdan önce renklerin boyalarını tüpten çıktığı gibi kullandı. İlk sergisini Fovist grup ve H. Matisse ile yapmamıştır ama çizimleri ve renklerin kullanış düzenini onlarla beraber kullanmıştır. O renk-ışık teorisini kendi geliştirir ve sanat hayatı boyunca bunu kullanırlar.

Raoul Dufy, kamu binaları için dekoratif çalışmalar olduğu kadar seramik ve tekstil ürünleri için renkli, dekoratif bir stil geliştirdi. Kalabalık açık hava etkinlikleri için yaptığı çalışmalarla tanınmıştır.

Fovist ressamlar içinde tabii ki Türklerden de sanatçılar vardır. Bunlardan en önemlisi tüm dünyanın tanıdığı, hayatını Fransa’da geçirmek zorunda kaldığı ressam Fikret Mualla’dır. Fikret Mualla mutlu olmak, her şeyi unutmak için resim yapmıştır daima. Renklerde ünlü fovist Henri Matisse’den etkilenmiştir.

The post Raoul Dufy appeared first on Sanat Duvarı.