İhsan Oktay Anar

Düşünen Adam

Bu sözden yola çıkarak biz de Düşünen Adam’ın ne düşündüğünü merak ediyor ve öğreniyoruz.

Modern çağın öncüsü olan Fransız heykeltraş Auguste Rodin 1900’lü yıllarda yaptığı Düşünen Adam heykeli tüm dünyada felsefi düşüncenin simgesi haline gelmiştir. Heykelin yapılma fikri ise, bir komisyon tarafından Paris’e yeni bir kapı tasvirinin yapılması isteğiyle doğmuştur.Rodin’in ünlü eserlerinden biri olan Cehennem Kapıları’nın temeli böylece atılmış oldu. Fransız heykeltraş, modern Avrupanın fikir adamlarından biri olan Dante’nin İlahi Komedya adlı eserinde betimlediği Cehennem, Araf ve Cennet bölümlerinden özellikle Cehennem tasvirlerinin etkisinde kalmış ve ondan ilham alarak çalışmaya başlamıştır. Heykel; Fransa, Almanya, Danimarka, Norveç gibi birçok ülkede swanat müzeleri ve üniversite kampüslerinde yer alıyor. Ülkemizde ise Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları hastanesinin bahçesinde bulunuyor.

Düşünen Adam’ın Türkiye’deki Hikayesi

Heykelin ülkemizde ki konumu kadar yapım hikayesi de oldukça ilgi çekicidir.

Şöyle ki Başhekim Fahri Celal Göktulga, Düşünen Adam heykelini bir dergide görür ve ardından bir kopyasının hastane bahçesine yapılması fikrini ortaya atar. Fakat gereken ödenek olmadığından hastane müdürünün isteğiyle o dönemde hastanede yatan ve heykele yatkınlığı olan bir hasta tarafından yapılmaya başlanır.  Bir süre sonra hasta para istemeye başlar ve parası ödenmeyince heykeli bütün çıplaklığıyla yarım bırakıp gider. Bunu gören ve depresyon tedavisinde olan bir hasta heykelin geri kalanını yapabileceğini iddia eder ve hastaya taburcu sözü verilerek Düşünen Adamın kaderini o hastanın eline bırakırlar. Heykel kısa sürede tamamlanır ve Göktulga istediği kopyaya nihayet ulaşır.

Aynı zamanda o dönem Rodin’in heykelinin neden tercih edildiği sorulduğunda Göktulga, aslında hastaların dışarıdakilere üzülüp onları düşündükleri ve bu yüzden böyle bir heykel seçtiğini dile getirir.

Dünya üzerinde çok farklı ülkelerde çok farklı kültürlerin içinde olsa bile felsefik ve özgür düşüncenin sembolü haline gelmişken ülkemizde zamanla Dante ve Rodin’i bile geride bırakıp enteresan bir şekilde akıl hastalığının sembolü haline gelmiştir.

Son bilgi olarak Auguste Rodin’in mezarı Düşünen Adam heykelinin altına gömülmüştür.

The post Auguste Rodin’in ‘Düşünen Adam’ı appeared first on Sanat Duvarı.

29 Ocak 1917 tarihinde evlendiği eşi Rose 14 Şubatta öldü. Rodin ise 17 Kasımda öldü. Meudon’daki Villa des Brillants’ın bahçesine yanyana gömüldüler ve mezarlarının başında bir Düşünen Adam heykeli yer alıyor.

Düşünen Adam heykeli, tüm dünyada felsefî düşüncenin bir simgesi haline gelmiştir.  Eserin bir kopyası da ülkemizde 13 Haziran- 3 Eylül 2006 tarihleri arasında İstanbul’da Sakıp Sabancı Müzesi’nde sergilenmiştir. Fakat bu ilk değildir. 1950’li yıllarda Türkiye’de Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nin bahçesine yerleştirilmiştir.  O tarihlerde başhekim olan Fahri Celal Göktulga, bir dergide Düşünen Adam heykelini görür ve bu heykelin hastane bahçesine yapılması fikrini çıkarsa da bunun için bir ödenek yoktur. O sıralarda hastanede tedavi görmekte olan heykeltıraş Kemal Künmat’tan, Rodin’in Düşünen Adam heykelini yapmasını ister. Heykeltıraşın bu teklifi kabul etmesi ile birlikte büyük bir kaya kütlesi heykelin yapılacağı alana getirilir. Sonrasında heykeltıraş emeğinin karşılığını talep etmeye başlar. Hastane, heykeltıraşın o dönemin koşullarıyla yüksek meblağlı talebini reddedip, kendisini ikna etmek için daha konforlu bir odaya taşır ve gömlek gibi ufak hediyeler almaya başlar. Ancak heykeltıraşın istediği bu değildir. Kendisi heykeli tamamlamadan hastaneden ayrılır. Düşünen Adam’ın çenesini yaslayacağı tek kolu eksik kalmıştır. 6 ay kadar sonra hastaneye depresyon tedavi için gelen yüzbaşı Mehmet Pişdar, heykelin kolunu yapabileceğini söyler. Hastane yönetimi emin olabilmek için ilk önce ayrıca bir yerde tek kolu çalışmasını söyler. Bu olay sonrasında yüzbaşının heykeli bozmayacağına ve kolu yapabileceğine kanaat getirilir böylelikle kendisine izin verilir. Ancak bunun karşılığında kendisini hastaneden taburcu etme sözü verilir. Böylece eksik kol yapılarak heykel tamamlanır. Başhekime neden bu heykelin bir akıl hastanesi bahçesine yapıldığı sorusu sorulunca da kendisi şöyle cevap verir: “Hastane dışındakilerinin durumu içerdekilerden daha kötü. Bu heykel onların durumu ne olacak diye düşünüyor”.

The post Rodin ve Düşünen Adam appeared first on Sanat Duvarı.